Wyrok I C 38/11 V 1. zmienia zaskarzony Wyrok W ten spos

--- STRONA 1 --- :; ' ‘Q '1. z _ 5.1! Nkfi ég "1"  = . ~ . |_'; "\\'.\J/ ygn.akt IV Ca 600/1 1 *7/§‘l%:j‘,§:\“ .T.1|'=.3‘3':= .,h .,  »~ WYROK ' 1 Okrggowy WarszawvaPraga W Warszawie IV Wydzial Cywilny =;=1. . é. Y F5511:' »==; > po rozpoznaniu W dniu S lutego 2012r. w Warszawie 'iEi:_; = '"=' .5‘ . 7*“"‘1‘*'W‘ vs Q. S 3 :;I‘ '. W W HVIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ‘ Dnia 21 lutego 2012r. Odwolawczy W sldadzie: Przew0dniczqcy—SQdzia SO Graiyna Kramarska (spr.) ' Sgdzia SO Malgorzata Trusko1aska Zuczek Sgdzia SO Malgorzata Ba1cerak Tkacz Protokolant apl. sqdz. Alicja Klimas na rozprawie ' sprawy z powédztwa J. D— ' przeciwko I W— " 0 zapiatq l na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Rejonowego w Wokominie 2 dnia I0 marca 201 1r. V sygn. akt I C 38/11 V 1. zmienia zaskarzony Wyrok W ten sposéb, Ze zasagiza od P ’ _ kW'E 425 Z}. W— na rzecz ll Di <><2 % (czterysta dwadzieécia piagé z%otych) z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 20l0r. do dnia zapiaty oraz kwotq 107 2%. (sto siedem zlotych) tylulem zwrotu kosztéw procesu, Zfisqdza Od IW— Ila rZ¢<>Z 1 D; kwotg 90 21. (dziewiegédziesiqt zlotych) tytulem zwrotu‘ kosztéw zastzgpstwa procesowego W instancji odwolawczejf % 11. Na urygina e xvieaéciwe poripisy §§IE§f@i‘$5§@J£ '1 i1'%§}§§il*v25%E$4}fi$@adcz\y ' I Wydv wilnego I S~‘q.ciL| Rcjmn . Wo1omEr|ie i'Zai’r.e§?£?.% §‘ 3iaivuz --- STRONA 2 --- l ‘E; 2 1? '.;*1_\§'=16<&':t*!r4!eg,;r'¢1Iit\1@s|:'ra= mumafiMwrnm‘=am mwm»~.mmnmL|LwIIm=wfl='mwimmhm~< 5‘; gygn. akt IVCa 600/11 UZASADNIENIE ' Powéd QD'wni6s1 0 Zasqdzgnie od pozwanego P — kwoty 425 Z1. Z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 2010r. 0 dnia Zaplaty, tytulemw nienaleznego éwiadczenia podnoszap, Ze przepis § 1 51;. 1 rozporzqdzenia Ministra Infrastruktury Z dnia 28 Iipca 2003r. W sprawie wysokoéci opIat Za kartq poj azdu, na podstawie ktérego Zostaia pobrana od niego op1ata w kwocie 500 21., jest niezgodny Z prawem Wspélnoty‘ Europej skiej — art.» 90 akapit pierwszy Traktatu ustanawiajapego Wspélnotq Eur<>p@jS1<8. , I . Pozwany wni6s1 o odda1enie powédztwa podnoszap, Ze powéd nie ud0wodni1 uiszczenia kwoty 500 Z1. Wyrokiern Z dnia 10 marca 20111:. Sqd Rejonowy W W01onii1iie odda1i1 wédztwo obciagajqc powoda kosztami Zastzgpstwa procesowego poniesionymi Zez pozwanego. Sqd Rejonowy usta1i1, Ze w dniu 8 grudnia 2004r. G —W— wydalo powodowi dowéd rejestracyjny a w dniu 13 grudnia 2004r. Si W— wydal kartq pojazdu na samochéd marki — nr rej. g W piémie Z dnia 21 maja 201012, dorqczonym pbzwanemu W tym samym dniu, powéd wystqpil do 'p0Zwaneg0 0 zwrot na jego rzecz kwoty 425 Z1. stanowiapej réznicq miqgdzy kwotq 500 Z1. GDQ *u~gl*% 