Wyrok I C 398/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 398/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko Protokolant: Izabela Marek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2018 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa D. G. przeciwko M. T. i J. N. (1) o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda D. G. na rzecz pozwanego M. T. kwotę 2.537 zł (dwa tysiące pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów procesu; III. zasądza od powoda D. G. na rzecz pozwanego J. N. (1) kwotę 2.537 zł (dwa tysiące pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt I C 398/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 20 grudnia 2018 r. Powód D. G. w pozwie złożonym w dniu 03.03.2017 roku przeciwko pozwanym M. T. i J. N. (2) wniósł o: 1) usunięcie skutków naruszenia jego dóbr osobistych poprzez zobowiązanie pozwanych solidarnie do opublikowania oświadczenia o treści wskazanej w pozwie na pierwszej stronie Serwisu (...) w formacie takim samym, jak inkryminowany materiał prasowy i opatrzenia go tytułem „Radny trafiony, ale nie zatopiony”; 2) zobowiązanie pozwanych solidarnie do umieszczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia na stronie internetowej Serwisu (...) oraz portalu F., na którym znajduje się fanpage Serwisu (...), artykułu z dnia 26 lutego 2016 r. wymieniowego w punkcie 1. oświadczenia; 3) upoważnienie powoda do złożenia na koszt pozwanego oświadczenia wskazanego w punkcie 1. i 2. , na wypadek niewykonania żądania złożenia oświadczenia; 4) dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez usuniecie z internetowego archiwum Serwisu (...) oraz na portalu F., na którym znajduje się fanpage Serwisu (...) artykułu z dnia 26 lutego 2016 r. pt. „Radny trafiony, ale czy zatopiony?”; 5) na wypadek niewykonania zobowiązania wskazanego w punkcie 4. upoważnienie powoda do usunięcia z internetowego archiwum Serwisu (...) oraz portalu F., na którym znajduje się fanpage Serwisu (...) artykułu z dnia 26 lutego 2016 r. pt. „Radny trafiony, ale czy zatopiony?” na koszt pozwanych; 6) zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 2 500 zł na cel społeczny, tj. na rzecz Stowarzyszenia (...) W.; 7) zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 5 000 zł na rzecz powoda tytułem --- STRONA 2 --- zadośćuczynienia za wyrządzona krzywdę; 8) zasądzenia solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, iż w dniu 26 lutego 2016 r. na pierwszej stronie (...), którego redaktorem naczelnym i wydawcą był w tym okresie M. T., ukazał się artykuł autorstwa J. N. (1) zatytułowany „Radny trafiony ale czy zatopiony?”, który dotyczył bezpośrednio osoby powoda. W artykule podano, iż powód, będąc Przewodniczącym Rady Miejskiej w W., jednocześnie prezesuje Wolbromskiemu Klubowi Sportowemu (...) W. oraz (...)w W., które to stowarzyszenia prowadza działalność na mieniu Gminy W. i korzystają z dotacji budżetowych, co stoi w sprzeczności z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym i może stanowić podstawę do wygaszenia mandatu radnego powoda. W dacie publikacji artykułu przed Wojewodą (...) toczyły się czynności wyjaśniające w postępowaniu zainicjowanym z wniosku grupy mieszkańców W. o przeprowadzenie kontroli w przedmiocie zgodności z prawem opisanego w artykule działania D. G., lecz sprawa nie była jeszcze ostatecznie rozpatrzona. W kwietniu 2016 r. Wydział Prawny i Nadzoru (...) Urzędu Wojewódzkiego skierował pismo do zainteresowanych mieszkańców W., w którym stwierdził, że działalność powoda nie stoi w sprzeczności z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym i tym samym nie istnieją żadne podstawy do wygaszenia mandatu radnego. W ocenie powoda przedmiotowy artykuł zawierał nieprawdziwe informacje na jego temat, publikacja których naruszyła jego wizerunek, dobre imię i godność, tym bardziej z uwagi na zajmowane przez niego stanowisko – funkcja przewodniczącego Rady Miejskiej wymaga nieposzlakowanej opinii i zaufania zarówno ze strony władz miasta, jak i jego mieszkańców. Działania pozwanych doprowadziły do podważenia zaufania zarówno do powoda, jak i do jego pracy wykonywanej na rzecz miasta W., a dyskredytujące opinie sugerujące niezgodne z prawem wydatkowanie pieniędzy publicznych jednoznacznie ugodziły w jego wizerunek i dobre imię. W odpowiedzi na pozew pozwany J. N. (2) wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, iż powód był osoba pełniąca jednocześnie funkcje Przewodniczącego Rady Miejskiej W., prezesa zarządu Stowarzyszenia (...) W. i prezesa zarządu (...)w W., przy czym dwa ostatnie podmioty otrzymywały środki pieniężne pochodzące z mienia komunalnego Gminy W. i prowadziły działalność gospodarczą na mieniu Gminy. Fakty te były znane społeczności lokalnej W., zostały również poruszone na posiedzeniu Rady Miejskiej w dniu 26.01.2016 r. Pozwany był obecny na rzeczonej sesji Rady i poczynione przez siebie spostrzeżenia rejestracje wypowiedzi osób obecnych na posiedzeniu wykorzystał przy redagowaniu artykułu „Radny trafiony, ale czy zatopiony?”