Teza / krótkie omówienie
_.zasądzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę najbliższym członkom rodziny zmarłego. Regulacja ta została wprowadzona ustawą z dnia 30 maja 2008 r. .jo ;zmianie 1ęsK0dę.1(g Wcywil
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 428/10 .-al' Í Ł.. Ĺ. IH!!!- . I \?Í'.~ '~¬ """' C* *_ S "\. `ł *»f›i%š.% W :meu oPosPoLrrEJPoLsBJ t ”D1'1"ia'¿30 'IiiŚtotpada"20it10 roku ` Sąd Okręgowy iWydział ICywi1ny w składzie następującym: K tPrzewoidniczący :tiSSOiCezariyWieczorek t Protokolantz isekręsąd. Aga1;atKasa1i1< po" rozpoznaniu na rozprawie W dniu 261istopiada'2iO10r. tw N. p I sprawy _z powództwa M. G.,.isęiJ.it..K.,isięP. K., A. K. _ ii I . .przectiwko „ „ - . Ozapłatę . 3 _ _ „ . ę I. Umarza postępowanie co do kwoty 5 000,00zł /pięć tysięcy złotych/...K II. Powództwa P. K., A. K., J. K. i M. G. oddala w całości. „ . . III. Nakazuje ściągnąć od powoda :kwotę 1750,00zł /jeden ±tysiącisiedemset pięćdziesiąt złotych/ tytułem części kosztów sądowych, które nie zostały uiszczone. IV. Nakazuje ściągnąć od powoda J. K. kwotę 1750,00zł /jeden tysiąc siedemset pięćdziesiąt złotych/ tytułem części kosztów sądowych, które nie zostały uiszczone. V. Zasądza od powodów P. K., A. K., J. K. i M. G.-jsolida1'niena rzecz strony pozwanej kwotę 3600 zł /trzy tysiące sześćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI. W pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 428/10 UZASADNIENIE do wyroku Sądu z dniia/of/3 0",/listopada 2010 r. Powodowie P. K., J. K., A. K. oraz M. G. wnieśliiw dniu 4 marca 2010 r. pozew skierowany przeciwko (...) W W. z tytułu zadośćuczynienia i odszkodowania po śmierci ojca S. K., który zmarł W dniu 4 grudnia 2007 r., na skutek potrącenia przez kierującego samochodem obywatela Słowacji T. S., który wyrokieiim'*Sądu'ĹłRejonoWego W Gorlicach z dnia 28 stycznia 2009 r. został uznany ;za :winnego -popełnienia przestępstwa, tj. spowodowania wypadku 'drogowego ze skutkiem śmiertelnym. Wzwiązku iz powyższym powód P. K. domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 35 000,00zł zadośćuczynienia Wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 20 000,00zł od dnia 15 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 15 000,00zł od dniasiwnieisiienia pozwu do dnia zapłaty. Żądanie powoda P. K. obejmowało także odszkodowanie za koszty pogrzebu W wysokości 10 200,00 zł, W tym: 5 000,00 zł nagrobek, 300,00zł *kwiaty i" wieńce, 400,00 zł odzież żałobną dla zmarłego, 2000,00 zł odzież żałobna dlabliskich zmarłego, 1 500,00 zł stypa, 500,00 zł posługa księdza, 500,00 zł grabarz. Na rozprawie W dniu 6 lipca 2010 r. powodowie ograniczyli żądanie W zakresie kosztów pogrzebu .o 5 000,00 zł, które zostały już wypłacone przez sprawcę wypadku, tym samym domagając _się od pozwanego tytułem zwrotu kosztów pogrzebu kwoty 5 200,00zł. _ I ` I I I Powód J. K. domagał się szasądzeniiasna' jego rzeczkwoty '35 000,00zł zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 2ii0"s0i00,0i0"fzł "oddrliia" iritkwietniai 2009 do tidinia" zapłaty, a kwoty 15 000,00zł . Powód 5 IA. K. wystąpił z " żądaniem zasądzeiniiai na "jego " rzecz" kwoty "600i00,00 zł zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi od kwoty 20 000,00 zł od dnia 15 kwietnia 2010 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 40 000,00 zł od dnia wniesieniapozwu doisdniariiizapłatyi. Powódka M. G. domagałazsięzasądzenia natjej rzeczkwoty 35 000,0złszadośćuczynieniaz .odsetkami ustawowymi od kwoty 20 5000,00 zł od dnia“15 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty, a od kwoty 15 000,00zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Prócz żądania głównego ßpowodowie zgłosili Wniosek o~zasądzenie¬naichsrzecz kosztów postępowania. Powodowie podnieśli, iż na skutek śmierci ojca sytuacja życiowa i materialna całej rodziny uległa znacznemu pogorszeniu. Zmarły prowadził wspólne gospodarstwo domowe z synem Andrzejem, dostarczał środki utrzymania *temu synowi oraz córce M. G..-.Prowadził pasiekę liczącą ponad 70 pni,¬.-kieroiWał prowadzeniem - gospodarstwa W rolnego. Powodowie podejmowali próby ugodowego załatwienia sprawy, ale ich żądania nie zostały uwzględnione. W Na rozprawie W dniu 6 lipca 2010 rr....porwodowie~sprecyzowali, że kwotypo 35 000,00 zł dochodzą na podstawie art.446§3 kc oraz art.24 kc. Odsetki liczą od dnia 15 kwietnia 2009 r., ponieważ dnia poprzedniego upłynął termin wyznaczony stronie pozwanej do ugodowego zakończenia sprawy. /k.(...),(...?)/ W W 1 . . W Strona pozwana - (. _ .) W W. '-1 wniosła/"o 'oddalenie //powództwa oraz zasądzenie /kosztów. Strona pozwana wskazała na nieudokumentowanie szkody materialnej i niematerialnej krzywdy po stronie powodów. Podniosła zarzut przyczynieniu się zmarłego S. K. do zaistnienia wypadku. Zakwestionowała również żądanie W zakresie odsetek, wskazując, iż dopiero po doręczeniu pozwu Biuro uzyskało informację o żądaniu powodów. /k.(. . .)/ 1
--- STRONA 3 ---
Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ojciec powodów S. K. zmarł W dniu.-4 grudnia 2007 r. na skutek obrażeń .doznanych W wypadku drogowym. „ ¿ _ 0 „ 0 . _ Do wypadku doszło na odcinku drogi nr (. . .) relacji K. -j- T., w miejscowości ,Z.„na wysokości posesji nr (. . .), będącej własnością//.S...WK., ok. godz. 6 Szerokość dwukierunkowej jezdni, na której doszło do zdarzenia wynosi ¿6,1 ,m, po obufstronach jezdni jest trawiasto-żwirowe pobocze o szerokości ok. 1,2 m. Na poboczu W dniu zdarzenia leżała warstwa zmrożonego śniegu i lodu. Nawierzchnia drogi była mokra, „wilgotna -z powodu topniejącego lodu. S. K. zamierzał jechać do G. Nie szedł na przystanek .autobuSowy,„a ,jedynie przechodził przez jezdnię na wysokości swojej posesji, kierowcy 'autobusów zabierali go stamtąd, -ponieważ go znali. W Samochód potrącił pieszego, który „przekraczał jezdnię, poruszając się zapomocą rlasiki,¿ze strony lewej na prawą patrząc zw kierunku .jazdy samochodu..Kierujący pojazdem T. S., obywatel Słowacji, nie znajdował się pod wpływem alkoholu. Stantechniczny pojazdu przed wypadkiem nie miał wpływu na .zaistnienie iprzebieg wypadku. Przyczyną zgonu S. K. był uraz .czaszkowo-mózgowy oraz »inne obrażenia „lwielonarządowe -powstałe W wyniku potrącenia samochodem od stronytylnejprawej inieco bocznie.. _ I 0 S. K. W znacznym stopniu .przyczynił się do zaistnieniat wypadku poprzez Wtargnięcie na drogę, podczas gdy miał bezwzględny 'obowiązek ustąpienia„pierwszeństwa nadjeżdżającym pojazdom, W tym samochodowi, którym poruszał się sprawca wypadku T. S. „ I Kierujący pojazdem poruszał sięvz prędkością administracyjnie Lidozwoloną na tym odcinku drogi, tj. ok. 69 km/h, a W chwili -jzderzenia, po zastosowaniusmanewru..hamowania,f¿ok.-58 km/h. Nie miał możliwości suniknięciakolizji z pieszym. 0 0 .W 0 0 W 0 0. 0 _ Wypadekzaistniał nie tylko na skutek zwtargnięcia -S.ą~K.„=¿na jezdnię,-la1e .z powodu zachoWania;T. S., który nie dostosował prędkości, która była administracyjne dopuszczalna, aleßniiejdostojsoiwialía1“ƒfdo};Warunków ącychfiƒlflja' Šdrioidzej.şj,Kieruj ący >1¿niefjWmiałgjwłączonych świateł drogowych tylko światła rnij aniąktórę graniczyły mozliwość wcześniejszego zauważenia S. K. .przechodzącego przez jezdnię. T.*S.-ęzauważył S. wodległości około 044 ma przed poruszającym się samochodem. By wyhamować przed pieszym, musiałby zauważyć go W odległości około 98 m. Kierujący T. S. nie miał możliwości uniknięcia zdarzenia, nawet podejmując manewr obronny skrętu W lewo. Prędkość, z jaką poruszał się T. S. decydowała o skutkach wypadku, ale nie była zczymiikiem, który doprowadził do sytuacji wypadkowej. W szczególności pieszy .miałřobowiązek spodziewania się, „że „f11Ĺ'1a„¿danym¿-„odcinku drogi samochody mogą jechać z taką¿prędkością.=;Prędkość .samochodu"niezpowinna mieć żadnego wpływu na ocenę sytuacji drogowej przez pieszego. .T..„S..z ,włączonymifświatłami mijania, powinien był „odpowiednio :zmniejszyć prędkość. Ze względusnaşwidocznośćdrogi powinien prowadzić samochód.. ;prędkością şnieprzekraczającą „50 km/h, „która „umożliwiała zatrzymanie Ąsamochoduzzprzed pieszym.- ¿¿K.¿„wtargnął na tor W jazdy samochodu jego nieprawidłowe postępowanie było co najmniej zasadniczą przyczyną zaistniałego wypadku. 0 /dowód: odpis skrócony aktu -zgonu;-_0k.(.s.0W..),.¿zeznania»biegłego A. R. - k.(....),± protokół oględzintmiejsca _zdarzenia -¶~k.(....),. protokół oględzin , zwłok f k.(...), dokumentacja fotograficzna miejsca wypadku -- k.(. . .), protokół -użycia urządzenia ,kontrolno-pomiarowego - k.(. . .), opinia dotycząca stanu ;technicznego pojazdu- k.(. . .), protokół oględzin i otwarcia zwłok - k.(. . .), opinia biegłegozzz ;zakresu ruchu. drogowegosA.1.s0R.¿- k.(. . .),„(. . .) aktach Sądu Rejonowego W Gorlicach Wydziału II Karnego do sygn.-ŸII K 36/08/ 0 W 0 Wyrokiem z dnia 28 stycznia .2009 r. do Wsygn. aktvII K 36/08 Sąd :Rejonowy W Gorlicach Wydział II Karny uznał za winnego oskarżonego T. S.,„tego że: .w. dniu ,4 [grudnia 2007 r. ,W Z. nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa W ruchu drogowym,-w ten = sposób,„że kierując
--- STRONA 4 ---
samochodem marki M. (. . .) nr rej. (. . .), poruszał się z nadmierną prędkością, bez włączonych świateł drogowych i nie zachował należytej ostrożności podczas omijania pieszego nieprawidłowo poruszaj ącegosię po jedni S. K., W wyniku czego przyczynił się do potrącenia pieszego, który doznał ciężkich obrażeń ciała W postaci sm.in. „złamańfpodstawy czaszki, wylewu podpajęczynówkowego, naskutekktórych zmarł rsnafmiej scuf zdarzenia f/art. 1 77§2 kk/_ T. S. został skazany na Ÿ/karę' pozbawienia wolności W zawieszeniu na' okres próby. 7 ; /dowód: wyrok Sądu'Rej onowegoGorlicach do sygn.'1II K183 6/08 -k(.'.-.)/ W W 8 “S Wowoidowieiiwyjstąipili 1 W.Í"?z1Êżądanieim'Ŝfwypłaty *odsjzkiodowania na* lrżecz każdego z nich wt kwotach spo*'20000,00j zł *odiszkodowaniaforazI zwrotu*kosztów pogrzebu W10 „200,00 '7zł.f='Żądanief'.nie*1±zostałofuwzjgliędnioners. -uwagi fna nieudokumentowanie roszczenra. = /dowód: pismo*P."K. ~ do (.-..-)1SA'*w“5W.~'z8dnia*28.03.2009?*r.W--~k.(...), pismo.(...) z .dnia 26.11.2009r.-k.(...),ak±alikwidacyjneszkaay nr(...),(...)/ "Powód .J_ j est 5WłaścicielemWgojispiodarstwajWsjroislnegorjw -W-Z. ro" powxsrogólnej 42,65 ha /14,45ha przerliczeniowych/,riofifdochodowości rocznej"Í29 709,20zł w 2010 r.j0oraz 32 079,00 zł w 2009 r., 27 426,10 zł W 2008 Oraz slasu'0"P0w.1'1.L6800 ha. - WW W 8 W W W W Powód P. K.~'jest Wsswłaściicielemfffgospjodarstwa rolnego :zo pow; 1132,12 ha/1 1,18 ha przeliczeniowych/ fdochoidowościłfrocznej .'22 .986,08jzł*w;;.20i10r.,¬24*819,60 zł W 2009 r., 21219,64 zł W 2008f.araz 1asucpow. 