Wyrok I C 39/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 39/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agnieszka Włodyga Protokolant: Martyna Kielin po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa H. O. przeciwko Gminie K. o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. nie obciąża powódki kosztami postępowania; III. przyznaje ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Krakowie adwokat K. S. kwotę 664,20 zł., w tym podatek VAT 124,20 zł., tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu. Sygn. akt I C 39/20 UZASADNIENIE wyroku z dnia 10 grudnia 2020 roku Powódka H. O. , pozwem z dnia 30 grudnia 2019 r. wniosła o nakazanie stronie pozwanej (...) K. zaniechania naruszania jej dóbr osobistych, co czyni przez bezprawne zamieszczenie zdjęć fotograficznych przedstawiających jej osobę (ochrona wizerunku) oraz opisu identyfikującego jej osobę (prawo do ochrony nazwiska, dobrego imienia i godności) w publikacji, pt. „(...) W. a B.”, w bezpośrednim sąsiedztwie kłamliwych stwierdzeń oraz słów powszechnie uznanych za skrajnie poniżające ((...)). Powódka domagała się także nakazania stronie pozwanej bezzwłocznego usunięcia z przestrzeni publicznej (biblioteki, instytucje, antykwariaty, Internet) wszystkich egzemplarzy publikacji „(...) W. a B.”, poprzez wykonanie kwerendy, przejęcie i przekazanie jej wszystkich egzemplarzy publikacji oraz analogiczne monitorowanie obecności publikacji w przestrzeni publicznej w przyszłości (alternatywnie powódka była gotowa zaakceptować każde równoważne rozwiązanie skutecznie usuwające naruszenie jej dóbr osobistych, np. komisyjne zniszczenie z zachowaniem stron zawierających pieczęć biblioteczną wraz z nr ewidencyjnym jako dowód usunięcia i załącznik do protokołu zniszczenia). Powódka domagała się też nakazania stronie pozwanej przekazania powódce (jej zstępnym lub pełnomocnikowi) wszystkich ujawnionych egzemplarzy (lub odpowiednio protokołów zniszczenia z załącznikami) w terminie 60 dni od uprawomocnienia się --- STRONA 2 --- wyroku. W przypadku zwłoki pozwanej Gminy powyżej 14 dni w zakresie usunięcia egzemplarzy lub przekazania powódce egzemplarzy albo protokołów zniszczenia, upoważnienia powódki, jej zstępnych i pełnomocnika do wykonania koniecznych czynności na koszt pozwanego, a także nakazania pokrycia wszelkich kosztów związanych z tymi czynnościami (w tym wypłaty zaliczki) do 7 dni od dostarczenia protokołu z wykazem kosztów. Powódka domagała się także nakazania stronie pozwanej złożenia oświadczenia (przeprosin) o treści: „Przepraszamy p. H. O. za bezprawne zamieszczenie zdjęć fotograficznych w publikacji (książce), której byliśmy wydawcą. Urząd Miasta K.” w miejscach publikujących informacje o przedmiotowej publikacji oraz na głównej stronie internetowej pozwanego przez okres równy czasowi naruszenia jej praw do ochrony wizerunku, jednorazowo w gazecie o zasięgu lokalnym itd. oraz w oryginale na papierze firmowym (...) K.. Powódka domagała się także zasądzenia kosztów postępowania. Po sprecyzowaniu powództwa przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla powódki, H. O. precyzując żądania pozwu wniosła o zaniechanie rozpowszechniania przedmiotowej publikacji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zobowiązania pozwanej Gminy do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki poprzez nakazanie pozwanemu poinformowania wszystkich osób (za pośrednictwem jednostek organizacyjnych gminy), które wypożyczały z bibliotek (prowadzonych przez pozwaną lub gminne placówki) przedmiotową publikację o wydaniu wyroku w przedmiotowej sprawie i fakcie, że naruszono w wyżej wskazanej publikacji dobra osobiste powódki w postaci wizerunku oraz dobrego imienia w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Kolejnym powódka wniosła o zobowiązanie strony pozwanej do usunięcia skutków