Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 386/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Chomiuk Protokolant st. sekr. sądowy Iwona Bierkat po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2012 r. w Siedlcach sprawy z powództwa J. M., A. M. przeciwko J. R., R. R., Z. R., E. R. o zadośćuczynienie I. zasądza od J. R. i Z. R. solidarnie na rzecz J. M. i A. M. solidarnie kwotę 2.000 (dwa tysiące) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty, II. oddala powództwo w pozostałej części w stosunku do J. R. i Z. R., III. oddala powództwo w całości w stosunku do E. R. i R. R., IV. odstępuje od obciążania J. M. i A. M. nieuiszczonymi kosztami procesu należnymi na rzecz Skarbu Państwa, V. zasądza od J. M. i A. M. solidarnie na rzecz J. R., Z. R., E. R. i R. R. solidarnie kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
--- STRONA 2 ---
I C 386/11 UZASADNIENIE J. M. i A. M. wnieśli o zasądzenie na ich rzecz solidarnie od J. R., Z. R., R.R., E. R. kwoty 500.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami - tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę za naruszenie ich dóbr osobistych, przez usiłowanie wymuszenia na powodach działania na niekorzystnych warunkach na rzecz pozwanych, usiłowanie oszukania powodów przez pozwanych, zakładania bezsensownych spraw sądowych, posyłanie pism do różnych instytucji i sąsiadów z treścią zniesławiającą powodów, fałszywe i bezpodstawne informacje do różnych urzędów, obrażanie uczuć religijnych powodów przez pozwanych, bezprawne działanie w okresie od lata 2007 r do obecnego czasu. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanych zwrotu kosztów procesu. W obszernym uzasadnieniu swego powództwa J. M. i A. M. wskazali, iż pomiędzy nimi a pozwanymi toczyło się szereg postepowań sądowych dotyczących m.in. eksmisji powodów z ich nieruchomości, niszczenia rzeczy należących do powodów przez pozwanych, uzyskania przez pozwanych prawa przejazdu przez działkę powodów, zwrot rzeczy. Powodowie wskazali także, iż pozwani wielokrotnie bezpodstawnie i fałszywie oskarżali ich do policji i sądu, a także prokuratury. W niektórych dokumentach dołączanych do akt postępowań sądowych pozwani wskazywali, iż powodowie są członkami sekty, są wyszkoleni w oszukiwaniu ludzi, poddawali w wątpliwość uczciwość i prawość powodów. Powodowie wskazali, iż takie działanie to zamach na ich wolność sumienia i dobre imię, a nadto obrażenie ich uczuć religijnych. Pozwani złośliwie utrudniają im życie, starają się zniszczyć ich reputacje wśród sąsiadów, tym sposobem uniemożliwiając im normalne życie. Zdaniem powodów działania takie są zamachem na ich cześć, dobre imię, naruszają ich prawa do wolności, ubliżają ich przekonaniom religijnym. Działania te spowodowały niepotrzebne obciążenie psychiczne, które stanowi zamach na ich zdrowie. W tym stanie rzeczy, zdaniem powodów, ich żądanie jest całkowicie uzasadnione . W odpowiedzi na pozew J. i Z. R. oraz R. i E. R. wnieśli o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie na ich rzecz od powodów zwrotu kosztów procesu. W obszernym uzasadnieniu swego stanowiska wskazali, iż powodowie nie wykazali, aby jakiekolwiek działania pozwanych doprowadziły do naruszenia ich dóbr osobistych. Pozwani nigdy nie nadużywali swoich praw przysługujących im jako właścicielom nieruchomości, którą oddali w posiadanie powodom i która została objęta przedwstępna
--- STRONA 3 ---