1 ,6'/00 ha. = =fL1Obaj W'powodowie?f'jPi."i W 1atach1?fÍ1¦2007}2009Ifífbeineficjentami„środków finansowychto"wyprłiacariychfiprżejz' ŸAMRiR1W lramachj ¦pr"z"yzn"anyjchts ípłatnośctifbezpośrednich :do gruntów rolniych /OB/ 1 ;tytułu -fwspierania* ijj.działalności Ĺ(rolniczej rorbszarachff fo /PRS/.ołrzymatitt wtzoov 1;P. K.stąazniaso 245,19 zł,fw°2008 r.*53 689,50 zł, w'2009 r. 62 679,44 zł, natomiast powód J. K. w 2007r. 50 095,51zt,w20081~.65133,60zł,w20091.76 635,27zł. /dowód: zaświadczenie Urzędu.GminY U.- informacjaARiMR.z dnia9.08.201 0 pracuje, futrzymujejsssrsrsięji WzłI*{;,docjhi1odów".jssjsfiwspóilnieisprowadzonegorrz;sgospodarstwa.W . - .W Powód ma troje Êmałoletnich' řdzieci, które fpożostaj ąf naj ego *utrzymaniu.r 1992 powód wyprowadził się z domu rodzinnego f do swybudowanjego*nieopodal Ífiwłajsnego*“doimu,1=1w którym obecnie mieszka z rodziną. 8 -Prowadzi *własnejisf ƒgospodarstwoj rolnejukierurlkowane 'Ífnaiífsprotdukcj ę 8 mleka. - Część gruntów i.prowadzonego 1 ~tgosipodarstwa, . jok.s20 f ha,*~ Ĺotrzyimał fi-od -'oj ca,fĽ~pozostałą część nabył. Początkowo powód miał*4-5 “sztL11<?k"rówlmjlecznychr,Ê1protein.zwiększył liczbę sztuk do ok.13- 14, 15 W 2007 r.=OdF2010jr.Fma30 isztukfbydła.-Z ifyifułuiispriowadzonfišj Produkcji mleczarskiej - odstawiania"zmlekafdo spółdzielniféfuzyjskujes dochód ok.-'9 000,00 zł miesięcznie1,=#a1zimąok. 1000 8- 1 500,00zł miesięcznie.-Poza*ty1*n±pojwód :hoduje"*psizczoły - ma około 30 uli.~* Miód sprzjedajjeřna własną' rękę.::Po-rodliczeniu kosztów produkcji,.śrejdnifimiesięczny dochód sz gospodarstwaxpowodawynosi1około*2 000,00 zł. W W . W . 0 „ " . »Śmierć oj cainie "wpłynęła na fpjogotrszenie 8j ego" fsytuacj i rrnajątkowej .W Oj ciec, uwagi na to, iż mieszkał W 1sąsiedztwie,Ÿdorglądałfljedynie jego gospodarstwa-podczas nieobecności syna . Teraz dzieci doglądajągosp1odarstwa,1fkiedypowodai:jego"żonyniefmaw domu. , ~ W chwili śmierci S.K. miał ¿(...) lat. Ojciec powodów nie pracował na gospodarstwie powoda P. ;K.f,~ponieważ*ŜlbyłIÍfosiobąi podeszłym "¿wieku.›ƒ*Doradzał ~i1 udzielał różnych wskazówek, które fpomagały powodoiwi prowadzeniu gosptordarstwarolnego. S. K. ffhodował króliki. Czasami ;otrzymywał fod ;powodaj ISP. K. produktytjspożywcze, zmleko, spożywał obiady
--- STRONA 5 ---
u powoda, ponieważ mieszkali po .sąsiedzku ipozostawali w .dobrych stosunkach. S. K. pobierał „rentę,¬którą przeznaczał na »własne .potrzeby.~a Posiadałpasiekę liczącą .ok.70 kuli, sprzedawał miód. W owym czasie był W stanie osiągnąć ok. 50 kg miodu, który kosztował ok. 1 5,00 zł za 1 kg. Nie wspomagał finansowo syna P. K.. Po śmierci ojca powód P. K. „oraz 0jego rodzina mająuraz ,objawiający się tym,że odczuwają obawę podczas przechodzenia przez jezdnię W miejscu, gdzie zginął /ojciec powoda, zwłaszcza że kilka razy W dniu muszą przepędzać tamtędy bydło. /dowód: zeznania powoda P. K. - k.(. . .)/ Powód J. K. ma (. . .) lat, od ok. 1993 r. prowadzi _własne gospodarstwo rolne. Ożenił się W 1993 r., początkowo mieszkał W domu rodzinnym, a następnie za pobrany kredyt zakupił nieruchomości rolne W Z., na których prowadzi własne gospodarstwo. W 2004 lub 2005 r. przeprowadził się do nowego domu. Żonapowoda O.,¬nie pracuje zawodowo, utrzymuje się z pracy na gospodarstwie. .Gospodarstwo powodaxnastawione jest na produkcję mleczarską.¬W 2007 r. powód posiadał około 20 sztuk bydła,w 2010 r. stado zostało zwiększone do 30 sztuk. Dochody ze sprzedaży mleka wynoszą około 7-8 000,00 zł miesięcznie, W zimie są mniejsze. Po odliczeniu kosztów „produkcji,;¿~np. .zakup'1Lpaszy,dochód 'powoda z prowadzonego gospodarstwa oscyluje wokół kwoty ok.-2 000,00 zł miesięcznie.;Z posiadanego lasu powód pozyskuje drzewo.,Nie hoduje pszczół, ponieważ jest uczulony na jad pszczeli. Nie pomagał ojcuwprowadzeniu pasieki. 0 0 .. . ~ _ . _ . „ _ Ojciec S. . _nie pracował }n1a*:§gospodarstwie~.syna.-;Nie wspomagał »go :też -finansowo. Podczas nieobecności powodadoglądałjegofdobytku.„ - W /dowód: .zeznania powoda J. K. -k.(...)/ „ 0 _ - 3 - . W „PowódkaM.>1G.zma'f(...) 1ata,~¿¿¬.¿od1981.~r.~fmieszkafw K. ~zzzmężemvoraz :dziećmi,±:tam pracuje. Od czasu zawarcia związku z małżeńskiego jedynie okazjonalnie _przebywała/W ¿do`n*1uYrordzinnym" . przyj eżdżaj ąc* Êodwiiejdziny 1¦do"¿ro1dziców.' Ojciec S SK. Ęprzyj eżdżał :fdo gazie m.in. Spfzeaawał m1óa na rynku.rrzakazywał dzieciom pawsakt aj symbolicznegkworty 50 lub ¿ 100 :1zł.yDołożył fawnukom rdo izakupu komputera. 'jNie'"łożył regularnie nasssutrzymanie „córki M. „G....Wnuki --1 dzieci M. G. były związane z nim emocjonalnie. - . ~ .. /dowód:zeznaniapowódkiM.G.s+1k.(...)/ . W . . Przed śmiercią mieszkał W starym domu wraz Wz najmłodszym synem WA., który ma (...) lat. Działka, na której ,stoi „dom rodzinny stron należała do fąpowoda P. K., któremu ojciec przekazał wszystkie 1¦;.¿10.grunty. ¿1«Ojciec , miałąfzapewnione prawo ,zdożywotniego mieszkania W tym domu. .Razem z „ojcem A. K. „zajmował 1-się...hodowlą¬pszczół,.razem pozyskiwali miód, a potem Wozili go na jarmarki i sprzedaWali.Powód A. ożenił się W czerwcu 2007 pr. _Żona U. Ch. .pozostała na .Ukrainie,..a.powódmieszkał nadal „w Polsce. Planował wybudowanie .domu „W Polsce ze środków pozyskiwanych ze sprzedaży miodu. Po zakończeniu budowy żonamiała porzucić pracę;<na.¿Ukrainie Wi zamieszkać .Z nim W W Polsce. . . . W.. Powód nie pracował na stałe zawodowo. „Okresowowykonywał .prace -interwencyjne W Gminie, pracował W przy budowie przejścia vgranicznegokw„-K.¿:.Nie „posiada ,orzeczenia stwierdzającego niezdolność do ¿pracy.¿zPodczas pobytu W Polsce ;był zarejestrowany jako osoba bezrobotna..Utrzymywał" się ze środków przekazywanych mu przez oj ca, „W zamian za prace W pasiece i pomoc przyflsprzedaży miodu.. Za .pieniądze ze .sprzedaży miodupowód zakupił z ojcem samochód, .któryzostał zarejestrowany na niego. Po śmierciojca,„przestał zajmować się pasieką i wyjechał :do *żony na Ukrainę.¿¿Tam;utrzymuje sięz prac dorywczych, wspomagają .go ,finansowo teściowie „pobierający renty.ł\fŻona powoda ,jest Ina urlopie
