Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
1 Sygn. akt I C 419/13 UZASADNIENIE Powód M. F. wystąpił z powództwem przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Zakładu Karnego w K. zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa domagając się zasądzenia od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 85.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w związku z osadzeniem w Zakładzie Karnym w K. . Podstawą faktyczna dochodzonego roszczenia jest zarzut naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków bytowych podczas osadzenia w jednostce penitencjarnej. W odpowiedzi na pozew / k. 43-50 akt / strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu strona pozwana podała, iż przyczyny naruszenia dób osobistych wskazane przez powoda nie miały miejsca lub nie są przyczynami, które prowadzą do naruszenia godności powoda, względnie działanie strony pozwanej pozbawione jest bezprawności. W dalszej części postępowania strony podtrzymały dotychczasowe twierdzenia i wnioski. Sąd Okrągowy ustalią nastąpujący stan faktyczny. Powód M. F. karę pozbawienia wolności rozpoczął odbywać w Areszcie Śledczym w Z.. Do Zakładu Karnego w K. został przetransportowany w dniu 7 marca 2012 r. Powód w pozwanej jednostce penitencjarnej był osadzony pawilonie … w następujących celach mieszkalnych: - w okresie od 7 marca 2012 r. do 14 marca 2012 r. w celi nr 29 w oddziale …., gdzie przebywało 4 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 4 przy pow. 13,27 m 2 ; - w okresie od 14 marca 2012 r. do 13 sierpnia 2012 r. w celi nr … w oddziale …, gdzie przebywało kolejno 2,3,4 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 4 przy pow. 13,27 m 2 ; - w okresie od 13 sierpnia 2012 r. do 19 grudnia 2012 r. w celi nr 9 w oddziale …., gdzie przebywało kolejno 3,4 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 4 przy pow. 13,27 m 2 ; - w okresie od 19 grudnia 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. w celi nr 7 w oddziale…., gdzie przebywało 4 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 4 przy pow. 13,27 m 2 ; - w okresie od 31 stycznia 2013 r. do 8 lipca 2013 r. w celi nr 4 w oddziale …, gdzie przebywało 3 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 3 przy pow. 11,68 m 2 ; - w okresie od 8 lipca 2013 r. do 7 sierpnia 2013 r. w celi nr 30 w oddziale …., gdzie przebywało 4 osadzonych, przy czym liczba miejsc wg normy 3 m 2 na osobę wynosiła 4 przy pow. 13,27 m 2 ; Powód przebywając w powołanej jednostce penitencjarnej nie przebywał w warunkach przeludnienia. Z uwagi na brak wolnych miejsc w oddziale mieszkalnym …. przeznaczenie celi nr 4 z izby chorych zostało zmienione na cele mieszkalną ogólną. Przewidywany termin końca kary przypada na dzień 17 czerwca 2018 r. / dowody: - zeznania świadka A. W. k. 115v akt; okoliczności bezsporne ustalono w oparciu o następujące dokumenty:
--- STRONA 2 ---
2 - zaświadczenie k. 5 akt, - raport k. 68 akt, - oświadczenie z dnia 3 lutego 2014 r. k. 74 akt, - notatka służbowa z dnia 29 stycznia 2014 r. k. 70 akt, - notatka służbowa z dnia 31 stycznia 2014 r. k. 71 akt, Budynek nr …. – pawilon …, w którym przebywał powód został oddany do użytku w listopadzie 2007 r. Obiekt jest poddawany okresowym kontrolom, które nie stwierdziły żadnych nieprawidłowości w celach mieszkalnych. Wyprawy tynkarskie ścienne oraz sufitowe są jednolite w dobrym stanie techniczno-użytkowym, zaś przewody wentylacyjne kącików sanitarnych oraz cel są drożne i szczelne. Wyposażenie cel jest nowe. Place spacerowe zostały wykonane zgodnie z wymaganiami techniczno-budowlanymi Służby Więziennej dla pawilonów zakwaterowania osadzonych. W celi mieszkalnej, w której przebywał powód była utrzymywana czystość. Kąciki sanitarne były dostatecznie oddzielone, zapewniając osadzonym intymność. Powód miał do dyspozycji natrysk, stanowiący wyposażenie celi. Środki były systematycznie wydawane osadzonym raz w miesiącu, natomiast