Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
=1?’ .1.*' 1. akt: 1 AC2: 1154/11 Z\~\ ' 7*". "T 6&1? 1.. A 9. ?'1lg.*?=:‘\}1\ "' r ,.\A:\ 1 . ‘ | :95 _‘_‘|[§ .' IA WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 20121". Sqd Apelacyj ny w Lodzi I Wydzial Cywilny W sldadzie: Przewodniczgcy: SSA Jolanta Grzegorczyk Sqdziowiez SSA Anna Miastkowska _' _ f SSA Wieshawa Kuberska Protokolantz sekr. sqdowy Grazyna Michalska p0 rozpoznaniuwdniu 30 stycznia 20121". wL0dzi ' na rozprawie ' sprawyzpowédztwa Niacieja W' ' H _ _ przeciwko Skarbowi Pafistwa ~ Zakladmwi Karnemu Nr 1 W Zakiadonvi Karnemu ‘W 1, Elakladowi Karnemu Nr 2 We . , Aresztowi §fledczemu W _ ., ZaE;iad0wi_Karnem1: W , Aresztowi Siedczemu we ,, J. Aresztowvi Sledczemu W _ ' V. i Zakiadowi Karnemu W “ _ ' 0 zadoééuczyniefiie z tytuhl naruszenia débr osobistych na skutek apelacji powoda od Wyroku Sqdu Okrqgowego W ‘ z dnia 19 paidziemika 2»Oi1r., sygn. akt I C 403/10 1. oddala apelacjq; ' " 2. przyznaje i nakazuje wyplacié ze Skarbu Palistwa — Sqdu Okrlggowegn W wynagrodzenie W wysoiméci 3.321 (‘irzy tysigce frzysta fiwadzfieécia jeden) zlatychl brutto na rzecz adwokata Wojciecha Sibiriskiego
--- STRONA 2 ---
prowadzqcego Kancelarig Adwqkackq w z tytuiu nieopiaconej pomocy prawnej udzieionej powodowi z urze;du' w p0$tt;p0W3nil1 apelacyjnym. \%:~‘~=~ Q1‘,y| 155156 v‘=.'i;1s<:}\r~J<“¢! §'3*lF*351§i3‘='5‘7I&’ ri. zg0c1n=;;:'s:.*. .<1;w:a<;1nZ§_; £§%,ax.~;s;:\; PF 1 ‘
--- STRONA 3 ---
11%,. 1. 154/1 1 Uzasadnienie Powod Maciej W' ' U W dniu 26 marca 2010 r. wnios1 do Sqdu Okrogowego w ' ' pozew przeciwko Skarbowi Pafistwa ' Zakiadowi Karnemu W ' ' , Zaldadowi Karnemu numer 1 w Y ', Zaldadowi Karnemu w ' ' , Zaldadowi Kamemu numer 2 we ‘ 1 ' , Aresztowi §1edczemu W * Z»ak1a;dowi Karnemu W ‘ ' 1, Aresztowi §1ec1czemu we ‘ . oraz Aresztowi Qledczernu W‘ ‘ _ __ , 0 zap1ate; kwoty 150.G00,00 z10tych tytulem odszkodowania i zadoééuczynienia za 1(1’Z}/VVC1Q doznanz.1 przez niego W zwiqzku 2 przebywaniem W wyzej wymienionych jednostkach penitencj arnych. Zaskarionym Wyrokiem z dnia 19 paidziemika 2011 r. Sod O1<_re;gowy W " ocldaifl powodztwo i orzeld o kosztach postopowania. ' Powyzszy wyrok zapad1 na podstawie ustalefi faldycznych poczynionych przez “Sad Okreggowy, ktore Szgd Apelacyjny W pe1_ni podz.ie1i1 i prz.yja,1 za whasne, a ktorych najistotniejsze elementy pI‘Z6d_.StE1VV1&j€} sio nastegpujqco. " Macioj WT ' ' jako osoba skazana. prawomocnie na karc; pozbawienia wo1n'oé<:i by% osadzony W szeregu jednostek penitencja.1".nych. Powod przebywa1 W Areszcie §1edczym W . W nastopujegcych okresach: ~ _ w okrosie od 22 stycznia 2008 r.do .23 kwietnia 2008 r., przy czymw okresie od 22 do 22:3 stycznia przebywai w celi numer 416 0 powierzchni 20 mg przeznaczonej dla 6 osob, W okresie od 23’ stycznia do 7 lutego W celi numer 210 o powierzchni 18 mg przeznaczonej dla 6 osob, od 7 Iutego do 25 marca ~ W celi numer 207 0 powierzchni 15 1112 przeznaczonej dla 5 oéob, w okresie _od 25 marca do 8 kwietnia W ceii numer 206 0 powierzchni 15 mg przeznaczonej dla 5 osob orazz W okresie od 8 kwieinia do kwietnia W ce1?. I11.lIT1E¢f 401 O powiérzchni i 13 m2 przeznaczohej dla 4 osob. ll
--- STRONA 4 ---