umową sprzedaży. Ponadto pozwani wskazali ,iż ich działanie nie nosi cech bezprawności. Zatem roszczenie powodów jest nieuzasadnione. Pozwani wskazali także ,iż żądanie powodów jest zbyt wygórowane i w rzeczywistości ma na celu uzyskanie dodatkowych środków finansowych kosztem pozwanych. Sąd ustalił, co następuje: Przedwstępną umową sprzedaży z dnia 8 grudnia 1998 r sporządzoną na piśmie J. i Z. R. zobowiązali się sprzedać J. M. zabudowaną nieruchomość położoną we wsi C., gmina D. złożoną z działek (…) o łącznej powierzchni 1,30 ha za cenę 4.000 zł. W umowie ustalono, iż zawarcie umowy nastąpi w terminie do dnia 31 grudnia 2008 r. W dniu zawarcia umowy J. M. wręczył całą cenę sprzedaży J. i Z. R. (umowa k. 186-187) Przedwstępną umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 21 września 2005 r J. i Z. R. zobowiązali się sprzedać J. i A. M. zabudowaną nieruchomość położoną we wsi C., gmina D. złożoną z działek (..) i (…), o łącznej powierzchni 1,4592 ha za cenę 4.000 zł. W umowie ustalono, iż zawarcie umowy sprzedaży nastąpi w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. Jednocześnie zbywcy potwierdzili odbiór ceny sprzedaży otrzymanej od kupujących w roku 1998. (umowa k. 182 -185) W dniu 21 września 2005 r J. R. i Z. R. udzielili J. M. i A. M. pełnomocnictwa nieodwołanego, niewygasającego na skutek śmierci, sporządzonego w formie aktu notarialnego, w którym upoważnili J. i A. M. do zawarcia w ich imieniu umowy przeniesienia własności na ich rzecz nieruchomości zabudowanej, położonej we wsi C. o powierzchni 1, 4592 ha na warunkach określonych w przedwstępnej umowie sprzedaży. (zapis w warunkowej umowie sprzedaży k. 203 - 205) Umową z dnia 2 sierpnia 2008 r sporządzoną w formie aktu notarialnego R. i E. R. darowali J. i Z. R. zabudowaną nieruchomość położoną we wsi C., stanowiącą działkę nr (…). Na rzecz każdoczesnego właściciela działki (…) zostało ustanowione prawo przechodu i przejazdu przez działkę nr (…) wzdłuż wytyczonej przez jej środkową część drogi. (umowa darowizny k.91-94) Od tego czasu pomiędzy stronami istniej konflikt na tle własności nieruchomości oraz związanych z tym problemów ze służebnością przechodu i przejazdu oraz służebnością przesyłu energii. Przed Sądem Rejonowym w M. toczy się postepowanie z wniosku J. R. i Z. R. z udziałem J. M. i A. M. o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Postanowienie wydane w dniu 25 czerwca 2010 r zostało uchylone przez Sąd Okręgowy, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania (postanowienie wydane w sprawie I Ns 299/10 - k. 193)
--- STRONA 4 ---
J. R. w dniu 10.08.2009 r wniósł do Wojewody (…) o wszczęcie postepowania w celu ustalenia legalności pobytu na terytorium P. małżeństwa J. M. i A. M. . Zdaniem J. R. osoby te nie spełniały warunków określonych w ustawie o cudzoziemcach dotyczących zezwolenia na osiedlenie się oraz "podstępem dokonali przeniesienia własności jego nieruchomości na ich rzecz." Postepowanie to zostało umorzone (decyzja Szefa Urzędu do spraw (…) k. 12 -14, decyzja Wojewody (…) k. 15 – 16)) W piśmie skierowanym do notariusza K.P. oraz Sądu Rejonowego w M. Wydział Ksiąg Wieczystych Z. i J. R. wskazali, iż zostali wykorzystani przez A. i J. M.. Osoby te wykorzystały sytuację życiową Z. i J. R., brak doświadczenia w sprawach dotyczących przeniesienia własności nieruchomości, zostali "podstępnym zachowaniem państwa M. omotani" do przeniesienia własności nieruchomości za śmieszną cenę, nieadekwatną do rzeczywistej wartości nieruchomości. Ponadto Z. i J. R. w piśmie tym wskazali, iż "państwo M. jako osoby ówcześnie należące do (…) byli przygotowani i przeszkoleni pod względem manipulacji innymi osobami przy użyciu metod socjotechnicznych." (pismo k. 8) Pismem z dnia 26 stycznia 2009 r J. R. skierował pismo do Rady Sołeckiej (…), G. L., M. B., K. R. , w którym wskazał, iż J. M. rozpowszechnia na jego temat na terenie gminy nieprawdziwe informacje powodując negatywne nastawienie, a wręcz agresywne zachowanie ludzi do niego. Również tym piśmie