--- STRONA 6 ---
wychowawczym. Powód tylko na krótkie okresy przyjeżdża do Polski, ponieważ nie posiada karty stałego pobytu na Ukrainie. Brat WP. nie miał nic przeciwko, by A. K. kontynuował hodowlę pszczół W pasiece ojca i by zajmował dom rodzinny, który posadowiony jest najego działce. W „ /dowód: zeznania powoda P. K. W- (...),-zeznania powoda*J. 1_~(...),f częściowo .zeznania powoda A. K. -W-k.(...)/ . . W W Powyższy stan faktyczny Sąd .ustalił na :podstawie zeznań stron oraz 'dołączonych 'do akt dokumentów. . - . W W W * Sąd uznał za wystarczającąjiřpełną 'opiniębiegłego A.¿11R.., sporządzoną W rptostępowaniu karnym prowadzonym przed .Sądem Rejonowym zw Gorlicach, a uzupełnioną następnie zeznaniami złożonymi przez biegłego przed tut. Sądem.=Biegły podtrzymał W całości swoją opinię składając zeznania przed fSądem..-Uzasadnił wysunięte tezy, -racjonalnie Wi szczegółowo wytłtunaczył tok myślowy, który doprowadził go do takich wniosków. W 0 Strona powodowa złożyłavwniosek o dopuszczenie dowodu z opinii fbiegłegofdo spraw rekonstrukcji wypadków W-drogowych, .z położeniem -nacisku na dokonanie W analizy przestrzemiej zachowania uczestników wypadku. Strona powodowa .zarzuciła, że biegły błędnie wyliczył prędkość ;¦po1'uszaniaWsię .pieszego Wnadrodze, sa takżefniewłaściwie ocenił możliwość dostrzeżenia pieszego W światłachrpojazdu.:Biegły dokonałszczegółowej analizy przebiegu wypadku, zachowaniauczestników zdarzenia, prędkości ~=¬"poruszania~się uczestników oraz warunków drogowych. :Wobec powyższego dopuszczanie kolejnej opinii Zeznaniompowoda WP. WK. Sąd :dał1-twiarę.f'-PowódŁvszictzejgółowo*:opisał Wwłasjnąšfsytujację materialną oraz .Wemocjonalnąprzed i poeśmierciziojca, z położeniem szczególnego 'j.naciisku7na stan .swojegoiígospodarstwjaWprzedri po śmierci 1ojca.'›Jego' Wzeznaniałbyły : szczere, konkretne, nie zawierały sprzeczności, dlatego *Sąd w pełni się na nich oparł. _ W - = - f J. K., podobnie jak brat, opisał swoją sytuacje f :materialną,¬ określił .moment usamodzielnienia oraz udział ojca W prowadzonym gospodarstwie rolnym. Jego zeznania są szczere, konkretne, dlatego Sąd oparł na nich ustalenia stanufaktycznego.. W Powódka M. WG. skupiła się nafopisaniu własnej sytuacji materialnej W okresie od zawarcia małżeństwa do chwili obecnej.~"Odniosła się do relacji,~jakiefpanowały pomiędzy nią i jej rodziną a ojcem.~ Zeznawała konkretnie i szczerze, dlatego Sąd obdarzył jej zeznania przymiotem wiarygodności. .W - W W W W Zeznanioms powoda A. WK.„Sąd?*łdał wiarę jedynie*Łwf"części.~ -Zgodne"*"z zeznaniami pozostałychpowodów są twierdzenia,-iż .zamieszkiwał zojcemsw domu WZ., wspólnie prowadzili pasiekę, z której pozyskiwali dochody. -WW »ocenie Sądunieuzasadnione jest natomiast twierdzenie, że powód pozostawał na utrzymaniu ojca, który wydzielał emu pieniądze. Skoro powód i jego ojciec wspólnie pracowali wpasiece, zajmowali się produkcją miodu i jego sprzedażą, to dochód z tego tytułu otrzymywany był ich wspólny. A. K. posiadał zatem własne środki ze sprzedaży miodu, a nie te, które przekazywał mu ojciec. ,Powód podał, że ojciec przekazywał mu -na utrzymanie kwoty około 500-700,00 zł miesięcznie, Wspólnie spożywali śniadaniaai kolacje,;naobiady chodzili rdo~brata'rP.f Obecnie utrzymuje się z prac dorywczych na Ukrainie, które przynoszą mu wynagrodzeniefiokoło 200-400 zł miesięcznie. Samodzielnie Wi dobrowolnie podjął decyzję Wo wyjeździe doffżony 'na Ukrainę i porzuceniu pasieki, która do tej pory była jedynym źródłem jego utrzymania. Nie -uzasadnił, dlaczego boi
--- STRONA 7 ---
się mieszkać W domu rodzinnym po śmierci ojca, skoro po śmierci matki nie miewał takich lęków. Bardziej prawdopodobnym wydaje się, iż powód .wyjechał na Ukrainę, ponieważ takie uzgodnienia poczynił z żoną, która nie chciała .przyjechać doPolski Wi mieszkać W starym domu._Z powyższych względów W .zakresie,W jakim .powód podaje,-~że pozostawał na utrzymaniu oj ca oraz co do motywów wyjazdu na“Ukrainę, Sąd nie dał mu wiary. Sądzważył,conastępuje: 0. - , „ I Powodowie domagali się pierwotnie ,z tytułu zwrotu kosztów pogrzebu kwoty 10 200,00 zł. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. .powodowie ograniczyli żądanie W zakresie kosztów pogrzebu o 5 0.000,00 zł, które zostały już wypłacone przez sprawcę wypadku, tym 'samym domagając sięod pozwanego tytułem zwrotu kosztów pogrzebu kwoty 5 200,00 zł. ~ 0 . _ W związku z tym, na podstawie art. 355 § 1 kpc Sąd umorzył postępowanie do kwoty 5000,00 zł, ponieważ orzeczenie co do tej kwoty okazało się zbędne. . . . 1 Jako podstawę prawną zgłoszonego żądania powodowiepodali art. 446 kc oraz art. .24~kc.