wymania ręczników miała miejsce raz w tygodniu, zaś pościeli co dwa tygodnie. W jednostce penitencjarnej, podczas stwierdzonych braków wody, dostarczano wodę w beczkowozach. Osadzeni zgłaszali problem zbyt wysokiej temperatury w celi mieszkalnej, zwłaszcza w okresie letnim. Otwarcie okienka przeznaczonego do wydawania posiłków, rozwiązywało problem. Osadzeni w jednostce penitencjarnej korzystali z opieki medycznej. Niemniej jednak bywały problemy z terminowym doprowadzaniem osadzonych na wizytę. Powód nie potrafił się porozumieć z funkcjonariuszami zakładu, czuł się ignorowany. / dowody: - zeznania świadka J. M. k. 116 akt, - zeznania świadka G. E. k. 116v akt; okoliczności bezsporne ustalono w oparciu o następujące dokumenty: - oświadczenie z dnia 3 lutego 2014 r. k. 69 akt, Powód M. F. wniósł w 2012 r. jedną skargę, której zarzut dotyczył rozmieszczenia w oddziałach i celach mieszkalnych. Skarga została rozpatrzona negatywnie. / okoliczności bezsporne ustalono w oparciu o następujące dokumenty: - oświadczenie z dnia 3 lutego 2014 r. k. 72 akt, Powód dwukrotnie był nagradzany regulaminowo oraz jednokrotnie karany dyscyplinarnie. Powód starał się właściwie funkcjonować w warunkach zakładu karnego typu zamkniętego. Swoja podstawą nie stwarzać problemów natury wychowawczej. W obrębie oddziału mieszkalnego funkcjonował bez zastrzeżeń. Wobec przełożonych prezentował regulaminową postawę. Powód nie przynależał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej. Ze współosadzonymi prowadził zgodny i niekonfliktowy tryb życia, unikał sytuacji konfliktowych. Dbał o schludny wygląd zewnętrzny oraz czystość w miejscu zakwaterowania. Czas wolny przeznaczał na zajęcia własne w celi mieszkalnej. Karę pozbawienia wolności odbywa w systemie programowanego oddziaływania, zadania z IPO realizuje na bieżąco. Powód nie była zatrudniony w jednostce, z uwagi na brak wolnych miejsc. Zabiegał o zatrudnienie. Ponadto wyraził chęć podniesienia swoich kwalifikacji, wobec czego w dniu 25
--- STRONA 3 ---
3 lipca 2013 r. decyzją Komisji Penitencjarnej został skierowany do nauczania w Zakładzie Karnym K. na kwalifikacyjny kurs zawodowy ……... Niemniej jednak powód nie wykorzystał szansy podniesienia swoich kwalifikacji, ponieważ w dniu 16 stycznia 2014 r. decyzją rady pedagogicznej został skreślony z listy słuchaczy w związku z absencją podczas trwania zajęć szkolnych przekraczającą 50 %. Z uwagi na problem ………. powód został objęty profilaktyką ……………… oraz regularnie uczestniczył w …………….organizowanych na terenie jednostki. Powód był objęty programem readaptacji społecznej INTEGRACJA, który jest skierowany do skazanych z deficytem intelektualnym i zaburzeniami w sferze osobowości. W oddziale powód korzystał z zajęć świetlicowych oraz z zajęć sportowych organizowanych na terenie jednostki, tj. siłownia oraz tartan. Ponadto miał możliwość korzystania z biblioteki zakładowej. Powód utrzymywał kontakt w formie rozmów telefonicznych, korespondencji oraz widzeń z ……….., s…………, ……….. oraz z ………………... / dowody: - zeznania świadka M. W. k. 116 akt, okoliczności bezsporne ustalono w oparciu o następujące dokumenty: - oświadczenie z dnia 3 lutego 2014 r. k. 74 akt, Powód ukończył szkołę ……….. z przyuczeniem do zawodu …………. Powód nie pracował od dwóch lat i nie był zarejestrowany w PUP, pozostawał na utrzymaniu ……….., która otrzymywała ………….. Powód ma złe stosunki z rodziną z uwagi na fakt, iż podczas wspólnego zamieszkiwania z rodziną nie łożył na swoje utrzymanie. Przed osadzeniem powód mieszkał w innej części budynku wraz z …………... Powód jest ojcem … dzieci, na które nie łoży środków materialnych oraz nie interesuje się ich losem. / okoliczności bezsporne ustalono w oparciu o następujące dokumenty: - oświadczenie z dnia 3 lutego 2014 r. k. 74 akt, Wobec tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Okrągowy zwaąyą, co nastąpuje. Wytoczone powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa dotyczyła zadośćuczynienia w razie nieruszenia dobra osobistego - art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Sąd ukształtował swoje przekonanie co do istoty sprawy, na podstawie wszystkich zebranych w toku procesu dowodów, ocenionych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Przechodząc do prawnych aspektów żądania pozwu, powód zarzucił pozwanemu naruszenie jego dóbr prawnie chronionych w postaci godności ludzkiej i prawa do humanitarnego traktowania (trudne warunki bytowe cel, przeludnienie, nieprawidłowa opieka medyczna). Dla przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa, ważne jest, aby zachowanie osób działających w jego imieniu, w ramach wykonywania władzy publicznej było bezprawne. Przy czym wskazać należy, że to na powodzie, jako dochodzącym ochrony prawnej spoczywał ciężar dowodu, że jego dobra osobiste zostały naruszone przez działania pozwanego Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z ogólną regułą wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przerzucenie ciężaru dowodu na pozwanego w procesie o ochronę dóbr osobistych, przewidziane w art. 24 § 1 k.c., dotyczy tylko bezprawności działania zagrażającego dobrom osobistym lub powodującego ich naruszenie – w razie udowodnienia przez powoda ich faktycznego naruszenia przez wskazane
--- STRONA 4 ---
4 jednostki organizacyjne Skarbu Państwa. Strona pozwana w celu uniknięcia odpowiedzialności musiałaby wykazać, że działania powodujące naruszenie były zgodne z prawem. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Odpowiednia norma prawna zawarta jest też w Kodeksie Karnym Wykonawczym – w art. 4 czytamy, że „kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego”. Treść art. 23 k.c. wskazuje na to, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej przez inne przepisy. W przepisie tym podano otwarty katalog chronionych dóbr osobistych, do których niewątpliwie należą również godność i prawo do humanitarnego traktowania. Przy czym ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (tak też S.A. w Łodzi w wyroku z dnia 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, OSA nr 7-8 z 1997 r., poz. 43). Ocena czy dobro osobiste człowieka zostało zagrożone lub naruszone wymaga zastosowania kryteriów o charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego, lecz istotny jest odbiór danego zachowania przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej (SN w wyroku z 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Nie każde naruszenie dobra osobistego daje jednak prawo do skorzystania z ochrony prawa cywilnego. W myśl bowiem art. 24 k.c. ochrona taka przysługuje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego. Bezprawne jest zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Omawiany przepis wprowadził ponadto domniemanie bezprawności naruszenia dobra. Każde więc naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Skutkuje to przerzuceniem ciężaru wykazania przyczyn, dla których nastąpiło naruszenie na sprawcę i to jego obciąża ryzyko nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Dlatego w procesie o ochronę dóbr osobistych, pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Okolicznościami kontratypowymi wyłączającymi bezprawność są: zgoda poszkodowanego, działanie w ramach obowiązku prawnego, wykonywanie własnego prawa podmiotowego, obrony koniecznej, czy wreszcie działanie podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. W przypadku bezprawnego naruszenia dobra osobistego art. 24 k.c. pozwala osobie, której dobro osobiste zostało naruszone żądać, aby sprawca naruszenia dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Sytuacja prawna osób pozbawionych wolności (skazanych, tymczasowo aresztowanych) uregulowana jest przede wszystkim w sposób ogólny w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm. dalej - „k.k.w.”). Ustawodawca wydał ponadto szereg aktów wykonawczych rangi rozporządzenia, które uszczegóławiają i precyzują te zagadnienia np. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie
--- STRONA 5 ---
5 regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. 2003 r. Nr 152 poz. 1493) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania tymczasowego aresztowania (Dz. U. 2003 r. Nr 152 poz. 1494). Te akty prawne już precyzyjniej określają całokształt funkcjonowania więźniów na terenie jednostki penitencjarnej, opisując wszystkie rygory jakim oni podlegają. Rozporządzenia wymieniają więc uprawnienia i obowiązki osadzonych oraz z drugiej strony wskazują jakie czynności podejmują wobec nich funkcjonariusze i pracownicy służby więziennej. Podobny charakter ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie czynności administracyjnych związanych z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kar i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności oraz dokumentowania tych czynności (Dz. U. 2004 r. Nr 15 poz. 142). Dyrektorom jednostek penitencjarnych powierzono również uprawnienia do tworzenia regulaminów wewnętrznych, mających postać zarządzeń. Taki regulamin również obowiązywał na terenie Zakładu Karnego w K. i powód w pełni mu podlegał. W niniejszej sprawie powód dochodzi swoich roszczeń związku z jego pobytem w okresie od 7 marca 2012 do 7 sierpnia 2013 r. W odniesieniu do zarzutu przeludnienia cel, wskazać należy, że normę powierzchni celi, jaką powinien zachować pozwany w stosunku do powoda i każdego z osadzonych, wskazuje art. 110 kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej, a powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na skazanego powinna wynosić nie mniej niż 3 m 2 . Dalej przepis stanowi, że cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przenosząc powyższe rozważania na kanwę rozpoznawanej sprawy należy dostrzec, iż powód przebywał zawsze w celach, w której przypadało co najmniej 3 m 2 na jednego osadzonego. W tym przypadku zatem nie miało miejsca nawet krótkotrwałe przeludnienie cel, w których przebywał powód, a zatem z tego powodu nie mogło dojść do naruszenia jego dóbr osobistych. Nie potwierdziły się tezy formułowane przez powoda co do uciążliwości zapewnionych jemu warunków w celach. Przeczyły temu dowody z dokumentów powołanych przez oraz treść zeznań słuchanych w sprawie świadków. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika bowiem, że cele w których przebywał powód wyposażone były w podstawowy sprzęt kwaterunkowy w odpowiedniej ilości. Osadzeni otrzymywali nadto co miesiąc środki higieniczne i środki czystości. Powód nie wykazał, aby nie otrzymywał środków czystości w pozwanej jednostce w ilościach wskazanych w obowiązującym wówczas Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2003 r., Nr 186, poz. 1820). Jak przyznał słuchany w charakterze świadka G. E. nie miałem zastrzeżeń dotyczących higieny. Powód skarżył się na brak możliwości utrzymania w areszcie właściwej higieny osobistej, jednakże kąciki sanitarne są zabudowane, co zapewnia w dostateczny sposób odizolowanie się osoby korzystającej z kącika od pozostałych osadzonych. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że powód przebywając w Zakładzie Karnym w K. miał zapewnione godne warunki. Za gołosłowne uznać należy przy tym jego zarzuty odnośnie złego oświetlenia celi oraz braku wentylacji. Sam fakt zamontowania w oknach przesłon i krat jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych i nie powoduje naruszenia dóbr osobistych osadzonych. Z ustalonego stanu faktycznego zamontowane blendy nie utrudniają przepływu powietrza. Nie ograniczają one także
--- STRONA 6 ---
