Postanowienie I C 432/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 432/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Izabella Dyka Protokolant starszy protokolant sądowy Arkadiusz Jania po rozpoznaniu w dniu 07 lutego 2018 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. (1) przeciwko A. K. (2) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami procesu. Sygn. akt I C 432/17 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 lutego 2018 r. Powód A. K. (1) w pozwie wniesionym 8 marca 2017 r. przeciwko A. K. (2) domagał się: 1/ zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia następującej treści: „Niniejszym oświadczam, że prezentowane przeze mnie publiczne stanowisko, iż Pan A. K. (1) dwa razy załatwił sobie ze Spółdzielni Mieszkaniowej (...) dofinansowanie na wymianę okien w swoim mieszkaniu nie miało oparcia w faktach. Jednocześnie przepraszam Pana A. K. (1) za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia wynikające z rozpowszechnienia przeze mnie w/w stanowiska wśród członków Wspólnoty Mieszkaniowej <<G. R. 49>>”; 2/ zobowiązania pozwanej do wysłania oświadczenia określonego w punkcie 1/ drogą poczty elektronicznej do członków Wspólnoty Mieszkaniowej (...) objętych wspólną listą adresową, z której korzysta Wspólnota, ewentualnie o zobowiązanie pozwanej do odczytania oświadczenia określonego w punkcie 1/ na pierwszym posiedzeniu Rady Wspólnoty (...), które odbędzie się po uprawomocnieniu wyroku w niniejszej sprawie; 3/ zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia w wysokości 3.000 zł; 4/ zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych. Powód zarzucił pozwanej naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia, co umotywował faktem rozpowszechniania przez powódkę na forum Wspólnoty Mieszkaniowej (...) publicznego stanowiska, jakoby powód uzyskał od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) dofinansowanie przeznaczone na wymianę okien w swoim mieszkaniu, używając przy tym sformułowania, że powód „załatwił sobie” pomoc finansową ze strony spółdzielni. Stwierdzenie to padło pierwszy raz w dniu 15 września 2015 r. na spotkaniu członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z lustratorem powołanym w związku z procedurą przekształcania spółdzielni we wspólnotę mieszkaniową i było powtarzane podczas wizyt w siedzibie zarządcy budynku przy ul. (...) - firmy Administracja (...), ul. (...). --- STRONA 2 --- Powód inkryminował powyższemu zachowaniu powódki bezprawność ze względu na nieprawdziwość podnoszonych przez nią zarzutów. Wskazał, że nigdy nie otrzymał od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) dofinansowania na wymianę okien w swoim prywatnym mieszkaniu. W odczuciu powoda forma wypowiedzi pozwanej sugeruje nieprzejrzysty sposób uzyskania środków finansowych. Ponadto wypowiedź ta została wystosowana na forum publicznym, przez co mogła trafić do nieograniczonej liczby osób. Powód wskazał też, że przez nieprawdziwe twierdzenia naruszony został jego autorytet jako członka zarządu wspólnoty, co wiązało się dla niego z ujemnymi przeżyciami psychicznymi. Zagrożone zostało również zaufanie, którym cieszył się wśród członków Wspólnoty. Podkreślił, że mimo wystosowania na piśmie do pozwanej wezwania do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, nie podjęła ona żadnych czynności do tego zmierzających. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów związanych z pozwem od powoda. Zdaniem pozwanej oświadczenie od niej wymagane jest niezgodne z prawdą, a powództwo bezzasadne. Uważa ona sprawę wymiany okien za niemającą znaczenia i wykorzystywaną do stosowania wobec niej przemocy. Pozwana wyjaśniła, że każdy, kto wymieniał okna w SM (...) otrzymywał jednorazową refundację w wysokości połowy poniesionych kosztów, bowiem przewidywała to uchwała spółdzielni. Jednakże ona miała trudności z uzyskaniem tej refundacji. Odnosząc się do przywołanego przez powoda spotkania z lustratorem, pozwana wymieniła, że celem jej udziału w tymże spotkaniu było uzyskanie informacji nt. kwoty uzyskanej z podziału majątku wspólnego SM (...) oraz powodów zatrzymania wypłaty całej kwoty za wymianę okien pozwanej zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w sprawie XII C 536/15/P, a także udziałów w spółdzielni, należących się przy jej likwidacji. Wskazała przy tym, że powód uniemożliwił jej poznanie interesujących ją zagadnień, twierdząc że sprowadza to zebranie na złe tory. Zarzucane stwierdzenie, które miało paść na w/w spotkaniu było odpowiedzią na oskarżenie o wymianę dobrych okien przez pozwaną i zostało sformułowane w sposób, że powód wymienił okna dwa razy i to dużo wcześniej. Pozwana oznajmiła, że po przeprowadzce powoda do bloku dokonał on remontu obejmującego m.in. wymianę wszystkich okien. Z uwagi na fakt, że balkon pozwanej sąsiaduje z oknem powoda, zauważyła ona po krótkim czasie brak okien w mieszkaniu powoda. W rozmowie z nim dowiedziała się, że powód wymienia okna w podstawowej wersji na bardziej zaawansowane technologicznie oraz że część kosztów z tego tytułu pokryje refundacja z SM (...). W 2010 i 2011 r. pozwana także dokonała wymiany okien, jednak mimo uzyskania wyroku sądowego, do tej pory otrzymała tylko część refundacji. Zdaniem pozwanej pozew skierowany przeciwko niej jest wynikiem niepogodzenia się przez powoda z wygranym przez pozwaną procesem sądowym w 2015 r. w sprawie XII C 536/15/P. W obliczu doświadczanej przez pozwaną choroby onkologicznej wytoczenie powyższej sprawy jest przez nią odbierane jako znęcanie się i przemoc. W replice na odpowiedź na pozew powód podtrzymał swoje żądania i podkreślił, że to na pozwanej ciąży ciężar wykazania braku przesłanki bezprawności. W odczuciu powoda odpowiedź na pozew zawierała milczące potwierdzenie zachowania będącego przedmiotem sporu. Powód zaznaczył, że pozwana nie wykazała prawdziwości swoich twierdzeń i nie zajęła merytorycznego stanowiska w sprawie, odnosząc się do okoliczności nieistotnych z punktu widzenia przedmiotu postępowania. Zdaniem powoda odpowiedź na pozew miała charakter obraźliwy i odbiegający od standardów kultury. W piśmie przygotowawczym wniesionym 24 listopada 2017 r. (k. 60-61), wystosowanym po pierwszej rozprawie, pozwana zaprzeczyła dokonaniu naruszenia dóbr osobistych powoda. W jej opinii sprawa wymiany okien ma charakter epizodyczny i na obecną chwilę nie ma żadnego znaczenia dla życia wspólnoty. Pozwana przedstawiła okoliczności wystosowanych przez nią słów. Mianowicie, wobec nie otrzymania kwoty z tytułu refundacji w związku z wymianą okien. Pozwana twierdziła, że powiedziała: „Powód wymienił dwa razy okna i otrzymał refundację”, a nie, że „dwa razy wymienił okna i dwa razy otrzymał refundację”. Nie sugerowała „nieczystego załatwienia sprawy”. Ponadto zarzucono jej wymianę dobrych okien. Wypowiedź, że powód wymienił okna dwa razy i otrzymał refundację była odparciem ataków skierowanych w pozwaną i stanowiła kwestię uboczną obok głównego --- STRONA 3 --- problemu - braku zwrotu należności. Pozwana zwracała również uwagę na luki pamięciowe świadków, którzy przyznali, że nie pamiętają dokładnie przebiegu spotkania i wypowiadanych słów. Ponadto pozwana zarzuciła powodowi stosowanie wobec niej przemocy psychicznej i finansowej wobec faktu wystosowania wobec niej bezpodstawnego pozwu, nie bacząc na jej sytuację zdrowotną. Bezspornym w sprawie było, iż: 1/ Strony procesu są członkami Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K., powstałej w 2011 r. w wyniku podziału Spółdzielni Mieszkaniowej (...). Zamieszkują sąsiadujące ze sobą lokale. Powód pełnił rolę członka zarządu SM (...). 