§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I C 42/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 42/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w S. o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. odstępuje od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego, 3. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach na rzecz radcy prawnego A. S. kwotę 4.428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. --- STRONA 2 --- I C 42/11 UZASADNIENIE A. K. domagał się od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w S. kwoty 80.000 zł na podstawie art. 24 kc w zw. z art. 448 kc i 417 kc, jako zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci zdrowia, czci, prawa do intymności. W uzasadnieniu żądania powód podał, że w pozwanym Areszcie z przerwami przebywa od roku 2005. Wbrew przepisom prawa międzynarodowego pozwany nie zapewnił mu odpowiednich warunków bytowych. Cele, w których przebywał były przeludnione, a ponadto był wielokrotnie osadzany w celach o charakterze „N” tzn. przeznaczonych dla podgrupy niebezpiecznej. Wywołało to nieodwracalne skutki w psychice powoda, ponieważ w takich celach występują podwójne zabezpieczenia i nie ma dostępu do kaloryfera. Poza tym większość kącików sanitarnych zabudowana jest tylko do połowy, koce i materace są wilgotne, cuchnące, a ilość środków czystości niewystarczająca. Cele są zniszczone, zawilgocone i pozbawione wentylacji. Okna są nieszczelne, obiady chłodne, a poza tym zbyt długo oczekuje się na wizytę u lekarza specjalisty. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając, jakoby nie zapewnił powodowi w okresie izolacji warunków bytowych zagwarantowanych prawem i by w związku z tym zostały naruszone jakiekolwiek jego dobra osobiste. Powołał się pozwany na treść obowiązującego w czasie osadzenia powoda art. 248 § 1 kkw, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia celi na 1 osobę wynosiła mniej niż 3m 2 . Powód wprawdzie w takich warunkach przebywał, ale mimo występującego przeludnienia miał zapewnione godziwe warunki bytowe i pełną realizację uprawnień przewidzianych zarówno w kodeksie karnym wykonawczym jak i w przepisach wykonawczych. Dotyczy to w szczególności wyposażenia cel w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, dostępności do urządzeń sanitarnych i łaźni. Ponadto podniósł pozwany na podstawie art. 442 1 § 1 kc, zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, że pozew został doręczony do Sądu w dniu 21 stycznia 2011 r., a zatem nastąpiło przedawnienie roszczeń powoda za okres przed dniem 21 stycznia 2008r. z uwagi na upływ trzech lat od ewentualnego zdarzenia wyrządzającego szkodę (odpowiedz na pozew k. 44-49). Sąd ustalił i zważył : --- STRONA 3 --- Żądanie pozwu związane jest z pobytem powoda w Areszcie Śledczym w S. w następujących okresach: - od dnia 25 grudnia 2005 r. do dnia 22 lutego 2006 r. , - od dnia 29 września 2006 r. do dnia 21 lutego 2008 r. , - od dnia 10 listopada 2008 r. do dnia 10 stycznia 2009 r. , - od dnia 19 października 2009 r. Z przytoczonych przez powoda okoliczności faktycznych oraz wskazanej podstawy prawnej dochodzonego roszczenia wynika, iż domaga się on od pozwanego zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postaci zdrowia, czci i prawa do intymności. W ocenie Sądu podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia części roszczenia zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 442 1 & 1k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przepis ten stosuje się nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego dokonanej ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. która wprowadziła przedmiotowy przepis, ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny, czyli w dniu 10 sierpnia 2007 r. Przepisy art. 442 1 k.c. regulują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deliktowej, a więc roszczeń o naprawienie szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienie krzywdzie. Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną (art. 119 k.c). Z żądaniem zasądzenia zadośćuczynienia powód wystąpił w dniu 17 stycznia 2011 r. (k. 10), a zatem jego roszczenia za okres przed dniem 17 stycznia 2008r. uległy przedawnieniu. Wprawdzie w razie wyrządzenia szkody na osobie, przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia (art. 442 1 &3 k.c.), ale istota roszczenia powoda z tytułu naruszenia dóbr osobistych wskazuje na to, że o wyrządzonej mu krzywdzie wiedział już w trakcie pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej. Ustawowym skutkiem przedawnienia jest powstanie po upływie terminu przedawnienia po stronie tego, przeciwko komu przysługuje roszczenie, uprawnienia do uchylenia się od jego zaspokojenia. Skutkiem zaś skorzystania przez dłużnika z przysługującego mu uprawnienia i podniesienia w toku procesu zarzutu przedawnienia roszczenia jest niemożność zasądzenia przedawnionego roszczenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, iż skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest wystarczające do oddalenia powództwa bez potrzeby ustalania, czy zachodzą wszystkie inne przesłanki prawno – materialne uzasadniające jego uwzględnienie, a ich badanie w takiej sytuacji staje się zbędne --- STRONA 4 --- (uchwała SN z 17 lutego 2006 r., III CZP 84/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 114, wyrok SN z 11 sierpnia 2010 r. I CSK 653/09). Jeśli chodzi o roszczenie powoda za pozostały nieprzedawniony okres, to dotyczy ono okresu od 17 stycznia 2008 r. W tym czasie powód przebywał w następujących celach: - od 17.01.2008 r. do 4.02.2008 r. w celi numer 30, 3 osobowej, w której okresowo przebywało 4 osadzonych, - od 4.02.2008 r. do 21.02.2008 r. w celi numer 7, 4 osobowej, w której okresowo przebywało 5 osadzonych, - od 10.11.2008 r. do 17.11.2008 r. w celi numer 52, 2 osobowej, - od 17.11.2008 r. do 1.12.2008 r. w celi numer 16, 5 osobowej, w której okresowo przebywało 6 osadzonych, - od 1.12.2008 r. do 7.12.2008 r. w celi numer 48, 4 osobowej, w której okresowo przebywało do 6 osadzonych, - od 7.01.2009 r. do 10.01.2009 r. w celi numer 56, 7 osobowej, w której okresowo przebywało 8 osadzonych, - od 19.10.2009 r. do 30.10.2009 r. w celi numer 33, 2 osobowej, w której okresowo przebywało do 4 osadzonych, - od 30.10.2009 r. do 2.11.2009 r. w celi numer 12, 2 osobowej, - od 2.11.2009 r. do 5.11.2009 r. w celi numer 37, 4 osobowej, - od 5.11.2009 r. do 10.11.2009 r. w celi numer 26, 3 osobowej, w której okresowo przebywało 4 osadzonych, - od 10.11.2009 r. do 3.12.2009 r. w celi numer 37, 4 osobowej, w której okresowo przebywało 5 osadzonych, - od 3.12.2009 r. do 5.01.2010 r. w celi numer 71, 3 osobowej, - od 5.01.2010 r. do 2.02.2010 r. w celi numer 30, 2 osobowej, - od 2.02.2010 r. do 8.02.2010 r. w celi numer 39, 3 osobowej, - od 8.02.2010 r. do 15.03.2010 r. w celi numer 51, 3 osobowej, w której okresowo przebywało 4 osadzonych, - od 15.03.2010 r. do 4.04.2010 r. w celi numer 9, 4 osobowej, w której okresowo przebywało 5 osadzonych, - od 4.04.2010 r. do 9.04.2010 r. w celi numer 14, 7 osobowej, - od 9.04.2010 r. do 14.04.2010 r. w celi numer 45, 3 osobowej, - od 14.04.2010 r. do 15.04.2010 r. w celi numer 61, 10 osobowej, - od 15.04.2010 r. do 24.06.2010 r. w celi numer 40, 8 osobowej, w której okresowo przebywało 9 osadzonych, - od 24.06.2010 r. do 19.07.2010 r. w celi numer 5, 9 osobowej, - od 19.07.2010 r. do 20.10.2010 r. w celi numer 46, 10 osobowej, - od 20.10.2010 r. do 1.09.2011 r. w celi numer 62, 8 osobowej, - od 1.09.2011.2010 r. do 20.09.2011 r. w celi numer 63, 7 osobowej, - od 20.09.2010 r. w celi numer 56, 7 osobowej. --- STRONA 5 --- W celach, w których nie była zachowana norma 3m 2 na 1 osobę powód przebywał w okresach: - od 17.01.2008 r. do 21.01.2008 r., - od 30.01.2008 r. do 3.02.2008 r., - od 4.02.2008 r. do 7.02.2008 r., - od 17.11.2008 r. do 20.11.2008 r., - od 25.11.2008 r. do 30.11.2008 r., - od 1.12.2008 r. do 9.01.2009 r., - od 5.11.2009 r. do 9.11.2009 r., - od 27.11.2009 r. do 30.11.2009 r., - od 8.02.2010 r. do 18.02.2010 r., - od 20.02.2010 r. do 21.02.2010 r., - od 8.03.2010 r. do 14.03.2010 r., - od 15.03.2010 r. do 24.03.2010 r., - od 28.03.2010 r. do 4.04.2010 r., - od 7.05.2010 r. do 9.05.2010 r., - oraz w dniu 19.10.2009 r.(k. 53-54, 163-165). Dyrektor Aresztu pismami z dnia 24.10.2007r., 31. 