Wyrok I C 416/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ zaoczny w stosunku do pozwany

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 416/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ zaoczny w stosunku do pozwany: E. K., H. K. (1), E. T., T. T., S. M., A. B. Dnia 28 kwietnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Katarzyna Banko Protokolant: Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 roku w Gliwicach sprawy z powództwa G. K. przeciwko A. Ż. (1), małoletniemu M. S. reprezentowanemu przez matkę G. S., H. K. (1), M. F., K. B., M. B., K. P. (1), A. B., G. S., E. K., E. P. (1), E. T., T. T., S. M., małoletniej E. S. (1) reprezentowanej przez matkę G. S., E. F., M. L. (1) o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążania powódki kosztami procesu. Sygn. akt I C 416/10 UZASADNIENIE Powódka G. K. początkowo wnosiła o zasądzenie od każdego z pozwanych: A. Ż. (1), J. S., M. S., E. S. (2), H. B., K. B., M. B., W. U., G. U., R. U., E. K., H. K. (1), E. P. (2), K. P. (2), E. T., T. T., S. M. kwot po 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu oraz kwot po 10.000 zł tytułem odszkodowania za zniszczone mienie, a nadto zasądzenie od pozwanego A. Ż. (1) renty w wysokości 1.000 zł miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Pismem z 16 listopada 2011r. rozszerzyła powództwo o kolejnych 7 pozwanych: H. S., E. S. (1), A. B., H. U., E. F., M. F., M. L. (2) wnosząc o zasądzenie od każdego z nich zadośćuczynienia w wysokości po 200.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu oraz odszkodowania w wysokości 10.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu wskazała, iż pozwani od wielu lat ją szykanują, poniżają, niszczą mienie, obrażają. Działania pozwanych mają polegać na „strzelaniu” do niej lustrami oraz światłami, podkładaniu petard pod okna i drzwi , polewaniu okien wodą z węża ogrodowego, wybijaniu szyb, niszczeniu drzwi wejściowych, zalewaniu ścian, wywołaniu pożaru w kuchni. Pomimo zgłaszania tych faktów przez powódkę na Policji nic w tej sprawie nie zostało zrobione. Powódka ma duże poczucie krzywdy co uzasadnia wysokość żądanego przez nią zadośćuczynienia. Żądanie zasądzenia odszkodowania uzasadnione jest tym, iż powódka poniosła straty w mieniu na skutek wspólnych działań wszystkich pozwanych tj. doszło do zniszczenia mienia oraz kradzieży węgla z piwnicy oraz innych rzeczy (ziemniaków, wiader, łopat) znajdujących się w piwnicy. Żądanie zasądzenia renty od pozwanego A. Ż. (1) uzasadnione jest tym, iż w ocenie powódki na skutek działania tego pozwanego (dzielnicowego w miejscu zamieszkania powódki) utraciła ona zdrowie (powódka w osobistym pozwie zarzuciła mu zabicie jej brata S. G.). W piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2011r. powódka cofnęła pozew w stosunku do pozwanych G. U., H. U., R. U., W. U., H. S.. Na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011r. cofnięto pozew w stosunku do pozwanych H. B. i J. S.. Pozwani A. Ż. (1), E. F., M. F., G. S., M. L. (1), E. P. (1), K. P. (1), K. B., M. B. zgodnie wnieśli o oddalenie powództwa. Pozwany A. Ż. (1) wniósł nadto o obciążenie powódki kosztami postępowania. W uzasadnieniu powyższego stanowiska pozwani E. i M. F. wskazali, iż nie utrzymują z powódką żadnych kontaktów, nigdy nie byli u niej w mieszkaniu ani w piwnicy, a co za tym idzie nie wyrządzili jej żadnej szkody. Podnieśli natomiast, iż to powódka na nich krzyczy z otwartego okna, obrzuca wulgaryzmami. Pozwana G. S. w imieniu własnym i jako przedstawiciel ustawowy małoletnich pozwanych M. i E. rodzeństwa S. zaprzeczyła twierdzeniom powódki oświadczając, iż to powódka zakłóca sąsiadom spokój poprzez