2/ Strony dokonały wymiany stolarki okiennej w swoich mieszkaniach w okresie przynależności budynku przy ul. (...) w K. do Spółdzielni Mieszkaniowej (...). 3/ Zgodnie z § 6 regulaminu SM (...) spółdzielnia partycypowała w kosztach jednorazowej wymiany całości stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym i użytkowym znajdującym się w jej zasobach, poprzez refundację 50 % kosztów z funduszu remontowego nieruchomości. 4/ Pozwana miała poważne trudności z uzyskaniem refundacji za wymianę okien w związku z blokadą środków z funduszu remontowego. Zwrot kosztów egzekwowała na drodze sądowej. W styczniu 2014 r. wniosła pozew przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) o zapłatę kwoty odpowiadającej refundacji za wymianę okien (sygn. akt XII C 536/15/P). Sąd I instancji zasądził na rzecz syna pozwanej (właściciela mieszkania) od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) kwotę 1.195,00 zł z odsetkami, uznając, że obowiązek zwrotu kosztów w wyniku wyodrębnienia SM (...) przeszedł na nią, i wierzyciele SM (...) stali się wierzycielami nowoutworzonej spółdzielni. Sąd I instancji oddalił żądanie obejmujące kwotę wymiany drzwi balkonowych. Wobec tego powód złożył apelację, w uwzględnieniu której sąd II instancji zmienił wyrok zasądzając kwotę 2.910 zł z odsetkami. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód wymienił stolarkę okienną w swoim mieszkaniu w 2001 r. we własnym zakresie i na własny koszt, na co wyraziła zgodę SM (...). Nie dokonywał wymiany okien po raz drugi oraz nie zwracał się o refundację z funduszu remontowego. Dowód: pismo Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z dn. 13.08.2001 r. /k. 34/ oraz z dn. 17.01.2017 r. /k. 8/, zeznania powoda, protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. /k. 74/; Pozwana wymieniła okna w 2010 i 2011 r. Nie otrzymała przy tym należnej jej na podstawie uchwały spółdzielni refundacji ze względu na zablokowanie w uchwale podziałowej funduszu remontowego. Podejmowała wiele działań celem uzyskania refundacji. Potrzebowała środków finansowych wobec problemów zdrowotnych. Dopiero wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dn. 9 grudnia 2015 r., w wyniku uwzględnienia apelacji, została zasądzona od SM (...) na rzecz M. R., syna pozwanej i właściciela mieszkania, kwota 2.910 zł z odsetkami z tytułu wypłaty zaległej refundacji. Powyższa kwota w całości nie została wypłacona. Dowód : pismo A. K. (2) do Prezesa SM (...) z dn. 30.04.2015 r. /k. 22/; wyrok SO w Krakowie z dn. 9.12.2015 r. /k. 21/; akta XII C 526/15/P – pozew, odpowiedź na pozew oraz orzeczenia Sądów I i II instancji (akta związkowe na końcu niniejszych akt) W okresie 2000-2011 r. wymiany okien dokonano w 5 mieszkaniach, przy czym do 2010 r. - 3 wymiany, do 30 czerwca 2011 r.- wymiana w 2 mieszkaniach. O wymianach okien w mieszkaniach i niemożności uzyskania refundacji pozwana rozmawiała z mieszkańcami i pracownikiem administracji. Dowód: zeznania pozwanej, protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. /k. 75-76/ --- STRONA 4 --- W dniu 15 września 2015 r. odbyło się spotkanie członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z lustratorem, na którym obecnych było około 10 osób. Przedmiotem zebrania była sprawa zamknięcia działalności spółdzielni. W trakcie zgromadzenia pozwana podjęła kwestię zatrzymanej