§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie I C 376/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Krakow

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 376/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Edyta Barańska Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Mika po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 roku w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko P. M. i J. S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. umarza postępowanie w zakresie żądania złożenia oświadczenia (punkt 4 żądania pozwu); II. w pozostałym zakresie powództwo oddala; III. zasądza od strony powodowej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz pozwanego P. M. kwotę 2.777zł (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. zasądza od strony powodowej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz pozwanego J. S. kwotę 3.103zł (trzy tysiące sto trzy złote) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 376/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2016 roku Strona powodowa (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w pozwie z dnia 19 listopada 2014 r. (k. 2 – 13) skierowanym przeciwko pozwanym P. M. i J. S. wniosła o: 1) zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej kwoty 40.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych strony powodowej, 2) --- STRONA 2 --- zobowiązanie pozwanych do zaprzestania dalszych naruszeń dóbr osobistych strony powodowej poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji na temat jej działalności, 3) zobowiązanie pozwanych do opublikowania treści wyroku poprzez podanie go do publicznej wiadomości, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 4) zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia o następującej treści: „My niżej podpisani, w związku z prowadzoną przez nas działalnością gospodarczą pod nazwą (...) s.c. P. M., J. S., będącą działalnością konkurencyjną w stosunku do (...) sp. z o.o. – w związku z naruszeniem dobrego imienia spółki (...) sp. z o.o. – przepraszamy zarząd spółki (...) Sp. z o.o. oraz Pana A. Ś. za naruszenie dobrego imienia spółki poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących sytuacji finansowej i (...) sp. z o.o., a w szczególności wykorzystywanie w sposób nieuprawniony przez nas wieloletniego doświadczenia technologicznego, rynkowego oraz kompetencyjnego spółki (...) sp. z o.o. Ponadto, oświadczamy, iż nigdy w przyszłości nie dopuścimy się powyższych nieetycznych działań”, 5) zasądzenie od pozwanych na rzecz strony powodowej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu strona powodowa wskazała, iż dnia 2 października 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. ogłosił przetarg nieograniczony nr (...) pn. „Budowa kabla średniego napięcia 15 kV pomiędzy elektrownią wodną w Ś. a (...) W., gminy: M. i W., pow. (...), woj. (...)”. Strona powodowa – jako oferent – spełniała wszystkie wymagania zamawiającego wskazane szczegółowo w SIWZ. Do w/w przetargu przystąpiła także – jako dostawca kabli średnich napięć 15 kV – firma (...) s.c. P. M., J. S. z siedzibą w C.. (...) s.c. – P. M. i J. S., będący pozwanymi w niniejszej sprawie – przed zawiązaniem spółki cywilnej byli pracownikami spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w D.. Strona powodowa pokreśliła, iż (...) sp. z o.o. jest spółką kontynuującą działalność spółki (...) sp. z o.o., która obecnie nie jest w stanie prowadzić swoich spraw w związku z brakiem osób wchodzących w skład zarządu spółki. W terminie związania ofertą, tj. przez okres 30 dni od dnia 20 października 2014 r., pozwani poinformowali M. B. z Inspektoratu (...) Zbiornika W. Ś., że (...) znajduje się w stanie upadłości, przedkładając stosowne postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 lutego 2014 r. o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Równocześnie pozwani wskazywali, że spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. jest powiązana z upadłym przedsiębiorcą, w związku z czym również ona objęta jest postępowaniem upadłościowym. W ocenie strony powodowej, postępowanie pozwanych miało na celu zdyskredytowanie oferty (...) sp. z o.o. i przyczyniło się do wykluczenia jej z postępowania przetargowego. Opisane powyżej działanie pozwanych doprowadziło również do naruszenia dobra osobistego (...) sp. z o.o. w postaci jej dobrego imienia (dobrej opinii, renomy i marki). Nieprawdziwe informacje rozpowszechnione przez pozwanych narażają stronę powodową na straty finansowe poprzez podważenie zaufania