J. R. wskazał, iż J. M. i A. M. wykorzystali jego i żony sytuację życiową, naciągnęli ich na podpisanie niekorzystnej umowy. Zarzucili nieuczciwe działanie Państwa M.. Ponowili zarzut, iż "państwo M. jako osoby ówcześnie należące do (…) byli przygotowani i przeszkoleni pod względem manipulacji innymi osobami przy użyciu metod socjotechnicznych." (pismo k. 19 - 21) Pismem z dnia 9 lutego 2009 r J. R. zwrócił się do A. W. Przewodniczącego Rady Gminy D. , w którym opisał sytuację pomiędzy jego rodziną, a rodziną państwa M.. Również w tym piśmie powtórzył zarzut, iż J. M. i A. M. wykorzystali jego i żony sytuacje życiową ,a nadto zarzut, iż "państwo M. jako osoby ówcześnie należące do (…) byli przygotowani i przeszkoleni pod względem manipulacji innymi osobami przy użyciu metod socjotechnicznych." (pismo k. 271 - 273) Pismem z dnia 21 maja 2009 r J. R. zwrócił się do R. S. pracownika (…) zarzucając państwu M. nieuczciwe działania związane z zawarciem umowy dotyczącej przeniesienia własności nieruchomości. Również w tym piśmie został przedstawiony zarzut, iż "państwo M. jako osoby ówcześnie należące do (…) byli przygotowani i przeszkoleni pod względem manipulacji innymi osobami przy użyciu metod socjotechnicznych." Ponadto zarzucił
--- STRONA 5 ---
niewłaściwe wychowywaniem dzieci i złą opiekę nad tymi dziećmi przez państwa M., zarzucając im wykorzystywanie do ciężkiej pracy własnych dzieci. (pismo k. 26) Pismem z dnia 18 listopada 2010 r J. R. zwrócił się do D. W. autora artykułu (…) w którym to piśmie zostały ponownie powtórzone zarzuty w stosunku do J. i A. M. jak opisane wyżej. (k. 279 - 283) Przed Sądem Rejonowym w M. pomiędzy stronami toczyły się następujące postępowania: - postępowanie z pozwu J. R. przeciwko J. i A. M. o zapłatę kwoty 4.583 zł tytułem odszkodowania za czyn niedozwolony w postaci odcięcia dopływu energii elektrycznej w okresie od 19.11.2007 r do 6.03.2008 r do działki powoda nr. (…) położonej w C.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt I C 376/10, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu J. R. i Z. R. przeciwko J. i A. M. o zapłatę kwoty 21.970 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia, do którego doszło na podstawie przeniesienia przez pozwanych własności nieruchomości tj. działek o nr (…) położonych we wsi C., na podstawie umowy z dnia 1 października 2008 r . Prawomocnym wyrokiem z dnia 07.07. 2011 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IC 365/10, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu J. R. i Z. R. przeciwko J. i A. M. o eksmisję pozwanych z nieruchomości położonych we wsi C.. Prawomocnym wyrokiem z dnia 08.08.2008 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IC 116/08, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu E. i R. R. przeciwko J. R. i Z. R. oraz J. i A. M. o ustanowienie służebności gruntowej za wynagrodzeniem na nieruchomości oznaczonej nr (…) w postaci przyłącza kablowego z już istniejącego złącza znajdującego się przy drodze oznaczonej (…), przez jego przeprowadzenie wzdłuż zachodniej granicy nieruchomości nr (…) na całej długości, na rzecz każdorazowego właściciela nieruchomości nr (…). Prawomocnym wyrokiem z dnia 03.04. 2008 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IC 305/07, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu E. i R. R. przeciwko J. R. i Z. R. oraz J. i A. M. o unieważnienie umowy przenoszącej własność nieruchomości zabudowanej, położonej we wsi C., złożonej z działek nr (…) zawartej w dniu 1.10.2008 r pomiędzy J. i A. M. a J. i A. M. reprezentującymi Z. i J. R. na podstawie ich pełnomocnictwa oraz unieważnienie warunkowej umowy sprzedaży tej nieruchomości zawartej w dniu 26 sierpnia 2008 r pomiędzy ww.
