Postanowienie I C 388/18 UZASADNIENIE Wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2018 r. Powód A. K. w pozwie skierowany

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 388/18 UZASADNIENIE Wyroku Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2018 r. Powód A. K. w pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Krakowie wniósł o: - zobowiązanie pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez przesłanie do powoda listem potwierdzonym (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru), wysłanym w terminie do tygodnia od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, pisemnych i podpisanych w oryginale przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie przeprosin w stosunku do powoda o następującej treści: „Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie przeprasza Pana A. K. za to, że Sąd Okręgowy w Krakowie nie rozpoznał w ustawowym terminie, określonym w art. 11 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie strony do rozpoznania sprawy (…) bez nieuzasadnionej zwłoki, skargi Pana A. K. na przewlekłość sądowego postępowania karnego, które w latach 2008-2018 było prowadzone pod sygn. akt II K 1567/08/S w Wydziale II Karnym Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, w której A. K. t od 5.01.2004r. (od ponad 14 lat!!!) osobą oskarżoną o popełnienie przestępstwa z art. 296§2 k.k.” - zobowiązanie pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez przekazanie, w terminie do tygodnia od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie w/w oświadczeń do akt sprawy sądowej o sygn. II K 1567/08/S oraz Ministra Sprawiedliwości, - zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 60.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych powoda z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tj. 27 lutego 2018 r., płatnych na rzecz powoda łącznie z kwotą główną w terminie do 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie oraz zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 25 września 2017 r. w trakcie trwania postępowania o sygn. 1567/08/S, w którym to powód jest oskarżony o przestępstwo z art. 296§2 k.k., za pośrednictwem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział II Karny wniósł skargę na przewlekłość postępowania karnego. Została ona skierowana do Sądu Okręgowego w Krakowie i zarejestrowana pod sygn. IV S 42/17. W powyższym postępowaniu wywołanym skargą powód wnosił także dalsze pisma, m.in. w dniu 29 grudnia 2017 r. złożył wniosek o przekazanie sprawy o sygn. IV S 42/17 do Sądu Apelacyjnego w Krakowie jako sądu właściwego do rozpoznania oraz skargę do Sądu Apelacyjnego w Krakowie na przewlekłość postępowania o sygn.. IV S 42/17 oraz pismo uzupełniające z dn. 20.02.2018 r. Zgodnie z wiadomościami posiadanymi przez powoda sprawa wywołana skargą na przewlekłość postępowania karnego w jego sprawie nie została zakończona do momentu wniesienia pozwu w niniejszej sprawie, mimo iż minęło 5 miesięcy od jej złożenia. Tym samym nie ostała ona rozpoznana w terminie wskazanym w art. 11 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. i skardze na naruszenie strony do rozpoznania sprawy (…) bez uzasadnionej zwłoki. Strona pozwana Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej Polskiej w odpowiedzi na pozew z dnia 7 maja 2018 r. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, stosownie do treści art. 98 k.p.c. w zw. z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15.12.2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. poz. 2261). Na uzasadnienie swojego stanowiska strona pozwana podała, że w sprawie ze skargi powoda brak jest bezprawności działania po stronie pozwanego. Wskazano, że strona pozwana podejmowała działania bez uzasadnionej zwłoki, zgodnie etapem postępowania biorąc pod uwagę składane przez skarżącego wnioski, konieczność wypożyczenia i zwrotu akt związkowych w celu podejmowania tam czynności procesowych, konieczność wypożyczenia akt do Wydziału Wizytacyjnego i Rzecznika Dyscyplinarnego. Jednocześnie podniesiono, że powód nie wykazał naruszenia jakichkolwiek jego dóbr osobistych, które mogłoby doznać rzeczywistego uszczerbku. Tym samym należy uznać, że brak jest podstaw do zasadzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia. Ponadto strona pozwana wskazała, --- STRONA 