W Warunkach przdudnienia powéd przebyWa1 W dniach: 24 stycznia 29. stycznia (przeludnienie +1), 28 stycznia 30 stycznia (przeiudnienie +3), 31 stycznia 6 1utego (przeludnienie +2), 7 lutego 8 lutego (przeludnienie +3), 8 1utego 1 1 lutego (przeludnienie +2), 12 lutego 5 marca (przeludnienie +3), 6 marca 10 marca (przeludnienie +1), 20 marca 25 marca (przeludnienie +1), 8 kwietnia — 9 1<Wietnia(prze1udnienie +2), 9 kwietnia 10 kwietnia (przeludnienie +3) oraz 11 kwietnia do 23 kwietnia (prze1udnienie +2); W okresie od 24 Wrzeénia 2008 do 22 paidziemika 2008 r., przy czym W okresie od 24 Wrzeénia do 3 paidziernika przebywal W wyzej opisanej ce1i numer 210, natomiast W okresie od 3 paidziemika do 22 paézdziernika W celi numer 409 0 powierzchni 9 m2 przeznaczonej dla 3 oséb. ,W warunkach przeludnienia poW6d przebyWa1 W dniach 4 paidziernika — 22 paidziernika (przeludnienie +1); W okresie od 2 grudnia 2008 r. do 7 stycznia 2009 r., przy czym W okresie od 2 grudnia do 31 grudnia 2008 r. przebym"a1 W ce1i >numer 218 0 powierzchni 18 m2 przeznaczonej dla 6 oséb, a W dniach od 31 grudnia 2008 r. do '7 stycznia. 2009 r. W Wyiej opisanej celi numer 210. P0W6d przebyWa1 W warunkaoh przeludnienia W dniach: 3 grudnia 9 grudnja (przeludnienie +1), 13 grudnia 15 grudnia (przeludnienie +1) oraz 18 grudnia 2008 1". 1'stycznia 2009 1". (przeludnienie +1); W okresie od 26 sierpnia 2009 r. do 14 paédziemika 2009 r., przy czym W okresie od 26 sierpnia do 11 Wrzeénia oraz od 25 Wrzeénia do 14 paédziemika przebyWa1 W celi numer 405 0 powierzchni 15 m2 przeznaczonej d1a 5 os6b, natomiast W okresie 0d 11 Wrzeénia do 25 Wrzeénia W ce1i numer 203 0 powierzchni 7 m2 przeznaczonej dla 2 osob. W Warunkach przeludnienia powéd przebyWa1W dniach 11 Wrzeénia do 25 Wrzeénia (przeludnienie +1). Powyisza rotacja powoda, jak i innych osadzonych, mia1a zwiqzek z faktern pI‘Z€1LlC11'l18I118., a jej celem byko zminimalizowanie jego s1<utk6W. W zwiqzku z przeludnieniem osadzonych, dyrektor Aresztu Sledczego Wydawa1 kolejne zarzqdzenia Wewna;trzne dotyczqce Aumieszczania osadzonych W Warunkach, W kt61"_>/ch powierzckmia W celi na jednq osobe; Wynosi mniej niz 3 m2, jak réwniez informoWa1 o tym fakcie sqdziego penitencjamego Sqdu Okrogowego W In Kazda cela w o‘or<;bie' budynku Aresztu" 81edcz<ago . _ 2
--- STRONA 5 ---
Wygjmsaiona. _j:2s*: W sanitazny (mi_s1<.a [email protected]"',"1;1,,_ p(5§1<;;, Z. 1L1g:*::r=.'~;r_:1., Llffi}"WE¢11<El i biezagca ciep1a oraz zirnna Woda), znajdujzgcy sir; W pomieszozeniu Er;zd512:0Z:13}",*.’a.a"43Ian, W1asny pr:/zewéd wentyiacyjny oraz otwiorane i uchylne okno, nadto na kaidego osadzonego przypada1o miegdzy innymi jedno 16Zko .'‘<. ‘=2 .... koszarowe Wraz z W1<1adem i jeden taboret, W celach znajduja, sie; takze sto . _ szafki. Kazdy osadzony otrzyma1 bielizneg oraz zestaw poécieli. Przebywaj do W A8 W ¢ .15. poW6d mia% moziiwoéé korzystania. ze spaceréw, zajoé kulturaino oéwiatowych 'i sportowych, biblioteid, 0g1a,dania telewizji W éwietlicy, korzystania 2 prasy, gier stolikowych oraz gry W tenisa sto1oWego. W ramach aresztu odbywedy sic; rdwniez spotkania grup Wyznaniowych, prelekcje, koncerty, projekcje fi1m6W oraz spotkania terapeutyczne. l Pom/6d przebywal W Zaklradzie Karnym W 1 ' ' ' W nastqpujgcych okresach czasu: W okresie od 23 kwietnia 2008 r. do 2 lipca2008 r., gdzie umieszczono go W celi numer 8 0 powierzclmi 20,65 m2, przeznaczonej dla 6 oséb, przy czym W okresie, W ktérym powéd przebywzd W WW. celi, iiczba osadzonych W},»'nosi1a od 5 do 9 osob. W okresie od 22 paédziemika 2008 r. do 2 grudnia 2008 r., kiedy to powdd osadzony z0sta1 W celi numer 32 o powierzchni 22,45 1112, przeznaczonej dial’? osdb, przy czym roalna Iiczna osadzonych W tyrn okresie W}/’1'1OS11& od 2 do 4 oséb. O przeiudnieniu osadzonych W stosunku do norm dyrektor placéwki informowed Sqd Penitencjamy W L _ W ozasie przobywania W WW. jednostce powéd 1nia1 mozliwoéé korzystania .2 pomocy iekarskiej, zajqé kuituralno oéwiatowych i sportowych, biblioteki, 0brz.<=;d6W religijnych, a takze kurs6W. Osadzonym zapewniono érodki czystoéci niezbodne do zachowania porzqdku W celi oraz przestrzegania zasad higieny osobistej. Regularnie raz W£)’gOC11”1iU Wymienizmo rqczniki, raz na dwa tygodnie dokonywano zmiany poécieli. Wsp610sadzeni przebywajapy Wraz Z powodem W jednej celi pa1i1i papierosy na korytarzu ze wzglodu n21 j6g0 dolegliwoéci astmatyczne. W czasie pobytu W WW. j ednostce powéd k0rzy_sta1 z pomocy iekarza oraz iekarza stornatologa. Powéd nie zg1asza1 administracji zs:1=;T'ad1.1 skarg zWia,z.a.ny<:h .2 W'E1fL1i".d{£1IE11, W ktérych prz=::'oyWa1. 3
