Postanowienie I C 368/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Kra

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 368/12 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Bednarczuk Protokolant: st. sekr. Alina Pieczara po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. w Krakowie sprawy z powództwa (…) przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę --- STRONA 2 --- I nakazuje pozwanemu (…), aby złożył na piśmie, podpisane czytelnym imieniem i nazwiskiem, na białej kartce papieru, formatu A4, czarną czcionką Arial, o rozmiarze 12 punktowym, oświadczenie skierowane do powoda (…), na jego adres, o następującej treści: „W związku z pismem z dnia 18 lutego 2011 r., skierowanym przeze mnie do Wojewody (…), w którym formułowałem nieprawdziwe zarzuty wobec Pana, oświadczam, że przepraszam Pana za bezprawne i bezpodstawne naruszenie Pana imienia przez formułowanie we wskazanym piśmie zarzutów odnośnie: a) prowadzonych przeciwko Panu śledztw w sprawie domniemanych nieprawidłowości boiska przy budowie „(…)” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 r., b) zlokalizowania przez Pana boiska sportowego w (…) w terenie zalewowym, c) przebarwienia przez Pana skali zniszczeń w (…) w związku z powodzią i chęcią wypromowania przez Pana własnej osoby, d) przymierzenia się do pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu (…), a w szczególności dla Pana rodziny, Podkreślam, że podane w piśmie informacje są nieprawdziwe, a wskazane zostały w celu podważenia zaufania wobec Pana potrzebnego dla piastowania przez Pana stanowiska wójta gminy (…).” II nakazuje pozwanemu (…) opublikowanie w czasopiśmie wydawanym przez Urząd Gminy (…) pod tytułem „(…)” w pierwszym numerze tego czasopisma wydanym po --- STRONA 3 --- uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, oświadczenia, zajmującego co najmniej połowę pierwszej lub drugiej strony tego czasopisma, czarną czcionką, o rozmiarze co najmniej 12 punktowym, o następującej treści: „W związku z pismem z dnia 18 lutego 2011 r., skierowanym przeze mnie do Wojewody (…) Pana (…), w którym formułowałem nieprawdziwe zarzuty wobec (…), oświadczam, że przepraszam Pana (…) za bezprawne i bezpodstawne naruszenie jego dobrego imienia przez formułowanie we wskazanym piśmie zarzutów odnośnie: a) prowadzonych przeciwko (…) śledztw w sprawie domniemanych nieprawidłowości boiska przy budowie „(…)” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 r., b) zlokalizowania przez (…) boiska sportowego w (…) w terenie zalewowym, c) przebarwienia przez (…) skali zniszczeń w Gminie (…) w związku z powodzią i chęcią wypromowania swojej osoby, d) przymierzenia się przez (…) do pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu (…), a w szczególności dla jego rodziny, Podkreślam, że podane w piśmie informacje są nieprawdziwe, a wskazane zostały w celu podważenia zaufania wobec Pana (…) potrzebnego dla piastowania przez niego stanowiska wójta gminy (…).” III upoważnia powoda (…) do opublikowania oświadczenia z punktu II wyroku, w razie nie opublikowania tego oświadczenia przez pozwanego (…) --- STRONA 4 --- IV zasądza od pozwanego (…) na rzecz … . w (…) kwotę 7 000 zł. ( siedem tysięcy złotych ) V oddala powództwo w pozostałym zakresie VI zasądza od pozwanego (…) na rzecz powoda (…) kwotę 2 702 zł. tytułem kosztów postępowania VII zasądza od powoda (…) na rzecz pozwanego kwotę 1 008 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego Sygn. akt I C 368/12 UZASADNIENIE wyroku z 23 listopada 2012 r. Powód (…) – w ostatecznie sprecyzowanym pozwie skierowanym przeciwko pozwanemu (…) (k. 2-11, k. 114-115) – wniósł o: 1. nakazanie pozwanemu złożenia pisemnego oświadczenia skierowanego do powoda, o następującej treści: „Sz. P. (…) W związku z pismem z dnia 18 lutego 2011 roku, skierowanym przeze mnie do Wojewody (…) Pana (…) , w którym formułowałem nieprawdziwe zarzuty wobec Pana, oświadczam, że przepraszam Pana za bezprawne i bezpodstawne naruszenie Pana imienia przez formułowanie we wskazanym piśmie fałszywych zarzutów odnośnie: a) prowadzonych przeciwko Panu śledztw w sprawie domniemanych nieprawidłowości przy budowie „ (…) ” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 roku, --- STRONA 5 --- b) nieprawidłowości w lokalizacji przez Pana boiska sportowego w (…) tj. zlokalizowania boiska na terenie zalewowym oraz (lub) wykonania inwestycji budowy w sposób wadliwy, c) „przebarwienia” przez Pana skali zniszczeń w Gminie (…) w związku z powodzią i rzekomą chęcią „wypromowania” przez Pana własnej osoby, d) chęci Pana do rzekomego pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu (…) , a w szczególności dla Pana rodziny. Podkreślam, że podane w piśmie informacje są nieprawdziwe, a wskazane zostały jedynie w celu podważenia zaufania wobec Pana potrzebnego dla piastowania przez Pana stanowiska wójta gminy (…) . (…) ” z tym zastrzeżeniem, iż oświadczenie to ma zostać własnoręcznie i czytelnie podpisane przez pozwanego jego imieniem i nazwiskiem bezpośrednio pod tekstem oświadczenia, a pismo, w którym zostanie zamieszczone oświadczenie powinno być formatu A4, sporządzone na