6 doświetlenia pomieszczeń celi. Mając powyższe na uwadze, trudno dopatrzeć się także zaniedbań ze strony administracji Zakładzie Karnym w K. w zakresie doświetlenia cel mieszkalnych. W tym miejscu wskazać należy, iż przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy nie można abstrahować od realiów społeczno - gospodarczych panujących w Polsce. Zdaniem Sądu chociażby sytuacja służby zdrowia, osób hospitalizowanych, czy dzieci przebywających w palcówkach opiekuńczo - wychowawczych jest często pod względem bytowym dużo gorsza niż więźniów, którzy przecież znaleźli się w tym, a nie innym miejscu na skutek popełniania przestępstw. Podobnie sytuacja lokalowa wielu rodzin w Polsce, zajmujących mieszkania komunalne czy socjalne jest gorsza pod względem zarówno metrażu, stanu technicznego budynków czy dostępu do mediów od tej opisywanej przez powoda. Nieudowodnione pozostały także twierdzenia powoda jakoby strona pozwana nie zapewniała mu zajęć kulturalno – oświatowych. Jak wynika ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów powód korzystał z zajęć świetlicowych oraz z zajęć sportowych organizowanych na terenie jednostki, tj. siłownia oraz tartan. Ponadto miał możliwość korzystania z biblioteki zakładowej. Nadto wbrew twierdzeniom powoda w sprawie ustalono, iż skazani mają zapewnioną właściwą opiekę zdrowotną. Powód nie wykazał, aby był nieprawidłowo leczony lub miał ograniczony dostęp do opieki medycznej. Trzeba pamiętać, że rzadko kto, nawet przebywając w luksusowych warunkach, cieszy się nieustannie doskonałym zdrowiem. Powód najwyraźniej zapomniał, jak funkcjonuje służba zdrowia i uważa za wielki despekt konieczność oczekiwania w kolejce do lekarza, tymczasem jest to norma, z którą musi pogodzić się cała rzesza osób korzystających z usług publicznej służby zdrowia. Odnosząc się zatem do powyższych zarzutów powoda dotyczących warunków panujących w celach mieszkalnych, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż warunki panujące w pozwanej jednostce muszą być oceniane z uwzględnieniem jego specyfiki, a osoba osadzona musi się liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami. Zakład Karny jest to jednostka penitencjarna, w której na małej powierzchni przebywa duża liczba osób. Z tego też względu nie budzi zdziwienia duża liczba norm prawnych regulujących funkcjonowanie i życie codzienne więźniów którzy podlegają w tym zakresie różnych rygorom. Specyfika jednostki penitencjarnej nie oznacza jednak, że jej funkcjonariusze i pracownicy mogą postępować w dowolny i swobodny sposób, bez poszanowania praw więźniów. Wręcz przeciwnie te osoby muszą dokładać wyjątkowo dużej staranności, aby zapewnić więźniom poczucie bezpieczeństwa. Oczywistym jest także i to, że ich działania muszą być zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Powód przebywa w jednostce penitencjarnej i z tego faktu wynikają pewne ograniczenia, z którymi powinien był się liczyć. Osoba osadzona w jednostce penitencjarnym musi poddać się pewnym reżimom tam panującym i wypełniać nałożone na nią obowiązki wynikające z wykonania kary pozbawienia wolności. Nade wszystko należy zwrócić uwagę powoda, że zdaje się on nie dostrzegać, iż odbywanie kary pozbawienia wolności implicite jest obciążone określonym reżimem prawnym prawa, a przez to wiąże się z dolegliwościami. Najprostsze czynności dnia codziennego ze względu na specyfikę miejsca, w którym powód przebywał i charakter jego pobytu, obwarowane są pewnymi rygorami prawnymi, które nie mogą pozostać niezauważone. Sąd Okręgowy podniósł, że przytoczone przez powoda okoliczności wskazują iż nie doszło do żadnego naruszenia dóbr osobistych powoda, nie spowodowały żadnej, dającej się obiektywnie stwierdzić krzywdy. Powód w sprawie niniejszej nie przekonał Sądu, że na skutek bezprawnego wykonywania przez pozwanego kary pozbawienia wolności poniósł jakąś szkodę niemajątkową, która wymaga kompensacji poprzez zasądzenie zadośćuczynienia. Powód nie wykazał, że jego aktualny stan zdrowia jest zły i że jest to efekt nieprawidłowego postępowania więziennej służby zdrowia. Tymczasem to na stronie powodowej spoczywa ciężar dowodzenia faktów, z których wywodził określone skutki prawne (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.), zaś samo twierdzenie nie jest dowodem.