1zap1ac0nq prZeZ niego Za kaztqg pojazdu a aktualnie naleznq Z tego tyluhl kwotq 5 Z . ' ' ' . ' ' 1 Pozwany 0dmow11Zwrotu ta] kwoty Rejonowy uznai, Ze powéd by} Zobowiqzany W grudniu 2004r. uiécié Za karty pojazdu kwotq 500 Z1. na podstawie § 1 ust. 1 rozporzqdzezfia Infiastruktury Z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokoéci oplat Za pojazdu, jednak nie wykaZa1, by jq Z8.pIElCiI. Wyrokiem Z dnia 17 stycznia sygn. akt U 6/04 (opublikowanym W dniu 30 stycznia 200612) T1ybuna1 orZek1, Ze powyzszy przepis rozporzagizeniajest niezgodny Z art. ust. 1 i axgt. 217 Konstytucji RP oraz art. '77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Z dnia czerwca 19971: Prawo 0 ruchu drogowym, jednoczeénie postanawiajqc, Ze onowany przepis straci moo obowiqzujapeg Z dniem I maja 2006r. W 28 marca 2006r. Minister Transportu i Budownictwa Wydal nowe w sprawie wysokoéci opiat Z3 kartq poj azdu, W ktérym ustalii tq na kwotq 75 Z1. Rozporzqdzenie to weszfo W Zycie W dniu 15 kwietnia Zdaniem Sqdu Rejonowego W dacie wymagalnoéci opiaty Za wydanie pojazdu powoda. kwota 500 Z1. Zostala pobrana zgodnic Z obowiqzujqcym ' i by1a éwiadczeniem w pelni naleinym pozwanemfi. Sqd Réj'on0wy siq 'teZ na poglqd Sqdu Najwyzszego wyrazony w uzasadnieniu uchwaky 7 grudnia 2007r. III CZP 125/07, W ktérym Sqd Najwyfaszy okreélil, Ze 6 odszkodowawcza Skarbu Pafistwa za wydanie rozporzqdzenia 1 i . --- STRONA 3 --- :r;.i'_i'.iI;=':_'$ . 2 . P, '=.:5'.ii2:. 5;" 1 ==, ..,. .11 .,_. .. 2 '.;=.;»f:' +i '.=;= ,s :5 ,6 » powoda lub, Ze Zmienit podstawy powédztwa Wskazane prZeZ powoda. Sad pozwu jest przepis art. 410 k.c. W zwiazku Z art. 405 k.c. i rrastqpnie dokonal jf Oceny tego Zadania pod katem istnienia przeslanek nienaleznego swiadczenia. moglaby powstaé dopiero po dniu 1 Wrzeénia 2004r. (data wejscia W Zycie p_rzépiSLl art. 4171 1<.c.), ale nawet po tej dacie — a tym bardziej W czasie Pomiqdzy publikacja wyroku Trybunalu Konstytucyjnego a ustalona W nim data utraty mocy obowiazuj acej § 1 ust. 1 rozporzadzenia — dziatania organéw pafistwa, dla ktérych ten przepis stanowi podstawa dZiaIania, nie sa bezprawne. Dodatkowo zdaniem Sadu Rejonowego brak udowodnienia uiszczenia 0p1aty Za wydanie karty pojazdu skutkuje uznaniem, Ze powéd nie WykaZa1, Ze p0ni6s1 jakako1Wiek‘szl<0dQ maj atkowa a tym bardziej, ‘Ze byta ona Wyrzadzona przez niezgodne Z prawem dzialanie Iub zaniechanie przy wykonywaniu wIadZy publicznej, za ktére odpowiedzialnoéé na podstawie art. 4171 k.c. ponosi Skarb Pafistwa Iub jednostka samorzadu terytorialnego. W apelacji od tego wyroku powéd zaskarZy1 wyrok W catbéci Wnoszac 0 jego ZIIIIEIIIQ przez uwzgladnienie powédztwa. Powéd sformuiowal Zarzuty naruszfinia przepiséw prawa materialnego: art. 410 k.c. W zwiazku Z