-0 ¿ Art. 446 kc W brzemieniu ;z ,dniaśmierci S. ,stanowił W _§ 1, _że 0 jeżeli Wskutek uszkodzenia .ciała lub pwywołaniasrozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia' szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu,kto je poniósł. §3 zawiera regulacje stanowiącą podstawę do „zasądzenia _„stosownego odszkodowania _najbliższym ;członkom rodziny zmarłego,„_jeżeli wskutek jego „śmierci nastąpiło znaczne ;pogorszenie Wsichwsytuacji życiowej. Natomiast dopiero z dniem 003 sierpnia 2008 r. weszła W życie regulacja wyartykułowana w § 4 - W przedmiocie _.zasądzenia odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę najbliższym członkom rodziny zmarłego. Regulacja ta została wprowadzona ustawą z dnia 30 maja 2008 r. .jo ;zmianie 1ęsK0dę.1(g Wcywilnyiiloraz"niektórychąiinnychustaw /Dz.U.08 . :1 11 6.73 1/. . ¿ 0. ístronapozwana zostało Wiskazianeii(-Ê:) W _ Smierć I _ojca I powodów, po ppęstracie ¿¿¿którego „powodowie I _„dochodzą _wypłaty zadośćuczynienia odszkodowania, 0 nastąpiła., „W wyniku tpotracenia przez .kierującego samochodem obywatela"SłowacjiT.S.. . . I . z macyąmtssşr kc wzw. zaa.4s5 § tka sam0ist1ły posiadacz mechanicznegaśmaka komunikacji' ipjoruszanetgo sza»pjoimjocąii sił przyrody ponosi poidpowiedzialnpość za szkodę na osobie lub mieniu, 1iwyrządzonąflkomukolwieki przez "ruch tego pojazdu, _chyba że _szkoda nastąpiła Wskutek siły wyższej albo Wyłącznie zwiny poszkodowanego lub 'osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.i _ 0 0 1 . Sprawca wypadku T. S.”po1siadał wykupione"“ubezpieczenieOC W"zakładzie"ubezpieczeń Powodowie zgłosili swojeüżądanieido' Biura Obsługiir (..“.)“S.A.' w*'W., które *odmjówiło wypłaty odszkodowaniai zadośćuczynieniaz uwagi na braki Wfdowodowe. Zgodnie z udzielonym pouczeniem, powodowie wystąpili do *sądu wskazując jako 'stronę pozwaną (. . .), które nie kwestionowało swojej legitymacjibiernej. ~ 0 0 ^ 0 0 1 1 Ustawa z dnia22 maja2003 ~r. o ubezpieczeniach isobowiązkowych,*Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnymi Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych 16 lipca 2003 r. /Dz.U. nr 124 ' poz.1152/ stanowi, żefprzedmiotem'działalności 'Biura jest m.in. organizowanie -likwidacji szkód lub bezpośrednia likwidacja szkód spowodowanych na
--- STRONA 8 ---
terytorium .Rzeczypospolitej Polskiej przez .posiadaczy pojazdów mechanicznych zarejestrowanych za granicą' posiadających ważne »dokumenty ubezpieczeniowe wystawione przez .zagraniczne biura narodowe:/art. 122 ust.1 pkt 3 ustawy/. W z - ¬ Umowa . ubezpieczenia» obowiązkowego' odpowiedzialności »cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną -.podmiotu --objętegofobowiązkiems ubezpieczenia zaszkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków /art. 9 ust. 1 ustawy/. Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym sątobowiązani do odszkodowania za wyrządzoną W związku z ruchem tego pojazdu-szkodę,-której następstwem jest śmierć, uszkodzenie” ciała. rozstrój zdrowia -bądz też utrata,-*zniszczenie lub uszkodzenie W mienia 1 /art". 34 ust.1ustawy/. 0 W W _ W ¬ ¬ W ~ Śmierć oj ca powodów 'fnastąpiłia W" twynikuiłpotrącenia 1 samochodem :przez T. S., którego zachowanie wypełniło znamiona czynu zabronionego z art. 177 § 2 kk, tj. spowodowania .wypadku ze zfskutkiem'=śmiertelnym.y Sprawca wypadku .został skazany prawomocnym wyrokiem karnym przez Sąd Rej onowymw Gorlicach. 0 W świetle powyższego nie 'powstaje zatem wątpliwość, iż sprawca wypadku T. S., jest podmiotem, 1naWktórym“ciążyobowiązek naprawienia szkody oraz zwrotu kosztów pogrzebu i ewentualnego W zadośćuczynieniia. Ubezpierczyciel odpowiada * W granicach" odpowiedzialności ubezpieczającego- Wsprawcyisfwypjadku. . W ~ ~ * ~ 1 Należy Wjednaksdotkoiniaić íšanalizyiirstoraz oceny, czy ' iuzasadnione jest żądanie powodów W izialšrejsie W Wzasądzenia” *ßnaftiichr rzecz* zwrotu W kosztów ~pogrzebu oraz odszkodowania 1 czy też l0200,00 zł,które następnie ograniczyli do kwoty 5 200,00 zł, W związku z uiszczeniem przez T. S. kwoty 5 000,00 zł na cele związane z pogrzebem. W sumie odszkodowania powodowie domagali się ;5000,00 zł jako *koszt zwybudowania**nagrobka,f:3100,00×*złŸ{koszt kwiatów i wieńców, .400,0000zł zakup odzieży żałobnej dla zmarłego,z¿2000,00 zł _zakup 'odzieży rżałobnej dla rodziny 'zn*iarłego*,' * 1 ' 5 00,0 'zł koszt poczęstunku*/tzw. stypy/, 1 5 00,00 zł 1<0.‹.z±posługiksiędzaprąwasławnaga, 500,o0zt1<aSztustugigmbafza. Granice obowiązku naprawienia szkody W postaci zwrotu fkotisiztiówjjiipogrzebui wyznaczają zwyczaje przyjęte W danym środowisku. Pojęcie "zwyczaje przyjęte W danym środowisku" należy rozurnieićşjako ponoszione Wśród określonego kręgu podmiotów koszty związane z pochiowaniemi zmarłegoi (nabycie trumny, przewóz zwłok, koszty samej ceremonii pogrzebowej, kwiaty ifwiieńcie, stypa, apózniej takżeiwyistawienie nagrobka /vide wyrok z dnia 199 marca 2007 ir. Sąd”Najwyzszyido1sygn. V CSK"459/096/.Niemniej jednak procesie o odszkodowanie czy zadośćuczynienie ustawodawca nie "Wprowadził żadnego zwolnienia powodów od obowiązku dowodowego, nałożonego na nich W art.6 kc. Przepis art. 446 §1 kc stanowi, iż zobowiązany do naprawienia szkody obowiązany jest do zwrotu kosztów pogrzebu temu, kto te koszty poniósł. Konieczne jest zatem uprzednie wykazanie, W jakie koszty pogrzebu zostały poniesione, z jakiego tytułu i W jakiej wysokości. 0 Powodowie nie _przedstawili na okoliczność ,poniesienia „kosztów _ pogrzebu żadnych dowodów. Ograniczyli się jedynie do Wskazania kwot W pozwie oraz powtórzenia ich W toku postępowania. W aktach likwidacyjnych _szkody .znajduje się .również „zdjęcie¿nagrobka wystawionego zmarłemu S. 0K.._„Pomimo ,iżdziałali za ,pośrednictwemprofesjonalnego pełnomocnika, powodowie „nie poczynili ,żadnych kroków dowodowych. _.W swych obszernych zeznaniachjnie odnieśli się do poniesionych ;kosztów pogrzebu. Nie przytoczyli nawet okoliczności tj. jak zwykłe »koszty pogrzebu zw ich lokalnym środowisku, które