03.2008 r., 6.05.2008r., 30.06.2008r., 8.08.2008r., 5.02.2009r., 5.05.2009r., 5.08.2009r., 5.11.2009r. informował Sędziego Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Katowicach o przekroczeniu pojemności jednostki i umieszczaniu osadzonych w uzasadnionych przypadkach na czas określony w warunkach, w których powierzchnia na osobę wynosi mniej niż 3 m2. (pisma k. 170 - 178). Odnośnie umieszczenia powoda w takich warunkach na czas 90 dni tj. od dnia 9.02.2010r. do dnia 9.05.2010r. Dyrektor Aresztu w dniu 9 .02.2010r. wydał decyzję nr 79/2010r. (k. 162). Wszystkie cele w Areszcie wyposażone są w sprzęt kwaterunkowy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, zapewniający osadzonemu osobne miejsce do spania i warunki do utrzymania higieny. Przy przyjęciu do Aresztu osadzeni otrzymują komplet materacy na łóżko, 2 koce, poduszkę, 2 prześcieradła, 2 ręczniki i ścierkę do naczyń. Ręczniki wymieniane są co tydzień, a bielizna pościelowa co 2 tygodnie. W każdej celi znajduje się kącik sanitarny składający się z muszli klozetowej i umywalki, oddzielony od pozostałej części celi murkiem do sufitu lub do wysokości 140 cm. Jest jeszcze w areszcie kilka cel, w których kąciki oddzielone są płytą pilśniową do sufitu i parawanem z materiału zamiast drzwi. Środki czystości i higieny osobistej są wydawane zgodnie z określonym w w/w rozporządzeniu normatywem. Raz na miesiąc osadzony otrzymuje: mydło toaletowe 100 g, 1 tubkę kremu do golenia, 1 nożyk do golenia, proszek do prania 200 g, 1 tubkę pasty do zębów i 1 rolkę papieru toaletowego, przy czym krem do golenia i pasta do zębów są wydawane na pisemne prośby osadzonych. Osadzeni w Areszcie Śledczym w S. raz w tygodniu korzystają z ciepłej kąpieli w łaźni. W celi cały czas jest dostęp do bieżącej zimnej wody. Co miesiąc w Areszcie --- STRONA 6 --- przeprowadzana jest dezynfekcja przez wyspecjalizowaną firmę. Cele są remontowane cyklicznie, w zależności od potrzeb, średnio raz na dwa lata. W remontowanych celach wymieniane są okna i wykładziny. W 1998r. we wszystkich pawilonach penitencjarnych wymieniona została instalacja CO, która zapewnia utrzymanie w celach w okresie zimowym temperatury 20 st. C. Na oddziałach III i IV kanały wentylacyjne wprawdzie są, ale nie są drożne (dowód: zeznania świadka K. M. k. 152, notatka służbowa z 16.05.2011r. k. 50 - 52 ). Jeśli chodzi o warunki panujące w poszczególnych celach, w których przebywał i nadal przebywa powód, to uskarżał się on na dodatkowe zabezpieczenia, wilgoć i brak dostępu do kaloryfera w calach nr 40 i 45, zawilgocenie i zagrzybiennie w celach nr 51 i 62, niezabudowany kącik sanitarny w celi nr 51. Poza tym generalnie uskarżał się powód na ciasnotę, brak wentylacji, brudne materace i koce, zbyt małą ilości środków higienicznych i zbyt długi okres oczekiwania na wizytę u lekarza okulisty (zeznania powoda k. 97-98). Podczas pobytu w pozwanym Areszcie począwszy od 19.10.2009r. powód był wielokrotnie konsultowany psychiatrycznie z powodu zgłaszanej drażliwości i pobudzenia nerwowego ( notatka służbowa z 26.10.2011r., k. 145). Świadek J. H., który przebywał z powodem w celi nr 46, w okresie od września do grudnia 2010r. zeznał, że cala ta nie miała wentylacji, była zagrzybiona, okna nie były szczelne. Kącik sanitarny był wprawdzie zabudowany, do sufitu, ale drzwi do niego były zniszczone. ( k. 151). Koce i materace trzeba było prać samemu ( k. 151). Z kolei świadek R. S. w okresie od marca do października 2010r. przebywał razem z powodem w calach nr 9, 61, 40, 5, 46. W calach tych w ocenie świadka panowało przeludnienie. Nie było wentylacji, ściany i szafki były zniszczone. Zniszczone były również koce i materace. Na wizytę u psychiatry trzeba było czekać około 2 – 3 miesięcy (k. 151- 152). Nie ulega wątpliwości, że w okresie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w S., począwszy od 17 stycznia 2008r. do 30 listopada 2009r. panowało tam przeludnienie. Wynika to bezsprzecznie z danych dotyczących liczby osób przebywających w calach razem z powodem (k. 53-54, 163). Potwierdzają one, że w w/w okresie w Areszcie Śledczym w S. powód spędził ok. 4,5 miesiąca, z czego warunkach przeludnienia ok. 2,5 miesiąca. Powód nie przebywał jednak w takich warunkach permanentnie, gdyż z reguły w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m2 na osobę przebywał po kilka dni. Nieco dłużej, bo ponad miesiąc przebywał w takich warunkach jedynie w okresie od 25.11. 