. Przy pisaniu artykułu pozwany wykorzystał także treści zawarte w piśmie podpisanym przez kilkunastu mieszkańców W. złożonym w dniu 8.02.2016 r. w kancelarii (...) Urzędu Wojewódzkiego w K., w którym mieszkańcy domagali się zainicjowania postępowania w sprawie wygaszenia mandatu radnego D. G.. Wszystkie sformułowania i wątki przedstawione w artykule stanowiły wierne odwzorowanie wypowiedzi padających na posiedzeniu Rady Miejskiej w dniu 26.01. (...)., a żaden fragment artykułu nie zawierał własnych ustaleń, ocen czy zarzutów pozwanego. Zgodnie zaś z art. 42 ustawy – Prawo Prasowe publikowanie zgodnych z prawdą i rzetelnych sprawozdań z jawnych posiedzeń Sejmu i rad narodowych oraz ich organów pozostaje pod ochroną prawa, przy czym w ocenie pozwanego wymóg zgodności z prawem i rzetelności odnosi się do samego sprawozdania, nie kreując jednocześnie obowiązku badania przez dziennikarza prawdziwości lub rzetelności relacjonowanych wypowiedzi. Dodatkowo pozwany podniósł, że wbrew stanowisku zajmowanemu przez powoda i podzielonym przez Wojewodę (...), zarówno Stowarzyszenie (...) W., jak i Ochotnicza Straż Pożarna w W. prowadziły działalność gospodarczą. W przypadku klubu działalność gospodarcza przejawia się w prowadzeniu odpłatnej sprzedaży biletów na mecze (zwanych „cegiełkami”), byciu płatnikiem podatku VAT oraz przyjmowaniu środków pieniężnych od największego wolbromskiego przedsiębiorcy - Fabryki (...), w zamian za usługi reklamowe. Ochotnicza Straż Pożarna prowadzi zaś działalność gospodarczą polegająca na zawieraniu stałych i okazjonalnych umów najmu pomieszczeń, które znajdują się w jej zarządzie. Pozwany M. T. również wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał, iż sporny artykuł poruszał fakty, które w momencie jego publikacji były już znane społeczności lokalnej. W ocenie pozwanego o tym, czy poprzez określone zachowanie doszło do naruszenia dóbr osobistych nie mogą decydować subiektywne odczucia osoby uważającej się za pokrzywdzoną, lecz decydujące znaczenie ma to, jaka reakcję to naruszenie wywołało lub mogłoby wywołać w społeczeństwie. Nie zostało zaś przez powoda wykazane, czy artykuł był pierwszym czynnikiem, który wywołała poruszenie u mieszkańców, czy też jego działalność była znana i negatywnie oceniana już wcześniej. --- STRONA 3 --- Nadto pozwany podniósł, iż przedmiotowy materiał prasowy był przede wszystkim relacją z przebiegu sesji Rady Miejskiej W., ogólnie dostępnej dla publiczności, oraz przytoczeniem pisma mieszkańców W. z dnia 30.01.2016 r., skierowanego do Wojewody (...). Nie zawierał zaś twierdzeń, że iż już w dacie publikacji artykułu mandat radnego powoda uległ wygaszeniu, tylko opinię, iż mandat ten powinien zostać wygaszony z uwagi na fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez stowarzyszenia, których jest prezesem. Dodatkowo pozwany wskazał, iż informacje zawarte w artykule były prawdziwe - stowarzyszenia, których prezesem jest powód, rzeczywiście prowadziły działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia Gminy. Klub Sportowy (...) otrzymywał dotacje od Gminy W. i organizował na stadionie będącym własnością Gminy regularnie mecze piłki nożnej, wstęp na które był odpłatny – kibice byli zobowiązani kupować bilety, tzw. „cegiełki”. Informacja o odpłatności wstępu na mecz była umieszczona na plakatach dotyczących rozgrywek z dni 17.10.2015 r. oraz 31.10.2015 r. (...) S.A. z siedziba w W. dokonała darowizny w wysokości 2 500 zł na cele statutowe Stowarzyszenia, a zawodnicy klubu występują w strojach meczowych, na których jest nadrukowane logo darczyńcy - ocenie pozwanego sytuacja taka wyczerpuje definicję sponsoringu. Ochotnicza Straż Pożarna w W. wynajmowała natomiast Zakładowi Produkcyjno – Usługowemu (...) C. J. pomieszczenia garażowe w remizie, stanowiące współwłasność Stowarzyszenia i Gminy W., w zamian za opłatę w wysokości 1 200 zł netto kwartalnie. Z ostrożności procesowej pozwany nadmienił, iż nawet przy przyjęciu braku prowadzenia przez stowarzyszenia działalności gospodarczej, publikacja spornego artykułu nie stanowiła naruszenia dóbr osobistych powoda. Wskazane w nim fakty były bowiem prawdziwe i oparte na informacjach pozyskanych z wiarygodnych źródeł. Mogły one prowadzić do wydania oceny zamieszczonej w przedmiotowym materiale prasowym, która to jednak ocena nie powinna podlegać weryfikacji w oparciu o kryteria prawdy i fałszu. Dodatkowo sporny artykuł stanowił prasową polemikę dotycząco oceny działalności powoda, będącego osobą publiczną – a wiec stanowił działanie uzasadnione z uwagi na interes społeczny. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: D. G., będąc Przewodniczącym Rady Gminy w W., objął jednocześnie w dniu 04.08.2015 r. funkcję prezesa zarządu Stowarzyszenia (...) W., a także funkcję prezesa Stowarzyszenia (...)W. w dniu 16.01.2016 r. Dowód: okoliczność bezsporna W okresie, gdy D. G. był prezesem zarządu Stowarzyszenia (...) W., doszło do sytuacji odpłatnego wpuszczania kibiców na mecze drużyny piłkarskiej (...) W., które odbyły się w dniach 17.10.2015 r. oraz 31.10.2015 r. Na plakatach informujących o wydarzeniach wskazano, że za wstęp na mecz należy uiścić opłatę w kwocie 5 zł poprzez zakup tzw. „cegiełki”. (...) cegiełek i plakatów został zamówiony i opłacony przez gospodarza (...) W., J. S., który był odpowiedzialny także za rozwieszenie plakatów. Podczas meczu cegiełki były rozprowadzane przez S. G., członka komisji rewizyjnej (...) W.. J. S. i S. G. nie uzyskali uprzedniej wyraźnej zgody D. G., prezesa zarządu Stowarzyszenia Wojewódzki Klub Sportowy (...), na prowadzenie opisanych wyżej działań. Dowód: plakat informujący o meczu w dniu 17.10.2015 r., k. 58; plakat informujący o meczu w dniu 31.10.2015 r., k. 59; cegiełki na klub, k. 61; pismo z dnia 17.02.2016 r. dotyczące faktury z dnia 21.01.2016 r. za usługi poligraficzne wystawionej przez PPHU (...) na (...) W., k. 179; faktura z dnia 21.01.2016 r. za usługi poligraficzne wystawiona przez PPHU (...) na (...) W. wraz z nota korygującą, k.180-181; zeznania świadka K. G. z dnia 14.12.2017 r., czas 01:18:54 – 02:06:53; zeznania świadka T. W. z dnia 14.12.2017 r., czas 03:14:08 – 04:10:01; zeznania świadka J. S. z dnia 19.12.2017 r., czas 02:59:27 - 03:41:03; zeznania świadka S. G. z dnia 19.12.2017 r., czas 03:41:03 – 04:04:13; zeznania świadka S. W. z dnia 21.12.2017 r., czas 00:07:04-00:44:50; zeznania świadka K. P. z dnia 21.12.2017 r., czas 01:05:15 – 01:28:28; zeznania powoda D. G. z dnia 20.12.2018 r., czas 00:02:17 – 00:54:38. Nadto w tym samym okresie zawodnicy drużyny piłkarskiej (...) W. występowali w trakcie meczy w koszulkach z nadrukowanym logiem Fabryki (...) S.A. z siedziba w W.. Odzież ta została przekazana klubowi jeszcze przed objęciem przez powoda stanowiska prezesa i była w dalszym ciągu wykorzystywana z uwagi na brak środków na zakup nowych strojów do gry. W trakcie meczy drużyny na stadionie były także wywieszane banery przywołanej wyżej firmy, które również zostały umocowane na stadionie jeszcze przed objęciem przez powoda stanowiska prezesa. --- STRONA 4 --- Dowód: zeznania świadka K. G. z dnia 14.12.2017 r., czas 01:18:54 – 02:06:53; zeznania świadka P. P. (1) z dnia 14.12.2017 r., czas 02:06:53 – 02:29:35; zeznania świadka A. Z. z dnia 14.12.2017 r., czas 02:29:35 – 03:11:54. Fabryka (...) S.A. z siedzibą w W. planowała zawarcie umowy sponsoringu ze Stowarzyszenia (...) W., do czego jednak nie doszło z uwagi na brak zgody prezesa Klubu, uzasadniany tym, iż Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Zamiast umowy sponsoringu w dniu 01.10.2015 r. spółka zawarła ze Stowarzyszeniem umowę darowizny, na mocy której w okresie od października 2015 r. do końca grudnia 2015 r. ofiarowała na jego rzecz kwotę w łącznej wysokości 7 500 zł (po 2 500 zł miesięcznie). W 2016 r. na rzecz Stowarzyszenia została zaś przekazana kwota w łącznej wysokości 30 000 zł. Środki pieniężne zostały przekazane na cele statutowe organizacji. Firma sponsoruje Stowarzyszenie głównie ze względu na chęć wspierania lokalnego sportu, jednakże w jej działaniach jest też aspekt reklamowy – banery na stadionie i logo firmy na koszulkach zawodników wpływają na pozytywne postrzeganie spółki przez jej akcjonariuszy, którymi są głównie mieszkańcy W. i okolic. Jednak nawet gdyby działania reklamowe nie były prowadzone, firma w dalszym ciągu wspierałaby Stowarzyszenie. Dowód: oświadczenie Fabryki (...) S.A z dnia 30.05.2017 r., k. 108; projekt umowy sponsoringu z dnia 01.10.2015 r, k. 175; umowa darowizny z dnia 01.10.2015 r., k. 111; zeznania świadka P. P. (2) z dnia 05.06.2018 r., czas 00:02:05 – 00:23:14; zeznania powoda D. G. z dnia 20 grudnia 2018 r., czas 00:02:17-00:54:38; lista operacji na rachunku bankowym W. (...) Klubu Sportowego (...) W. z okresu 01.08.2015 r. do 28.02.2016 r., k. 289. W okresie od września 2015 r. do lutego 2016 r. Stowarzyszenie (...) W. otrzymało dotacje z budżetu Gminy W. w łącznej kwocie 230 000 zł. Nadto Gmina na mocy umów użyczenia z dnia 01.09.2015 r. oraz 31.12.2015 r. oddała Stowarzyszeniu do bezpłatnego używania nieruchomość gruntową położoną przy ulicy (...) w W., obejmującą działkę nr (...), na której znajduje