--- STRONA 6 ---
W okresie od 2 lipca 2008 r. do 24 Wrzeénia 2008 r. powod przebywai W Zak1a,dzie Kamym NI" 1 W ' _ gdzie by’; zakwaterowany W nastqpujqcych celachi W okresie od 2 do '7 1ipca 2008 r. W pawflonie II, oddziale 2, W celi numer 26 o powierzchni 13,61 mz przeznaczonej d1a czterech oséb, przy czym liczba oséb przebywajapych W celi nie Z0sta1a przekroczona W czasie, gdy p1"Z€b}'V~’8.1 W niej powod; W okresie 0d 7 lipca do 18 Wrzeénia 2008 r. W pawflonie I, oddzia1e‘4, W celi numer 5 0 powierzchni 16,73 mg przeznaczonej dla piqciu oséb, przy czym do, dnia 18 Wrzeénia 2008 r. liczba oséb przebyW"aja,cych W celi wynosfia od 3 do 4; W okresie od 18 Wrzeénia do 24 Wrzeénia 2008 r. W paWi10nie 0ddzia1 I W celi numer 6, 0 powierzchni 14,64 m2 przeznaczonej dla 4 osdb, przyczym W czasie przebywania. tam powoda liczba osadzonych Wynosfla 5 oséb. Jest to zaldad karny typu pfiflotwartego, co oznacza, Ze ce1e pozostajq otwarte W godzinaoh od 7:45. do 18:45, W zwiqzku 2 czym osadzeni mogq poruszaé sis; swobodnie po terenie swojego 0ddzia1u mieszkalnego. Cele, W ktérych przebyWa1 poW6d, Wyposazone sq W Wygrodzony kapik sanitarny Wraz z umyWa1ka, z biezzyea, Wodq, przy czym dostegp do ciepiej Wody administracja za1<1adu zap::Wnia1a dwa razy dziennie po 45 minut, dodatkowo powéd mogi raz W tygodniu 1<orzystac': z ka,pie1i'W 1aini oddzia1oWej. Powodowi zapewniono korzystanie ze_ér0d1<6W czystoéci, Wyposazenie cel réwniez spe1nia1o kryteria ustawowe. W zwigzku z dolegliwoéciami astmatycznymi i uzywaniem inhalatora, poW6d ZQJIOS11 administracji zak1adu, to jest osobq niepalapa, W zWia,zk_u z czym Wspékosadzeni palili papierosy W palarni znajdujqcej sieg na koficu korytarza bqdi na korytarzu. PoW6d 1<orzysta1 z pomocy lekarza W zWia,z1<u z astrna, oraz okresowym przeziqbieniem, bra’: udzia1 W konkursach wiedzy organidzowanych dla osadzonych, nie uczestnicz)/1 natomiast W zajqciach sportowych z uwagi na swoje schorzenia. Nadto W okxesie od 7 lipca 2008 r. do 18 Wrzeénia. 2008 r. powod przebyWa12 na oddziale terapeutycznym WW. jednostki W zwiqzku 2 leczeniem uzaleznienia od alkohoiu. Powéd jako osadzony mia1 mozliwoéé korzystania 2 biblioteki, konkurséw ternatycznych, Bzytania prasy, udzia1u W 1<611<ach zainteresowafi oraz W obrzgdach religijnych. l 4
--- STRONA 7 ---
/~‘ 1,. .._.:H: .. 3 _ 1 _ _ _ \,' '. 1.. . _ ..I ‘ .. 1....) 5',.=TI_';.£€’C,Z1'E(,:5 1.F.i'I1.I_'»?EZC‘;’."._:;'££5! ‘~.3 C‘L'.“.?_ ?';‘=¥."J'§TiI",*.’.=’."='.‘2?. 1.1=’..'.7:T* I.."1uE!(.J;.'Z{31'1"."'?$.L1, ii‘"'5.?f<..=_(.7. ZK i11forrn'owa1 sodziego penitencjarnego Sqdu Okrggowego W ' W czzasie p1‘zoo3'"x"a'a11izz W WW. jednostce penitencjarnej powod nie zg%asza% administracji zaldadu swoich zastrzezeri co do Warunkow osadzenia, mimo ze byi systematycznie pouozany 0 istnieniu takiej mozliwoéci. _ W okresie od 7 stycznia 2009 r. do 29 kwietnia‘ 2009 1'. powod przebywai W Zaldadzie Karnym W ' ' =, gdzie by} zakwaterowany W nastopuj ate}/ch celach znajclujgcych sis; na oddziale IV zakifadu: W okresie od 7 stycznia 2009 r. do 5 Iutego 2009 r. W celi nurner 29 0 powierzchni 20,44 mg, przeznaczonej dla 6 osob; W okresio od 5 lutego 2009 r. do 10 lutego 2009 r. W celi numor 31 o powierzchni 20,39 m2, przeznaczonej dla 6 osob; W okresie od 10 lutego 2.009 1"". do 29 kwietnia 2009 r., tj. do kofica pobytu W jednostce, W celi numer 22 o powierzchni 20,44 mg, przoznaczonej dla 6 osob. W zwiqzku 2 przekroczeniem norm zaludnienia zaldadu kamego W okresio od 12 stycznia 2009 r. przez ca&y czas pobjytu powoda W ZK W , dyrektor tejze jednostki zezwolil no umioszczanie osadzonyoh W Waxunlcach, W ktorych powierzchnial celi na jedne} osobe; Wynosi%a mniej nii 3 2 . . . . . . H1 , o ozym mformowai sodzxego pemtencjarnego W _. W KOIBJII)/Ch plsmach. Powod przebywai W Zaldadzie Kamym Nr 2 We W I1&S‘i§3pL1jZ}C}/Ch okresach ozasur W okrosie od 29 kwiotnia. 