--- STRONA 9 ---
mogłyby stanowić dla Sądu podstawę do poczynienia chociażby orientacyjnych ustaleń na tę okoliczność. Wobec braku jakiegokolwiek materiału dowodowego na poparcie żądania W przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztówvpogrzebu, Sąd żądanie powodów W tym zakresie na podstawie art. 446 § l kc oddalił jako nieudowodnione. , Poza zwrotem kosztów pogrzebupowodowe domagali się zasądzenia kwoty po 35000,00 zł tj. P. K., J. K. i M. G., natomiast A. K. z tego tytułu zgłosił żądanie kwoty.60 000,00 zł. Powodowie, działając przez profesjonalnego pełnomocnika nazywali roszczenia z tego tytułu zadośćuczynieniem, choć jako podstawę prawną powoływali art. 446 § 3 kc, który reguluje kwestie tzw. stosownego odszkodowania, oraz art. 24 kc, tj. naruszenie dobra osobistego. Art. 446 § 3 kc stanowi, iż sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli Wskutek jego śmierci .nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. ę ę ę . . . ss . _ Ocena, czy nastąpiło znaczne pogorszenie »sytuacji członków rodziny zmarłego nie może odnosić się wyłącznie do stanu „zdniaśmierciposzkodowanego, ale musi prowadzić do porównania hipotetycznego stanu odzwierciedlającego sytuację, W jakiej w przyszłości znajdowaliby się bliscy zmarłego, doasytuacji, W jakiej znajdują się sw związku ze śmiercią poszkodowanego /Wyrok Sądu Apelacyjnego W Katowicach zz dnia 19 kwietnia 2001r. do sygn. ACa 23/O1/.A . . . .. Przepis art. 446 § 3 kc służy możliwości częściowego choćby zrekompensowania szczególnej postaci uszczerbku,„którym jest znaczne pogorszenie sytuacji „życiowej (a nie naprawieniu klasycznej szkody majątkowej), powstałego ow następstwie tragicznego zdarzenia, którym jest śmierć najbliższego-członka zrodziny „Wskutek -„uszkodzenia .›ciała+:lub wywołania rozstroju zdrowia..Dlatego ęsęsformułowaniesw art. 3.446 .§ 'K3 kc .o ¿".znacznym .spogorszeniu»sytuacji życiowej" nadaje odszkodowaniu z tego .przepisuzcharakterszczególny. Chodzi tu wprawdzie o szkodę ocharakterze majątkowym,zjednak najczęściej ściśle powiązana i przeplatającą się z „Llszczerbikieimeo S;niemajiątkowymí,aswięc ifoęszkodę...spczęsto trudną ;do sęsęmhwyceniaj ścisłegoW'miatematyicznieffzrnierzeinia;którą A AA "ołuje śmierć najbliższegořczłorlka rodziny. Taki szczególny charakter szkody rekomp'ensoWanej "stosownym", a nie "należnym" odszkodowaniem oznacza .sw konsekwencji .potrzebę daleko idącej indywidualizacji .zakresu świadczeń przysługujących na podstawie art. 446 § 2 i 3 kc si sprawia, że nie mogą odnieść żadnego skutku argumenty ;zodwołujące się do rozstrzygnięć W innych analogicznych sprawach /wyrok z dnia 30 września 32009 r. Sąd Najwyższy do sygn.-KV CSK 250/09/. . Dla zasądzenia na rzecz powodów .stosownego odszkodowania „konieczne »było wykazanie pogorszenia ich sytuacji -majątkowej pozostającej .w adekwatnym związku przyczynowym ze śmiercią zmarłego ojca S. K.. s ę . ę W ocenie Sądu powodowie takiego pogorszenia sytuacjizmaterialnej nie wykazali. .Sąd nie brał pod uwagę przy ocenie .tych . okoliczności jedynie strat majątkowych, ale i uszczerbek mentalny powstały po stracie oj ca. . . .ę . Powód P. od lat dziewięćdziesiątychęfjprowadzi własne gospodarstwoK domowe, usamodzielnił się zakładając własną rodzinę. ,Z podanych przez niego informacji Wynika, że od czasu wyprowadzenia się z domu był samodzielny finansowo. Ojciec nie wspomagał go finansowo. Wręcz przeciwnie, to ojciec S. K. mógł liczyć na Wsparcie ze strony syna, który mieszkał w sąsiedztwie. P. K. oraz A. K. zgodnie zeznali, że ojciec spożywał obiady u syna P., który mieszkał nieopodal domu rodzinnego, zajmowanego przez ojca i syna A.. Ojciec nie pomagał też synowi W prowadzeniu jego gospodarstwa rolnego z uwagi na podeszły wiek oraz własną hodowlę pszczół. Zeznając powód podał, że od czasu śmierci ojca W 2007 r. zwiększyło się stado krów, które utrzymuje W swoim gospodarstwie, śmierć oj ca nie wpłynęła na wysokość pozyskiwanego przez niego dochodu z gospodarstwa czy też z tytułu dopłat unijnych. W chwili śmierci ojca powód był osobą dorosłą, posiadał własną rodzinę, żonę i
--- STRONA 10 ---