krzyki, tańce do głośnej muzyki, wyzywanie wszystkich przechodzących słowami wulgarnymi. Wskazała, iż powódka czuje się bezkarna, albowiem ma dokumenty potwierdzające chorobę uniemożliwiającą obciążenie ją jakąkolwiek odpowiedzialnością. Pozwany A. Ż. (1) zaprzeczył twierdzeniom powódki wskazując, iż wyłączną formą jego kontaktów z powódką były kontakty związane z pełnioną przez niego służbą w Policji. Kontakty te miały charakter zawsze służbowy i były zgodne z prawem. Pozwana M. L. (1) stwierdziła, iż powódki nie zna. Pozwana E. P. (1) oświadczyła, iż nigdy nie miała z powódką do czynienia. Pozwany K. P. (1) oświadczył, iż powódkę zna tylko z widzenia. Pozostali pozwani nie złożyli odpowiedzi na pozew, nie stawili się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę ani też nie wnieśli o rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność. Sąd ustalił, co następuje: Powódka G. K. zamieszkuje w G. przy ulicy (...) w mieszkaniu spółdzielczym należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G.. Powódka mieszka sama. Pozwani zamieszkują przy tej samej ulicy w budynkach o numerach (...). Powódka zarzucała pozwanym wieloletnie szykanowanie oraz niszczenie mienia. W szczególności około 3 – 4 lat temu powódka zgłaszała u dzielnicowego - pozwanego A. Ż. (1) zniszczenie okna w piwnicy oraz wybicie szyby w oknie w mieszkaniu. Zarówno okno w piwnicy, jak i szyba w oknie w mieszkaniu powódki zostały naprawione przez pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej (...), przy czym okno w piwnicy zostało naprawione po interwencji pozwanego A. Ż. (2). Oprócz tego powódka skarżyła się na to, iż pozwani błyskali jej światłami po oknach oraz oblewali jej okna wodą z węża ogrodowego. Pozwany A. Ż. (2) próbował wyjaśniał również i te okoliczności, lecz nie udało mu się przypisać --- STRONA 3 --- tych zachowań żadnej osobie. Pozwanym G. S., J. S. oraz małoletnim E. i M. rodzeństwu S. powódka zarzucała okradanie oraz demolowanie mieszkania. Pozwany A. Ż. (2) rozmawiał z sąsiadami powódki, lecz powyższe rozmowy nie potwierdziły stawianych przez nią pozwanym zarzutów. Jednocześnie sąsiedzi (pozwana E. P. (1), K. P. (1)) zarzucali powódce, iż ta publicznie ich wyzywa i obraża. Niejako osobny konflikt toczył się pomiędzy powódką a pozwanym A. Ż. (2), który jest funkcjonariuszem Policji. Powódka odwiedza go regularnie raz w miesiącu. W 2007r. powódka została skazana za znieważenie pozwanego wyrokiem karnym, a z powodu jej skarg przeciwko pozwanemu trzykrotnie prowadzono postępowanie wyjaśniające. Powódka żaliła się pozwanemu, iż nie ma węgla i nie ma czym ogrzać mieszkania. Gdy pozwany chciał załatwić jej węgiel z opieki społecznej okazało się, że powódka ma w piwnicy wystarczającą ilość węgla. Powódka aktualnie ma II grupę inwalidzką, choruje na cukrzycę, ma problemy z ciśnieniem. Nie leczyła się neurologicznie ani psychiatrycznie. Podała nadto, iż została ustanowiona opiekunem dla ubezwłasnowolnionej córki K.. Powyższe okoliczności faktyczne ustalono na podstawie zeznań świadków: H. K. (2) (k. 164), J. P. (k. 164), A. R. (k. 164) oraz przesłuchanie stron (k. 164 - 166). Zeznania świadków H. K. (2) i J. P. były pomocne przy ustalaniu okoliczności zniszczenia mienia powódki, natomiast w pozostałym zakresie – zeznania te nie miały decydującego wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem świadkowie nie mieli wiadomości odnośnie konfliktów sąsiedzkich pomiędzy stronami. Sąd dał wiarę zeznaniom pozwanych A. Ż. (1), G. S., E. P. (1), K. P. (1), M. L. (1), M. B., K. B. złożonych na okoliczność rodzaju utrzymywanych z powódką stosunków oraz zachowywania się powódki względem każdego z nich. Sąd częściowo