jej zapłaty z tytułu refundacji za wymianę okien. W odpowiedzi na informację, że spółdzielni nie stać na wypłacenie pieniędzy pozwanej oraz zarzut wymiany dobrych okien, stwierdziła ona, że powód wymienił okna dwukrotnie i załatwił sobie refundację, a ona nie może otrzymać swoich pieniędzy. Pozwana powiedziała jedno zdanie. Dyskusja wywiązała się pod koniec zebrania, kiedy zgromadzone osoby opuszczały pomieszczenie. Dowód: zeznania świadka R. T., protokół rozprawy z dn. 13.11.2017 r. /k. 46/; przesłuchanie stron, protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. – powoda /k. 74-75/ i pozwanej /k. 75-76/ Pozwana odbyła rozmowę z K. Ż., ówczesnym pracownikiem administracyjnym, odnośnie niewypłaconej jej kwoty przez poprzednią spółdzielnię, podczas której powiedziała, że powód otrzymał refundację za wymianę okien i wymienił je dwa razy. Jej wypowiedź nie miała znaczenia dla rozmówcy, nie zmieniła jego stosunku do powoda. Problem pozwanej z uzyskaniem refundacji był znany administracji. Dowód: zeznania świadka K. Ż., protokół rozprawy z dn. 13.11.2017 r. /k. 47/; przesłuchanie pozwanej protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. /k. 75-76/ Powyższe wypowiedzi pozwanej nie miały na celu poniżenia powoda, dokuczenia mu, czy zdyskredytowania go. Zasadniczym motywem działania pozwanej było uzyskanie zwrotu refundacji za wymianę okien w zajmowanym lokalu. Na skutek publicznego stwierdzenia pozwanej powód nie stracił autorytetu w oczach członków rady wspólnoty i wypowiedź ta nie ma wpływu na jego pozycję społeczną, a także nie zmienia jego stosunków z mieszkańcami. W dalszym ciągu cieszy się on ich szacunkiem ze względu na zaangażowanie i skuteczność podejmowanych działań na rzecz wspólnoty. Dowód: zeznania powoda, protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. /k. 75/; zeznania świadków: R. T. i K. Ż., protokół rozprawy z dn. 13.11.2017 r. /k. 45-48/ Pismem z 19 stycznia 2017 r. powód wezwał pozwaną do zaprzestania rozpowszechniania wśród członków wspólnoty mieszkaniowej (...) nieprawdziwych informacji, iż powód uzyskał od SM (...) środki finansowe z tytułu zwrotu części nakładów poczynionych na wymianę stolarki okiennej w zajmowanym przez siebie mieszkaniu i złożenia pisemnego oświadczenia, odwołującego powyższe stanowisko i zawierającego przeprosiny dla powoda pod rygorem podjęcia środków przewidzianych przez prawo nakierowanych na ochronę dóbr osobistych. Dowód: wezwanie do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych z dn. 19.01.2017 r. /k. 9/ Stosunki sąsiedzkie stron w początkowym okresie kształtowały się dobrze, ich dzieci utrzymywały ze sobą przyjazne relacje. Stopniowo dochodziło do pogorszenia kontaktów między stornami na tle spraw wspólnoty, m.in. wyboru firmy zarządzającej, kwestii przeprowadzenia procesu przekształcenia spółdzielni przy udziale notariusza, doboru współczynnika redukcyjnego dla klatki schodowej. Od dnia spotkania stron z lustratorem powód i pozwana nie rozmawiają ze sobą. Dowód: przesłuchanie stron - powoda protokół rozprawy z dn. 7.02.2018 r. /k. 74-75-77/, pisma pozwanej do członków wspólnoty / k. 24, 25, 27, 29-30/ Pozwana zamieszkuje wraz z mężem i synem w mieszkaniu przy ul. (...), które jest własnością jej syna M. K.. Z mężem pozostaje w stosunku rozdzielności majątkowej. Jest właścicielką niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 24 a. Miesięczny dochód pozwanej wynosi 966,41 zł (świadczenie emerytalne), z czego 250 zł miesięcznie musi przeznaczyć na zakup leków, co związane jest z chorobą onkologiczną. Koszty ponoszone na mieszkanie i opłaty za media wynoszą ją średnio 200 zł miesięcznie. Ponadto