dzieci, był niezależny finansowo oraz W zakresie sposobu prowadzonej działalności rolniczej. Ojciec jedynie czasowo doglądał gospodarstwa syna, podczas jego nieobecności. Powód P. nie wskazał, by śmierć ojca W sposób szczególny odbiła się W jego psychice jako dorosłego Wsi samodzielnego mężczyzny. Sąd nie neguje tego ßfaktu,-że śmierć ojca wywołała u powoda uczucie smutku i żałoby. Jednak należy przede Wszystkim uwzględnić fakt, że P. K. jest osobą dorosłą, W pełni samodzielną. Ojciec S. K...był Wpodeszłym wieku. W swoich zeznaniach powód nie powoływał się na szczególniedotkliweprzeżywanie śmierci ojca. Podał jedynie, że W związku z .wypadkiem ma opory podczas przechodzenia przez jezdnię sw miejscu, gdzie zginął ojciec, a jest zmuszony przechodzićtamtędy -kilka razy przepędzają"c bydła . . .. . Powód ;T. jest W podobnej sytuacji: :od idłuiższesgodifczasudprowadzi własnegospodaristwo rolne nastawione na produkcję mleka, ojciec nie wspomagał go finansowo,-niepracował jego gospodarstwie, czasami doglądał jego :dobytku podczas nieobecności-Od czasuvśrnierci ojca zwiększył produkcję mleka.~Nie poniósł ;stratyrnaterialnej związanej ze śmierciądsisojca. Podobnie jak W przypadku Sąd zauważył, że i J. K. nie akcentował szczególnej straty moralnej, emocjonalnej,«.= związanej ~ze"~:śmiercią vojca. Niewątpliwie S. K. służył .synom pomocną radą i zwsparciem,„ale¬był już osobą Wpo'deszły1n±Wieku,»a jego synowie to osoby samodzielne i posiadające własne rodziny. „Z ustalonego stanuLfaktyiczncigo"Wynika,że iP0wód'A.= był osobąsnajbardzieji związaną sz ojcem zarówno emocjonalniefjakss simaterioalnie... Wspólniez ojcem sszuamieszkiwał W domu na działce 1 brata ;ę,:1uktórym¬¿; ą1zma.rły zşojciec „miał pzapewniodneilss:prawo dożywotniego .zamieszkiwania.>'jPo'lfśmiercii ffoj ego Åsytuacj asssbuytoiiwiad ;mogła í=się'inie =zrnieniać,1?Ÿponieważ .brat ;nie ;zamierzał sęsssędswzbłraniać ísfdalszegoW§i.zamiieiszkiwarliaiW íşfitym ;To1ís.1z“¦{Właisniej 'Woili by posiadał środki, za które mógłby mu wybudować dom nadziałce, jaką miałotrzymać od brata P..- Sąd „wskazał±¿powyżej,- że vnieuzasadnioneşjeost twierdzenie,'1=by s.sK.,'¿jako dorosły mężczyzna pozostawał nautrzymaniu1=79+sletniegod'oj ca,§był od niego".uzależniony*finansowo. Skorofiwspólnie hodowali j.pszczoły,”Êfƒdoglądali*pasieki 'si Ÿpracowali przy Eprodukcji"írniodui,isto fzasadnym jest „uznanie,* 1 <że*;środki s sfinansoweiofiuziysokiwane* 'ize ;sprzedaży *fmiodu P fstanowiły "ich .wspólny dochodów, „Powód = .¿As.:vfK.'Ĺs;otrzymywał od fojca ffswoistąpensję. Po śmierci A ojca posiadał stosowną wiedzę oraz' umiejętności, :jak również śriodki,by kontynuować produkcję miodu na bazie pasieki utrzymywanej uprzednio z ojcems.f:Powód P. zeznał, że po śmierci ojca W domu rodzinnym pozostały jeszcze znaczne .zasoby”miodu,:f których sprzedażą on sam się zajął, a część pieniędzy przekazał bratu A.. A. K. posiadał doświadczenie w sprzedaży miodu, sam mógł się zająć jego dystrybucją.~Od czerwca 2007 r. A. K. »był żonaty, lecz nie mieszkał z żoną, -która została\naUkrainie. .W ocenie Sądu powód mógł sprowadzić żonę do kraju i kontynuować hodowlę pszczół, która ąpozwalałybys mu na uzyskiwanie dochodu. Nieracjonalne i nieprzekonujące są„zeznaniasspowoda,~:że .bał się sam mieszkać W domu rodzinnym po śmierci ojca i dlatego Wyemigrował na Ukrainę. Brat -P. mieszka przecież W sąsiedztwie. Na Ukrainie powód . utrzymuje się z prac -dorywczych, jest Wspomagany finansowo przez rodzinę żony. Uzyskuje dochody porównywalne sz tymi pozyskiwanymi W kraju. Zaznaczyć należy, że powód nie dysponuje żadnym orzeczeniem o ' niezdolności do pracy, nie podjął jednak konkretnych starań o podjęcie zatrudnienia w kraju. j Mając powyższe ustalenia na .uwadze Sąd ocenił,że sytuacja życiowa powoda A". vK.znie uległa tak znacznemu pogorszeniu, by zasadne było przyznanie na jego rzecz stosownego odszkodowania. P
--- STRONA 11 ---
Nie ma podstaw, by stosowne odszkodowanie zostało przyznanie powódce M. G., ponieważ _,nie zostało ęęwykazane, _by W związku _ ze , śmiercią ojca, , nastąpiło znaczne pogorszenie jej sytuacji życioweji.ł„¿Powódkaod 1981 -r.„jest¬niezależna , od „rodziny generacyjnej,mieszka W innej miej scowości,;w K..ąZajmuje się własną rodziną. .Okazjonalnie jedynie odwiedzała braci i ojca. ,Zmarły ojciec S. K. nie łożył regularnie na jej utrzymanie, jedynie okazjonalnie przekazywał«„Wnukom symboliczne ;kwoty po„«50,00 lub 100,00 zł, dokładał się do .większych ¿;zakupóW,„,jak .nabycie komputera przez 1 wnuków. Zauważyć należy, że pogorszenie sytuacji życiowej uprawnionego do stosownego odszkodowania musi nosić cechy znaczności. , Przekazywanie od czasu do czasusymbolicznych kwot na rzecz wnuków nie mieści się W tych kategoriach. „Zatem i W stosunku do powódki M. G. brak jest przesłanek do uwzględnienia powództwa W zakresie przyznania stosownego odszkodowania po śmierci ojca.. są ę M ę Roszczenie ,najbliższych . .-członków ¿,.rodziny=i'.zmarłego zzzo z „przyznanie stosownego zadośćuczynienia pieniężnego „~za„doznaną krzywdęna podstawie art.. 446 § 4 kc, które zmierza do zaspokojenia szkody niematerialnej, jest rodzajowo i normatywnie .odmienne od roszczenia o przyznanie stosownego „odszkodowania z art._446 .§ 3 kc,.które wymaga wykazania szkody „majątkowej -zpolegającej na znacznym .pogorszeniu .sytuacji życiowej najbliższych gczłonkówrodziny ępodszkodowanego, ;który zmarł Wskutek wynikłego z .czynu niedozwolonego -uszkodzenia,sciałaz-lub rozstroju zdrowa /vide Wyrok„Sądu Najwyższego z łdnia 21 pażdziernika72009r. doŸsygn.?I PK 97/09/. 