2008r. do 9.01.2009r. W celach zazwyczaj przebywało od 1 do 2 osób powyżej nominalnej pojemności. Państwo wykonując swoje uprawnienia władcze w ramach imperium, wykonując zadania represyjne, nie może ograniczać praw człowieka w stopniu wyższym niż to wynika z zadań ochronnych i celu stosowanych środków. Z tego względu art. 110 § 2 k.k.w. stanowi, że powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na jednego skazanego nie może być mniejsza niż 3 m 2 , cele powinny być wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do --- STRONA 7 --- spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przepis art. 248 § 1 k.k.w. przewidywał jednak, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . Przepis ten dopuszczał więc w szczególnie uzasadnionych przypadkach przejściowe ograniczenie normy wynikającej z art. 110 § 2 k.k.w. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 roku, sygn. akt SK 25/07, stracił on moc z dniem 6 grudnia 2009 roku. Jednakże nawet gdyby przyjąć, że na gruncie uznanego za niezgodny z Konstytucją art. 248 kkw osadzenie powoda w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m.kw. było bezprawne, to roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie z następujących przyczyn. W orzecznictwie związanym z przyznawaniem zadośćuczynienia w związku z pobytem w jednostkach penitencjarnych w warunkach przeludnienia (por. wyroki Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 7 maja 2009 r. I ACa 247/09, Sądu Apelacyjny we Wrocławiu z 6 grudnia 2007 r. I ACa 499/07) wskazuje się na konieczność oceny skumulowanego efektu przeludnienia i takich warunków jak np. złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, zła wentylacja. Te warunki powinny towarzyszyć przeludnieniu, by można uznać, że dobra osobiste powoda zostały naruszone. Samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia. Tymczasem powód uskarżał się głównie na warunki panujące w calach, w których nie było przeludnienia oraz w tych, w których przebywał po 6 grudnia 2009r. Również zeznania świadków R. S. i J. H. dotyczyły warunków panujących w tych celach. Ich zeznaniom w zakresie liczby osób przebywających w poszczególnych celach, Sąd nie dał wiary, ponieważ są one sprzeczne z dokładnymi danymi ewidencyjnymi pozwanego (k. 163- 165). W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z obowiązującym od 6 grudnia 2009r. art. 110 & 2 f kkw na decyzję wydaną na podstawie art. 110 & 2a- 2c przysługuje skarga do sądu. Na gruncie tego uregulowania sąd cywilny w niniejszym postępowaniu nie jest uprawniony do oceny legalności czy prawidłowości wykonywania kary pozbawienia wolności. Jeżeli więc osadzony nie zaskarżył powyższej decyzji i sąd w wyniku zaskarżenia nie uchylił jej, to sąd cywilny nie może badać czy w ten sposób dokonano naruszenia prawa. Nawet zatem jeżeli w okresie od 9.02.2010r. do 9.05.2010r., w oparciu o niezaskarżoną decyzję nr 79/2010, powód spędził w sumie ponad miesiąc w calach, w których powierzchnia na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m 2 , to Sąd w niniejszym postępowaniu nie może badać czy było to bezprawne. W odniesieniu do warunków odbywania kary pozbawienia wolności, na które powód uskarża się w pozwie, trzeba zaznaczyć, iż powinien mieć on na uwadze, że karę --- STRONA 8 --- pozbawienia wolności odbywa w wyniku swojego własnego zachowania. Skoro sam naruszył porządek prawny to powinien liczyć się z konsekwencjami. Tymczasem powód dochodzone roszczenie wydaje się argumentować jedynie własnym subiektywnym poczuciem krzywdy, zupełnie zapominając o tym, że osoba osadzona w zakładzie karnym musi się liczyć z pewnymi ograniczeniami i dolegliwościami w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt IV CSK 449/10, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający niniejsza sprawę podziela, że o naruszenie dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego w zakładzie karnym nie można mówić, w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności związanych z samym pobytem w takim zakładzie polegających np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych, albo okresowym przebywaniu w celi z większą niż określona