--- STRONA 6 ---
osobami. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30.07.2009 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt I C 50/09, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu J. R. i Z. R. przeciwko J. i A. M. o wydanie rzeczy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22.10.2010 r. powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IC 130/10, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie z pozwu J. M. i A. M. przeciwko J. R. i Z. R. o zniesienie służebności gruntowej polegającej na ustanowieniu na rzecz każdoczesnego właściciela działki (…) prawa przechodu i przejazdu przez działkę nr (…) wzdłuż wytyczonej przez jej środkową część drogi. Wyrokiem z dnia 1 października 2009 r powództwo zostało oddalone. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IC 278/08 - k- 86) - postępowanie przeciwko J. M., oskarżonemu o to ,że w dniu 5.08.2009 r pomówił J. R. o postępowanie, które może poniżyć go w opinii publicznej tj. o czyn z art. 212 par. 1 k.k .. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30.08.2010 r. J. M. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IIK 366/10, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie przeciwko J.M., oskarżonemu o to ,że w okresie od 5 lipca 2008 r ze złośliwości i swawoli w celu dokuczenia E. R. przymocował do bramy elementy uniemożliwiające jej otwarcie bramy i dojazd na posesję tj. o czyn z art. 107 k.w. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24.10.2008 r. J. M. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IVK 1041/08, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie przeciwko J. M., oskarżonemu o to, że w okresie od 5 lipca 2008 r ze złośliwości i swawoli w celu dokuczenia E. R. przymocował do bramy elementy uniemożliwiające jej otwarcie bramy i dojazd na sesję tj. o czyn z art. 107 k.w. Prawomocnym wyrokiem z dnia 24.10.2008 r. J. M. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IVK 1041/08, akta dołączone do przedmiotowej sprawy) - postępowanie przeciwko J. R. obwinionemu o to ,że w dniu 15 lipca 2008 r w miejscowości C. dopuścił się uszkodzenia płyt eternitu o wartości 200 zł przymocowanych do ogrodzenia oraz kradzieży kłódki o wartości 20 zł. Prawomocnym wyrokiem z dnia 3 marca 2009 r Sąd uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu (wyrok wydany w sprawie sygn. akt IVK 1000/08¬224, uzasadnienie pisemne k. 225 - 228 akta dołączone do przedmiotowej sprawy) Komenda Policji w H. prowadziła postepowanie na skutek wniosku J. M. w sprawie:
--- STRONA 7 ---
- wypowiadania w okresie od września 2007 r do lipca 2008 r przez J. R. gróźb bezprawnych wobec J. M. - postępowanie w tym zakresie zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego, - zniszczenia mienia w dniu 15 lipca 2008 r w postaci płyt eternitu o wartości 200 zł przez J. R. na szkodę J. M. – postępowanie w tym zakresie zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego - kradzieży kłódki z łańcuchem w dniu 15 lipca 2008 r o wartości 20 zł przez J. R. na szkodę J. M. - postępowanie w tym zakresie zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego (postanowienie z dnia 16.07.2008 r – k..220 - 221) Postanowieniem z dnia 22.10.2010 r umorzono postępowanie w sprawie przywłaszczenia mienia powierzonego na przechowanie J. M. w okresie od lata 2006 r do 16.02.2010 r w postaci różnego rodzaju narzędzi, artykułów budowlanych, roweru, pianina o łącznej wartości 3.600 zł na szkodę J. R. wobec braku znamion czynu zabronionego (akta sprawy 2Ds 242/10 PR w M.) Sąd zważył, co następuje: Z treści