art. 405 k.c. oraz art. 414 k.c. poprzez ich niezastosowanie, art. 190 ust. 3 W Zwiazku Z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich bladna Wykladniq i przyjégcie, Ze przepis ustawy niezgodny Z Konstytucjamofze byé Zrédtem praw i obowiazkéw oraz art. 87 ust. 1 i art. 91 Konstytucji RP W _zWiaZku Z art. 9'0 TWE poprzez nieuwzglgdnienie pierwszefistwa stosowania prawa Wspélnotowego. Zdaniem powoda naruszone Z0sta1"y takZe przepisy post:gpowania  art. 230 i 231 k.p.c. 0raZart. 233 k.p.c. na skutak wydania wyroku bez wszechstronnego rozwazenia Zebranego materiahl dowodqwego. Sad Okrqgowy Zwazyl, co nastqpujez  Apelacja powoda Zashguje na uwzglqdnienie. Nie Imozna co prawda Zgodzié sic; Z ZarZutem_ape1acji, Ze Sad Rejonowy nie odnalazt wtaéciwej podstawy faktycznej i prawnej roszczenia Zg10sZ0nego przez 1 Rejonowy wskazat bowiem na wstqpie swych rozwaiafi, Ze podstawa Zadania " Zawarte w koficowych fragmentach uzasadnienia rozwazania Sadu Rejonowego 1 na temat odpowiedzialnoéci odszkodowawczej opartej na przepisie art. 417 l<.c., W tym cytowane tam uzasadnienie uchwaty Sadu Najwyzszego Z dnia 7 grudnia 2007r., nalezy Zatem uznaé Za ZbQd1'I6 i nie decydujace 0 wydanym W sprawie rozstrzygraiqbiu, jako odnoszace siq do roszczenia opartego na calkowicie imrej 2' Pfidstawie faktycznej i prawnej niz podstawa powédztwa W niniejszej sprawie, Edy Z treéci uzasadnienia pozwu wynika jednoznacznie, Ze powéd nie dochodzi iroszczenia odszkodowawczego. * A  pozostalym Zakresie jednak Zarzuty apelacji sa zasadne. Uananie przez Sad §IR@jon0wy, ii powéd nie wykazal faktu. uiszczenia pp1aty Za Wydanfé karty IPfijazdu, rzeczywiéaie nastapilo na skutek biqdnej o_ceny' Zgromadzonego W "._SPrawiemateriahl dowodowego oraz stanowisk stron. Sad Rejonowy W oparciu d0kumenty Zrrajdujace sis; W aktach sprawy ustalil przeciez, Ze S “ 2 Q0 ¥ --- STRONA 4 --- ‘.04 L91 $2 1? <L :1 ._|’ '4 \ I. e WWyda1 powodowi karte pojazdu na samochod marki ~ ‘nr rej. — (Z tym, Ze wskazana przez ten Sad data 13 grudnia 2004r. nie jest praWid1oWa — Z adnotacji na karcie pojazdu k. 7 wynika bowiem, Ze Zosta1a ona Wydana W dniu 6 stycznia 2005r.). Skoro Warunkiem Wydania tej karty W mysl art. 77 ust. 3 ustawy Z dnia 20 czerwca 19971". Prawo o ruchu drogowym (0 treéci: Karte pojazdu dla pojazdu samochodowego, innego niZ okreélony W ust. 1, Wydaje, Za oplata i po uiszczeniu op1aty ewidencyjnej, W1aéciwy W sprawach rej estracji starosta przy pierwszej rejestracji poj azdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) bylo uprzednie uiszczenie op1aty W kwooie 500 Z1. okreslonej W § 1 ust. 1 Rozporzadzenia Mi1ristraInfrast111ktury Z dnia 28 Iipca 2003r. W spraWie wysokoéci op1at Za karte pojazdu, to Z faktti“ Wydania powodowi takiej jednoznacznie