standardami liczbą osadzonych. Nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary. Godność skazanego przebywającego w zakładzie karnym nie jest naruszona, jeżeli odpowiada uznanym normom poszanowania społeczeństwa. Trzeba mieć na uwadze także i to, że warunki, w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności były takie same jak dla innych więźniów i w związku z tym nie były przejawem jakiejkolwiek dyskryminacji. Jeśli chodzi o ilość otrzymywanych przez osadzonych środków higienicznych, to w tym zakresie nie można zarzucić pozwanemu naruszenia przepisów sanitarno- higienicznych, gdyż jak wynika z dokonanych ustaleń ilość wydawanych środków higienicznych jest zgodna z normami przewidzianymi w załączniku numer 1 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. 03.186.1820). Niczym niezwykłym jest także konieczność oczekiwania w areszcie na wizytę u lekarza specjalisty czy przeprowadzenie specjalistycznych badań, w sytuacji, gdy w warunkach wolnościowych termin oczekiwania na taką wizytę czy badania wynosi kilka miesięcy. Poza tym, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 lipca 2009r., I ACa 433/09 (LEX nr 756582), nie da się przyjąć, aby okresowo pojawiające się w calach zawilgocenie bądż zagrzybienie ścian czy podłóg naruszało, per se, godność osób osadzonych. Osadzeni muszą się też liczyć z obiektywną koniecznością podejmowania środków, zmierzających do ograniczenia im możliwości niedozwolonego kontaktowania się ze światem zewnętrznym. Stąd zakładanie na otworach okiennych różnego rodzaju krat, osłon czy tzw. blend nie może być uznane za bezprawne naruszenie ich dóbr osobistych. Odbywanie kary pozbawienia wolności z natury rzeczy wiąże się z różnego rodzaju dolegliwościami . Tylko dopiero jednak, gdy przybierają one formy poniżania, dokuczania, znęcania itp., czy też pozbawiania osadzonych podstawowych warunków godziwej egzystencji, można by je uznać za bezprawne naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 kc oraz art. 24 kc. --- STRONA 9 --- W ocenie Sądu nie dowiódł powód, aby przejściowe przebywanie w ciasnych celach czy w celach z dodatkowymi zabezpieczeniami wywołało u niego negatywne skutki psychiczne czy fizyczne, w stopniu uzasadniającym przyznanie jakiegokolwiek zadośćuczynienia. Sam fakt korzystania przez powoda w trakcie pobytu w Areszcie z konsultacji psychiatrycznych tego nie dowodzi. Nie wykazał też powód, aby inne niedogodności podczas odbywania kary pozbawienia wolności miały cechy dręczenia czy upokarzania. Poza tym nawet gdyby uznać, że w związku z warunkami bytowymi panującymi w pozwanym Areszcie doszło do niezgodnego z prawem zwiększenia uciążliwości odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności, to w ocenie Sądu, i tak nie byłoby podstaw nawet do częściowego uwzględnienia powództwa, przede wszystkim z uwagi na krótki czas przebywania przez powoda w przeludnionych celach i znikomość ujemnych następstw z tym związanych. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że Sąd nie ma obowiązku zasądzania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w każdym przypadku wyrządzenia krzywdy naruszeniem dobra osobistego. Sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jej adekwatności do rodzaju naruszonego dobra. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą do oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia. Nie można również abstrahować od okoliczności w jakich doszło do wyrządzenia szkody. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny Sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie. Mając zatem na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz treść wyżej powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 kpc, odstępując od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego. Powód nadal jest bowiem pozbawiony wolności, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku. O kosztach należnych pełnomocnikowi powoda orzeczono na podstawie &19 i 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 1 lipca 2009r.#I C 42/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach#art. 24 kc#art. 448 kc#art. 248 § 1 kkw#art. 119 k.c#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 248 kkw#art. 23 kc#art. 24 kc.#art. 102 kpc