pozwana zaciągnęła kredyt w banku. --- STRONA 5 --- Dowód: oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania /k. 50-51/, informacja dodatkowa z dn. 16.11.2017 r. /k. 52/; decyzja ZUS o waloryzacji emerytury z dn. 1.03.2017 r. /k. 53/; pismo z S. C. Bank z dn. 23.10.2017 r. wraz z dołączonymi odcinkami spłaty rat /k. 54-55/; umowa majątkowa małżeńska /k. 56/ Sąd dokonał powyższych ustaleń w oparciu o dokumenty urzędowe i prywatne złożone do akt sprawy, których wiarygodność nie była kwestionowana. Nie wszystkie przedłożone Sądowi dowody były relewantne dla sprawy, zatem zostały pominięte. Stan faktyczny został ustalony również na podstawie zeznań stron oraz świadków: R. T. i K. Ż., zeznających w szczególności na okoliczność odbytego zebrania z lustratorem, kontekstu sytuacyjnego wypowiedzianych przez pozwaną twierdzeń oraz reakcji mieszkańców na jej słowa. W opinii Sądu zeznawali oni szczerze i zgodnie z ich stanem wiedzy. Zeznania te były logiczne i spójne. W ocenie Sądu nie ujawniły się żadne okoliczności pozwalające na zakwestionowanie wiarygodności twierdzeń w/w osób. W niniejszej sprawie spór sprowadził się na płaszczyznę ocen prawnych. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Ochrona dóbr osobistych osób fizycznych zapewniona jest w art. 24 § 1 k.c., przyznającym osobie, której dobra osobiste zostały zagrożone cudzym działaniem, prawo żądania zaniechania tego działania oraz dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, lecz w art. 23 ogranicza się do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko. Oba przepisy (art. 23 k.c. i art. 24 k.c.) pozostają zatem w ścisłym związku. Różnorodność występowania w życiu społecznym dóbr osobistych podlegających ochronie cywilnoprawnej, przesądza o niemożliwości jakiegoś systematycznego ujęcia przesłanek ogólnych, których występowanie mogłoby przesądzić o tym, czy konkretne zdarzenie lub wypowiedź stanowią naruszenie któregoś z nich. Ocena musi być, i jest w praktyce orzeczniczej, dokonywana na tle konkretnego stanu faktycznego. Sąd w świetle konkretnego stanu faktycznego ocenia - stosując kryteria obiektywne - czy doszło do naruszenia dobra osobistego i czy zachodzą przesłanki do zastosowania któregoś ze środków ochrony przewidzianych w art. 24 k.c. W niniejszej sprawie powód naruszenia swych dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia upatrywał w wypowiedzi pozwanej dotyczącej wymiany przez niego okien i załatwieniu refundacji od spółdzielni. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się zatem do wyjaśnienia, czy ta wypowiedź pozwanej prowadziła do naruszenia dóbr osobistych chronionych przez art. 23 i 24 k.c., a przede wszystkim, czy była bezprawna. Przesłankami ochrony dóbr osobistych, statuującymi wdrożenie mechanizmów ochrony są: naruszenie lub zagrożenie dobra osobistego oraz bezprawność takiego działania. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia kierować należy się nie tylko subiektywnymi odczuciami osoby żądającej ochrony prawnej, ale także reakcją społeczeństwa. W orzecznictwie przyjmuje się koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności je usprawiedliwiających. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się m.in.: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Spór w tej sprawie sprowadzał się do oceny, czy wypowiedzą pozwanej powód mógł się w sposób usprawiedliwiony poczuć dotknięty na tyle, żeby uzasadniło to żądanie sądowej ochrony jego dób osobistych. Niewątpliwie cześć i dobre imię powoda zasługują na ochronę, jednak aby ją zastosować konieczne jest przede wszystkim zaistnienie naruszenia lub zagrożenia powyższego dobra osobistego. Nie jest zatem wystarczającym dla przyznania powodowi ochrony z art. 24 k.c. jego indywidualne poczucie, że inkryminowana wypowiedź pozwanej uwłaczała jego czci i dobremu imieniu. Dokonując interpretacji spornej wypowiedzi nie można pominąć kontekstu, w jakim wypowiedź pozwanej została udzielona, jak też intencji, jakie kierowały pozwaną. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika (zeznania powoda, k. 74v ostatni akapit), że --- STRONA 6 --- zamiarem pozwanej nie było wymierzenie zarzutu bezpośrednio w kierunku powoda, dokuczenie mu czy obrażenie go, a jedynie podkreślenie swojej sytuacji niemożności wyegzekwowania środków finansowych z funduszu remontowego na wymianę okien w obliczu uzyskania przez inne osoby refundacji. Pozwana nie chciała przedstawić powoda w negatywnym świetle, ani rozstrzygać, czy pobrał on refundację. Jej wypowiedź padła pod wpływem emocji, w trakcie dyskusji w przedmiocie zatrzymania wypłaty pozwanej. Stanowiła odpowiedź na zarzut o bezzasadnej wymianie dobrych okien przez pozwaną oraz przeszkadzanie w dyskusji z lustratorem. . Było to jedno krótkie zdanie. Celem wynikłej wymiany zdań nie było poddanie ocenie, czy powód rzeczywiście wymienił dwa razy okna i dwa razy pobrał refundację, co w obliczu okoliczności faktycznych było oczywiste dla słuchaczy (bowiem na podstawie § 6 regulaminu SM (...) spółdzielnia partycypowała w kosztach jednorazowej wymiany całości stolarki okiennej w lokalu mieszkalnym i użytkowym znajdującym się w jej zasobach, poprzez refundację 50 % kosztów z funduszu remontowego nieruchomości). Zamysłem pozwanej było zwrócenie uwagi na jej trudności w uzyskaniu środków finansowych. Pozwana czuła się dodatkowo pokrzywdzona bowiem inne osoby tę refundację otrzymywały a ona nie, zaś w obliczu choroby środki finansowe były jej bardzo potrzebne. Ponadto pozwana mówiła o jednej refundacji i dwóch wymianach, natomiast świadkowie odmiennie interpretowali jej wypowiedź ale stwierdzili, że wobec upływu czasu precyzyjnej wypowiedzi nie pamiętają (zeznania świadków, k. 46v i 47). W przekonaniu Sądu, dla przeciętnego odbiorcy - członka spółdzielni - sens wypowiedzi nie kształtował się w sposób, jakoby powód przy dwukrotnej wymianie okien dwa razy uzyskał refundację, gdyż regulamin spółdzielni jasno określał, iż refundacja przysługuje tylko jeden raz (zeznania świadka, k. 47v). W ocenie Sądu zwrot „załatwić sobie” nie miał wydźwięku pejoratywnego. Przede wszystkim powód nie musiał „niczego sobie załatwiać”, gdyż uprawnienie to przewidywało właściwe postanowienie regulaminu. Nadto Słownik języka polskiego podaje, iż słowu „załatwić” przypisuje się znaczenie „podejmując różne starania, doprowadzić jakieś sprawy do końca lub uzyskać coś dla siebie lub dla kogoś”. Używając tego sformułowania pozwana chciała wyrazić, iż powód uzyskał refundację (a ona nie), nie przypisując tej okoliczności negatywnego znaczenia (i w zasadzie nie dociekając, czy tę refundację faktycznie otrzymał). Kontekst wypowiedzi pozwanej dla wszystkich, w tym powoda, był jasny, temat dofinansowania okien był wielokrotnie poruszany we wspólnocie, wywoływał kłótnie (zeznania świadka, k. 47). Nie można zapomnieć, że pozwana wielokrotnie zwracała się do spółdzielni o zwrot poniesionych kosztów stolarki okiennej, musiała zainicjować sprawę sądową (XII C 536/15/P). Oceniając sporną wypowiedź pozwanej stwierdzić należy, iż odpowiada ona wskazanym przez pozwaną motywom. Ustalenie motywacji jest możliwe w sporze poprzez analizę treści wypowiedzi i okoliczności, w jakich została ona dokonana. Przy uwzględnieniu w/w kryteriów, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób przypisać pozwanej złych intencji przy formułowaniu podlegającego ocenie wystąpieniu. Motyw działania pozwanej odpowiada treści spornej wypowiedzi, a mianowicie dążeniu do wypłaty należnej refundacji za wymianę okien. Zasadniczym powodem działania pozwanej nie było poniżenie powoda, lecz obrona własnego interesu i w tym kontekście wyrażona została wypowiedź. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia, należy uwzględnić całość okoliczności związanych ze zdarzeniem. Na podkreślenie w związku z tym zasługuje fakt, iż sam powód przyznał, że zamiarem pozwanej nie było obrażenie go, a zwrócenie uwagi na swój problem (k. 74v). Nadto w wyniku wypowiedzi pozwanej powód nie utracił szacunku w oczach mieszkańców budynku i wciąż cieszy się ich zaufaniem i autorytetem. Istotny dla Sądu jest również upływ czasu między przedmiotowym zdarzeniem (2015 r.), a wytoczeniem powództwa (2017 r.), zwłaszcza iż między tymi dwoma wydarzeniami nie zaistniały żadne szczególne okoliczności, rzutujące na sprawę i stanowiące znaczący motyw do wniesienia pozwu. W sytuacji naruszenia dóbr osobistych zwykle ich ochrony dochodzi się bezpośrednio lub krótko po zdarzeniu, gdyż wtedy naruszenie jest najbardziej dotkliwe i poszkodowanemu zależy na jego jak najszybszym zaniechaniu i usunięciu jego skutków. Powód wytoczenie powództwa w 2017 r. uzasadnił jedynie tym, że „pomówienia ciągną się za nim”, podczas gdy świadkowie zeznawali, że wypowiedź pozwanej nikomu nie zapadła w pamięć (k. 46v i 47), a atmosfera na zebraniach jest taka, ze wszyscy zgłaszają zarzuty (k. 46v). Ponadto, odnosząc się do wysokości zadośćuczynienia, powód nie potrafi umotywować dlaczego zażądał takiej kwoty. W ocenie Sądu świadczy to o tym, że nie traktuje on 3.000 zł jako kwoty na którą wycenił swoją krzywdę, a którą zadośćuczynienie ma mu zrekompensować. Dzieje się tak dlatego, że w odbiorze społecznym wypowiedź pozwanej nie poniżyła powoda, a takie jej potraktowanie przez samego powoda (po dwóch latach od zdarzenia) jest subiektywnym odczuciem powoda, które nie może być w --- STRONA 7 --- sprawie przesądzające. W ocenie Sądu ten przypadek dyskomfortu powoda nie jest wystarczającą przesłaną udzielenia ochrony. W tej sprawie decydujące znaczenie miał cały kontekst sytuacyjny. Nie było zatem podstaw do przyznania powodowi zadośćuczynienia pieniężnego na zasadzie art. 448 k.c. (nadto powód nie wykazał rozmiarów krzywdy, a wysokość zadośćuczynienia przyznawanego w oparciu o art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. musi być adekwatna w tym znaczeniu, że powinna uwzględniać rozmiar doznanej krzywdy). Z tych względów orzeczono jak w sentencji na mocy powołanych przepisów. Ponieważ pozwana oświadczyła, że w związku z tym procesem żadnych kosztów nie poniosła (k. 76v) Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. Powództwo wzajemne może być wniesione od chwili doręczenia pozwu pozwanemu aż do zakończenia pierwszej rozprawy. Artykuł 204 § 1 k.p.c. wskazuje, że może ono być objęte odpowiedzią na pozew, a także może być zgłoszone w sprzeciwie od wyroku zaocznego. Ponadto istnieje zawsze możliwość oddzielnego wytoczenia powództwa wzajemnego, co może nastąpić najpóźniej na pierwszej rozprawie. Powództwo wzajemne zgłoszone po upływie terminu zawsze będzie traktowane jako powództwo samodzielne. Ponieważ żądanie pozwanej zasądzenia na jej rzecz zadośćuczynienia w wysokości 6.000 zł, sformułowane w piśmie przygotowawczym, które wpłynęło 24 listopada 2017 r. (k. 60-61), zostało zgłoszone z uchybieniem terminowi o którym mowa w przywołanym art. 204 k.p.c. zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania (nadto Sąd Okręgowy nie jest właściwy).