naruszeń jej dóbr osobisty poprzez nakazanie pozwanemu przesłania wszystkim bibliotekom (zgodnie z wykazem załączonym przez powódkę) kopii zapadłego w sprawie wyroku, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Powódka sprecyzowała treść żądanego oświadczenia zawierającego przeprosiny wskazując sposób, czas i miejsca, gdzie powinny być opublikowane, a także wniosła o zobowiązanie strony pozwanej do doręczenia egzemplarza przeprosin powódce. Powódka żądała także upoważnienia do zastępczego wykonania na koszt pozwanego wyżej wymienionych czynności w przypadku ich niewykonania przez pozwanego w ww. terminach. Pismem z dnia 2 grudnia 2020 r. profesjonalny pełnomocnik powódki zmodyfikował treść oświadczenia, które miało zwierać przeprosiny i zażądał przesłania go także na adres powódki. W piśmie z dnia (...) syn powódki F. O. działający jako pełnomocnik powódki wskazał, że domaga się opublikowania treści przeprosin o odmiennej treści niż sformułowana przez pełnomocnika profesjonalnego powódki oraz złożenia oświadczenia, które miało być przesłane do powódki w 30 egzemplarzach. Na rozprawie dnia 9 grudnia 2020 r. profesjonalny pełnomocnik powódki podtrzymał żądanie pozwu, a pełnomocnik nieprofesjonalny oświadczył, że jest w stanie zrezygnować z przeprosin, ale istotne dla niego pozostaje skierowanie oświadczenia do wskazanych wcześniej bibliotek. Na uzasadnienie powódka wskazała, że Urząd Miasta K. jest wydawcą publikacji „(...) między W. a B.” i aktualnie jedynym podmiotem odpowiedzialnym za zawartość publikacji, ponieważ autor A. S. nie żyje. Odpowiedzialność strony pozwanej za naruszenie dóbr osobistych innych osób, w tym męża powódki, została sądownie udowodniona i potwierdzona w treści prawomocnego wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej z dnia 28 grudnia 1994 r. Powódka podniosła, że nie wyraziła zgody na umieszczenie w książce swojego wizerunku, zwłaszcza, że zdjęcia opatrzono poniżającymi, obraźliwymi opisami – „(...)” oraz „(...)”. Umieszczenie pod zdjęciem opisu „(...)” nawet bez konkretnego wskazania która z osób została tak określona powoduje, że każda osoba utrwalona na zdjęciu może poczuć się nazwana w bezprawny sposób. Co istotne, na zdjęciu powódka jest dobrze widoczna – zarówno jej twarz, jak i cała sylwetka, a jej rozpoznanie nie jest wcale utrudnione. Zdjęcie zostało zrobione z bliskiej odległości i obejmuje głównie znajdujące się na nim osoby, zatem nie zachodzi w tym przypadku wyjątek ustawowy przewidziany w art. 81 ustawy o prawach autorskich i pokrewnych. Powódka podkreślała także, że zdjęcia te zostały wykonane podczas prywatnej części uroczystości. Co więcej, w publikacji nie podano autora przedmiotowych fotografii. Powódka podkreśliła, że publikacja zawiera pospolite kłamstwa, manipulacje faktami, skrajnie tendencyjne przedstawienie działalności jednego z oddziałów 12 (...), wybielanie agentów Gestapo. Tekst roi się od błędów merytorycznych, a autor otwarcie powołuje się na wypowiedzi funkcjonariuszy UB oraz tajnych współpracowników SB – bezkrytycznie przyjmując je za prawdziwe, fałszuje historię, a w niektórych fragmentach sam sobie zaprzecza. Powódka dodała, że autor nie był historykiem, nie miał żadnego doświadczenia z zakresu publikacji --- STRONA 3 --- historycznych, nigdy nie wyjaśnił też dziwnych faktów ze swojego życiorysu z lata 1949-45, a co więcej nie był nigdy represjonowany przez Rosjan, Ukraińców, Niemców i PRL. Bezprawność działania strony pozwanej polegała na wykorzystaniu wizerunku powódki bez jej zgody, a także zawarciu w opisach zdjęć fałszywych informacji na temat powódki, które ją obrażają. Do naruszenia dóbr osobistych doszło już w momencie publikacji książki. W odpowiedzi na pozew, strona pozwana Gmina K. wniosła o oddalenie powództwa i obciążenie powódki kosztami postępowania. Pozwana wskazała, że próbowała podjąć