się płyta boiska głównego oraz boiska treningowe i położoną na tej działce część budynku składająca się z pomieszczeń biurowych, szatni oraz pomieszczeń gospodarczych. W marcu 2016 r. Gmina użyczyła Klubowi również sprzęt sportowy i wyposażenie obiektu sportowego przy ulicy (...) w W.. Dowód: oświadczenie (...)W. A. Z. z dnia 24.05.2017 r., k. 112-113; umowa użyczenia nieruchomości z dnia 01.09.2015 r., k. 116-118; umowa użyczenia nieruchomości z dnia 31.12.2015 r. wraz z aneksami, k. 118-120; umowa użyczenia sprzętu i wyposażenia z dnia 16.03.2016 r., k.121-125; lista operacji na rachunku Wolbromskiego Klubu Sportowego (...) W. z okresu 01.07.2015 r. do 29.02.2016 r., k. 287-288; zeznania świadka A. Z. z dnia 14.12.2017 r., czas 02:29:35 – 03:11:54. Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna W. również otrzymywało dotacje z budżetu Gminy W. w postaci refundacji 1/3 wydatków na zużycie energii i gazu. Ponadto nieruchomość, na której jest usadowiona nowa strażnica OSP stanowi współwłasność Gminy i OSP w częściach równych. Dowód: oświadczenie Burmistrza Gminy i Miasta W. A. Z. z dnia 24.05.2017 r., k. 112-113; lista operacji na rachunku Ochotniczej Straży Pożarnej w W. z okresu 01.10.2015 r. do 21.12.2017 r., k. 292-297; treść działu II – własność księgi wieczystej nr (...), k. 92; zeznania świadka A. Z. z dnia 14.12.2017 r., czas 02:29:35 – 03:11:54. Pomieszczenia znajdujące się w budynku usadowionym na nieruchomości będącej współwłasnością straży i gminy były wynajmowane C. J., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą (...) s.c. z siedzibą w W., w zamian za wykonanie prac adaptacyjnych garażu usadowionego na nieruchomości. W okresie, w którym powód pełnił funkcje prezesa OSP nie istniała już jednak formalna umowa najmu pomiędzy strażą a C. J.. Przedsiębiorca nadal korzystał z pomieszczeń do składowania niesprawnych maszyn do pracy oraz przechowywania prywatnego samochodu. Na teren straży maja również wstęp pracownicy przedsiębiorcy. W zamian C. J. zajmował się drobnymi pracami na terenie nieruchomości, takimi jak naprawa ogrodzenia czy koszenie trawy oraz pilnował nieruchomości w czasie odbywającego się co środy targu, gdy brama wjazdowa nieruchomości była otwarta i osoby udające się na targ korzystały z udostępnionego im miejsca do parkowania. Nadto C. J. co roku przelewał na rachunek bankowy straży pożarnej kwotę 2000 – 2400 zł, tytułując przelew jako darowiznę na cele statutowe, przy czym nie wspiera on żadnej innej gminnej organizacji pożytku publicznego. --- STRONA 5 --- Dowód: oświadczenie C. J. z dnia 29.06.2017 r., k.137; umowa najmu z dnia 15.11.2005 r., k. 199-200; częściowo zeznania świadka C. J. z dnia 19.12.2017 r., czas 02:21:16 – 02:55:39. Na sesji Rady Miejskiej W. w dniu 26.01.2016 r. został poruszony temat prowadzenia przez Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna W. oraz Stowarzyszenie (...) W. działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego. Niektórzy radni wyrazili wątpliwości co do możliwości zachowania mandatu radnego przy jednoczesnym sprawowaniu funkcji w jednostkach prowadzących działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy. Przy omawianiu sprawy padło nazwisko Przewodniczącego Rady Miejskiej D. G. jako osoby będącej w opisanej wyżej sytuacji. Dowód: zeznania świadka Z. P. z dnia 19 grudnia 2017 r., czas 00:48:18 – 01:19:40; zeznania świadka J. P. (1) z dnia 19 grudnia 2017 r., czas 1:56:07-02:07:32; protokół nr (...) z XIX sesji Rady miejskiej w W., odbytej w dniu 26 stycznia 2016 r. w S. budynku (...) w W., ul. (...), k. 221-224. W dniu 08.02.2016 r. w (...) Urzędzie Wojewódzkim w K. złożono dwa pisma o niemalże tożsamej treści, podpisane przez kilkunastu mieszkańców W., zawierające wniosek o zainicjowanie postępowania w przedmiocie wygaszenia mandatu D. G., pełniącego funkcję Przewodniczącego Rady Miejskiej w W. w związku z naruszeniem art. 24f ust. 1 oraz art. 24e ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i zobowiązanie Rady Miejskiej w W. do podjęcia stosownej uchwały. Dowód: dwa pisma złożone w dniu 08.02.2016 r. w (...) Urzędzie Wojewódzkim w K., w aktach sprawy prowadzonej przez W. (...) (...) wojewódzkiego (...) w K. pod sygn. WN.II.021.8.16; zeznania świadka K. G. z dnia 14.12.2017 r., czas 01:18:54 – 02:06:53; zeznania świadka T. W. z dnia 14.12.2017 r., czas 03:14:08 – 04:10:01; zeznania świadka A. D. z dnia 19.12.2017 r., czas 01:24:04-01:42:31; zeznania świadka J. P. (1) z dnia 19 grudnia 2017 r., czas 1:56:07-02:07:32; zeznania świadka S. W. z dnia 21.12.2017 r., czas 00:07:04-00:44:50. 