--- STRONA 7 ---
7 Skoro więc powód nie był w stanie wykazać, że wskutek zachowania pozwanego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, to jego twierdzenia zostały przez Sąd uznane za nieudowodnione, zaś żądanie w tym zakresie za niezasadne. Należy podkreślić, że subiektywne odczuwane przez powoda krzywdy nie mogą stanowić o ich faktycznym wyrządzeniu. Powszechnie przyjmuje się bowiem, iż granice roszczeń służących do ochrony dóbr osobistych należy określić nie według subiektywnego tylko odczuwania ze strony danego podmiotu, lecz w ramach obiektywnie wytyczonych przez zagwarantowany porządek prawny. Wszystkie przeprowadzone w toku sprawy dowody są ze sobą spójne oraz konsekwentne. W sposób zupełny pozwalają powziąć informacje o faktach istotnych dla sprawy, dokonać ich kwalifikacji prawnej, aż w końcu rozstrzygnąć o żądaniu pozwu. Warte podkreślenia jest również, że powód nie skierował przeciwko powyższym dowodom konkretnych zarzutów, co do ich prawdziwości. Jego stanowisko charakteryzowało się natomiast gołosłownym zaprzeczaniem wniosków, które należało wyciągać z tych dowodów i stanowiło, w ocenie Sądu, element przyjętej przez niego taktyki procesowej. Dowody przeprowadzone przed Sądem okazały się przeczyć stanowisku powoda. Zarówno dowody zaoferowane Sądowi przez stronę pozwaną, jak również dowody, których przeprowadzenia domagał się powód, wskazują, że w czasie jego pobytu w Zakładzie Karnym w K., nie doszło do naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych. Dowody rzeczowe, które przedłożył Skarb Państwa – Zakład Karny w K. wskazują jednoznacznie, iż w toku osadzenia powoda w tej placówce, były podejmowane działania, które miały zapewnić powodowi odpowiednie warunki bytowe. Sąd prowadzi dowody na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia – art. 227 k.p.c. Faktem istotnym dla rozstrzygnięcia jest fakt, który wyznaczony jest treścią normy prawnej kształtującej wzajemne prawa i obowiązki, o które spór się toczy. Jeśli w świetle przepisów, na podstawie których sąd rozstrzyga sprawę określony fakt jest prawnie obojętny, tj. nie może zmienić oceny żądania pozwu, taki fakt jest nieistotny dla rozstrzygnięcia, a powoływane dla jego wykazania dowody prowadzą jedynie do zwłoki postępowania. Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie świadka P. K., albowiem ustalenie faktów objętych tezą dowodową byłoby dla sprawy zbędne oraz prowadziłoby do przedłużenia procesu. Sąd pominął niewymienione dowody, jako zbędne dla ustaleń w sprawie. Powyższe implikuje rozstrzygnięcie jak w pkt 1 wyroku. O kosztach procesu Sąd ferował w oparciu o art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 108 k.p.c. Wprawdzie powód postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. Wydział I Cywilny z dnia 16 grudnia 2013 r. został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie w całości, jakkolwiek zgodnie z dyspozycją art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2010.90.594 j.t.) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, zaś Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zastosowania w sprawie art. 102 k.p.c. pozwalającego na nieobciążanie kosztami procesu strony proces przegrywającej. Koszty poniesione przez stronę pozwaną obejmują koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł, obliczone zgodnie z treścią przepisu § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t.) oraz art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U.2013.1150 j.t.) . Mając na uwadze powyższe zważenia orzeczono jak w sentencji wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Zielona Góra#I C 419/13 UZASADNIENIE Powód M. F. wystąpił z powództwem przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 6 k.c.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 Europejskiej#art. 4 czytamy#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 110 kodeksu#art. 232 k.p.c.#art. 227 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 99 k.p.c.#art. 108 k.p.c.#art. 108 ustawy#art. 102 k.p.c.#art. 11 ust. 3 ustawy