Wyrok I C 424/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 424/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSR del. Jolanta Malik Protokolant Ewelina Cekała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa R. B. (1) przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego we W. o zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7.200 tytułem zwrotu kosztów procesu, Sygn. akt I C 424/16 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 09.03.2016r. powód R. B. (1) wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego we W. przy ul. (...) 80.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje żądanie podał, iż w Areszcie Śledczym przebywa jako odbywający karę pozbawienia wolności od dnia 19.02.2016r. w celi (...) na oddziale (...), w której nie zapewniono mu minimalnych warunków bytowych zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Powód podniósł, iż we wskazanej celi brak było należytego wyposażenia, a nadto: nieodpowiednie oświetlenie, znaczne ograniczenie cieplej wody, brak murowanego kącika sanitarnego i jego oświetlenia, nieodpowiednio zamontowana płyta maskująca kratę utrudniająca dostęp do okna, znaczna wilgoć w celi, odpadająca ze ścian farba, zardzewiała szafka, nieodpowiednie usytuowanie kącika sanitarnego tuż przy drzwiach, odczuwalny zapach wilgoci, stary parkiet z odpadającymi klepkami, stare łóżka bez atestu, stare i zawilgocone materace. Pozwany wskazał także na przeludnione cele. Powód podniósł, iż w okresie izolacji w wyniku niezapewnienia humanitarnych warunków został poddany nieludzkiemu, niezgodnemu z prawem i poniżającemu traktowaniu. W piśmie procesowym z dnia 19.07.2016r. powód dodatkowo wskazał, iż będąc osadzonym w celi (...), przebywał tam z osobą zarażoną wirusem HCV co stanowiło zagrożenie dla jego zdrowia i życia, a jego prośby o przeniesienie do innej celi nie zostały uwzględnione. Nadto wskazał, iż wskazana placówka nie zapewniła mu należytego leczenia z uwagi na uszczerbek na zdrowiu związany ze schorzeniem kręgosłupa. Nie została uwzględniona także jego prośba o udzielenie przerwy w karze z uwagi na schorzenia kręgosłupa i konieczność rehabilitacji. --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko strona pozwana kategorycznie zaprzeczyła, by powód przebywał w AŚ we W. w celach przeludnionych, tj. takich w których na jedną osobę przypadało mniej aniżeli 3m 2 . Powód w AŚ we W. przebywał w celach o pow. ok. 9 m 2 , w których jednocześnie przebywało razem z powodem nie więcej niż dwóch skazanych. Powód obecnie od 2013r. odbywa karę pozbawienia wolności w warunkach recydywy, a koniec tej kary przypada na 23.11.2017r. Strona pozwana wskazała, iż cele mieszkalne w Areszcie Śledczym we W. odpowiadają obowiązującym standardom. Posiadają one zabudowane ściankami z płyt paździerzowych toalety, umywalki, kanały wentylacji grawitacyjnej i są należycie wyposażone. Porządek w celach utrzymują skazani i w tym celu otrzymują od administracji odpowiednie środki czystości. Wszelkie usterki i awarie są na bieżąco usuwane, zaś modernizacje przeprowadzane są okresowo w miarę posiadanych środków budżetowych. Strona pozwana wskazała, iż powód nie skarżył się na warunki bytowe w AŚ we W.. Nadto powód miał możliwość korzystania z zajęć k-o, biblioteki, czy brać udział w spotkaniach grup wyznaniowych. Powód miał także zapewnioną opiekę medyczną, albowiem strona pozwana zatrudnia wielu lekarzy równych specjalności, nadto na terenie aresztu znajduje się szpital przywięzienny. Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017r. powód sprecyzował, iż nie dochodzi zadośćuczynienia za niewłaściwą opiekę medyczną, ale jedynie za naruszenie dóbr osobistych w związku z warunkami bytowymi w celi (...) na odziale (...) Aresztu Śledczego we W., a także za to, że w tej celi był osadzony z M. P., który był zarażony wirusem HCV. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: R. B. (1) został skazany następującymi wyrokami: • Sądu Rejonowego w Mławie Wydział Zamiejscowy DZIAŁDOWO z dnia 12-06-2013, sygn. akt X K 289/13, na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, która odbywał w okresie od 16.12.2013 do 17.04.2016, z zaliczeniem na poczet kary okresu od 15.02.2013 – 12.06.2013, • Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 10.07.2014r. sygn. akt II K43/14 na karę 6 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, której odbywane ustalono w okresie od 17.04.2016 do 15.11.2017 z zaliczeniem na poczet kary okresu 14.11.2007-16.11.2007 i od 20.11.2007 do 14.12.2012 • Sądu Rejonowego Kraków- Śródmieście z dnia 16.12.2013r. sygn. akt IIW.4806/13/S na kare 6 dni pozbawienia wolności której wykonanie przewidziano w okresie od 15.11.2017 do 21.11.2017, • Sądu Rejonowego GDAŃSK- PÓŁNOC z dnia 24.06.2014 sygn. akt XI W662/14 na kare 2 dni pozbawienia wolności , której wykonanie przewidziano na okres od 21.11.2017r. do 23.11.2017r. ( dowód: wykaz wykonywanych kar w aktach osobopoznawczych skazanego R. B. (1) ) R. B. (1) w Areszcie Śledczym we W. w celi (...) na oddziale (...) przebywał w okresie od 18.02.2016r. do 16.03.2016r. oraz od 05.05.2016r. do 24.08.2016r. Cały oddział (...) posiada cele dwuosobowe. Cela (...) ma ok. 9 m 2 . W celi znajdował się wówczas kącik sanitarny zabudowany płytą drewnopodobną z materiałową zasłonką, był usytuowany w sąsiedztwie drzwi wejściowych do celi, które otwierały się do wewnątrz zasłaniając dodatkowo kącik sanitarny osobom, które wchodziły do celi. Drzwi były osadzone na wysokości kilku centymetrów nad podłogą. W celi znajdowały się także dwa pojedyncze łóżka, umywalka, 2 krzesła, półki i stolik. W celi znajdowało się okno, które umożliwiały całkowite przewietrzenie pomieszczeń, a obowiązek ten spoczywał na osadzonych. Było także dodatkowe oświetlenie jedną żarówką. --- STRONA 3 --- W celi był dostęp do bieżącej zimnej wody w umywalce. Od 2016 roku osadzeni mieli prawo do dwóch kąpieli w tygodniu w łaźni.. Wymiana pościeli następowała co 2 tygodnie, raz w tygodniu dokonywano wymiany ręczników i ściereczek. W okresie osadzenia powoda w celi (...) ściany były zawilgocone i zniszczone, odpadały z nich kawałki tynku i farby. Powód przebywając w owej celi przez 1 miesiąc nie posiadał czajnika, później pobrał czajnik z magazynu, który był jego własnością. W celi pojawiały się także insekty tj. pluskwy. Na ich zwalczanie osadzeni otrzymywali od administracji zakładu odpowiednie środki chemiczne. Utrzymywanie czystości w celi było obowiązkiem osób osadzonych, środki czystości otrzymywali od administracji zakładu. Osadzeni mieli obowiązek zgłaszać na bieżąco usterki i uszkodzenia, tak samo jak uszkodzenia i zawilgocenia materacy. Wszystkie usterki były usuwane na bieżąco. W 2017r. oddział uzyskał dofinasowanie na remont tj. przebudowę kącików sanitarnych na murowane i przesunięcie drzwi wejściowych do celi . (dowód : przesłuchanie powoda R. B. (1) na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017r. e- protokół nagranie k. 252 przesłuchanie R. O. w charakterze strony pozwanej strony pozwanej na rozprawie w dniu 15 maja 2017r. e-protokół nagranie k. 182, zeznania świadka P. B. na rozprawie 25 stycznia 2017r. e-protokół nagranie k. 100, zeznania świadka Ł. M. na rozprawie 25 stycznia 2017r. e-protokół nagranie k. 100, zeznania świadka P. C. na rozprawie 4 kwietnia 2017r. e-protokół nagranie k. 160, zdjęcia celi (...) k. 104-107, wydruk z przeglądarki rozmieszczenia R. B. (2) w celach k. 208) Powód nie skarżył się na osoby, które zostały z nim osadzone w celi. (dowód: zeznania świadka Ł. M. na rozprawie 25 stycznia 2017r. e-protokół nagranie k. 100 Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia jakie zapadło w wyroku, został ustalony na podstawie dowodów z dokumentów w postaci wydruku z przeglądarki rozmieszczenia R. B. (2), wykazu wykonywanych kar w aktach osobopoznawczych oraz zdjęć celi (...), a nadto dowodu z zeznań świadków: P. B., Ł. M., P. C., a także dowodu z przesłuchania R. O. w charakterze strony pozwanej oraz na dowodzie z przesłuchania powoda. Powód R. B. (1) domagał się zadośćuczynienia w wysokości 80.000zl za wyrządzoną mu przez stronę pozwaną szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiednich