Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 39/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Mazur Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Wiland po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2016r. w Rzeszowie sprawy z powództwa (…) przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w (…) reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie I. o d d a l a powództwo , II. zasądza od powoda (…) na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200 zł ( siedem tysięcy dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego , III. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. R.B kwotę 8.856 zł ( osiem tysięcy osiemset pięćdziesiąt sześć złotych ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu ,
--- STRONA 2 ---
IV. nakazuje ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Rzeszowie kwotę 2.076 , 09 zł ( dwa tysiące siedemdziesiąt sześć złotych dziewięć gorszy ) tytułem wynagrodzenia dla biegłych. SSO Małgorzata Mazur
--- STRONA 3 ---
Sygn. IC 39/11 U z a s a d n i e n i e wyroku z dnia 30 listopada 2016r. Powód (…) po ostatecznym sprecyzowaniu pozwu w piśmie z dnia(…) . ( k. 91) wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w (…) domagał się zasadzenia kwoty 300.000zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę czasie odbywania kary pozbawienia wolności Na uzasadnienie żądania pozwu powód podał, że z powodu warunków bytowych, sanitarnych , higienicznych w jakich odbywał karę pozbawienia wolności u pozwanego to jest w latach (…) oraz do chwili obecnej doszło do pogorszenia stanu zdrowia psychicznego i strat moralnych. Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w (…) reprezentowany przez Dyrektora Zakładu Karnego i zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł oddalenie powództwa i podniósł zarzut przedawnienia roszczeń powoda dotyczących okresów przed dniem 9 stycznia 2008r. ( k. 53) . Pozwany przyznał że powód przebywał w zakładach karnych na terenie Polski nieprzerwanie od (…) Wcześniej przebywał w zakładach karnych okresowo (…) Powód po 9 styczna 2008r. do chwili obecnej przebywa w Zakładzie Karnym w (…) W Zakładzie Karnym w (…) występowało zjawisko przeludnienia. W związku z tym Dyrektor Zakładu Karnego wydawał odpowiednie zarządzenia korzystając upoważnienia zawartego w art. 248 kkw. O wydawaniu przedmiotowych zarządzeń informował Sąd Okręgowy w Rzeszowie III Wydział Penitencjarny. Zarządzenia te nie były uchylane przez Sędziego Penitencjarnego zakresie posiadanych uprawnień nadzorczych. Po dniu 6 grudnia 2009r. po zmianie przepisów podstawą do umieszczenia skazanych odbywających karę pozbawienia wolności o zmniejszonym metrażu (to jest poniżej 3 m 2 ale nie mniej niż 2 m 2 na osobę art. 110 kkw) wobec powoda wydano taką decyzję w dniu (…) Powód nie odwołał się od tej decyzji.
--- STRONA 4 ---
W trakcie pobytu powoda w zakładzie karnym powód miał zapewnione warunki bytowe, dostęp do zajęć kulturalno - oświatowych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Co do zarzutów powoda dotyczących opieki medycznej pozwany wskazał, że w sprawie opieki medycznej zakończyły się prawomocnie dwa postępowania przed Sądem Okręgowym w (…) oznaczone sygn. I C (…) i IC (…) w których to oddalono powództwa jak i też apelację powoda od zapadłych w sprawie4 wyroków. Niezadowolenie powoda z warunków odbywania kary nie może być podstawą do odpowiedzialności Skarbu Państwa. Warunki odbywania kary są określone w obowiązujących przepisach a obowiązkiem pozwanego jest wyłącznie przestrzeganie tych norm. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód (…) odbywał karę pozbawienia wolności w zakładzie Karnym w (…) w latach (…) okresowo i nieprzerwanie od (…) do (…) . Łącznie powód liczący aktualnie (…) lat odbywał karę pozbawienia wolności przez okres około(…) lat. Począwszy od (…) r. powody przebywał w Zakładzie Karnym w (…) w następujących okresach i celach. - (…) (dowód informacja pozwanego z dnia ( …) . k. 129 do 131) Cele mieszkalne oddziałów w których przebywał powód wyposażone są w sprawnie działającą wentylację i system grzewczy. Kąciki sanitarne w celach oddzielone są przesłoną stwarzającą izolację wzrokową od przestrzeni celi. W każdym kąciku sanitarnym zainstalowany jest punkt świetlny. Środki do utrzymania czystości pomieszczeń wydawane są raz w miesiącu. Cele wyposażone były w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanym osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, odpowiedni dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę wg. norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych , także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. (dowód oświadczenie z dnia (…) . Inspektora Działu Kwatermistrzowskiego Zakładu Karnego w (…) (…) (k. 123-133), sprawozdanie z wizytacji Zakładu Karnego za okres (…) do (…) r k. 116-120). Podczas odbywania kary pozbawienia wolości u pozwanego powód złożył (…) skarg ale żadna ze skarg nie została uznana za zasadną. (…) Z psychiatrycznego punktu (…) . Warunki w jakich powód odbywał karę, a szczególności osadzenie w celi 5-osobowej przez okres jednego miesiąca nie spowodowały trwałego uszczerbku w sferze psychicznej powoda.