do niej – jako przedsiębiorcy, zarówno na etapie rozpatrywania złożonej oferty w przedmiotowym przetargu, jak i w przyszłości. Pozwani P. M. i J. S. w odpowiedzi na pozew z dnia 13 kwietnia 2015 r. (k. 60 – 69) wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwani wskazali, iż nie jest jasne na jakiej podstawie strona powodowa uważa się za „kontynuatorkę” innego przedsiębiorcy – (...) sp. z o.o. z siedzibą w D., ani tym bardziej A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. – (...) w D., obecnie w upadłości likwidacyjnej ogłoszonej postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 lutego 2014 r., skoro pomiędzy wymienionymi podmiotami nie istnieją żadne powiązania personalne ani kapitałowe. Odnosząc się do okoliczności związanych z przekazaniem M. B. informacji o ogłoszeniu upadłości wobec A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. – (...) w D., pozwani zaprzeczyli, aby wymienionej osobie przedstawili postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Wskazali również, iż z M. B. przeprowadzono tylko jedną rozmowę telefoniczną, która miała miejsce w dniu --- STRONA 3 --- 25 sierpnia 2014 r., a nie jak podano w pozwie po 20 października 2014 r. W ocenie pozwanych samo ujawnienie tego rodzaju informacji w żaden sposób nie mogło naruszyć dóbr osobistych strony powodowej, bowiem podmioty te nie są ze sobą powiązane w znaczeniu prawnym, a fakt zatrudnienia A. Ś. przez powodową spółkę nie ma znaczenia dla przedmiotu sprawy. Natomiast postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest jawne i zostało upublicznione wiele miesięcy wcześniej. Pozwani podnieśli także, iż nie są prawdziwe twierdzenia strony powodowej, jakoby pozwani wypowiadali się w jakimkolwiek zakresie na temat objęcia jej postępowaniem upadłościowym. Pozwani podkreślili, iż nie brali udziału w postępowaniu przetargowym, o którym mowa w pozwie, a jedynie oferowali sprzedaż kabli ewentualnym wykonawcom. W piśmie procesowym z dnia 22 maja 2015 r. (k. 76 – 81) strona powodowa wskazała, że niezgodne z prawdą są twierdzenia pozwanych, iż powodowa spółka nie jest „kontynuatorką” innego przedsiębiorcy jakim jest spółka (...) sp. z o.o. czy innego przedsiębiorcy jakim jest A. Ś. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...). Ponadto strona powodowa podniosła, iż dobra osobiste spółki (...) sp. z o.o. zostały naruszone także w korespondencji mailowej z dnia 19 grudnia 2014 r. oraz z dnia 23 grudnia 2014 r. kierowanej przez pozwanego P. M. – wspólnika (...) s.c. do M. J. ze spółki (...) sp. z o.o. Konsekwencją działań pozwanych było pismo z dnia 29 grudnia 2014 r. skierowane przez wykonawcę – (...) sp. z o.o. do zamawiającego – Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K., realizującego inwestycję w Ś., w którym wskazano, że dostawca kabla – (...) jest w upadłości. W wyniku tych działań Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. wstrzymał realizację kontraktu na dostawę kabla od strony powodowej. Na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony powodowej oświadczył, iż cofa żądanie pozwu w zakresie wyartykułowanym w pkt 4 pozwu. Bezsporne pomiędzy stronami były następujące okoliczności: Dnia 2 października 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. ogłosił przetarg nieograniczony nr (...) pn. „Budowa kabla średniego napięcia 15 kV pomiędzy elektrownią wodną w Ś. a (...) W., gminy: M. i W., pow. (...), woj. (...)”. Ponadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. Ś. od dnia 30 stycznia 2009 r. prowadził działalność gospodarczą, pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa (...) w D.. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2014 r., sygn. akt VIII GU 243/13/S, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, VIII Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika w stosunku do A. Ś. prowadzącego w/w działalność gospodarczą. Dowód: wydruk z (...) dotyczący A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo – Usługowa (...) (k. 24). Od dnia 20 lipca 2012 r. do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS (...) wpisana jest spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w D.. Jedynym wspólnikiem w wymienionej spółce jest A. Ś.. Obecnie spółka nie posiada zarządu. Dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla (...) sp. z o.o. (k. 19 – 23). Od dnia 2 kwietnia 2014 r. do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS (...) wpisana jest spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. Jedynym wspólnikiem w wymienionej spółce jest M. F.. Funkcję Prezesa jednoosobowego zarządu w tejże spółce również pełni M. F.. A. Ś. jest zatrudniony w spółce (...) sp. z o.o. na stanowisku Dyrektora Generalnego od początku jej działalności. Dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców dla (...) sp. z o.o. (k. 14 – 18); zeznania świadka A. Ś. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2016 r. – 00:33:21). --- STRONA 4 --- W sierpniu 2014 r. pozwany P. M. skontaktował się telefonicznie z M. B., który był inspektorem nadzoru inwestorskiego podczas realizacji przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. inwestycji związanej z elektrownią wodną w Ś.. Podczas tej rozmowy pozwany poinformował M. B., że dostawca kabla A. Ś. jest w stanie upadłości. W trakcie tej rozmowy padała nazwa przedsiębiorcy (...). M. B. miał wiedzę, że w projekcie inwestycji przewidywano wykorzystanie kabla T.. Korzystając z Internetu ustalił, że wyłącznym dystrybutorem kabla T. jest (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. W późniejszym okresie pozwany P. M. przekazał M. B. kolejne informacje na temat upadłości A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa (...) w D.. Dowód: zeznania świadka M. B. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 14 października 2015 r. – od 00:24:30 do 00:50:32). Spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. nie uczestniczyła w przetargu ogłoszonym w dniu 2 października 2014 r. przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. pn. „Budowa kabla średniego napięcia 15 kV pomiędzy elektrownią wodną w Ś. a (...) W., gminy: M. i W., pow. (...), woj. (...)”, ponieważ w przetargu tym uczestniczyli wykonawcy, a nie dystrybutorzy czy sprzedawcy kabla. Dowód: zeznania świadka M. B. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 14 października 2015 r. – 00:53:56). W dniu 19 grudnia 2014 r. pozwany P. M., działając jako wspólnik (...) s.c. P. M., J. S., skierował do M. J. – pracownika spółki (...) sp. z o.o., będącej wykonawcą w/w przetargu, wiadomość e-mail, w której znalazły się m.in. następujące stwierdzenia: „Tak jak wspomniałem, zmiana nazwy posiadacza certyfikatu (...) została przeprowadzona bezprawnie, ponieważ 17-02-2014 ogłoszono upadłość pana Ś., a zmiana na certyfikacie została wprowadzona dnia 18.08.2014. W świetle tego, certyfikat zgodności oraz znaki towarowe (m.in. (...)) należą do syndyka masy upadłości (...) K. W. (…). Tak naprawdę sprawa nadaje się dla prokuratora ponieważ upadły nie posiadał czynnej legitymacji do składania żadnych wniosków w imieniu firm: (...), (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o. po 17-02-2014”. Załącznik do w/w wiadomości stanowiło pismo z dnia 20 października 2014 r. skierowane do Urzędu Patentowego RP, w którym K. W., działający jako syndyk masy upadłości A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) w D., informował, iż w związku z ogłoszeniem upadłości A. Ś. został pozbawiony prawa zarządu swoim majątkiem, a tym samym nie jest upoważniony do podejmowania decyzji dotyczących wymienionego w piśmie znaku towarowego. W piśmie tym wskazano również, iż upadły przestał być reprezentantem (...) sp. z o.o., w związku z czym nie jest upoważniony do dysponowania znakami towarowymi należącymi do tej spółki. Dowód: wiadomość e-mail z dnia 19 grudnia 2014 r. wraz z załącznikiem (k. 82 i 84), zeznania świadka M. L. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2016 r. – od 00:11:34 do 00:30:46), zeznania świadka K. W. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2016 r. – od 01:08:21 do 01:15:44). W dniu 23 grudnia 2014 r. pozwany P. M., działając jako wspólnik (...) s.c. P. M., J. S., skierował do M. J. – pracownika spółki (...) sp. z o.o. wiadomość e-mail, o treści: „(…) W załączeniu przesyłam kopię pisma wysłanego przez syndyka do Instytutu (...) w sprawie bezprawnie dokonanych zmian w certyfikacie zgodności nr (...). Mam nadzieję, że to pismo skutecznie odstraszy inwestora od zakupu kabla u p. Ś. (…)”. Dowód: wiadomość e-mail z dnia 23 grudnia 2014 r. (k. 83), zeznania świadka M. L. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2016 r. – od 00:11:34 do 00:30:46), zeznania świadka K. W. (elektroniczny protokół rozprawy z dnia 1 lutego 2016 r. – od 01:08:21 do 01:15:44). Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o wymienione wyżej dokumenty, których autentyczność i wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron. --- STRONA 5 --- Sąd oparł się również na zeznaniach świadków M. B., M. L. i K. W., które Sąd ocenił jako w pełni wiarygodne, bowiem były one jasne, spójne i logiczne. Sąd odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadka A. Ś. w zakresie w jakim zeznał on, iż na skutek działań pozwanych kontrahenci powodowej spółki zaczęli utożsamiać upadłość A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa (...) w D. z upadłością spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. W ocenie Sądu wątpliwości co do ewentualnych powiązań osobowych i kapitałowych upadłego z powodową spółką wynikały z faktu, iż podmioty te mają podobne w brzemieniu nazwy i łączyła je osoba A. Ś., który jako Dyrektor Generalny powodowej spółki faktycznie reprezentował ją w kontaktach z podmiotami zewnętrznymi, co zresztą wynika z zeznań świadka M. B.. Sąd nie oceniał zeznań świadka M. S., bowiem świadek ten oświadczył, iż nie ma żadnej wiedzy na temat okoliczności będących przedmiotem niniejszego postępowania. Sąd uznał za wiarygodne zeznania M. F. przesłuchanej w charakterze strony powodowej oraz zeznania pozwanych P. M. i J. S. tylko w takim zakresie w jakim są one zgodne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w Radomiu do sygn. akt IV P 1366/12 oraz z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie do sygn. akt IV P 1983/12/ N. Postępowanie cywilne nie przewiduje bowiem możliwości dopuszczania dowodu z „akt sprawy”. Strona powołująca dowód winna wskazać, które fakty w innym postępowaniu – ze wskazaniem kart akt tego postępowania – uzasadniają wskazaną przez nią tezę dowodową (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt I ACa 1678/14, LEX nr 1667579). Sąd oddalił wniosek o zobowiązanie pozwanych do wydania treści zapisów znajdujących się na serwerze, bowiem wniosek dowodowy powinien zawierać tezę dowodową i nie może ograniczać się do wskazania samego dowodu, który ma być przeprowadzony. Tezy dowodowej nie mogą zastępować przypuszczenia Prezesa Zarządu powodowej spółki, iż pozwani mogli kierować jakąś szkalującą stronę powodową korespondencję do jej kontrahentów. Sąd oddalił wniosek o zobowiązanie strony powodowej i jej pełnomocnika do przedstawienia treści umów dotyczących uzyskania przez stronę powodową praw do znaku towarowego (...), uznając, iż wnioskowany dowód dotyczy okoliczności, która nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków J. W. i A. J., bowiem okoliczności na które był powoływany dowód z zeznań tych świadków były nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wnioski te nie były złożone na okoliczności faktyczne w oparciu o które wywodzony był pozew - zawarte w punkcie II uzasadnienia pozwu. Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków M. J. i A. S., bowiem w ocenie Sądu okoliczności na które świadkowie mieli zeznawać wykazane zostały treścią korespondencji mailowej z 19 i 23 grudnia 2014 r., w pozostałym zakresie dotyczyły jedynie hipotetycznych okoliczności, iż pozwani mogli kierować jakąś szkalującą stronę powodową korespondencję do jej kontrahentów. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W związku z cofnięciem przez pełnomocnika strony powodowej żądania pozwu w zakresie wyartykułowanym w pkt 4 pozwu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r., Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, na zasadzie art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog --- STRONA 6 --- w/w dóbr osobistych jest katalogiem otwartym, tj. nie zawiera wyczerpującego wyliczenia wszystkich dóbr osobistych człowieka podlegających ochronie prawnej. Konsekwencje naruszenia dobra osobistego określone zostały w art. 24 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dóbr osobistych art. 24 § 1 k.c. odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, a w szczególności do art. 448 k.c. Ostatni powołany przepis stanowi, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W myśl art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Odpowiednie stosownie regulacji o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych do osób prawnych oznacza zarówno modyfikację katalogu dóbr osobistych, jak i środków służących ich ochronie. Katalog dóbr osobistych osób prawnych jest otwarty i opiera się częściowo na art. 23 k.c. Powszechnie przyjmuje się, iż dobrami takimi są w szczególności: dobre imię, nazwa, firma, tajemnica korespondencji, nietykalność pomieszczeń i tajemnica przedsiębiorstwa osoby prawnej. W orzecznictwie wskazuje się, iż dobra osobiste osób prawnych – to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swym zakresem działań (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1986 r., sygn. akt II CR 295/86, OSNC 