2009 r. do 26 siozfpnia 2009 r. W ooh o powierzchni 26,64 m2 p1zezna.oz_onaj dia 8 osob; W olcresie od 14 pa.2dziemi1<a. 2009 r. do 19 paédziomika 2009 r. W oeli 0 powierzchni 28,23» m2 przeznaozonej dla 9 oséb; W okresie od 19 paidziernika 2009 r. do 11 stycznia 2010 r. W celi o powiérzchni 26,64 m2 przeznaczodnej dla 8 osob. Powod przebywai" W celi, W ktérej powierzchnia na jednego osadzonego by%a mniejsza niz Bfnzi W okresach: 1415 maja 2009 r. (10 osadzonych), 1620 maja 2009 r. (9 osadzonych), 21 26 maja 2009 r. (IO osadzonych), '2728 maja 2009 r. (9 osadzonych), 29 maja 2009 r. (10 osadzonych) oraz. 2 ozerwca — 28 sierpnia 2009 r. (10 osadzonych). Zaldad Kamy Nr 2 we 3 “ jest 2:ai<%z@.1%;1"n. .'E~:Iir12.'y":3"; typu po%ot~W/artego, W zwiz;z1<u 2 ozym na jego obowiqzujq zasady analogiczne do obowiqzujqcych W Zaldadzie Karnym numfir S
--- STRONA 8 ---
1 W ' . Przebywajakc W WW. jednostce powod mia1 rnozliwoéé korzystanja 2 zajoé sportowych i kolturalno — oévyiatowych, systemu nauczania, pralctyk religijnych, oglqdania telewizji, 1<o1‘zystania z'bib1iote1<i, dostegpu do opieki lekarskiej. Powod u1<o1iczy1 W tej jednostce kurs zawodowy W zawodzie malarza. Osadzonym zapewniano standardowe érodki ozystoéci 1 higieny osobistej. W zWia,z1<u ze skargami powoda W celi przeprowadzono dezynsekcjeg. Powéd przebywal W Areszcie §1edc2ym We ‘ 1 W okresie od 11 stycznia 2010 r. do 25 lutego 2010 r. wkgcznie, gdzie byi umieszczony W trzech ce1ac:h. W oeii numer 5 na oddziale I C 0 powierzchni 7,35 mg, W <:e1i numer 5 no oddziale 4D o powierzchni 22,68 m2 oraz celi numer 4 na oddziale IA 0 powierzchni 8,60 rnz, nie Wliozajgc W to powierzchni W¢z1oW sanitamych. Przez caly okres pobytu powoda W WW. jednostce umieszczano go W celach Wraz z_ przepisowq liczbe; osadzonych. Przez okres o1<o1o dwoch tygodni powod przeb}/Wa1 W celi dvmosobowej wraz z osadzonym chorym na éwierzb. Powod nie zarazii siq to chorobq, dodatkowo cola kazdego dnia by1a dezynfekowana przez administracje; zaldadu, a powod Wraz ze Wspéfiosadzonym kazdego dnia korzystali z 1a.ini. Powod mia1 mo'z1iWoéé korzystania z zajoé kulturalno — oéwiatowyoh, éWiet1icy i biblioteki. ' W okresie od 25 lutego 2010 r. do 1 marca 2010 1'. powod przebyWa1 W Areszcié Sledczym W ' _ . . gdzie osadzono go W sali numer 69 o powierzchni 16,67 m2 Wraz z czterema innymi osadzonymi. Cola, W ktorej przebywak powod, byla Wyposazona W WQZ61 sanitamy, tj. zabudowang toaiote; Wraz z kqcikiem sanitamyrn i umywalkat 2 zimna, i oiep1a, Wodq, znajdowaky sis; W niej r6WnieZ sprzegty W postaci piociu 1oZek i taboretow oraz trzech szafek. Osadzonyrn dostarozano regulamie érodkow koniecznych do utrzymania czystoéci W celi oraz niezbegdnych do zachowania higieny osobistej. Przez ca1y czas pobytu powoda W rzeczonej jednostce nie dochodzilo do sytuaoji, W ktorej nasta,pi1oby przeludnienie osadzonych i zmniejszenie iprzypadajqcej na jedna, osobo powierzchni 3 mg. W dniu 1 marca 2010 r. powod zosta1 przyjoty do Zakladu Karnego W , gdzie przebyWa1 do dnia 24 czerwca 2010 r. Przez ted okres powod ‘ 6
--- STRONA 9 ---