wynika takZe fakt uiszczenia prZeZ niego op1aty. Nalezy r6WnieZ Zauwazyé, Ze tresé korespondencji miedzy stronami przed Wniesieniem pozwu, w szczegélnoéci treéé odpowiedzi pozwanego na Wezwanie do Zwrotu kwoty 425 Z1. (k.' 9 10 akt sprawy) Wskazuja na to, Ze poZWany nie 1<westionoWa1 fakttu uiszczenia przez powoda kwoty 500 Z1. tytu1em op1aty Za wydanie karty pojazdu. Gdyby powéd Zada1 Zwrotu czeéci kwoty 500 Z1., ktorej Wezeéniej nie Zap1aci1, niewatpliwie Zarzut nieuiszczenia tej kwoty bylby podstawa odmowy Zwrotu kwoty 425 Z1. a nie okolicznoéci Wskazane W piémie Z k. 910 akt sprawy. Na1eZa1o' Zatem rozwazyé, czy istnia1y podstawy do uznania, Ze kwota 425 Z1. stanowila swiadczenie niena1eZne W mysl art. 410 k.c., uzyskane bez podstawy prawnej. Wjdacie pobrania od powoda op1aty W kwocie 500 Z1. oboWia,_ZyWa1 przepis prawny, ktory by1 podstawa jej pobrania  § 1 ust. 1 W. cyt. rozporzadzenia Ministra Infrastruktury. Utracil on bowiem moo dopiero W dniu 15 kwietnia 2006r. na skutek Wejscia W Zycie nowego rozporzadzenia Ministra Transportu i Budownictwa Z dnia 28 matca 2006r. W Zwiazku Z tym jednak, Ze Wyrokiem Trybunalu Konstytucyjnego Z»dI1I€1 1'7 stycznia 2006r. sygn. akt U 6/04 wj/Zej Wskazany przepis rozporzadzenia Zosta1 uznany Za niezgodny Z przepisami Konstytucji RP i ustawy Z dnia 20 ozerwca 19971‘. Prawo 0 ruchu drogowym, obowiazkiem Sadu by1o roZwaZenie, jakie skutki prawne W3/W01a1o stwierdzenie tej niezgodnoéci dla oceny, czy pobrana od powoda oplata by1a nalezna. W wyroku tyrn Trybuna1 ok:re§li1 wprost p_rZysZ1a date utraty mocy obowiazujacej przepisu § 1 ust. 1 rozporzadzenia Z dnia 28 lipca 2003r., nie wypowiedzial sie jednak, czy i w jakim Zakresie skutki wyroku beda mieé znaczenie dla stanéw faktycznych Zaistn1a1ych od claty Wej écia W Zycie tego rozporzadzenia do daty utraty przezefi mocy. Sad Okrqgowy podziela poglad Sadu Najwyzszego, Ze W sytuacji, gdy Trybuna1 mimo posiadania na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji RP kompetencji do okreélenia wstecznych skutkéw swego orzeczenia (vide Puchwatla» Z dnia 3 Iipca 2003r. III CZP 45/03,":wyrok Sadu NajWyZsZeg0 Z dnia 30 stycznia 2002r. V CA 1/02, Wyrok Z dnia 10 paZdZiemika 2003r. HCK 36/02), nie wypoWiedZia1 sie na ten temat W Wyroku stwierdzajacym niezgodnoéé przepisu Z Koinstytucja, moZliwe' jest ustalenie 3 . --- STRONA 5 --- u 1.31! " ...\ "E a '"<§i‘_.'+ _ ;. '..'I;i.:. .;..__., __F;. _ . .4 < = $‘.'§,;a¢;, .< “= . ':jft?.%{?l:11:‘ L I _. .