warunków bytowych w celi (...) odział (...) w czasie izolacji w Areszcie Śledczym we W., a także za to, że w celi (...) był osadzony z M. P., który był zarażony wirusem HCV. Zgodnie z art. 23 Kodeku cywilnego dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 Kodeksu cywilnego określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej simy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 Kodeksu cywilnego odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 Kodeksu cywilnego, w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m. in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Dodać należy, że podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa stanowi przepis art. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. --- STRONA 4 --- W pierwszej kolejności należy wskazać, że to na powodzie, jako żądającym ochrony dóbr osobistych spoczywał ciężar dowodu, iż dobra te zostały naruszone przez działania pozwanego Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z regułą wynikającą z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przerzucenie ciężaru dowodu na pozwanego w procesie o ochronę dóbr osobistych, przewidziane w art. 24 k.c. dotyczy tylko bezprawności działania zagrażającego dobrom osobistym lub powodującego ich naruszenie – w razie udowodnienia przez powoda ich faktycznego naruszenia przez wskazane jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, pozwany w celu uniknięcia odpowiedzialności musiałby wskazać, że działania powodujące naruszenie były zgodne z prawem. W ocenie Sądu powód nie wykazał, ażeby w czasie jego pobytu w celi (...) doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Wnioskowany przez powoda świadek P. C. wprawdzie potwierdził co do zasady warunki bytowe w celi (...) o jakich zeznawał powód (dowód z zeznań świadka D. Z. został przez powoda cofnięty na ostatniej rozprawie, zaś świadek P. E. nie posiadał żadnych wiadomości na temat celi (...)), jednakże z zeznań tych nie można wyciągnąć wniosku, że warunki te były niezgodne z prawem. Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie, a działania naruszające te dobra mogą rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 kc – wyrok SN z dnia 17. 03.2010 r., II CSK 486/09. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19.12. 1966 r., głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 04.12.1950 r. stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust.1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami przywołanych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Dla oceny zasadności podniesionego w pozwie żądania doprecyzowanego w zakresie podstawy faktycznej na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017r. w czasie przesłuchania powoda niezbędne było zatem ustalenie, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona pozwana dopuściła się naruszenia wymienionych w pozwie obowiązków oraz czy fakt ten spowodował naruszenie dóbr osobistych powoda, a także czy powód poniósł związaną z tym szkodę niemajątkową, na którą powoływał się w pozwie. Ochrona, o którą wystąpił powód dotyczy wyłącznie działań bezprawnych, a nie jest bezprawne takie działanie, które ma umocowanie w przepisach prawa. Zatem oceny warunków bytowych w celi (...), w której był osadzony powód w okresie od 18.02.2016r. do 16.03.2016r. oraz od 05.05.2016r. do 24.08.2016r. Sąd dokonał w świetle obowiązujących w tym okresie przepisów prawa : rozporządzeń i przepisów kodeksu karnego wykonawczego, które regulują funkcjonowanie zakładów karnych wskazując minimalne normy, jakie należy zapewnić osobom pozostającym w warunkach izolacji więziennej. Ustawodawca w art. 110 § 2 kodeksu karnego wykonawczego zawarł wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych i wskazał, że powierzchnia przypadająca na skazanego nie może wynosić mniej niż 3 m 2 , cele muszą być wyposażone w odpowiedni sprzęt zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania i odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza oraz odpowiednią temperaturę i oświetlenie. Tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach określonych w art. 248 k.k.w. i przy zachowaniu trybu postępowania wskazanego w tym przepisie oraz w przewidzianych w nim przepisach wykonawczych, może dojść do ograniczenia wielkości powierzchni celi na jednego skazanego poniżej 3 m 2 , jednakże jedynie na czas określony. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy jak wynika z zeznań świadka Ł. M. będącego wychowawcą w Areszcie Śledczym we W. powierzchnia celi mieszkalnej nr (...) w której był osadzony powód ma ok. 9 m 2 i jest to cela dwuosobowa. I co istotne powód nie wykazał, iż pomiary celi zdeklarowane przez świadka reprezentującego stronę pozwaną są nieprawdziwe ani --- STRONA 5 --- że w okresie, w którym przebywał w tej celi było w niej osadzonych więcej niż 2 więźniów. Zresztą zeznania tego świadka w całości pokrywają się z zeznaniami powoda i innych świadków. Stąd też Sąd uznał, iż ustawowy wymóg powierzchni mieszkalnej przypadającej na jednego osadzonego został zachowany i w czasie przebywania powoda w celi (...) nie miało miejsca zjawisko przeludnienia. Należy zauważyć, iż powód błędnie oczekiwał, iż minimalna powierzchnia wskazana w ustawie dotyczy wolnej przestrzeni do dyspozycji osadzonych (po odjęciu powierzchni zajmowanej przez kącik sanitarny, łóżka stolik, krzesła, szafki). Jeśli urządzenia sanitarne znajdują się w kąciku sanitarnym, który usytuowany jest wewnątrz celi, wówczas powierzchnia kącika sanitarnego podlega odliczeniu od powierzchni celi, gdyż takie usytuowanie kącika sanitarnego nie może nastąpić ze szkodą dla powierzchni mieszkalnej przypadającej na jednego osadzonego. Gdy zaś chodzi o pozostałe urządzenia i sprzęty w celi, to nie ma w obowiązującym prawie podstaw do tego, by odliczać od powierzchni celi mieszkalnej powierzchnię zajmowaną przez te urządzenia oraz sprzęty niebędące urządzeniami sanitarnymi. Przecież w celi mieszkalnej o oznaczonej minimalnej powierzchni mieszkalnej (nie mniej niż 3 m 2 na skazanego) ma znajdować się odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, o którym mowa w w/w przepisach. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach V Wydział Cywilny z dnia 2 października 2015 r. V ACa 164/15). Skoro zatem w celi (...) było 2 osadzonych , to minimum powierzchni mieszkalnej wynosi 6m 2 , cela zaś miała ok. 9 m 2 . Zważyć należy, że kącik sanitarny nie zajmował 3m 2 , co widać na zdjęciach celi. Zatem odejmując powierzchnię kącika, powierzchnia mieszkalna była większa niż minimalna 6m 2 . Przebywanie zatem przez powoda w celi (...) z innym osadzonym nie było bezprawne. Warunki bytowe określone w art. 110 § 2 k.k.w. stanowią standard minimalny, który administracja zakładu karnego musi zapewnić skazanym. Normy odnoszące się do wyposażenia i sprzętu kwaterunkowego określa załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Minimum to w przedmiotowej sprawie zostało zachowane. Cela (...) była wyposażona w łóżko dla każdego osadzonego, stół, dwa taborety, półki oraz szafki. Oceniając dalsze sformułowane przez powoda zarzuty dotyczące niewłaściwych warunków sanitarnych, higienicznych, czy też rzutujących na prywatność osadzonych w pierwszej kolejności podnieść należy, że w pozwanej jednostce penitencjarnej osadzeni, w tym powód, mają dostęp do podstawowych środków higieny osobistej oraz środków czystości. W celach istotnie jest bieżąca zimna woda, niemniej jednak osadzeni posiadają możliwość zagotować wodę w czajnikach, zaś od roku 2016r. dwa razy w tygodniu korzystają z łaźni (wcześniej raz w tygodniu). Powód naruszenie godności upatrywał właśnie m.in. w braku dostępu do cieplej wody w celi. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszeń ze strony pozwanej skoro zgodnie z obowiązującym w tym okresie § 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25.08.2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności skazany mógł korzystać co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli, a zatem zgodnie z zeznaniami powoda minimum ustalone prawem zostało spełnione, powód mógł w tym okresie skorzystać z kąpieli raz w tygodniu. Wedle przepisów cela mieszkalna nie musi być wyposażona w stały dostęp ciepłej wody, ale musiała mieć dostęp do bieżącej wody zimnej. I te warunki zostały spełnione przez stronę pozwaną. Zgodnie z § 30 ust. 3 zdanie pierwsze tego rozporządzenia, skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Przepis ten był przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego (dalej: TK). TK w wyroku z 31 marca 2015 r., U 6/14, Dz.U. z 2015 r. poz. 498, stwierdził, że przepis ten jest zgodny z art. 249 § 1 kodeksu karnego wykonawczego (dalej: KK; na podstawie którego Minister Sprawiedliwości określił w drodze powołanego rozporządzenia regulamin organizacyjno-porządkowy wykonywania kary pozbawienia wolności) i z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji (o treści: „Rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.”) oraz z art. 4 § 1 i art. 102 pkt 1 KK (z których pierwszy ma treść: „Kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego.”, zaś treść drugiego jest następująca: „Skazany ma prawo w szczególności do: 1) odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny (…)) i z art. 40 w związku z art. 41 ust. 4 Konstytucji (z których pierwszy ma treść: „Nikt nie może być poddany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych.”, zaś drugi: „Każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny.”). Skoro przepis prawa dotyczący ciepłej kąpieli, o którym była mowa, jest zgodny z przepisami prawa wyższego rzędu, w tym --- STRONA 6 --- zawartymi w Konstytucji, których treść przytoczono, a ciepła kąpiel została w Areszcie Śledczym zorganizowana między innymi dla powoda w sposób odpowiadający przepisom analizowanym przez TK w wyroku w sprawie U 6/14, to brak jest podstaw do uznania, że postępowanie pozwanego w tym przedmiocie było bezprawne. Dowody zgromadzone w sprawie w postaci zeznań świadków potwierdzają, iż w celi (...), do której odnosi się żądanie pozwu powód miał stworzone warunki do intymnego, nieskrępowanego korzystania z kącika sanitarnego przez cały okres pobytu, ponieważ była to przestrzeń oddzielona od celi ścianka deskopodobną z zasłoną materiałową. Powód natomiast utrzymywał, iż ów kącik winien być murowany, przy czym obowiązujące przepisy nie nakładały tego rodzaju wymogu. Nadto zdaniem Sądu gołosłowne pozostawały twierdzenia powoda, iż korzystanie z kącika sanitarnego nie dawało nieskrepowanej możliwości korzystania z niego w sytuacji, kiedy ktoś wchodził do celi np. wychowawca czy pielęgniarka, czy też stwarzało niebezpieczeństwo z uwagi na bliskie sąsiedztwo kącika z drzwiami, które przy otwieraniu uderzały w stopy osoby korzystające w tym momencie z kącika, a które to wystawały poza zasłonę. Sąd w żadnym razie nie podzielił stanowiska powoda, albowiem z załączonego do akt sprawy zdjęcia kącika sanitarnego i drzwi wejściowych wynikają zgoła odmienne wnioski. Po pierwsze osoba korzystająca z kącika miała do dyspozycji zasłonę materiałowa, nadto drzwi wejściowe do celi otwierały się do wewnątrz zasłaniając jednoczenie kącik sanitarny. Sam powód ostatecznie przyznał, iż istniała możliwość zasłonienia się zasłoną w czasie korzystania z kącika sanitarnego, a nadto pielęgniarka co do zasady nie wchodziła do celi, a zatem powód nie był narażony na stres związany z nieskrepowanym korzystaniem ze wskazanego miejsca. Sąd nie podzielił także stanowiska powoda, iż nagłe otwarcie drzwi do celi stanowiło zagrożenie dla stóp osoby korzystającej z kącika sanitarnego. Jak wynika ze zdjęcia, drzwi osadzone były na wysokim progu, a zatem przy otwarciu ich pozostawała wolna przestrzeń miedzy podłogą a skrzydłem drzwi, która w ocenie Sądu zapobiegała uderzeniu w stopy osoby korzystającej z kącika. W tej sytuacji, w ocenie Sądu nie można dopatrzyć się w tym zakresie żadnych naruszeń prawa ze strony pozwanej a które to dawałyby podstawę do formułowania roszczeń związanych z zagrożeniem dóbr osobistych. Przepis art. 110 § 3 KK stanowi, iż urządzenia sanitarne w zakładzie karnym typu półotwartego i otwartego mogą być usytuowane poza celami mieszkalnymi.” Natomiast § 28 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności stanowi: „Cela mieszkalna powinna być wyposażona w łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, z zastrzeżeniem art. 110 § 3 Kodeksu.” W ostatnio wskazanym przepisie chodzi o art. 110 § 3 KK. W Polsce nie obowiązuje inna minimalna norma powierzchni celi mieszkalnej dla jednego skazanego niż 3 m 2 . Z obowiązujących w Polsce przepisów wynika, że w zakładzie typu zamkniętego, a powód , odbywał karę w Areszcie Śledczym we W. jako zakładzie zamkniętym, niezbędne urządzenia sanitarne muszą znajdować się wewnątrz celi mieszkalnej. Znajdujące się w celi urządzenia sanitarne muszą być usytuowane w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, co wywołuje konieczność ich wydzielenia z celi właśnie po to, żeby zapewnione było niekrępujące ich użytkowanie. Wydzielenie to nastąpiło w jednostce penitencjarnej, o którą chodzi w sprawie, przez wyodrębnienie kącika sanitarnego. Godne warunku odbywania kary pozbawienia wolności obejmują również zapewnienie prywatności i intymności, m.in. związanych z potrzebami fizjologicznymi. Niemniej nie przewidują one zapewnienia samodzielności pomieszczeń przeznaczonych na toalety ani ich oddzielenia murem od pozostałej części celi. Spełniony musi być wymóg nieskrepowanego korzystania z urządzeń sanitarnych. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie VI Wydział Cywilny z dnia 25 września 2015 r. VI ACa 1424/14) Także pozostałe warunki zostały zapewnione przez stronę pozwaną. Cela ta była wyposażona w podstawowy sprzęt kwaterunkowy zgodnie z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Nadto było zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do przeznaczenia pomieszczeń i ich kształtu, a także oświetlenie światłem sztucznym odpowiadające potrzebom użytkowym osadzonych, co było przedmiotem oceny specjalnej komisji sprawdzającej, na co wskazał R. O. słuchany w charakterze strony pozwanej. Istniała także możliwość otworzenia okna w celu przewietrzenia celi i to leżało to w gestii osadzonych. Jakiekolwiek uszkodzenia czy usterki po zgłoszeniu były naprawiane na bieżąco. Jeżeli chodzi o pozostałe warunki bytowe w celi (...) to niewątpliwie jej wygląd nie był estetyczny, co widać na załączonych do akt zdjęciach jednakże pobyt powoda w takiej celi nie naruszał jego dóbr osobistych. O naruszeniu dobra osobistego w postaci godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z samym --- STRONA 7 --- pobytem w takim zakładzie polegających np. na niższym od oczekiwanego standardzie celi lub urządzeń sanitarnych (patrz wyrok SA w Gdańsku z dnia 07.06.2016 sygn. akt I ACa 3/16). W ocenie Sądu państwo polskie nie ma obowiązku zapewnienia warunków bytowych w celi ponad te, które wynikają z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione, a zatem nie doszło do naruszenia dóbr osobistych w związku z przebywaniem powoda w celi nr. 17. Pobyt w jednostce penitencjarnej wiąże się z odbywaniem tam kary lub środka karnego o charakterze izolacyjnym. Dlatego siłą rzeczy pobyt ten rodzi pewne uciążliwości czy niedogodności i nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które zresztą dla wielu ludzi bywają bardzo trudne. Nie można przecież pomijać, że poziom życia dużej części obywateli nie jest wysoki, a stan finansów publicznych -nie jest w stanie zapewnić im tak godziwych warunków życia, na jakie zasługują, mimo że niejednokrotnie pracowali przez wiele lat. Sprzeczne z zasadami współżycia społecznego byłoby więc domaganie się od tego państwa, aby zapewniało wyższy standard życia osobom, które odbywają karę pozbawienia wolności za czyny sprzeczne z prawem, niż uczciwym obywatelom, którzy nigdy nie weszli w konflikt z prawem - zwłaszcza, że koszt utrzymania osadzonych w całości spoczywa na podatnikach, podczas gdy pozostali obywatele swoją pracą zapewniali państwu dochody, chociażby płacąc podatki. Wprawdzie warunki osadzenia powinny odpowiadać minimalnym standardom przewidzianym w powołanych przepisach, niemniej drobne nieprawidłowości, nie uzasadniają automatycznie ewentualnego roszczenia o naruszenie dóbr osobistych, zwłaszcza jeśli ewentualne odstępstwa mają charakter przejściowy, niezawiniony, nie naruszają zasady humanitaryzmu, a podmioty odpowiedzialne podejmują wszelkie możliwe środki w celu łagodzenia i niwelowania skutków ewentualnych uchybień. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie I Wydział Cywilny z dnia 23 listopada 2016 r. I ACa 456/16) Zdaniem Sądu nawet jeżeli by uznać, że przebywanie w celi z odrapanymi i zawilgoconymi ścianami czy obdrapaną podłogą, czy też , w której pojawiają się pluskwy naruszało dobra osobiste powoda, to nie uzasadnia to zasądzenia jakiejkolwiek kwoty na rzecz powoda od Skarbu Państwa tytułem zadośćuczynienia, ponieważ nie każda dolegliwość, która skutkuje naruszeniem godności winna być rekompensowana kwotą pieniężną. W ocenie Sądu samo przebywanie w nieodmalowanej celi z odrapanymi i zawilgoconymi ścianami nie jest dolegliwością, która w istotny sposób prowadzi do odczuwania poniżenia i nieludzkiego traktowania więźnia osadzonego w warunkach recydywy. W przekonaniu Sądu nieuprawniony jest nadto zarzut powoda dotyczący narażenia go na zakażenie wirusem HCV (wirusowe zapalnie wątroby typu C) poprzez osadzenie go w celi z osobą będącą nosicielem HCV. Podkreślić należy, że w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do izolowania nosicieli wirusa HCV od innych skazanych. Zaakcentować trzeba, że każdy osadzony informowany jest przy przyjęciu do jednostki penitencjarnej o konieczności przestrzegania zasad higieny osobistej, co wynika z zeznań świadków wnioskowanych przez stronę pozwaną. Utrzymanie higieny osobistej oraz nawyków higienicznych w wystarczającym stopniu zabezpiecza przed zarażeniem się wirusem HCV, bez konieczności izolowania osoby będącej nosicielem. Wyjaśnienia powoda, że do zakażenia mogłoby dojść gdyby obaj osadzeni się golili i zacięli jest niewystarczające do uznania, iż faktycznie zdrowie powoda było w jakiś sposób zagrożone, skoro obaj skazani mieli obowiązek przestrzegania podstawowych zasad higieny. Powszechnie wiadomym jest, że do zarażenia może dojść podczas np.: operacji, manicure, wykonywaniu tatuażu, zabiegu akupunktury, czego powód był świadomy, gdyż z jego zeznań wynika, iż obawiał się właśnie zakażenia przez krew. Ponadto do zakażenia HCV może dojść drogą seksualną, czy podczas współdzielenia z osobą zakażoną przedmiotów codziennego użytku, jak np.: żyletki czy maszynki do golenia, czego osadzeni nie mogli czynić Przy umieszczaniu skazanego w celi mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności: decyzję klasyfikacyjną, konieczność oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego, potrzebę zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym, zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne, potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród skazanych, konieczność zapobiegania samoagresji i popełnieniu przestępstw w trakcie odbywania kary (art. 110 § 4 KKW). Nadto skazanych rozmieszcza się w celach uwzględniając w szczególności płeć oraz uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolności albo karę aresztu wojskowego. Z materiału dowodowego w sprawie nie wynika, ażeby istniały jakieś zalecenia lekarskie co do koniczności izolacji osoby zarażonej HCV, zresztą w społeczeństwie takie osoby też nie są izolowane, a poczucie zagrożenia u powoda było jedynie subiektywne i nie wynikało z rzeczywistego zagrożenia i możliwości zarażenia się wirusem HCV. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd oddalił powództwo o zapłatę 80.000 zł zadośćuczynienia uznając je za bezzasadne. --- STRONA 8 --- Wobec oddalenia powództwa pozwanemu jako wygrywającemu sprawę w całości przysługuje zgodnie z art. 98 kpc zwrot kosztów procesu obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika procesowego. Koszty te obejmują wynagrodzenie radcy prawego wg stawki minimalnej wynoszącej 7 200 zł ustalonej zgodnie z § 2 pkt 6 rozporządzenia Min. Spraw. z dnia z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej rozp. Min. Spraw. z dnia 3.10.2016r. (vide §2 tego rozporządzenia) Mając powyższe na uwadze sąd podjął rozstrzygnięcia zawarte w sentencji wyroku.