{filo}:',§x'=.'=.=2.3? W <::.=i''§a=?:1'1 dla osob 1'1, W kt5>w'_f.'oh go;'.‘='.=:ierzchni:1 miesz1<.f+..1m1 przypadajapa no jodnego osadzonego przel<racza1a 3 mg. . Wstzystkie oele W obrobie WW. jednostki W}fpOS&IZOD.B by1y W SElI11'tE1.f1F§.‘{}*' oddziolone od reszty pomieszczenia murem z ceg1y oraz drzwiami, nadto W mi ''1 O $3..W,... celach znajdowo1 sir; sprzot kWateruni<oW_y (16Zko, taboret, sto1y, szafki}. przeznaczone do utrzymania higieny osobistej osadzeni otrzymuja, ra.2 W W miaro zg1aszaniata1<iej potrzeby. Pranie N '~< UJ (“I' o (lb O ,_.. miesiagcu, natomiast érodki c odziezy W1$Zi6i"J16_j nastegpuje raz W tygodniu, pranie pozicieli raz na dwa tygodnie. Osadzedni maja, sta1y dostop do biezqcej zimnej Wody oraz oiep1ej do."11 razy dziennie, kqpiei moiliwa jest raz W tygodniu. Powod mia1 1r1oZliWoéé 1<.o1":.:ystania 2 zajoé kulturalno oéwiatowych, W tym 2 biblioteki, prasy, 1g_1:,da11ia telewizji, gry W tonisa stoiowego oraz uczestnictwa W 1<o1ac:h 2a..i"oteresoW"a1i. Powod kor_zysta1 rowniez z porad lekarskich, W tyrn Iekarza stoznatologa i dermatologa. W ozasie pobytu W WW. jednostoe powod zedsadniczo nio zg1asza.1 skarg co do Warurliow b}/'[OW'}’(.31'1, po jego interwencjaoh dofzyczqcych spadajgcego z sufim tynku oraz zag1"2:.y‘oieriia éoian Wady to zoste:fly usuniegte. _ W Qzasie pmo'oyW'ania W 1<;a2d<zj Z WW. jédnostsk p.enitenojarn}='c11 powod ‘oyéi systematycznie pouczany o moiliwoéci sk1ada.nia skarg bqdi zgiaszania swoioh zastrz@261’: i problemow OS01')1S1'.}’C1"l_ pI'Z61OZUTC1€1'1’11.1 lub W}/chov»=z1Wcy. Sod nie dad Wiary zeznaniom powoda W cm;éci, W ktorej jego zzoznania ;_:>ozosta.Wa.1y sprzeozne z pozosta1yn1 materkdem dowodowym W ‘tym dolwmentami 2:a»1a,czonymi do akt przez pozwanego. Ponadto Sod odmowii ('3 Q .._... Wiarygodnoéoi twiordzeniom powoda dotyczzgcym stanu poszczegomyolo miesz1<alnyc,h, W 1<;t<5rych prze‘oy"Wa1, stwierdzajagc, 2e jako osoba bezpoérednio zainteresowana W pozytywnyrn dla siobie rozstrzygniociu sprawy starai sis, przedstawié swojq sytuacjo mo21iWie najbardziej niekgorzystnie. W éwietle powyzszych ustalcfi faktycznych Sqd Okrogowy pod1=;resS1i1, ii podstawa, prawnq roszczenia powoda sq przepisy art. 23 i 24 kc W ZW. z,art. 443 111:; oraz art. 41’? § 1 kc. 7
--- STRONA 10 ---
Przekroczenie norm powierzchniowych, ktore Wyste;poWa.1o jedynie W Zakiadzie Kamyrn WC h ' ' _.i1, i, ' ; i I oraz Areszcie §1edc'zym W " ' ‘ _ by1o zdaniem Sa,du I instanoji uzasadnione W myél art. 248 1<1<W, ktoiy posiada1 moo obowigzujgca, W oktesie osadzenia powoda. Ponadto jak podkreélono W uzasadnieniu administracje poszczegolnych jednostek penitencjarnych podejmowaiy szereg starafi zmierzajqcych do zrninimalizowania skutkow przeludnienia. W odniesieniu do okolicznoéci przebywania. powoda W celi 2. osobq chorq na éwierzb Sod Okrogowy stwierdzfl, Ze powod nie zosta1 zarazony ta, chorobq a ponadto by1y stosowane érodki ostroinoéci by tego zagrozenia unikna}1. ' Analizujqc kwestie, dotyozegcq osadzenia powoda 2 osobami palegcymi, Sod Wskaza1, Ze _W miare; mozliwoéci skazanego umieszczano W celach z osobami niepaiqcymi, a ponadto palenie tytoniu odbywaio sic; na zewnqtrz cel." W konsekwencji powodztwo Macieja XV ' . zosta1o ocenione jako bezzasadne Wobec stwierdzenia braku naruszenia. dobr osobistych. O kosztach postopowania Sod orze1<1 na podstawie art. 102 kpc. Wyrok zaskarzyl: powod W ca1oéci zarzucajoc b1e;dne przyjqcie, iz pomimo Wykazania, ze powod przebyWa1 W“ pozwanych jednostkaoh penitenojarnych W Wa.runl<ach znacznego przeludnienia oraz prze‘oyWa1 W oeli z osadzonym 2arazonym éwierzbem nie doszlo do naruszenia jego dobr osobistych i tym samym nie nalezy mu sie; odszkodowanie i zadoééuczynienie za doznane krzywdy. " W konkluzji skarzqcy Wniosi 0 zmiane; zaskarzonego Wyroku poprze2: uwzglqdnienie powodztwa ewentualnie uchylenie Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sqdowi 1 instancji oraz zasgdzenie kosztow zastopstwa adwokackiego udzielonego powodowi Z urzodu Wg norm przepisanych za postopowanie apelacyjne. Sod Apelacyjny zwazyl co nastopuje: 8