=.._.,v___ ,5... ..,_ NajwyZsZy uznajac, Ze wyrok Trybunalu Konstytucyjnego Z dnia grudnia T 2001r. W sprawie SK 18/00 dotyczacy sprzecznoéci Z Konstytucja przepisu art. . ‘ gt, przed sad powszeclmy, Ze przepis uznany Za sprzeczny Z Konstytueja nie moZe bye ."Erod1em praw i obowiazkow takze W okresie poprzedzajacym Litrate jego mocy Wiazacej (vide uzasadnienie wyroku Z dnia 10 paidziernika II CK 36/02). Sad NajWyZsZy Zwroci1 uwage na roZnice miedzy derogacja przepisu na skutek Qrzeczenia 0 jego niekonstytucyjnoéci a uchyleniem go przez uchwalenie nowego aktu prawnego Wskazujac, Ze ,,eliminacja przepisu Z syternu prawnego na skutek Wyroku Trybunahl Konstytucyjnego nastepuje nie Z przyezyn merytorycznych, lecz Ze szczegélnego ipowodu, jakim jest jego niekonstytuoyjnoéé, a WiQC naruszenie standardow prawnych hierarchicznie wyzszych niZ kontrolowany przepis.” (j.w.). Z tego teZ Wzgledu Sad Najwytszyt uZna1 teZ, Ze ,,jeZe1i Zachodzi kolizja przepisu ustawy Z przepisem Konstytucji. w Zadnym razie nie mozna przyjmowaé, Ze przepis ustawy do czasu jego uchylenia funlccjonuje W sposob niezgodny Z Konstytucja. BurZy1oby to porzadek, W ktorym Konstytucja jest najwyzszym prawem i proWadZi1oby do faktycznego prymatu ustaw nad Konstytucja. Ze wzgledu na miejsce Konstytucji W hierarohii aktéw prawnych przepis ustawy niezgodny Z Konstytucja nie moZe byé Zr6d1em prawi oboWiaZ.koW” (uzasadnienie Wyroku Sadu Najwyzszego Z dnia 10 listopada 1999r. I CKN 204/98). Sad Okregowy podziela przy tym pogiad mowiapy o tym, Ze stwierdzenie niezgodnosci Z Konstytucja. przepisu, ktory WsZed1 W Zyoie po uchwaleniu Konstytucji, oznacza, Ze niezgodnoéé ta istnieje nie tylko od daty Wydania tym przedmiocie wyroku prZeZ Trybuna1 "Konstytucyjny, ale juZ od daty uchwaienia Zakwestiollowanego przepisu. Tym samyrn przepis § 1 ust. 1 rozporzadzenia Ministra Infrastruktury Z dnia 28 lipca 2003r. stanowiacy podstawe prawna pobrania od powoda op1aty W kwocie 500 Z1., juZ od dnia 28 lipca 2003r. (a zatem ta1<Ze W dacie 6 stycznia 2005r.)‘sprZecZ.ny by1 Z przepisami Konstytucji i ustawy prawo o ruchu drogowym, Wymienionymi W wyroku Trybunalu. Sad  418 k.c. Wywoluje skutki prawne takze Z moca Wsteczna, ZWroci1 uwage na to, ._ Z6 Zgodnie Z orzecznictwem Trybunalu Konstytucyjnego odstepstwo od Zasady niedZia1ar1iaprawa wstecz jest dopuszczalne W szczegoinoéci wtedy, gdy Wymaga tego realizacja Wartoéci konstytucyjnej, ocenionej jako Waézniejsza od Wartoécichionionej Zakazem retroakcji a takie Wéwczas, gdy dochodzi do Fékolizji intereséw pafistwa i jednostki, kiedy prawo na1eZy interpretowaé na jednostki. Do takiej kolizji interesow Zdaniem Sadu Okregowego d0sZ1o przypadku regulacji objetej I Zakwestionowanym przepisem § 1 ust. 1 §37§T0ZporZa.dZenia naldadaj acej na obywatela obowiazek uiszczenia na rZecZ ;iadzy pubiicznej (co prawda nie apafistwowej a samorzqdowej) op1aty Za danie karty pojazdu W wysokoéci ltiewspéhniernej do Wysokoéci kosztéw 3 _ i dystrybucji kart pojazdu (sprzecznie Z art. 77 ust. 4 pkt 5 ustawy prawo ruchu drogowym), a nadto W wysokoéci Wprowadzajacej nieusprawiedliwione .