0. „„-Wypadek,„¬w.s..wynikiu.sis.sp.którego(poniósł fśmierćifflazmiejscuojciec powodów fmiał miejsce W dniu 4 grudnia 2007 r., natomiast przepis § 4 art. ;446 kc,-przewidujący .możliwość przyznania najbliższym członkom rodziny zmarłego odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, .został wprowadzony do Kodeksu Cywilnego ustawą z .dnia 30 „maj a'z2008 Ĺżmianie (ustawy"Koidełkisi isiicywiilnyiŠfíoriazfgimíyich :ustaw Dz.: 1.6¿1p1oz.73 11/, która mi A Weisizłai A .WP *życie P dniem 5 7 ;słierpniaiŸ;¿±200i8i W .Ustawa nie s .zawierała íprizepisióiw przejściowych. Natomiast art. 3 kc ustanawia zasadę nieretroakcji prawa, chyba że co imiego Wynika z treści ustawy lub jej celu. .Wobec powyższego §4 art. .446 .kc nie może ;mieć zastosowania do niniejszego przypadku. Niemniej jednak niektóre;zsądy stawałyzna stanowisku iż podstawą do ,zasądzenia zadośćuczynienia W podobnych sytuacjachsmogą być przepisy o ochronie dóbr gosobistych, tj. art.24 kc W zw. .zart.448 -kc.fSąd Apelacyjny W Gdańsku W wyroku z dnia 14 grudnia 2007r. do sygn. I ACa 1137/07 przyjął, iż spowodowanie „śmierci osoby ęblisokiej ¿+ męża i ojca przez osobę trzeciąfstanowi naruszenie dobra osobistego najbliższych ,członkówrodziny zmarłego ¬ żony i dzieci, -w postaci prawa do życia W związku małżeńskim,ą:.posiadaniaojca, .życia W pełnej rodzinie, W której mąż matki jest ojcem „jej ędzieci¿¿W ,uzasadnieniu orzeczenia .sąd ten słusznie zauważył, że wskutek śmierci osoby .bliskiejęszkodapoolegaąnie tylko na łutracie ;żródła ~ dochodu osiąganego .dla wspólnych potrzeb przezosobę zmarłą,¿:czy pomocy ;fizycznej W pracach remontowych lub porządkowych W mieszkaniu, którą można naprawić ~przez„zasądzenie odpowiedniego odszkodowania. Niejednokrotnie szkoda na osobie jest o wiele bardziej dotkliwa i W istocie zawsze jest nie do naprawienia wobec niemożności przywrócenia stanu poprzedniego. Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę jest tylko pewnym surogatem, bo nie da się inaczej tej krzywdy naprawić. Zależy to W pewnej mierze od wrażliwości osób poszkodowanych, ale generalnie w każdym przypadku trzeba uznać, że śmierć osoby bliskiej jest dla nich bolesnym ciosem przeżywanym nie tylko W momencie powzięcia o niej wiadomości. Powyższą praktykę sądów zaaprobował Sąd Najwyższy wydając uchwałę W dniu 22 pażdziernika 2010 r. do sygn. akt III CZP 76/10, W której zawarł tezę, iż:
--- STRONA 12 ---
najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 kc W związku z art. 24 § 1 kc zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy A śmierć nastąpiłafna skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem '3 sierpnia2008 r. 8 - 1 W ocenie Sądu należy jednak dokonać dogłębnej analizy sytuacjifisitron W podobnych przypadkach, tj. relacji ;panujących pomiędzy zmarłym-przeds śmiercią a osobami domagającymi sięzadośćuczynienia. W niniejszej sprawiepowodowie są osobami ćdorosłymi, posiadającymi już własne rodziny, ...samodzielnymi sfinansowo.=Synowie1i córka spotykali się ze zmarłym S. K. jedynie okazjonalnie. S. K. był osobą sw 'podeszłym wieku, .miał 79 lat W chwili śmierci. To on powinien liczyć na Wsparciei opiekęłsłzeidstrony dzieci.Niezaprzeczalne jest, że poprzez śmiertelne potrącenie S. Członkowie jego rodziny zostali naruszeni W prawie bezpośredniego obcowania z ich ojcem,r:a dziadkiem ich dzieci, W prawie korzystania z jego rad W prowadzeniu gospodarstwa rolnego, oraz doświadczenia życiowego. Jednak żaden z powodów nie powoływał się na wymiar emocjonalny straty i cierpienia po starcie ojca. Postępowanie dowodowe, - prowadzone »przez powodów reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, nastawione było przede Wszystkim na wykazanie pogorszenia ich sytuacji materialnej. , Nie może też pozostać bez"wpływ11zfnaocenę zasadności żądania powodów fakt, 'iż zmarły S. K. W znacznym stopniu -przyczynił się do zaistnienia zdarzenia, »W wyniku którego poniósł śmierć. Biegły ds. rekonstrukcji A wypadków drogowych .jednoznacznie stwierdził, że to nieostrożne zachowanie*S.'fK. :doprowadziło W ogóle do 'zaistnienia takiego zdarzenia. Mając na uwadze powyższe ustalenia orazpoczynione fnaich tle rozważania prawne,~Sąd ocenił, iż nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz powodów zadośćuczynienia na podstawie art. 24 kc W zw.-z art. 448 *kcfztytułu naruszenia dobra osobistego powodów, wynikłego ze G. zarówno na podstawie art. .446 § l, jak i art. 446 §3, art. 446 § 4, czyfart. 24 kc W zw.~z art. 448 kc. Dlatego żądania tych powodów zostały W całościoddalone. ą = iiiezosiaii zwolnieni aa1<0Sziówsądovofch. Powodowie. A. zasiaii .zwolnieni W całości-odkosztówasądowych. 1 . ~ 8 8 ¬ Na zasadzie art.113 aukscwzw. zz art.98 kpc Sąd nakazał 'ściągnąć od powoda P. sK.soraz od 'powoda J. K. řkwoty 1ípo~.1<.i750,00 zł tytułem stosunkowej opłaty od pozwu, która nie została uiszczona. - Na zasadzie 198 zw.í-:zi ~§ 6 pkt 6 RozporządzeniafMinistra*Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 sr. »W przedmiocieopłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocyprawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego zz urzędu /Dz. U. nr 163, poz.l349/ Sąd łfzasądził solidarnie 'od powodów na rzecz strony pozwanej kwotę 3 600,100 zł tytułemzwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W pozostałym zakresie koisztarniisísiądowymi, od których .zwolnieni byli powodowie M. G. oraz A.K., Sąd obciążył Skarb Państwa. . . . ~ .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Gdańsku W wyroku z dnia 14 grudnia 2007r. do sygn.#I C 428/10 .-al#art.446§3 kc#art.24 kc.#art. 355 § 1 kpc#art. 446 kc#Art. 446 kc#art. 122 ust.1 pkt#art. 9 ust. 1 ustawy#art. 177 § 2 kk#art.6 kc.#art. 446 §1 kc#art. 446 § 3 kc#art. 24 kc#Art. 446 § 3 kc#art. 3 kc#art.24 kc#art. 448 kc#art. 24 § 1 kc#art. 448 kc.#art.113 aukscwzw.#art.98 kpc