--- STRONA 11 ---
_ »1UC 0 D 53. {“J\ _ ."I| zr, N nie iwyta uzasadniona, _jak1<01wiek_. <30 do zasz.:1v._ n.a1e.Za%0 t. IJ w'ywoda.mi skarzqcego na temat ochrony prawnej jaka przysiuguje 0s<;=E;~or:1 p<;:;;'t:a.2=;i0:'13/=1n wolnoéci, na gruncie art. .23 i 24 kc. ' Na wstqpie nalezy zaznaczyé, i2 ochrona débr osobistych jest przewidziana W Konstytucji RP, ktéra W art. 30 stanowi, ii przyrodzona i niezbywalna godnoéé cztowieka jest nienaruszalna, a ‘jej poszanowanie jest obowigzkiem wtadz publicznych. Obowiqzek ten powinién byé realizowany réwnie,2 tam, gdzie Pafistwo dziata w ramach imperium, wykonujgc swoje zadania represyjne. Realizacja tych zad_afi nie moze bowiem prowadzié do Witgkszego ograniczania praw cztowieka iAna1'uszania jego g0c_1n0s'.ci niz to Wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego érodlca represji. Zapewnienie przez Pafistwo godziwych warunkéw odbywania kary pozbawienia wolnoéci jest _iednq 2 pocistawowych zasad demokratycznego pafistwa prawa, Iznajdujzgczt wyraz w normach prawa micgdzynarodowego. Stosownie do przepiséw art. 10 ust. 1 ratyfikowancago przez Polske; Migizynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 roku ( Dz. U. Z 1977 roku Nr 38, poz. 167),. oraz art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Woinoéci z diqia 4 grudnia 1950, roku kazda osoba pozbawiona wolnoéci powinna byé trgktowana W sposéb humanitarny i z poszanowaniem godnoéci cztowieka. Osoba pozbawiona. wolnoéci nie traci bowiem przez sam fakt uwi§zienia beM011}I jej podstawewych p;raw gwarantowanych przez Konwencjg. Trybunat Praw Czlowieka z jednejtstrony powotuje sig na koniecznoéé przestrzegania omawianych praw, z drugiej zaé strony ma tei na uwadze fakt, £2 niewtaéciwe traktowanie osoby pozbawionej wolnoéci must osiggnqé pawien stopiefi niedogodnoéci aby» mog}0 byé objqte norms}, art. 3 Konwencji. Okreélenie tego poziomu niedogodnoéci jestuzaleznione 0d takich okolicznoéci jak sposéb i czas' trwania zhzgo traktowania, fizyczne i psychicznfil konsekwencje tego rodzaju dziatafi a w niektérych przypadkach réwnjezz pied, witzltc i stan zdrowia ofiary. _ _ ' " 9
--- STRONA 12 ---
Prawo do gocinego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci nalezy zateni. zaliczyé do katalogu dobr osobistych podlegajzgcych ochronie, a dzialania naruszajqce to praWo rodzg odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 1 448 kc. _ ' W niniejszej sprawie powod tlpatrywai naruszenia swoich dobr osobistych przede wszystkim W niezachowaniu W jednostkach penitencjarnych W 1<toryc11 przebywat obowiqzujqcych norm powierzchni przypadajqcej na jednego osadzonego, narazeniu go na negatywne skutki zwiqzane z paleniem tytoniu przez innych osadzonym , oraz w narazeniu na utratg zdrowia poprzez urnieszczenie go Wj€d1'1€j celi z osoba, chore} na éwierzb. Sqd Apelacyjny podzielil ostatecznie stanowisko Sqdu Instancji, ii W rozpatrywanym Iprzypadku odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa z tytuku naruszenia dobr osobistych powoda nie miala miejsca, aczkolwiek nie W petni mozna. sit; bylo zgoclzié 2 argumentacjq odwolujqcq sis; do Wypetnienia przez strong: pozwanq zasad wynikajzgcych z obowiqzujqcego do dnia 6 grudnia 2009 roku przepisu art. 248 kkw, jako uchylajgcy'ch bezprawnoéé dziatania pozwanego. _ Zgodnie z powyzszyrn przepisem, W szczegolnie uzasadnionych przypadkach dyrektor zakladu kamego lub aresztu éledczego mogi urnieécié osadzonych, na czas okreélony, W Warunkach