26 lutego 2016 r. w numerze 69 bezpłatnego dwutygodnika Serwis (...), którego redaktorem naczelnym i wydawcą był w tym okresie M. T., ukazał się artykuł „Radny trafiony ale czy zatopiony?” autorstwa J. N. (1). W artykule pojawiły się informacje odnośnie kwestii prowadzenia przez Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna W. oraz Stowarzyszenie (...) W. działalności gospodarczej na mieniu gminy W. i korzystania z dotacji budżetowy, poruszanych na sesji Rady Miejskiej w W. w dniu 26.01.2016 r. oraz w pismach kilkunastu mieszkańców W. z dnia 30.01.2016 r., skierowanych do ówczesnego Wojewody (...) J. P. (2) Dowód: okoliczność bezsporna W przedmiotowym materiale prasowym autor wyraził także ocenę, iż powyższa sytuacja może być przesłanką do wygaszenia mandatu radnego D. G. z uwagi na sprzeczność z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, zakazującej prowadzenia bądź zarządzania przez radnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego. Przed publikacją artykułu autor nie zwrócił się do D. G. o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Dowód : zeznania pozwanego J. N. (1) z dnia 20 grudnia 2018 r., 00:54:38 – 01:16:34. Problem prowadzenia działalności gospodarczej na mieniu gminy przez Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna W. oraz Stowarzyszenie (...) W. oraz łączenia przez D. G. funkcji Radnego z zasiadaniem w organach w/w Stowarzyszeń powrócił podczas XXI sesji Rady Miejskiej w W., odbytej w dniu 31.03.2016 r. W trakcie obrad D. G. szeroko przedstawił swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie, cytując pisma złożone dotychczas do postępowania nadzorczego toczącego się przed Wydziałem Prawnym i Nadzoru (...) Urzędu Wojewódzkiego w K.. Dowód : zeznania świadka Z. K. z dnia 19.12.2017 r., czas 01:42:31 – 01:56:07; protokół nr (...) z XXI sesji Rady miejskiej w W., odbytej w dniu 31 marca 2016 r. w S. budynku (...) w W., ul. (...), k. 229 - 253. W dniu 08.04.2016 r. w Serwisie (...) ukazał się kolejny artykuł dotyczący sprawy, relacjonujący przebieg XXI sesji Rady Miejskiej w W.. Dowód: okoliczność bezsporna --- STRONA 6 --- Postępowanie nadzorcze prowadzone przez Wydział Prawny i Nadzoru (...) Urzędu Wojewódzkiego w K. w sprawie złamania przez D. G. przepisów art. 24f oraz art. art. 24e ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym zostało zakończone bez zastosowania środków nadzoru. Co prawda materiał zgromadzony w trakcie postępowania dawał podstawy do stwierdzenia, iż Stowarzyszenie (...) W. prowadziło działalność gospodarczą na mieniu Gminy W., przejawiającą się w sprzedaży „cegiełek” uprawniających do wstępu na mecze drużyny piłkarskiej (...) W., a tym samym pełnienie przez D. G. funkcji Przewodniczącego Rady Miejskiej w W. przy jednoczesnym prezesowaniu Stowarzyszeniu Wojewódzki Klub Sportowy (...) W. stanowi naruszenie art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, jednak z uwagi na niewielką ilość środków pieniężnych uzyskanych z tej działalności stwierdzono, że wygaszenie mandatu radnego byłoby reakcją niewspółmierną do stwierdzonego naruszenia. W ocenie organu nadzorczego nie zostały więc spełnione przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego określone normą art. 24f oraz art. art. 24e ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dowód: pismo (...) Urzędu Wojewódzkiego w K., Wydziału Prawnego i Nadzoru datowane na dzień 4 kwietnia 2016 r., k. 19-21; zeznania świadka M. K. z dnia 19.12.2017 r., czas 00:01:21 – 00:47:24. Sprawa wygaszenia mandatu radnego D. G. była omawiana w lokalnych mediach. W kwietniu 2016 r. na stronie internetowej (...) umieszczono artykuł krótko streszczający przebieg wydarzeń, zakończony konkluzją, iż z uwagi na stanowisko Wydziału Prawnego i Nadzoru (...) Urzędu Wojewódzkiego w K. sprawa wydaje się być rozstrzygnięta ze skutkiem pozytywnym dla radnego. Pod materiałem pojawiły się anonimowe komentarze, w których wyrażono negatywne oceny takiego stanu rzeczy. Dowód: wydruk artykułu „Radny nie stracił mandatu z dnia 13.04.2016 r. wraz z komentarzami, zamieszczonego na stronie internetowej (...), k. 22-23 Ocena dowodów: Sąd dał wiarę dokumentom zgromadzonym w sprawie, albowiem autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka C. J. w części w której zeznał, że darowizny na rzecz OSP były bezinteresowne. Jest to sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Świadek ten korzystał z pomieszczeń straży, a w zamian za to wykonywał drobne dodatkowe prace. W ocenie sadu również w zamian za to dokonywał drobnych darowizn. Świadek ten nie prowadził żadnej działalności charytatywnej, ale nagle dokonuje darowizny na rzecz podmiotu z którym jest związany wzajemną współpracą. Przyjęcie formy darowizny przekazania pieniędzy miało na celu ukrycie wzajemnych relacji gospodarczych. Z tych samych przyczyn sad odmówił w tym zakresie również wiary zeznaniom powoda. W pozostałym zakresie sąd dał wiarę zeznaniom tego świadka. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom powoda również w zakresie twierdzenia, iż nie posiadał wiedzy na temat sprzedaży przez S. G. „cegiełek” za wstęp na mecze drużyny oraz tego, że na plakatach informujących o meczach, których drukiem i rozwieszaniem zajmował się J. S., było napisane, iż wstęp na wydarzenia jest odpłatny. Zasady doświadczenia życiowego wskazują na bardzo niskie prawdopodobieństwo braku wiedzy powoda w przedmiocie działań podejmowanych przez członków Stowarzyszenia, w którym pełnił funkcję prezesa i którego działalnością zarządzał. Dodatkowo powód sam stwierdził, iż pojawia się na każdym meczu drużyny - musiał więc zauważyć zarówno plakaty, jak i procedurę rozprowadzania „cegiełek” wśród widzów. W pozostałym zakresie sad dał wiarę zeznaniom powoda. Sąd dał wiarę zeznaniom pozostałych świadków i pozwanym albowiem w większości spójne, dające pełny obraz sprawy. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód wystąpił z roszczeniami majątkowymi i niemajątkowymi wywodzonymi z ochrony dóbr osobistych, które w jego ocenie pozwani naruszyli swoim bezprawnym działaniem, polegającym na opublikowaniu w dniu 26.02.2016 r. na pierwszej stronie (...) --- STRONA 7 --- artykułu „Radny trafiony, ale czy zatopiony?”, prezentującego nieprawdziwe fakty, przedstawiające osobę powoda w negatywnym świetle. Merytoryczna ocena wniesionych przez niego żądań wymaga więc w pierwszym rzędzie przedstawienia zarysu problematyki dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.p.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda, sumienie, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zawarte w przepisie wyliczenie nie jest wyczerpujące, ochronie podlegają także dobra osobiste, które nie zostały w nim wymienione. Pośród rodzajów dóbr osobistych wskazanych wprost w art. 23 k.p.c. w kontekście niniejszej sprawy na szczególną uwagę zasługuje dobro osobiste w postaci czci (godności osobistej, dobrego imienia). Przez godność osobistą należy rozumieć wewnętrzne przekonanie człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu, a przez dobre imię wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki. Cześć - godność osobista, dobre imię są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Należą do tych kategorii wartości niemajątkowych, które są powszechnie uznawane w społeczeństwie. Ich naruszenie może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym, rodzinnym, jak i w życiu zawodowym, mogące narazić daną osobę na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Treścią pomówienia mogą być zarówno właściwości, jak i sposób postępowania, które mają charakter poniżający w opinii publicznej albo podrywający zaufanie społeczne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, nr 4, poz. 77). Środki ochrony dóbr osobistych zostały określone w art. 24 k.c. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W orzecznictwie i doktrynie zaznacza się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404). Kwalifikowanie określonego zachowania jako naruszenie dóbr osobistych nie może się przy tym odbywać się według miary indywidualnej wrażliwości (oceny subiektywnej) żądającego ochrony, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinno uwzględniać elementy obiektywne, a więc mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2017 r., I CSK 272/16 ). Jak wskazuje treść art. 24 k.c., obowiązek udowodnienia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa przy tym na stronie powodowej. Przesłanka bezprawności jest rozumiana jako sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 – 12, poz. 377, LEX nr 8996), a także z prawdziwości przytaczanych twierdzeń co do faktów (por. Wyrok sądu Najwyższego z dnia 10 września 2009 r., V CSK 64/09). Jeżeli doszło do naruszenia dóbr osobistych przez publikację w prasie opinii i innych wypowiedzi o charakterze ocennym, niepoddających się weryfikacji według kryterium prawdy i fałszu, należy zbadać czy autor wypowiedzi miał uzasadnione podstawy do wyciągnięcia określonych wniosków i dokonania określonych ocen. Ciężar dowodu bezprawność naruszenia kształtuje się w sposób odmienny niż w przypadku samego naruszenia – bezprawność jest objęta domniemaniem z art. 24 k.c., powód nie jest więc zobligowany do jej wykazania. Domniemanie bezprawności może jednak zostać obalone przez pozwanego poprzez przedstawienie dowodów wykazujących brak bezprawności podjętego przezeń działania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, iż przytoczone w spornym artykule informacje dotyczące korzystania przez Stowarzyszenie (...) W. oraz Stowarzyszenie Ochotnicza Straż Pożarna w W. z dotacji budżetowych Gminy W. oraz