°Zr_oZ:n'ienie sytuacji prawnej obywateli rejestrujacych po _raZ pierwszy na ‘ 4 --- STRONA 6 --- ii ._ \. ilhciazajacpozwanego kosztami procesu Za I instancje poniesionymi przez .. Q telytorium Polski pojazdy nie bedace nowymi i nie posiadajaoe karty pajazdu (Vida art. 77 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym) oraZ sytuacji, gdy w Zwiqzku Z brakiem karty pojazdu innego saniochodu niZ WyZej wymieniony, Ohywatel ubiega sie 0 Wydanie Wtornika karty pojazdu (§ 1 ust. 2 rozporzadzenia). Trzeba rowniez ZWaZyé to, Ze regulacja wskazana W przepisie § 1 ust. 1 rozporzqdzenia Z dnia 28 lipca 2003r. Zosta1a teZ uznana p05ta1‘IOVVi6I1I6IT1 Trybunalu Sprawiedliwoéci Z dnia 10 grudnia 20071". sygn. C 134/07 Za sprzeczna Z Zakazem nakladania przez pafistwo cZ1on1<oWskie na produkty innych pafistw cZ1onkowskich podatkow Wewnetrznych wyzszych od Web, ktére nak1ada bezpoérednio lub poérednio na podobne produkty krajowe, okreélonym W art. 90 akapit pierwszy Traktatu WE. Wszystkie te Wzgledy przemawiajazdaniem Sadu Okregowego Za tym, by uznaé, Ze poWyZsZy przepis mzporzadzenia uznany Za sprzeczny Z Konstytucja oraz uznany Za sprzeczzny Z T1'a1{1;8.t6I1‘1 WE, niem6g1 byé’ podstawa na1oZenia na powoda takZe W styczniu 2005r. oboWia_Zku uiszczenia oplaty Za wydanie kwotypojazdu W Wysokoéci przekraczajacej kwote 75 Z1. Tym samym uiszczenie przez powodatej op1aty nastapi1o bez podstawy prawnej, co uzasadnia obecnie uwzglednienie jego powodztwa o Zwrot nienaleznego éwiadczenia t.j. kwoty 425 Z1. W oparciu o przepis art. 410 § 2 k.c. W Zwiazku Z art. 405 k.c. Wobec Wezwania pozwanego do Zwrotu éwiadczenia W dniu 21 maja 2010r., roszozenie o Zwrot tego éwia.dcZe11ia'sta1o sie Wymagaine po tej dacie ‘t.j. W dniu 22 maja 2010r., co pozwaia na.ZasadZenie na rZecZ powoda na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. odsetek Za opdinienie W Zap1acie tej kwoty od dnia 22 maja 2010r.  Majac powyZsZe na Wzgiedzie Sad Okregowy Zmieni1 Z3.Sk&1‘Z011y WYIOK ma podstawie art. 386 § 1 1<.p.c. uwzgledniajac W caloéei powodztwo i ..r flawoda,na podstawie art. 98 k.p.c. W zwiazku Z § 6 pkt 1 rozporzadzenia istra Sprawiedliwosici Z dnia Z dnia 28WrZe§nia 2002 r. W sprawie op1at Za oéci radcow prawnych oraz ponoszenia prZeZ Skarb Pafistwa kosztow zggttocy prawnej udzielonej prZeZ radce prawnego ustanowionego Z urzedu. O Itiztach procesu W instancji odW01awcZej Sad orZek1 na podstawie 98 k.p.c. Z § 6 pkt 1 i § 12 ust. 1 pkt 1 W. cyt. rozporzadzenia. ';;T. .. — .~._\;_  Na oryginaie wiaécwfle podpisy la zgadnosé z o:"§¢g1naIesr= éwiadczy .1‘§iER(JWI‘I § Ei§FiE'i“AFiiATU 1 Wrjdjai ywiinegn I _ gqdu RG55. 13.,u¢L1¢_ w Woiommie Izglfigll. Perwriaewicz