W ktorych powierzchnia W celi na jedng osobq wynosiia mniej nit 3 metry kwadratowe, 2 tym, ze o takim umieszczeniu nalezaio bezzwkocznie zawiadomié sqdziego penitencjarnego. Przepis ten jako wprowadzajqcy wyjqtek od zasady przewidzianej W art. 110 § 2 kkw pO(il€gE*13I éoisiej interpretacji a ocena czy zostaty speh'1io_ne przesianki uzasadniajqce umieszczenie skazanego woprzeludnionej celi powinna bye’: dokonywana ze szczegolnq wnikliwoéciq. Pod pojociem ,, szczegolnie uzasadniony Wypadek” nalezalo rozumieé przypadek nadzwyczajny, szczegolny, a nie kazda dowolna sytuacj<;'( uzasadnienie Wyroku Trybunatu Konstytucyjnego SK 25/O7). Pod pojqcie to mogty podpadaé takie sytuacje jak przyldadowo Wzrost liczby przestqpstw i wyrokow skazujqcyoh na bezwzglegdne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu_wojénnego, stanu Wyjattkowego tub klegski “ 10
--- STRONA 13 ---
‘ I\ 2 1.1.,“‘.»'3ta:35e:t'@.‘Io ;a'ta,1111 sm%r%_g=_~.~ii 11:?/3 :1.r.=wm;"e11ia. e'::=iciamiolotziczoewo . | .. L . zaktaciziie karnym. _ 'EI".‘=;: a"t\.1\'ie"rdzenia Wystapienia przj.»'padl<u 0 ktorym mowa W art. 242% 1<L1{W nie Wystarozato zatem ogolnikowe powolanie sio na istniejacy W ktaju stan przeludnienia zaktadow karnych. Jak podkreélit Sad Najwyzszy W uzasadnieniu Wyroku z dnia 28 lutego 2007 roku V CSK 431/06, rozwiazanie tego rodzaju cr~<: (§~ moglo zastosowane na czas okreélony, nie nadmierne dlugi. Dlatego rutynowo stosowane zawiadomienia s<—;dzic'>w ptznitencjarnych 0 przeludnieniu, bez Wskazania konlcretnie okreélonego czasu mnieszczenia danego skazanego w przeiudnionej ceii, 2: regtfiy nie speiniato W'yn1og£m/ omawianego przepisu. Rowniez orzekajac W sprawach skarg skierowanych przeciwko Polsce W ktoryoh poszkodowani powotywali git; na naruszenie art. 3 kon_Wencji Praw Cztowieka ze Wzglodu na. istniejace W zaldadach kamych przeludnionie i zwiazane ztym niedogodnoéoi, Trybunal Praw Cztowieka stwierdzat miodzy innyrni, ii istniejaoego W po1skich_jed.nost1<ach penitencjarnych przeludnienia nie mozna bylo, co do zasady, usprawiedliwiaé przepisem art. 248 kkw ktory by} 11ieprawid%o\»vo stosowany i ostatecznnia _2.'osta% uohylony przoz Trybunat K_0r1st},*t'ttcyjny ( sprawa Qchrowrvsiii przeciwko Polsce, skafga nr 17885/O4, sprawa Sikorski przeciwko Polsce, skarga I11‘ 17599.»’O5). l W rozpatrywanym przypaciku strona. plozwana. nia 'W}»*i<aza%a, by zaistniaty omowione Wyzej szczegoln'.=: okolicznoéci uspraW"ied1iWiajaca p1"ze1udnienie. Nie oznaozato to jednakie automatycznego przesadzania o zasadnoéci powodztwa. Sad Apelacyjny W sktadzie rozpoznajacym niniejsza, sprawo podzieia bowiem to stanowisko wyrazana W judjmaturze, zgodnie 2 ktorym samo urnieszczenie W celi 0 powierzohni na osadzonego 1nniejs2:sj nii 3 motry kwadratowe, nie przesadza o zasadnoéci roszczenia 0 zadoééuczynienie, a 0 ostatecznym przyznaniu zadoééuczynienia decyduje szereg dodatkovq/Ch Uls on o1<olicznoéci, takich jak dtugotrwato przebywania W przeiudnionej cell i uoiazliwoéci z tym zwiazane oraz pOZOS't2H6 warunki odbywania Raf}"' _ . ,..' _:fi.._{, _. 2‘. I I_,l,: 1|<L4;i.T‘__,.{_! .i.___.]_,;_:._z,1 F;°\\r:$‘||."\‘:_':;'$:f<\ .U_‘,.._|{_;L.?..L|_r~_;|g; 1L1}} | L."..»'_'..=..'a.; '=> :i.[_'i|..L\;.l ‘r\"O:ti1C':l1{...»> 4 '.:. ./ :.;._.(. \ M,.¢_,,.» '_...\..» . .. M, =~L4 ._ 4 J Q E1 nawet sprawiaé, Ze poczucie to W ogole nie powstato. '11
--- STRONA 14 ---