prowadzenia działalności gospodarczej przez w/w organizacje w okresie, --- STRONA 8 --- gdy ich prezesem był powód, stanowią w większości cytaty wypowiedzi, które padły podczas sesji Rady Miejskiej w W. w dniu 26.01.2016 r. oraz zostały zawarte w dwóch pismach mieszkańców W. skierowanych do Wojewody (...), a nadto są przede wszystkim informacjami prawdziwymi. Co prawda Wydział Prawny i Nadzoru (...) Urzędu Wojewódzkiego w K. stwierdził, iż nie ma podstaw do wygaszenia mandatu radnego D. G. na podstawie art. 24f oraz art. art. 24e ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, należy jednak wskazać, iż zgodnie z wyjaśnieniami kierownika w/w jednostki M. K., wydanie takiego rozstrzygnięcia było spowodowane niewielkim stopniem stwierdzonych naruszeń, a nie faktem, iż w ogóle ich nie było. W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że działalność polegająca na sprzedaży tzw. „cegiełek” podczas meczy drużyny (...) W. co do zasady budzi poważne wątpliwości co do zgodności z ustawą o samorządzie gminnym, lecz rozmiar tej działalności jest tak niewielki, iż nie uzasadnia stosowania środka tak surowego jak wygaszenie mandatu radnego. Nadto należy podkreślić, iż ustalenia poczynione postępowaniu nadzorczym nie wiążą Sądu, który po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego doszedł do konkluzji częściowo odmiennych niż poczynione przez organ – zwłaszcza w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej przez OSP w W.. Przechodząc do zagadnień związanych z oceną funkcjonowania Stowarzyszenia (...) W. oraz Stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w W. należy w pierwszej kolejności odwołać się do definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2168 z późn. zm.), obowiązującej w momencie publikacji spornego materiału prasowego. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Dla uznania danej działalności za działalność gospodarczą przesłanki zarobkowego charakteru, zorganizowania i ciągłości musza być spełnione w sposób kumulatywny. W ocenie tut. Sądu działalność Stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w W., polegająca na udostępnianiu osobie trzeciej - C. J. pomieszczeń znajdujących się na nieruchomości zajmowanej przez straż w zamian za wykonywanie przez niego drobnymi pracami na terenie nieruchomości, takimi jak naprawa ogrodzenia czy koszenie trawy oraz pilnował nieruchomości w czasie odbywającego się co środy targu, spełnia przesłanki wymienione we w/w regulacji. Można ją zakwalifikować jako działalność usługową (najem pomieszczeń), jest wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły od co najmniej 2005 r., a jej zarobkowy charakter przejawia się w tym, iż dzięki wykonywaniu prac na terenie nieruchomości przez C. J. OSP nie musi ich odpłatnie zlecać innemu podmiotowi, co prowadzi do oszczędności na wydatkach związanych z utrzymaniem nieruchomości. Ponadto C. J. co roku przelewa na konto bankowe OSP darowiznę pieniężną w wysokości 2000 – 2400 zł. Co prawda w złożonych zeznaniach przedsiębiorca stwierdził, iż darowizna nie ma żadnego związku z wykorzystywanymi pomieszczeniami i byłaby wpłacana także wtedy, gdyby nie mógł z nich korzystać, jednak w świetle zasad doświadczenia życiowego należy uznać te wyjaśnienia za mało wiarygodne. Podobnie przedstawia się kwestia działalności Stowarzyszenie (...) W., polegająca na sprzedaży „cegiełek” podczas meczy drużyny. Akcja była przemyślana i zorganizowana (o czym świadczy umieszczenie informacji o odpłatności wstępów na mecz na plakatach), a jej celem było uzyskanie środków finansowych przeznaczonych na działalność Klubu. Proceder byłby z dużym stopniem prawdopodobieństwa kontynuowany po dzień dzisiejszy, gdyby nie sprzeciw powoda, wyrażony dopiero po nagłośnieniu sprawy w lokalnych mediach. Należy przy tym podkreślić, iż nawet przy przyjęciu, że powód nie miał wiedzy o prowadzonych przez członków klubu działaniach (co, jak wskazał już wyżej tut. Sąd, w świetle okoliczności sprawy i zasad doświadczenia życiowego jest wyjątkowo mało prawdopodobne), ich kwalifikacja jako przejawów prowadzenia działalności gospodarczej nie może ulec zmianie. Zresztą nawet w takiej sytuacji powód jako prezes Stowarzyszenia powinien czuć się odpowiedzialny za działania podejmowane przez jego członków. Jako prowadzenia działalności gospodarczej nie można jednak uznać prezentowania logo Fabryki (...) S.A. z siedzibą w W. w trakcie rozgrywek drużyny piłkarskiej (...) W. (na koszulkach zawodników i banerach reklamowych). Wykorzystywanie odzieży ze znakiem firmy i banerów reklamowych wynikało z faktu, iż stanowiły one mienie przejęte po poprzedniku prawnym Klubu, a Stowarzyszenie nie miało środków finansowych na zmianę strojów do gry. Darowizny otrzymywane przez