1988/2-3/40). Zgodnie z treścią przytoczonych powyżej przepisów, w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało zbadać czy zostały spełnione przesłanki ochrony dóbr osobistych w postaci: istnienia dobra osobistego, zagrożenia lub naruszenia tego dobra wskutek działań pozwanych oraz bezprawności takiego zagrożenia lub naruszenia. Jednocześnie należy mieć na względzie, iż przepis art. 24 § 1 k.c. ustanawia jedynie domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Natomiast sam fakt ich naruszenia nie podlega domniemaniu. Zatem zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodu, wyrażoną w art. 6 k.c., stronę powodową obciążał obowiązek wykazania, iż doszło do naruszenia jej dóbr osobistych na skutek działania pozwanych, zaś na pozwanych ciążył obowiązek wykazania, że ich działania nie były bezprawne. Art. 23 k.c. wymienia cześć jako jedno z dóbr osobistych osób fizycznych. W przypadku osób prawnych ochrona godności (tzw. cześć wewnętrzna) nie wchodzi w rachubę, dlatego ochronie podlegać będzie tylko tzw. cześć zewnętrzna, tj. dobre imię. Dobre imię osoby prawnej to opinia jaką mają o niej inne osoby z uwagi na zakres działalności tej osoby, a zatem dobre imię to dobro osobiste odnoszące się do zewnętrznego postrzegania danej osoby prawnej. O zewnętrznym postrzeganiu osoby świadczy też jej reputacja czy wizerunek (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2015 r., sygn. akt I ACa 544/15, LEX nr 1916612). Uwzględnia się tu nie tylko renomę wynikającą z dotychczasowej działalności osoby prawnej, ale i niejako zakładaną (domniemaną) renomę osoby prawnej od chwili jej powstania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt I CSK 16/14, LEX nr 1621771). Dobre imię to jedno z najważniejszych dla osoby prawnej dóbr osobistych, gdyż ma ono decydujący wpływ na jej pozycję, a jego podważenie może doprowadzić do uniemożliwienia realizacji funkcji osoby prawnej i w konsekwencji zaprzestania jej istnienia. W przypadku osób prawnych, których głównym celem jest prowadzenie działalności gospodarczej, szczególnie ważnym elementem ich renomy jest wiarygodność finansowa, gdyż z reguły decyduje ona o faktycznej możliwości wchodzenia w stosunki gospodarcze z innymi podmiotami na rynku, zaś jej podważenie zwykle prowadzi do utraty kontrahentów lub żądania przez nich dodatkowych zabezpieczeń, co obniża rentowność działalności. Do naruszenia dobrego imienia osoby prawnej dochodzi w przypadku rozpowszechniania dyskredytujących ją informacji, a niewątpliwie takimi są dla przedsiębiorcy wiadomości o niepłaceniu kontrahentom, zagrożeniu upadłością czy prowadzeniu nierzetelnej dokumentacji księgowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt VI ACa 499/14, LEX nr 1766093). W orzecznictwie wskazuje się, że o ile w przypadku osób fizycznych można analizować czy trzeba brać pod uwagę subiektywne czy obiektywne kryteria naruszenia dóbr, to w przypadku osób prawnych decydujące, ale zarazem jedyne znaczenie mają obiektywne kryteria naruszenia dóbr osobistych. Osoby prawne nie mogą odczuwać, tak jak ludzie, wyrządzonej im krzywdy i wykluczone jest uwzględnianie w tym względzie ujemnych odczuć osób tworzących substrat osobowy osoby prawnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego --- STRONA 7 --- w Warszawie z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt VI ACa 1199/11, LEX nr 1312116). W przypadku osób fizycznych miarą obiektywizacji oceny, czy rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych, będzie rzeczywiście zwykle odwołanie się do odczuć, przeżyć i reakcji przeciętnego człowieka. Kryterium takie, co oczywiste, zawodzi w przypadku osób prawnych, jako podmiotów o charakterze konwencjonalnym, nie dysponujących sferą przeżyć psychicznych. Nie można byłoby natomiast z tą sferą identyfikować odczuć pracowników, członków organów, właścicieli ekonomicznych itp. osoby prawnej. Przyjmuje się w związku z tym, że do naruszenia dobra osobistego osoby prawnej, w szczególności jej prawa do dobrego imienia (dobrej sławy, reputacji), dochodzi wówczas, gdy zachowanie sprawcy prowadzi (lub potencjalnie może prowadzić) do utraty zaufania do niej, potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swych zadań (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt I ACa 444/14, LEX nr 1496033). Natomiast bezprawne jest zachowanie sprzeczne z szeroko pojętym porządkiem prawnym, a więc z obowiązującymi przepisami ustawy bądź regułami wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w ochronie uzasadnionego interesu. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, iż trzy pomioty gospodarcze, tj. A. Ś. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa (...) w D., (...) sp. z o.o. z siedzibą w D. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., nie są podmiotami powiązanymi w znaczeniu prawnym. Pomimo, iż strona powodowa nie jest następcą prawnym wymienionych podmiotów, to jednak z pisma procesowego reprezentującego ją pełnomocnika, będącego jednocześnie Prezesem Zarządu powodowej spółki, wynika, że spółka (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. uważa się za „kontynuatorkę” działalności tych dwóch przedsiębiorców. W niniejszej sprawie Sąd ustalił, że pozwany P. M. działając jako wspólnik (...) s.c. P. M., J. S. w sierpniu 2014 r., w rozmowie telefonicznej, poinformował M. B. z inspektoratu budowy zbiornika wodnego w Ś. o upadłości A. Ś. prowadzącego działalność gospodarzą pod nazwą E. (...). Informacje o upadłości A. Ś. prowadzącego w/w działalność gospodarczą oraz o korespondencji kierowanej w sprawie upadłego przez syndyka masy upadłości do Urzędu Patentowego RP i Instytutu (...) pozwany P. M. przekazywał również pracownikowi spółki (...) sp. z o.o., będącej wykonawcą inwestycji w Ś., w korespondencji e-mailowej z dnia 19 i 23 grudnia 2014 r. W ocenie Sądu rozpowszechnianie przez pozwanego P. M. zgodnej z prawdą informacji o upadłości A. Ś. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa (...) w D. nie może zostać uznane za działanie sprzeczne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego, a zatem nie było to działanie bezprawne. Natomiast wątpliwości kontrahentów strony powodowej co do ewentualnych powiązań osobowych i kapitałowych upadłego z powodową spółką wynikały z faktu, iż podmioty te mają podobne w brzemieniu nazwy (fonetycznie brzmiące identycznie) i łączyła je osoba A. Ś., który jako Dyrektor Generalny powodowej spółki faktycznie reprezentował ją w kontaktach z podmiotami zewnętrznymi. Zdaniem Sądu subiektywne odczucia Prezesa Zarządu strony powodowej (będącego jednocześnie jedynym wspólnikiem powodowej spółki i jej pełnomocnikiem procesowym) oraz Dyrektora Generalnego powodowej spółki – (...), dotyczące naruszenia dobrego imienia (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w wyniku działań pozwanych, nie zostały w żaden obiektywny sposób potwierdzone. Reasumując, ocena materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do stwierdzenia, że w ustalonym stanie faktycznym dobra osobiste strony powodowej nie zostały naruszone przez pozwanych, a podjęte przez nich działania nie nosiły cech bezprawności. W związku z powyższym należało odmówić stronie powodowej ochrony przewidzianej w przepisach art. 23 k.c. i art. 24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. oraz w zw. z art. 448 k.c. i oddalić powództwo jako bezzasadne, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. O kosztach postępowania w pkt III sentencji wyroku orzeczono na zasadzie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., zasądzając od przegrywającej sprawę strony powodowej na rzecz pozwanego P. M. kwotę 2.777 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na zasądzoną kwotę złożyły się: kwota 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego od roszczenia o charakterze majątkowym (§ 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.), kwota 360 zł tytułem zwrotu --- STRONA 8 --- kosztów zastępstwa procesowego od roszczenia o charakterze niemajątkowym (§ 11 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia) oraz kwota 17 zł tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa. O kosztach postępowania w pkt IV sentencji wyroku Sąd orzekł na zasadzie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., zasądzając od przegrywającej sprawę strony powodowej na rzecz pozwanego J. S. kwotę 3.103 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na zasądzoną kwotę złożyły się: koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa pozwanego w wysokości 326 zł, kwota 2.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego od roszczenia o charakterze majątkowym (§ 6 pkt 5 w/w rozporządzenia), kwota 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego od roszczenia o charakterze niemajątkowym (§ 11 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia) oraz kwota 17 zł tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział#I C 376/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Krakow#art. 355 § 1 k.p.c.#art. 203 § 1 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 43 k.c.#art. 6 k.c.#Art. 23 k.c.#art. 24 k.c.