W okresie od stycznia 2008‘ roku do 22 czerwca "2011 roku powod przebywai W oslmiu zakiadach penitencjarnych. Z ustalefi dokonanych przez Sad I instancji Wynikaio Wprawdzie, ze byi on osadzony W przeludniooych celach W piociu Z tych zakiadow na terenie Aresztu Sledczego W _ l ' 11, Zakiadu Kamego W _ ‘_, Zakiadu Karnego nr 1 W , Zakiadu Karnego W i Zakiadu Karnego Nr 2 We ' _ ' ., ale przeciwko» przyjegciu, ii fakt ten stanowii 0 naruszeniu dobr osobistych przernawialy pozostaie Warunki odbywania kary W powyzszych jednostkach penitencjarnych a zwiaszcza W Zakiadzie Karnym nr 1 W i ' L W Zakiadzie Karnym nr2We _ 'Przeiudnienie miaio bowiem charakter okresowy i jedynie W czterech I przypadkach trwaio bez przerwy ok. trzech miesiocy ( na terenie areaztu Sledcze go W _ ., Zakiadu Karnego W '_ _' _ , Zakiadu Karnego W H ' i Zakiadu Kamego Nr 2 We . l ) ‘N pozostaiych przypadkach zdarzaiy sit; stany przeludnienia utrzymujace sic; przez okres od kilku do kiikunastu dni. Generainie czasoiqes przeiudnienia nie by}. zbyt diugi i by} przerywany osadzeniem W celach W ktorych norma powierzchni byla zachowana, miaia tei miejsce rotacja osadzonych. Dwukrotnie powod przebywai W zakiadach karnych typu poiotwartego, mogi sit; Wioo przemieszczaé poza cola, co Wydatnie lagodziio uciaziiwoéci zwiazane z przeludnieniem, zwiaszcza W Zakiadzie Karnym Nr 2 We ‘ . ' W i<to_rym stan ten utrzyrnywai sio przez okres ok. trzech miesiocy. Skariacy nie negowai ustaienia, i2’: ceie W ktorych przebywal byly odpowiednio Wyposaione W sprzegt kwatermistrzowski, kaciki sanitame byiy wydzielone a osadzonym zapewniono szeroki dostap do zajoé kulturalno oéwiatowych. Powod miat moziiwoéé ukoficzenia kursu zaWodoWego. Sad Okrqgowy ustaiii nadto, Ze Wspoiwioiniowie nie paliii tytoniu W pomieszczeniach mieszkainych tylko W Wydzielonych W tym celu czoéciach korytarzy iub W specjalnych palarniach. Trudno byio zatem przyjaé aby stopiefi uciaziiwoéci z tym zwiazany przekraczai dopuszczalna miaro i miai negatywny wpiyw na stan zdrowia czy samopoczucie powoda W stopniu naruszajacym jego dobra osobiste tym bardziej, 2e skarzacy _ 1 2
--- STRONA 15 ---
. I ___ J podobnyeh Wzgledow nie moina bylo uznaé za naruszajz;.ce_ te dobra uzoieszozenie powoda W jednej celi 2 osoba ohora na éwierzb. Jak s%1_:sz.o.ie podkreéiii Sad I instancji, strona pozwana zastosowaia szczegoine slrodki ostroznoéci by nie dopuécié dozakazenia poW‘oda skarzacy i<orzystai 2 codziennych kapieii,‘ ceia byia dezynfekowana, powoda poddawano kontroiom lekarskim. ,... . <1: P eii kn ‘T3 U1 Sad miai tez na uwadze fakt,~2e ze Wzgledu na. gezneralnie n zy stan techniczny jednostek penitencjarnych, Wystepu.ja.oy zwiaszcza do 2010 roku, 1T10gii'}'p1‘Z€j§GiO\/V0 Wystepowaé usterki Wymagajace naprawy, ale ‘oyiy one na bioZaco usuwane, rowniez na skutek interwienoji powoda. W i<onieoznych_ przypadkach byia przeprowadzana dezynsekcja cel. W éwietie caioksztaitu okoiicznoéci dotyozacych Warunkow W jakich powod przebywai W Wymienionych pozwem jednostkach penitencjarnyoh, nie byio podstaw do udzieleniamu ochrony na podstawie art. 23 i 24 lqc. W ocenie sadow obu instancji sposob traktowania powoda przez strone pozwana nie Wyicraozai poza granice uoiaZiiW'oéci immanentnie zwiazanych z Wy1<o11yWaniem kary pozbawienia Wolnoéci. Wymaga ts? podlqeéienia, ii o tym czy doszio do naruszenia dobr osobistych W konkretnym przypadku, deoyduja kryteria o charakterze obiektywnym, diatego subiektywne odczucia powoda nie mogiy bye tej mierze decydujace. Za.si<ar2one orzeczenio ‘oyio '"ia'tem l‘§Ji‘;E1V»’i.Cii.O”W€. Dlatego _ Em £9 il Apelaoyjny dzialajac na podstawie art. 385 kpc oddaiii apeiacje. ~» ml !.‘=4I!.'.*= ‘ . * "“r' P71 3'~ . ..'_. ‘ Hi“.» 7Ir~v'*.’i.1:\.:=\.;[_ 1.1 "33.':.i . '.~,.:,, ?_;. iii: '_! =='_‘="'>'= _.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Apelacyjny W sktadzie rozpoznajacym niniejsza#I C 403/10 1. oddala apelacjq#art. 102 kpc.#art. 30 stanowi#art. 10 ust. 1 ratyfikowanc#art. 3 Europejskiej#art. 3 Konwencji.#art. 248 kkw#art. 110 § 2 kkw#art. 3 kon#art. 385 kpc