Klub od przedsiębiorstwa nie miały związku ze świadczonymi usługami reklamowymi, lecz z chęcią wspierania lokalnego środowiska sportowego. Taki stan rzeczy wyklucza uznanie, iż klub był w istocie sponsorowany przez firmę w zamian za reklamę jej działalności. W ocenie tut. Sądu powyższa sytuacja mogła jednak budzić uzasadnione wątpliwości co do charakteru relacji łączących Fabrykę z Klubem i prowadzić do wniosku, iż fabryka i Klub są w istocie złączone umową sponsoringu. --- STRONA 9 --- W świetle przywołanych wyżej poglądów wyrażanych w orzecznictwie sądów cywilnych, prawdziwość informacji przedstawionych w spornym artykule wyłącza możliwość uznania, iż w przedmiotowej sprawie doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda. Ocena, iż na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym mandat radnego D. G. powinien zostać wygaszony, stanowił w tej sytuacji prywatną opinię autora, znajdującą jednak należyte umocowanie w faktach. Z tego względu wszystkie roszczenia powoda dotyczące ochrony jego dóbr osobistych musiały ulec oddaleniu. Dodatkowo należy także przywołać, iż działania podjęte przez autora i wydawcę (...) mieszczą się w zakresie dozwolonej krytyki działalności osób publicznych. Publikacja artykułu „Radny trafiony, ale czy zatopiony?” miała bowiem na celu przedstawienie lokalnej społeczności istotnych okoliczności dotyczących działalności osoby publicznej, jaką bez wątpienia był Przewodniczący Rady Miejskiej W.. Sprawa ta budziła duże kontrowersje jeszcze przed wydaniem w dniu 26.02.2016 r. spornego materiału prasowego – już w dniu 08.02.2016 r. kilkunastu mieszkańców W. złożyło wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego w stosunku do D. G.. Artykuł miał więc stanowić jeden z głosów w publicznej debacie na temat działalności radnego. W stosunku do osób publicznych, zwłaszcza polityków, wolność wyrażania opinii jest zaś szersza. Osoby publiczne muszą liczyć się z krytyką swojego postępowania, a w konsekwencji w większym od przeciętnego zakresie muszą tolerować wypowiedzi krytyczne wobec własnej działalności (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2008 r., Sk 43/05, OTK-A 2008, nr 4, poz. 57, wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: z dnia 8 lipca 1986 r. Nr 9815/82, Lex nr 81012, z dnia 2 lutego 2010 r. Nr 571/04, Lex nr 551622). Jednocześnie Sąd nie może się jednak zgodzić ze stwierdzeniem pozwanego J. N. (1), iż działanie w interesie społecznym wyłącza potrzebę zwrócenia się przez dziennikarza do osoby publicznej, której działalność jest poddawana krytyce, z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie. Rzetelność dziennikarska wymaga bowiem, aby dziennikarz przed publikacją materiału prasowego starał się dogłębnie przeanalizować sprawę z uwzględnieniem w miarę możliwości stanowiska wszystkich zaangażowanych stron. Na marginesie należy wskazać, iż nawet w przypadku przyjęcia korzystnej dla powoda interpretacji, iż żadne działania prowadzone w ramach Stowarzyszenia Wojewódzki Klub Sportowy (...) W. oraz Stowarzyszenia Ochotnicza Straż Pożarna w W. nie mogą być uznane za przejawy prowadzenia działalności gospodarczej, powództwo i tak musiałoby zostać oddalone. Na podstawie faktów związanych z działaniem w/w organizacji, takich jak wynajem pomieszczeń przez straż, sprzedaż cegiełek przez Klub i relacje klubu z Fabryką (...) S.A. można było bowiem dojść do uzasadnionego wniosku, iż prowadzą one działalność gospodarczą i zajmowanie przez radnego D. G. stanowiska prezesa w/w Stowarzyszeń stoi w sprzeczności z art. 24f ustawy o samorządzie gminnym, co może stanowić podstawę do wygaszenia mandatu. Koszty postępowania O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. D. G. jako strona przegrywająca sprawę w całości zobowiązany jest do zwrotu pozwanym J. N. (2) oraz M. T. wszelkich poniesionych przez nich kosztów niezbędnych do celowej obrony. Na koszty w wysokości 2 537 zł dla pozwanego M. T., zasądzone w pkt II. sentencji wyroku, złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 2 520 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt 4 oraz § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 z późn. zm.) w brzmieniu z dnia 03.03.2017 r. tj. daty wniesienia pozwu) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa. Na koszty w wysokości 2 537 zł dla pozwanego J. N. (2), zasądzone w pkt II. sentencji wyroku, złożyły się: wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 2 520 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt 4 oraz § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) w brzmieniu z dnia 03.03.2017 r. tj. daty wniesienia pozwu) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa. Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.