mediację z powódką. Strona pozwana przyznała, że w 1992 roku wydanie publikacji „(...)między W. a B.” nastąpiło nakładem Urzędu Miasta i Gminy (jako Wydanie I i ostatnie). Dalej pozwana wskazała, że powódka błędnie twierdzi, że publikacja jest powszechnie udostępniania. Książka ta od wydania była dostępna w Bibliotece Publicznej w K. w trzech egzemplarzach (wypożyczano ją tylko pięć razy) i Bibliotece Szkolnej Zespołu Szkół nr (...) w K. w jednym egzemplarzu (wypożyczono ją sześć razy). Tym samym żądania pozwu są przesadzone. Pozwana nie rozpowszechnia publikacji „(...)między W. a B.” ani za pośrednictwem Internetu, ani w żaden inny sposób. Nie podejmowała w tym zakresie żadnych czynności faktycznych czy prawnych. Dodatkowo Burmistrz, reprezentujący pozwaną Gminę, polecił, aby na czas trwania procesu, podległe Gminie jednostki nie udostępniały osobom trzecim publikacji i wstrzymany został jej obieg publiczny. Co do zarzutu związanego z umieszczeniem zdjęć, strona pozwana podkreśliła, że nie zlecała ani sama nie zamieszczała jakichkolwiek zdjęć w przedmiotowej publikacji. Możliwe, że dokonał tego sam autor publikacji. Pozwana wskazała, że co do zasady na publikację wizerunku konieczne jest uzyskanie zgody na publikację osoby przedstawianej, jednakże przy publikacjach wizerunku zastosowanie ma art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Wyjątkami od konieczności uzyskania zgody jest wizerunek osoby publicznie znanej albo sytuacja gdy wizerunek stanowi szczegół całości, np. szczegół zdjęcia przedstawiającego zgromadzenie, krajobraz czy publiczne spotkanie albo uroczystość. Pozwana wskazała, że powódka jest osobą publiczną, prowadzącą działalność społeczno-kombatancką, a dodatkowo zamieszczone w książce zdjęcia przedstawiają zgromadzenie w trakcie uroczystości. Zdjęcia te są dostępne w obiegu publicznym. Co do naruszenia dobrego imienia powódki, to żaden fragment publikacji nie nawiązuje do niej bezpośrednio. Dodatkowo pozwana wskazała, że zarówno powódka, jak i jej małżonek byli osobami publicznymi i zajmowali się działalnością społeczno-kombatancką, a zdjęcia zamieszczone w publikacji powstały w związku z ich działalnością i były swobodnie dostępne dla autora publikacji i nie mogły należeć wyłącznie do prywatnej kolekcji syna powódki. Odnosząc się do opisu zdjęć, pozwana podniosła, że zawarto w nim sformułowanie „(...)”, zatem nie można przesądzić, czy autor twierdził, że powódka jest „zbrodniarką”. Pozwana podkreśliła także, że sporna publikacja jest publikacją o charakterze naukowo-historycznym i to do ocen historyków oraz do IPN powinno należeć stwierdzenie o prawdziwości lub nie pewnych sądów, o ile takie faktycznie funkcjonują. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: F. O. (mąż powódki) był w czasie wojny członkiem (...). Po wojnie został umieszczony w więzieniu, które opuścił w 1956 roku i w późniejszych latach uzyskał status kombatanta. Prowadził aktywną działalność społeczną, często pojawiał się w mediach, brał udział w uroczystościach, np. odsłonięcia tablic pamiątkowych. Jednym z takich działań było powstanie tablicy i obelisku, które to zostały odsłonięte dnia 4 września 1983 r. podczas uroczystości, w której brała udział około setka osób. H. O. także jest kombatantką, ale nie udzielała się publicznie i nie miała żadnego kontaktu w czasie wojny z 12 pp AK. Dowody: legitymacja kombatancka H. O. – k. 19; zeznania F. O. – k. 138-139; zeznania T. B. – k. 139-140. W 1992 roku nakładem Urzędu Miasta i Gminy oraz autora – A. S. została wydana książka pt. „(...) między W. a B.”. Na stronach 165 i 166 zostały umieszczone dwa zdjęcia, na których został utrwalony wizerunek H. O.. Zdjęcie na str. 165 zostało opatrzone następującym komentarzem: „(...)w G., z tablicą pamiątkową, stwierdzającą internowanie w niej oddziału (...). Poniżej tablicy stoi mjr A. P. (1) (...), obok niego, w mundurze wojskowym F. O. z (...), drugi od lewej mgr inż. R. Z. (...). Zdjęcie z 4 września 1983 r.”