2 --- że niecelowym jest stosowanie oświadczenia stanowiącego przeprosiny celem usunięcia skutków ewentualnego naruszenia dóbr osobistych, gdyż możliwe naruszenie nie miało charakteru publicznego oraz nie zostało ujawnione osobom trzecim. Bezsporne w sprawie było iż: Wobec powoda A. K. toczyło się w Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział II Karny postępowanie o przestępstwo z art. 296§2 k.k., które prowadzone było pod sygn. akt II K 1567/08/S (wcześniej II K55/04/S). W dniu 26 września 2017 r. do Sądu Okręgowego w Krakowie wpłynęła skarga na przewlekłość postępowania karnego złożona za pośrednictwem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział II Karny przez powoda A. K.. Nadto Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: W dniu 26 września 2017 r. sprawę wpisano do wykazu S pod sygn. IV S 42/17 i przydzielona do referatu sędziego celem podjęcia dalszych czynności. Zarządzeniem z dnia 26 października 2017 r. polecono dołączyć akta o sygn. II K 1567/08/S z Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział II Karny oraz doręczyć odpis skargi Prezesowi Sądu Rejonowego celem ustosunkowania się do podnoszonych zarzutów. Zarządzenie wykonano 30 października 2017 r. Pismem z dnia 21.12.2017 r. Sąd Okręgowy zwrócił wypożyczone akta jednocześnie prosząc o ponowne ich nadesłanie po sporządzeniu przez referenta uzasadnienia wyroku. Skarga w tym czasie nie została rozpoznana ze względu na wniosek A. K. o wyłączenie od orzekania sędziów Sądu Okręgowego w Krakowie, IV Wydziału Karnego Odwoławczego. Dowód: - zarządzenie z dnia 26.09.2017 r., k. 51, - zarządzenie z dn. 26.10.2017 r., k. 52, - pisma z dnia 30.10.2017 r., k. 49-50, - pismo z dnia 21.12.2017 r., k. 48 Pismem z dnia 27.12.2017 r. Sąd Okręgowy w Krakowie IV Wydział Karny Odwoławczy zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego z prośbą o wskazanie sędziów z innego wydziału Sądu do rozpoznania w/w wniosku, gdyż powód wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w IV Wydziale Karnym Odwoławczym. Tym samym nastąpiła konieczność wyznaczenia sędziów innego wydziału do rozpatrzenia wniosku powoda. Dowód: - pismo z dnia 27.12.2017 r., k. 47 Następnie w dniu 22 lutego 2018 r. zwrócono się do Sądu Okręgowego I Wydziału Cywilnego, który orzekał w przedmiocie wyłączenia sędziów IV Wydziału Karnego Odwoławczego (sygn. I Co34/18) z prośbą o zwrot akt o sygn. IV S 42/17 ze względu na konieczność udzielenia odpowiedzi do Prezesa Sadu. Ponadto w dniu 28 lutego 2018 r. ponownie zwrócono się do Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział II Karny o udzielenie akt o sygn. II K 1567/08/S. 5 marca 2018 r. akta sprawy o sygn. IV S 42/17 zostały wypożyczone w ślad za pismem z dnia 2 marca 2018 r. do Wydziału X Wizytacyjnego. Jak wynika z zapisku urzędowego w dniu 5 lutego 2018 r. ponaglono telefonicznie Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie o nadesłanie wnioskowanych akt i uzyskano informację, że akta sprawy w dniu 28 lutego 2018 r. zostały przesłane do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji (...). Dowód: - pismo z dn. 22.02.2018 r., k.46, - pismo z dn. 28.02.2018 r., k.45, - pismo z dn. 05.03.2018 r., k. 44, - zapisek urzędowy z dnia 5.03.2018 r., do sygn. akt IV S 42/1, k. 43 --- STRONA 3 --- Zarządzeniem z dnia 7 marca 2018 r. wyznaczono posiedzenie na dzień 27.03.2018 r., które jednak zostało odwołane ze względu na wydanie w dniu 21 marca 2018 r. postanowienie o stwierdzeniu swojej niewłaściwości i przekazanie sprawy do Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Dowód: - zarządzenie z dn. 07.03.2018 r., k. 53, - postanowienie z dn. 21.03.2018 r. do sygn. IV S 42/17, k. 39-40, Pismem z dnia 15 marca 2018 r. Wiceprezes Sadu Okręgowego w Krakowie poinformowała A. K., że w sprawie o sygn. IV S 42/17 nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów podnoszonych przez powoda tyczących się terminowości podejmowanych w sprawie czynności. W odpowiedzi pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. pozwany podnosił iż przewlekłość postępowania karnego wynika z działań sądów, a nie działań procesowych pozwanego. Dowód: - pismo z dn. 15.03.2018 r., k. 59-60, - pismo z dn. 11.04.2018 r., k. 61-63, Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt sprawy dokumentów, w szczególności postanowień i zarządzeń oraz pism wystosowanych przez Sąd Okręgowy w Krakowie i Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, których wiarygodność i moc dowodowa nie budziła wątpliwości Sądu, a ich treść nie była przez strony kwestionowana. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Każdorazowo warunkiem odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu naruszenia dóbr osobistych bądź za poniesioną szkodę jest stwierdzenie bezprawności działania jego funkcjonariuszy (art. 24 §1 k.c. i art. 417 §1 k.c.). Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa bezprawność w takim wypadku polegać musiałaby na oczywistej i rażącej obrazie prawa, niebudzącej żadnych wątpliwości, wynikać z oczywistych błędów sądu spowodowanych rażącym naruszeniem zasad wykładni lub stosowania prawa nie wymagających głębszej analizy prawniczej. Nie ma miejsca w sytuacji gdy dopuszczalna jest swoboda ocen sędziego, będąca istotą wykonywania władzy sądowniczej i uzasadniona w szczególności z użycia w przepisach pojęć niedookreślonych czy klauzul generalnych (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31.03.2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007/1/17, Lex nr 207217, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26.04.2006 r., V CNP 79/05, LEX nr 198521, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 02.07.2009 r., V CNP 9/09, LEX nr 577858, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03.12.2010 r., I CNP 16/10, Lex nr 950711). W ocenie Sądu brak podstaw do stwierdzenia w powołanym postępowaniu bezprawności działania funkcjonariuszy publicznych w tak rozumianym znaczeniu. Wskazać należy, że w przedmiotowych okolicznościach całokształtu sprawy i podejmowanych czynności postępowanie trwało obiektywnie krótko. Należy wziąć pod uwagę przede wszystkim, ze postępowanie, które miało być oceniane przez Sąd Okręgowy pod kątem przewlekłości postępowania toczy się od kilku lat i zawiera obszerny materiał dowodowy, a akta sprawy liczą 15 tomów. W trakcie jego trwania podejmowano szereg czynności procesowych, których terminowość winna zostać poddana szczegółowej analizie. Nie bez znaczenia jednocześnie pozostaje fakt, że w sprawie tej składano liczne wnioski, które także miały wpływ na długość trwania postępowania. Ponadto Sąd Okręgowy przystępując do rozpoznania złożonej skargi winien w pierwszej kolejności podjąć czynności zmierzające do rozpatrzenia złożonych wniosków o wyłączenie wszystkich sędziów IV Wydziału Karnego Odwoławczego oraz zwolnienie od obowiązku uiszczania opłaty od skargi, co też uczynił. Mając na uwadze składane przez powoda wnioski, konieczność wypożyczania akt związkowych w celu podejmowania tam czynności procesowych, konieczność wypożyczania akt do Wydziału Wizytacyjnego oraz Rzecznika Dyscyplinarnego czas trwania postępowania nie można uznać za długi. Jednocześnie podkreślić należy, że powód wskazując na przewlekłość postępowania nie wskazuje bezpośrednio tych czynności sądu lub jego zaniechań, którym można przypisać cechy bezprawności, czyli zawinionego działania lub zaniechania. --- STRONA 4 --- Czas trwania postępowania nie był związany z bezczynnością Sądu, a wynikał z podejmowanych sprawie czynności i zachowania samego skarżącego. Oznacza to, że brak jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda stosownie do art. 24 k.c. bądź za poniesioną przez niego szkodę stosownie do art. 417 §1 k.c. wobec braku podstaw do stwierdzenia bezprawności działania Skarbu Państwa w związku z postępowaniem w spornej sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania. Z powołanych przyczyn zbędne było przeprowadzanie postępowania dowodowego co do pozostałych wywodzonych przez powoda okoliczności, a w szczególności faktu poniesienia i rozmiaru doznanej przez powoda szkody. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd – na podstawie powołanych powyżej przepisów prawnych – powództwo oddalił jako bezzasadne, o czym orzeczono w punkcie I. sentencji wyroku. W punkcie II sentencji wyroku Sąd – w oparciu o art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania powoda kosztami postępowania mając na względzie jego szczególną sytuacje życiową i materialną. O nieuiszczonych kosztach sądowych, od których uiszczenia powód był zwolniony, orzekł Sąd na zasadzie art. 102 k.p.c.