dał wiarę zeznaniom powódki odnośnie jej sytuacji rodzinnej oraz stanu zdrowia. Nie dano wiary zeznaniom powódki w części w jakiej zarzucała pozwanemu A. Ż. (2) spowodowanie u niej bliżej nieokreślonego rozstroju zdrowia, zabójstwo jej brata oraz groźbę pozbawienia jej życia; pozwanemu J. S. oraz jego synowi kradzież rzeczy z piwnicy; pozwanej E. P. (1), M. L. (1) wyzywanie wulgarnymi słowami; pozwanemu K. P. (1) stosowanie szantaży; pozwanym M. B. oraz K. B. rzucanie kamieniami oraz petardami do okien, próbę jej zabójstwa z pozwanymi U., zniszczenie mieszkania, kradzież ziemniaków. Okoliczności podniesione w tej części zeznań powódki nie zostały potwierdzone żadnymi wiarygodnymi dowodami i z tego względu należało tym zeznaniom odmówić wiary. Sąd zważył, co następuje: W ustalonym stanie faktycznym powództwo nie zasługuje uwzględnienie. Prawidłowe rozpoznanie roszczenia o ochronę dóbr osobistych wymaga przede wszystkim ustalenia i dokonania oceny, czy i jakie dobro osobiste żądającego ochrony zostało naruszone, a w dalszej kolejności stwierdzenia bezprawności działania sprawcy bądź też wystąpienia okoliczności bezprawność tę wyłączających. Należy mieć przy tym na względzie, iż przepis art. 24 § 1 k.c. posługuje się konstrukcją domniemania bezprawności, co oznacza, iż ciężar dowodu obalenia tego domniemania spoczywa na pozwanym. Na dochodzącym ochrony ciąży jedynie obowiązek wykazania faktu naruszenia lub zagrożenia jego dobra osobistego. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie w obronie uzasadnionego interesu, zgodę pokrzywdzonego. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera definicji dóbr osobistych, a ogranicza się do stwierdzenia, że dobrami osobistymi człowieka są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza, i racjonalizatorska. Katalog dóbr osobistych wymienionych w powyższym przepisie jest otwarty. Cześć i dobre imię człowieka należą do dóbr najsilniej chronionych (por. wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2002r. V CKN 1010/2000). Przy ocenie czy doszło do --- STRONA 4 --- naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie ma nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Przesłanka bezprawności działania, o której stanowi art. 24 k.c. ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi oraz zasadami współżycia społecznego. Jak już wcześniej podano do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, działanie w obronie uzasadnionego interesu, zgodę pokrzywdzonego. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką wystarczającą do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym, natomiast dla zasądzenia zadośćuczynienia konieczne jest ustalenie, że działanie sprawcy było zawinione, co najmniej z winy nieumyślnej (por. wyrok SN z dnia 24 stycznia 2008r. I CSK 319/2007, Lex Polonica nr 1810861, wyrok SN z dnia 19 stycznia 2007r. III CSK 358/2006 Lex Polonica 1912546). Zadośćuczynienie, o którym stanowi art. 448 k.c., jest roszczeniem samodzielnym, przysługującym niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia naruszenia. Wysokość zadośćuczynienia przyznawanego na podstawie powołanego wyżej przepisu ma charakter ocenny, a przy określeniu odpowiedniej sumy zadośćuczynienia należy brać pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w szczególności rodzaj naruszonego dobra i rozmiar doznanej krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych, stopień negatywnych konsekwencji dla poszkodowanego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, stopień winy sprawcy oraz jego sytuację majątkową. Mając na względzie kompensacyjny, a nie represyjny charakter zadośćuczynienia, oraz to, iż zazwyczaj nie jest