. Zdjęcie to jest czarno-białe i przedstawia grupę ponad 20 osób. Natomiast fotografia na stronie 166 została opisana jako „(...) zarazem, ufundowany głównie przez F. O. w dolinie G., w dniu odsłonięcia go przez ministra administracji publicznej, gen. W. O., ongiś członka zbrodniczego oddziału. Drugi od prawej A. P. z żoną, drugi od lewej F. O. z żoną. Zdjęcie z dnia 4 września 1983 r.”. Zdjęcie to przedstawia grupę 10 osób stojących obok pomnika. W tle widać kilka flag. Obie fotografie zostały wykonane --- STRONA 4 --- przez F. O. (syna powódki), zostały rozdane szeregu osobom jak również w okresie późniejszym przekazane do IPN-u. H. O. nie wyrażała zgody na opublikowanie tych zdjęć. Dowody: zdjęcia przedstawiające str. 165-166 książki A. S. pt. „(...)między W. a B. – s. 15-16; zeznania świadka F. O. – k. 138-139; wyciągi z Inwentarza IPN – k. 146 - 152. Po ukazaniu się przedmiotowej książki, F. O. (mąż powódki) wystąpił z powództwem o ochronę dóbr osobistych. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 1994 r. Sąd Wojewódzki w Bielsku-Białej uwzględnił powództwo i zobowiązał A. S. i Gminę K. do przeproszenia m.in. F. O. za oszczercze sformułowania zawarte pod jego adresem a dotyczące roli F. O. w wykonaniu wyroku śmierci na T. L. – seniorze oraz pomówienie o bezprawne noszenie Krzyża (...). Dowód: wyrok Sądu Wojewódzkiego w Bielsku-Białej z dnia 28 grudnia 1994 r., sygn. akt I C 694/93 – k. 14. Przez kolejne lata H. O., jej mąż, który zmarł w 2016 roku i syn byli przekonani, że publikacja ta została wycofana z obiegu. Gdy powódka i jej syn dowiedzieli się, że nadal można poznać treść książki czy ją wypożyczyć w bibliotekach, H. O. skierowała dnia 24 maja 2019 r. pismo do Gminy K.. W odpowiedzi Burmistrz Gminy, poprosił o sprecyzowanie żądania H. O.. W odpowiedzi H. O. wskazała, że wystarczającym powodem formułowania żądania przez nią jest umieszczenie w przedmiotowej publikacji zdjęć przedstawiających jej wizerunek. Dowody: zeznania świadka F. O. – k. 138-139; pismo Burmistrza Miasta K.– k. 20; pismo H. O. – k. 21. Przedmiotowa książka znajduje się w bibliotekach. W Bibliotece działającej w Zespole Szkół nr (...) w K. znajduje się jeden egzemplarz książki, który został wypożyczony trzy razy od 1992 roku, ostatnio w roku szkolnym 2000/2001. W Bibliotece Publicznej w K. znajdują się trzy egzemplarze. Od 1 czerwca 2017 r. książka była wypożyczona pięć razy, z czego dwa wypożyczenia to bibliotekarze, a dwa kolejne to osoby zainteresowane lokalną historią. Dowody: wykaz bibliotek – k. 61, 72-77, 98-101; zeznania świadka M. M. – k. 139; zeznania świadka B. M. – k. 139. Stan faktyczny sprawy ustalono w oparciu o dowody z dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały i których prawdziwość w ocenie sądu nie budziła wątpliwości. Za wiarygodne uznano zeznania świadków T. B., M. M., B. M. oraz zeznania świadka F. O. w takim zakresie w jakim fakty przedstawione przez poszczególne osoby znalazły potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, przede wszystkim z dokumentów. Za wiarygodne uznano zeznania złożone przez wskazane osoby w zakresie w jakim się wzajemnie uzupełniały oraz zasługiwały na wiarę w świetle zasad doświadczenia życiowego i zasad logiki. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powódka wystąpiła z roszczeniami wobec wydawcy publikacji pt. „(...)między W. a B.”, tj. przeciwko Gminie K. o zaniechanie naruszania jej dobra osobistego w postaci prawa do wizerunku i dobrego imienia. Argumentowała, że do naruszenia jej praw doszło przez zamieszczenie w książce A. S. pt. „(...)między W. a B.” dwóch zdjęć, na których jej wizerunek został utrwalony, a także poprzez opatrzenie zdjęć obraźliwymi opisami. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Otwarty katalog dóbr osobistych zawiera art. 23 k.c. który stanowi, że dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. --- STRONA 5 --- Zatem przesłankami, które muszą być spełnione, aby Sąd udzielił niemajątkowej ochrony w zakresie dóbr osobistych jest naruszenie dóbr osobistych osoby fizycznej lub prawnej lub zagrożenie naruszeniem i bezprawność zachowania skutkującego naruszeniem lub zagrożeniem. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19 października 1989 r., sygn. akt II Cr 419/89 (Lex nr 8896) wyjaśnił, iż za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Odnosząc się do ciężaru dowodu, wskazać należy, że to na powodzie spoczywa ciężar wykazania, że doszło do naruszenia jego dobra osobistego lub zachodzi zagrożenie naruszeniem. Powód musi wykazać, że miało miejsce działanie lub zaniechanie, z którym wiąże skutki prawne oraz że działanie lub zaniechanie doprowadziło do naruszenia jego dobra. Natomiast ciężar wykazania, że dane działanie nie było bezprawne spoczywa na pozwanym, ze względu na domniemanie takiej bezprawności. Odpowiedzialność wydawcy wywodzona jest z art. 38 ust. 1 prawa prasowego, który stanowi, że odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I CSK 28/17 (Lex nr 2486151) wskazał, że gdy naruszenie dobra osobistego powodujące szkodę niemajątkową, nastąpiło w wyniku działania autora, redaktora i wydawcy, w istocie rzeczy każda z tych osób odpowiada za swoje własne, odrębne, bezprawne zachowanie, a wydawca za niewłaściwe zorganizowanie procesu przygotowania tekstów do druku i nadzoru nad ich zgodną z prawem formą i treścią. Odpowiedzialność wydawcy w takim przypadku nie ma charakteru wtórnego, uzupełniającego. W przypadku ochrony wizerunku osoby fizycznej, zasadą jest zakaz rozpowszechnia wizerunku bez zgody danej osoby (art. 81 ust. 1 prawa autorskiego). Przepis art. 81 ust. 2 prawa autorskiego zawiera dwa wyjątki wyłączające ten zakaz, a to: rozpowszechnianie wizerunku osoby powszechnie znanej albo osoby stanowiącej jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca nie definiuje pojęcia osoby powszechnie znanej. Dla wskazania zakresu tego pojęcia nieprzydatne są jednak kryteria liczbowe, statystyczne - nie da się bowiem sensownie wskazać, jaki procent publiczności ma rozpoznawać konkretną osobę. Zatem ustalanie czy daną osobę można uznać za osobę powszechnie znaną nie wymaga wiadomości specjalnych i posiłkowania się opinią biegłego, nie jest bowiem ustaleniem okoliczności faktycznej, ale kwalifikacją prawną. Kwalifikacji tej powinien dokonać sąd orzekający merytorycznie w sprawie w oparciu o własną ocenę ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych (wyrok z dnia 6 lutego 2018 r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie, V ACa 1040/17, Lex nr 2607164). Co do drugiego przypadku, wskazuje się, że ustawodawca nie definiuje pojęcia zgromadzenia ani imprezy publicznej. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, co jednak nie pozbawia tego przepisu otwartego charakteru. Termin „zgromadzenie” jest nieostry, dopuszczalne jest objęcie nim każdej, większej, publicznej grupy ludzi. W literaturze wskazuje się, że zgromadzeniem jest publiczna grupa ludzi, niezwiązanych ze sobą więzami rodzinnymi lub osobistymi. Wielkość tej grupy nie ma znaczenia. Dla zastosowania art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozstrzygające znaczenie ma ustalenie w strukturze przedstawienia relacji między wizerunkiem osoby domagającej się ochrony a pozostałymi elementami jego treści. Co za tym idzie rozpowszechnianie wizerunku nie wymaga zezwolenia, jeśli stanowi on jedynie element akcydentalny lub akcesoryjny przedstawionej całości, tzn. w razie usunięcia wizerunku nie zmieniłby się przedmiot i charakter przedstawienia. Natomiast jeżeli dominantą kadru jest wizerunek konkretnej osoby fotograf skupia się na jednej osobie, eksponuje ją, rozpowszechnianie wymaga zgody osoby przedstawionej w kadrze (wyrok z dnia 30 stycznia 2014 r. Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, I ACa 1452/13, Lex nr 1425612; wyrok z dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, I ACa 2383/15, Lex nr 2265686). W przedmiotowej sprawie zdjęcia, na których wizerunek powódki H. O. został utrwalony, były wykonane dnia 4 września 1983 r. podczas uroczystości odsłonięcia tablicy i obelisku, która została zorganizowana przez męża powódki F. O.. Tym samym zdjęcia zostały wykonane w trakcie zgromadzenia. Fotografia nie skupia się na powódce, powódka występuje na nich jako szczegół całości. W razie usunięcia jej wizerunku nie zmieniłby się przedmiot i charakter zdjęć – nadal przedstawiałyby grupę osób, która brała udział w uroczystości odsłonięcia tablicy i obelisku. Co równie istotne, zdjęcia nie zawierają opisu powódki z imienia i nazwiska. Na jednym ze zdjęć powódka została określona jako żona F. O.. I tu warto zaznaczyć, że powódka powinna być świadoma, że skoro jej mąż jest osobą publiczną, działającą na rzecz upamiętnienia kombatantów, to w sytuacji gdy towarzyszy mu na publicznej uroczystości, jej wizerunek może zostać utrwalony. Tym samym działanie strony pozwanej polegające na uczestniczeniu w procesie --- STRONA 6 --- wydania publikacji zawierającej wizerunek powódki w książce A. S. pt. „(...) między W. a B.” nie było działaniem bezprawnym oraz nie naruszało dóbr osobistych powódki w postaci prawa do wizerunku, ponieważ było działaniem dozwolonym przez obowiązujące przepisy prawa (art. 81 ust. 2 pkt 2 prawa autorskiego). W odniesieniu do opisów zdjęć, żaden z nich nie dotyczy bezpośrednio powódki. H. O. nigdy nie była członkiem 12 pp AK. W przypadku postępowania dotyczącego naruszenia dóbr osobistych, to powód musi wykazać, że doszło do naruszenia i w jaki sposób naruszono jego dobra osobiste. Fakty podane w uzasadnieniu pozwu nie pozwalają na stwierdzenie, że powódka udowodniła, że doszło do naruszenia jej dobrego imienia. Powódka wykazywała, że zawarty opis jest niezgodny z prawdą historyczną i stawia w złym świetle żołnierzy walczących w 12 pp AK. W żaden sposób nie wykazała, aby opisy naruszały jej dobro osobiste. Opis zdjęcia na stronie 165 wprost nawiązuje do 12 pp AK, tym samym skoro powódka nigdy nie należała do tego Pułku, to nie ma podstaw do tego aby mogła być traktowana jako „bohater i zbrodniarz z 12 pp AK”. Co do opisu „(...)” w żadnym wymiarze nie można uznać, że narusza ono dobre imię powódki, skoro nie odnosi się w żadnym zakresie do powódki. Biorąc powyższe pod uwagę powództwo oddalono w całości. Co do kosztów, Sąd w pkt II wyroku odstąpił od obciążania powódki kosztami postępowania na mocy art. 102 k.p.c. ze względu na zasady słuszności. Powódka występując z pozwem chciała podjąć działania w celu ochrony dobrego imienia żołnierzy walczących w Armii Krajowej. O słuszności wystąpienia z powództwem mogło powódkę przekonywać to, że 28 grudnia 1994 r. został wydany wyrok stwierdzający, że przedmiotowa książka narusza w określonym zakresie dobre imię jej męża. Powódka chciała doprowadzić do usunięcia z obiegu książki przedstawiającej jej męża w złym świetle. Tym samym zasady słuszności przemawiają za nieobciążaniem powódki kosztami postępowania. W pkt III wyroku sąd na mocy § 14 w zw. z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu przyznał ze Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Krakowie adwokat K. S. kwotę 664,20 zł, w tym 124,20 zł podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu. Przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w górnej dopuszczalnej wysokości 150 % stawki taryfowej, czyli 540 zł. było w pełni uzasadnione ze względu na nakład pracy i zakres czynności podjętych w toku sprawy przez adwokat K. S..