pozwu wynika, iż powodowie swoje żądanie wywodzą z treści art. 24 k.c., wskazując, iż pozwani swoimi działaniami takimi jak: usiłowanie wymuszenia na powodach działania na niekorzystnych warunkach na rzecz pozwanych, usiłowanie oszukania powodów przez pozwanych, zakładania bezsensownych spraw sądowych, posyłanie pism do różnych instytucji i sąsiadów z treścią zniesławiającą powodów, fałszywe i bezpodstawne informacje do różnych urzędów, obrażanie uczuć religijnych powodów przez pozwanych, bezprawne działanie w okresie od lata 2007 r do obecnego czasu - naruszyli ich dobra osobiste w postaci dobrego imienia powodów, ich czci prawa do wolności, przekonań religijnych. Z treści art. 24 k.c. wynika, iż ta osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym, przewidzianej w ww. przepisie. W sprawie o naruszenie dóbr osobistych bezprawność wypowiedzi naruszających dobre imię powoda zostaje uchylona
--- STRONA 8 ---
przez dowód, że głoszone przez pozwanego twierdzenia są prawdziwe i nie naruszają dobrego imienia powoda. O tym, czy w konkretnym wypadku można mówić o naruszeniu dobra osobistego, nie mogą- decydować subiektywne odczucia osoby uważającej się za pokrzywdzoną, lecz decydujące znaczenie ma to, jaką reakcję naruszenie to wywołało w społeczeństwie. Niewątpliwie pomiędzy stronami istnieje konflikt na tle własności nieruchomości oraz związanych z tym problemów ze służebnością przechodu i przejazdu oraz służebnością przesyłu energii. Konsekwencją tego konfliktu jest szereg postępowań sądowych pomiędzy stronami. Jak dotychczas wszystkie postępowania prowadzone przeciwko powodom na skutek powództw wnoszonych przez pozwanych w przedmiotowej sprawie kończyły się dla J. i A. M. oddaleniem powództwa, a w przypadku spraw karnych uniewinnieniem J. M.. Słusznie zatem powodowie mogą czuć się pokrzywdzeni ilością bezzasadnych postępowań sądowych prowadzonych przeciwko nim. Zdaniem powodów posiadają oni określone prawa do spornej nieruchomości i jedynie z nich korzystają. Oddalając powództwa wnoszone przez pozwanych Sąd jedynie potwierdza prawa powodów. Okoliczności te jednak nie mogą uzasadniać twierdzenia powodów, iż działania pozwanych polegające na wszczynaniu i prowadzeniu określonych postępowań sądowych naruszają dobra osobiste powodów. Jak już wskazano wyżej ochrona przewidziana w art. 24 k.c. służy bowiem jedynie przed działaniem bezprawnym polegającym na naruszeniu określonego dobra osobistego. Przesłanka bezprawności działania ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia społecznego. Tym samym do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Pozwani występując do Sądu o rozstrzygnięcie określonej sprawy działali w ramach porządku prawnego, w oparciu o określone przepisy prawa. Nie zmienia tej okoliczności ilość wszczynanych przez pozwanych postępowań oraz stwierdzona przez Sąd bezzasadność roszczeń pozwanych wobec powodów. Również twierdzenia pozwanych zawarte w pismach procesowych, które pozostają jedynie do dyspozycji Sądu i stron postępowania, nie mogą być traktowane jako działania bezprawne naruszające dobra osobiste powodów, tylko dlatego, że podważają prawa powodów określone w dokumentach. Strona postępowania ma prawo do odmiennej oceny stanu faktycznego i prawa niż prezentuje to druga strona postepowania, nawet jeżeli Sąd w swoim rozstrzygnięciu nie uzna twierdzeń takich za zasadne. Tym samym, jeżeli nawet pozwani w pismach procesowych kwestionowali uczciwość i wiarygodność
--- STRONA 9 ---