--- STRONA 5 ---
(dowód opinia biegłej sądowej lek. med. (…) opinia psychologiczna wydana przez biegłego psychologa klinicznego (..,) Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd w oparciu o przywołane dowody z dokumentów, które zostały obdarzone walorem wiarygodności bowiem zostały sporządzone przez uprawnione do tego organy i nie zostały skuteczne zakwestionowane czasie postępowania. Jeżeli chodzi o dowód zeznań świadków (…) k. 149, (…) k. 149a , (…) k. 150 to świadkowie ci byli osadzenie z powodem w jednej celi w (…) r. i posiadają z wyjątkiem (…) który przebywał z powodem jednej celi w (…)r. świadkowie ci mieli informacje odnośnie stanu zdrowia powoda i opieki lekarskiej co nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bo te okoliczności nie były przedmiotem rozpoznania przez Sąd, a były już przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w (…) w sprawach wszczynanych przez powoda, a ponadto wiadomości tych świadków były ogólne i dotyczyły przeludnienia w celach oraz wyglądu urządzeń sanitarnych i niedogodności związanych z odbywaniem kary. Natomiast świadek (…) k. 489 nie pamiętał czy był osadzony w jednej celi z powodem. Odbywa on karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w (….) od (…) r. do (…) r. i oprócz ogólnych wiadomości nie posiadał wiadomości dotyczących bezpośrednio powoda, zaś wiadomości dotyczące opieki medycznej nad powodem jak już wyżej wskazano były przedmiotem rozpoznania przez Sąd w sprawie (…) . Zeznania powoda (00-06-19 do 00-22- 26) w ocenie Sądu nie zasługują na wiarę bowiem nie zostały potwierdzone zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Powód ogólnie twierdził, że podczas odbywania kary w zakładzie karnym w celach panował brud, robactwo, nie wskazując konkretnych dowodów na wykazanie powyższego. Sąd podzielił dowód z opinii biegłych a to biegłej z zakresu psychiatrii lek. med. (…) oraz biegłego z zakresu psychologii klinicznej (…) i wnioski jak też opinie Sąd przyjmuje jako swoje. Biegli sporządzili swoje opinie rzetelnie wykorzystując posiadana wiedzę. Odpowiedzieli na zarzuty strony powodowej. Opinie nie zostały skutecznie zakwestionowane. Sąd zważył co następuje. Podstawię prawną żądania powództwa stanowią przepisy art. 23 i 24 kodeksu cywilnego. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20.grudnai 2010 IV CSK 449/10 Lex nr 1615539 o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonego
--- STRONA 6 ---
zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności , związanych z samym pobytem w takim zakładzie, polegających np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych, albo okresowym w przebywaniu w celi z zwiększa niż określona standardami liczbą osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary. Godność skazanego przebywającego w zakładzie karnym nie jest naruszona, jeśli odpowiada uznanym normom poszanowania człowieczeństwa. Z ustaleń faktycznych Sądu wynika, iż pozwany skutecznie wykazał brak bezprawności swego działania. Warunki bytowe socjalne, w których powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w (…) odpowiadała przepisom regulującym sposób urządzenia i wyposażenia celi a to zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003r. w spawie Regulaminu Organizacyjno Porządkowego Odbywania Kary Pozbawienia Wolności a w szczególności paragrafu 28 ust. 1 dotyczącego niezbędnych urządzeń sanitarnych i ich usytuowania, czy też Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003r. w sprawie Warunków Bytowych Osób Osadzonych w Zakładach Karanych i Aresztach Śledczych. Jak wynika wprost z opinii biegłych sądowych, biegłej z zakresu psychiatrii (…) oraz biegłego z zakresu psychologii klinicznej (…) warunki w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności nie spowodowały trwałego uszczerbku w sferze psychicznej powoda, a skargi zgłaszane przez powoda nie wynikają (…) Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest fakt, iż powód licząc obecnie (…) lat życia spędził w zakładach karnych (…) lat życia i w związku z tym odczuwa pewne dolegliwości w sferze zdrowotnej i być może oczekiwał, że odbywanie kary pozbawienia wolności będzie się odbywało w warunkach podobnych do domowych nie licząc się z pewnymi niedogodnościami i stąd u niego subiektywne odczucie naruszenia jego dóbr osobistych, strat moralnych. Powód nie był szykanowany głodzony, torturowany. Wykazane zostało przez pozwanego, że powód miał zapewnione miejsce do spania, w celach były konciki sanitarne, urządzone zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Powód otrzymywał środki czystości do higieny osobistej, miał zapewnioną opiekę medyczną i korzystał z prawa składana skarg i wnoszenia spraw do sądu. Tak też w ocenie Sądu Okręgowego (…) letni pobyt powoda w zakładzie karnym odpowiadał normom poszanowania człowieczeństwa, przy jednoczesnej realizacji funkcji kary pozbawienia wolności.
--- STRONA 7 ---
Zważyć również należy, iż roszczenia powoda związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie przed (…) r. uległy przedawnieniu z zgodnie z art.118 k.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc. Sąd zasądził od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 7.200zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zaś od Skarbu Państwa przyznał na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. (R.B) kwotę 8.856zł (w tym VAT) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Nakazał również Sąd ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Rzeszowie kwotę 2.076,09zł tytułem wynagrodzenia dla biegłych sporządzających opinię w sprawie.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Rzeszowie#I C 39/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2016r. Sąd Okręgowy w Rzesz#art. 248 kkw.#art. 110 kkw#art.118 k.c.#art. 98 § 1 kpc.