ono jedynym zastosowanym środkiem usunięcia skutków naruszenia, trzeba przyjąć, że zasądzona kwota powinna być umiarkowana, utrzymana w rozsądnych granicach. Zgodnie z art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Z analizy tego przepisu wynika, iż do przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej należy zaliczyć bezprawne i zawinione działania sprawcy szkody, zaistnienia szkody w postaci poniesionych strat względnie utraconych korzyściach oraz związku przyczynowo skutkowego pomiędzy działaniami sprawcy szkody a zaistniałą szkodą. Zgodnie z art. 6 k.c., oraz art. 232 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2001 roku, I PKN 660/00, Wokanda 2002/7-8/44). Powódka nie wykazała istnienia wyżej wskazanych przesłanek odpowiedzialności żadnego z pozwanych. W trakcie postępowania dowodowego ustalono, iż doszło do uszkodzenia okna w piwnicy powódki oraz wybicia szyby w oknie w jej mieszkaniu, gdyż fakty te potwierdzili zawnioskowani przez powódkę świadkowie, jednakże z ich zeznań nie wynika, aby czynów tych dopuścił się którykolwiek z pozwanych. Ponadto powódka nie wykazała, iż miały miejsce wskazane w pozwie oraz na rozprawie zachowania pozwanych polegające na spowodowaniu rozstroju zdrowia w bliżej nieokreślony sposób, zabójstwie jej brata, groźbie pozbawienia życia przez pozwanego A. Ż. (2), wyzywaniu przez pozwane E. P. (1) i M. L. (1), szantażowaniu przez pozwanego K. P. (1), rzucaniu w jej okna petardami i kamieniami, kradzieży węgla i ziemniaków oraz próbie jej zabójstwa przez pozwanych M. B. i K. B.. Nie udowodniła, by za te zachowania ponosił odpowiedzialność którykolwiek z pozwanych. Nie wykazała tym samym, by którykolwiek pozwany w jakikolwiek wskazywany przez nią sposób naruszył jej dobra osobiste. Jej zeznania, które na takie naruszenia wskazują, Sąd uznał za niewiarygodne. Pozwani zeznali, iż kontakty jakie utrzymują z powódką (jeżeli do takowych dochodzi) są sporadyczne, zaś kontakty pozwanego A. Ż. (1) z powódką mają z kolei charakter czysto służbowy z uwagi na pełnioną przez niego funkcję dzielnicowego. Z uwagi na fakt, powódka nie wykazała, aby doszło do naruszenia jej dóbr osobistych roszczenie o zadośćuczynienie w wysokości 200. 000 złotych nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec niewykazania zaistnienia szkody majątkowej niezasadne jest także roszczenie o odszkodowanie w wysokości po 10.000 zł od każdego z pozwanych. Z uwagi na brak przesłanek z art. 444 § 2 k.c. (utrata zdrowia, zwiększenie potrzeb, zmniejszenie widoków na przyszłość) nieuzasadnione jest również żądanie zasądzenia renty od pozwanego A. Ż. (1). --- STRONA 5 --- Mając powyższe ustalenia i rozważania na względzie orzeczono jak w sentencji. Wobec cofnięcia powództwa w stosunku do pozwanych G. U., H. U., R. U., W. U., H. S., H. B. i J. S. postępowanie wobec nich umorzono na podstawie art. 355 § 1 k.p.c. Pozwani H. K. (1), E. K., E. T., T. T., S. M., A. B. nie wdali się w spór, a zatem wyrok w stosunku do wyżej wskazanych pozwanych ma charakter wyroku zaocznego. Biorąc pod uwagę stan zdrowia powódki oraz jej sytuację materialną Sąd - na podstawie art. 102 k.p.c. - odstąpił od obciążenia jej kosztami procesu obejmującymi koszty zastępstwa procesowego pozwanego A. Ż. (1). Powódka była reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który złożył oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części przez powódkę, a zatem na podstawie § 19 w związku § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznano adwokatowi I. L. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 8.856,00 zł, w tym podatek VAT wynoszący 1.656,00 zł. Gliwice, 06 czerwca 2011r. SSR del. Katarzyna Banko