powodów to nie można uznać, aby ich działanie było bezprawne i naruszające dobra osobiste powodów. Każda ze stron postępowania ma bowiem prawo o obrony swoich twierdzeń. W ocenie Sądu powyższe działanie pozwanych polegające na wszczynaniu i prowadzeniu postepowań sądowych nie stanowi naruszenia dóbr osobistych powodów oraz nie jest działaniem bezprawnym. Niewątpliwie zachowanie pozwanych jest dla powodów uciążliwe i w ich ocenie nieuzasadnione, jednak nie może stanowić podstawy do uwzględnienia żądania powodów w zakresie ochrony ich dóbr osobistych. Zasadnym natomiast w ocenie Sądu jest zarzut powodów dotyczący twierdzeń i określeń zawartych w pismach sporządzonych przez Z. i J. R.. Pisma te bowiem zostały przez pozwanych skierowane do osób trzecich, całkowicie obcych dla stron i niezaangażowanych w ich spór. Jednocześnie zarzuty zawarte w pismach w sposób jednoznaczny ukazują powodów w negatywnym świetle. Pozwani w tych pismach zarzucali, iż zostali wykorzystani jako osoby starsze, pozbawione opieki rodziny poprzez nieuczciwe działania państwa M., skutkiem czego zbyli na ich rzecz za zbyt niską kwotę nieruchomość. Zarzut taki niewątpliwie ma negatywne zabarwienie i prowadzi do zdyskredytowania danej osoby w oczach społeczności. Pozwani żadnymi dowodami nie wykazali, aby powodowie w sposób nieuczciwy, wykorzystując sytuację pozwanych nabyli nieruchomość. Z treści dołączonych do akt sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż strony zawarły określone umowy dotyczące nieruchomości, powodowie wywiązali się z obowiązku zapłaty ceny ustalonej za nieruchomość. Ponadto powodowie dysponowali określonym pełnomocnictwem do działania w imieniu pozwanych J. i Z. R.. Nie ma żadnych dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie, iż działanie powodów w tym zakresie było pozbawione podstaw prawnych i zmierzało do wyzyskania lub oszukania pozwanych. Twierdzenia zatem J. R. i Z. R. dotyczące powodów uznać należy za całkowicie bezpodstawne, a ich działanie w tym zakresie za bezprawne. Zgodzić należy się z twierdzeniami powodów, iż takie zachowanie pozwanych narusza ich dobra osobiste w postaci dobrego imienia. W treści pism sporządzonych przez J. i Z. R., a skierowanych do osób trzecich znajdował się również zapis, iż "państwo M. jako osoby ówcześnie należące do (…) byli przygotowani i przeszkoleni pod względem manipulacji innymi osobami przy użyciu metod socjotechnicznych.” W ocenie Sądu również ten zapis ma ewidentnie negatywną wymowę. Zarzuca on powodom manipulacje pozwanymi, a więc kierowanie nimi wbrew ich woli, wbrew ich interesom. Poza tym takie zdolności powodowie mieli nabyć, zadaniem pozwanych, na skutek przynależności do określonej sekty. Zgodnie z definicją Słownika
--- STRONA 10 ---
Wyrazów Obcych PWN sekta to "grupa religijna, która oderwała się od któregoś z wielkich kościołów panujących i przyjęła własne zasady organizacyjne; odłam wyznaniowy jakiejś religii". Jest to pojęcie na gruncie religioznawstwa. Natomiast potoczne rozumienie pojęcia sekta oznacza grupę psychomanipulacyjną, naruszającą podstawowe prawa człowieka lub zasady współżycia społecznego. Działającą destrukcyjnie na jednostkę, rodzinę przez stosowanie technik psychologicznych i socjologicznych, wykorzystywanie fizyczne, psychiczne lub materialne, co powoduje uzależnienie osoby od grupy lub jej przywódcy. Termin "sekta" używany w języku potocznym ma jednoznaczne zabarwienie pejoratywne. Powodowie są (…), co jest wiadomym dla społeczności, w której żyją na co dzień. (…) to grupa religijna, (…) wspólnota (…). Nie ma żadnych przesłanek, aby (…) uznać za sektę w rozumieniu potocznym tego słowa. Pozwani nie przedstawili żadnych dowodów, które miałyby uzasadniać ich twierdzenia dotyczące przynależności powodów do sekty i stosowania technik manipulacyjnych. W ocenie Sądu twierdzenia powodów, iż wyżej wskazane twierdzenia sporządzone przez pozwanych J. i Z. R. naruszają ich dobra osobiste jest uzasadnione. Twierdzenia te naruszają nie tylko dobre imię powodów, ale też ich prawo do poszanowania wyznawanej przez nich religii. Pozwani J. R. i Z. R. w jednym z pism zarzucili powodom niewłaściwe wychowywanie dzieci, złą opiekę nad tymi dziećmi przez powodów, zarzucając im wykorzystywanie do ciężkiej pracy własnych dzieci. Twierdzenia te nie zostały potwierdzone w toku przedmiotowej sprawy. Dołączony do akt wywiad kuratora sądowego nie potwierdził żadnego z ww. zarzutów. W ocenie Sądu powyższe działania pozwanych J. i Z. R. ocenić należy jako naruszające dobra osobiste powodów, a także jako działania bezprawne, nie znajdujące żadnego uzasadnienia w porządku prawnym czy chociażby zasadach współżycia społecznego. W przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art. 24 k.c., a w przypadku gdy działanie naruszyciela jest także zawinione środki o charakterze majątkowym o których stanowi art. 448 k.c. Obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego Sąd bierze pod uwagę rodzaj naruszonego dobra oraz rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej.
--- STRONA 11 ---
W przedmiotowej sprawie powodowie wnosili o zasądzenie na ich rzecz kwoty 500.000 zł. tytułem zadośćuczynienia. W ocenie Sądu żądana przez powodów kwota jest zbyt wygórowana w stosunku do wykazanych naruszeń dóbr osobistych powodów. Pozwani J. i Z. R. dopuścili się, w ocenie Sądu, naruszenia dobrego imienia powodów, czy też nieposzanowania wyznawanej przez powodów religii, jednak naruszenia te nie miały dla powodów poważniejszych skutków. Powodowie nie wykazali, by twierdzenia podnoszone przez pozwanych miały dla nich negatywne konsekwencje e w takim rozmiarze, aby skutkować zasądzeniem żądanej kwoty. Zdaniem Sądu kwota 2.000 zł tytułem zadośćuczynienia jest kwotą adekwatną do rozmiaru ujemnych następstw w sferze psychicznej powodów, a związanych z obrażeniem przez pozwanych ich uczuć religijnych i dobrego imienia. W tym miejscu wskazać należy ,iż powodowie wykazali zasadność swoich roszczeń jedynie w stosunku do pozwanych J. i Z. R.. Brak jest natomiast podstaw do uznania, aby również pozwani R. i E. R. naruszyli dobra osobiste powodów. Na te okoliczności strona powodowa nie przedstawiła żadnych dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku. Ponieważ kwota zadośćuczynienia należna powodom została ustalona przez Sąd w toku przedmiotowego postępowania, odsetki od tej kwoty zostały zasądzone od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd oparł na treści art. 100 k.p.c. Ponieważ powództwo w zakresie zasądzenia żądanej kwoty tytułem zadośćuczynienia zostało uwzględnione jedynie w niewielkiej części Sąd w tym zakresie zasądził od powodów na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu w zakresie kosztów zastępstwa procesowego w pełnej wysokości. Rozstrzygnięcie w zakresie wysokości kosztów zastępstwa procesowego Sąd oparł na treści § 6 pkt. 7 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Z uwagi na sytuację materialną powodów Sąd odstąpił od obciążania ich nieuiszczonymi kosztami procesu należnymi na rzecz Skarbu Państwa.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Siedlcach#I C 386/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I#art. 212 par.#art. 107 k.w.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 100 k.p.c.