białej karcie papieru, czarną czcionką Arial o rozmiarze 12-punkotwym, jak również ma zawierać wyłącznie tekst oświadczenia bez żadnych wprowadzeń, dodatków, komentarzy, omówień, czy odniesień oraz innych zabiegów formalnych i treściowych umniejszających znaczenie, rangę i powagę oświadczenia. Pismo zawierające oświadczenie powinno zostać przesłane na adres powoda: (…) , woj. (…) , pocztą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w terminie tygodnia od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie; 2. o nakazanie pozwanemu opublikowania na jego własny koszt w czasopiśmie wydawanym przez . (…) pt. „ (…) ”, w pierwszym numerze tego czasopisma wydanym po uprawomocnieniu się wyroku w niniejszej sprawie, lecz nie później niż w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r., oświadczenia zajmującego co najmniej połowę pierwszej lub drugiej strony tego czasopisma, wydrukowanego czytelną, czarną czcionką o rozmiarze co najmniej 12- --- STRONA 6 --- punktowym, bez żadnych wprowadzeń, dodatków, omówień, czy odniesień, o treści: „ W związku z pismem z dnia 18 lutego 2011 roku skierowanym przeze mnie do . (…) Pana (…) , w którym formułowałem nieprawdziwe zarzuty wobec (…) za bezprawne i bezpodstawne naruszenie jego dobrego imienia przez formułowanie we wskazanym piśmie fałszywych zarzutów odnośnie: a) prowadzonych przeciwko (…) śledztw w sprawie domniemanych nieprawidłowości przy budowie „ (…) ” w (…) . (…) w grudniu 2010 roku, b) nieprawidłowości w lokalizacji przez (…) boiska sportowego w (…) tj. zlokalizowania na ternie zalewowym oraz (lub) wykonania inwestycji budowy w sposób wadliwy, c) „przebarwienia” przez (…) skali zniszczeń w . (…) w związku z powodzią i rzekomą chęcią „wypromowania” swojej osoby, d) chęci (…) do rzekomego pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z …, a w szczególności dla jego rodziny. Podkreślam, że podane w piśmie informacje są nieprawdziwe, a wskazane zostały jedynie w celu podważenia zaufania wobec Pana (…) potrzebnego dla piastowania przez niego stanowiska wójta gminy (…) . (…) ”; 3. o upoważnienie powoda do zastępczego wykonania wyroku na koszt pozwanego, w razie niewykonania przez niego nakazu, o którym mowa w pkt. 2 powyżej w terminie do 30 czerwca 2013 r.; 4. o zasądzenie od pozwanego na rzecz … w (…) kwoty 12.000 zł tytułem obowiązku zapłaty sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny; 5. o zobowiązanie pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dobrego imienia powoda poprzez formułowania i rozpowszechnienie w jakiejkolwiek formie (w szczególności pisemnej, ustnej bądź za pośrednictwem środków masowego przekazu) zarzutów opisanych w żądaniu pozwu; --- STRONA 7 --- 6. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko powód podniósł, iż od 2006 r. pełni on funkcję wójta . (…) , zaś pozwany jest przedsiębiorcą, wiceprezesem spółki (…) . Według powoda, pozwany w dniu 18 lutego 2011 r. skierował do … (…) pismo zawierające szereg zarzutów, twierdzeń i opinii sformułowanych na temat powoda i jego rodziny, przy czym – zdaniem powoda – wszystkie one są nieprawdziwe, godzą w powoda w związku ze sprawowaną przez niego funkcją w administracji samorządowej i podważają zaufanie do niego jako wójta Gminy (…) . W odpowiedzi na pismo pozwanego, (…) . w (…) , pismem z dnia 8 marca 2011 r. przedstawił informację, gdzie częściowo podważono twierdzenia pozwanego, a częściowo stwierdzono swoją niewłaściwość do rozpatrywania skargi pozwanego. Pismo pozwanego przesłane zostało do wiadomości Rady Gminy (…) . Zdaniem powoda, działania pozwanego niewątpliwie miały charakter działań bezprawnych i sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. Jego zdaniem, treść w/w pisma pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. narusza godność osobistą pozwanego, definiowaną jako oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi; w ocenie powoda, nie dość, że pismo pozwanego nacechowane jest brakiem elementarnego szacunku wobec powoda, to przede wszystkim ukierunkowane jest ono na wywołanie takiego wrażenia i odczucia u jego adresata tj. Wojewody (…) . Według powoda, bezpodstawnie przypisano mu szereg nagannych cech bądź zachowań, w szczególności takich jak: kłamstwo, zaniedbania, wykorzystywanie ludzkiej tragedii dla wypromowania własnej osoby – zarzuty opisane w kontekście powodzi; chciwość i manipulowanie ludźmi – zarzuty sformułowane in fine pisma pozwanego. Dodatkowo pozwany w całą sprawę ”wciągnął” rodzinę powoda (w tym osoby wymienione z imienia i nazwiska tj. (…) i (…) ), pomimo iż nie są to ludzie będący osobami publicznymi. Zdaniem powoda, jego żądania stricte stanowią czynności --- STRONA 8 --- konieczne do usunięcia skutków naruszenia. Ponadto powód podał, iż pozwany wraz z córką (…) – w okresie wyborów odbywających się 21 listopada 2010 r. – rozpowszechniali anonimową broszurę pt. „ (…) ”, która zawierała szereg informacji nieprawdziwych i naruszała dobra osobiste powoda. W związku z rozpowszechnianiem wskazanej broszury, powód skierował do Sądu Okręgowego w (…) pozew o ochronę dóbr osobistych przeciwko (…) i (…) – sprawa ta ostatecznie zakończyła się zawarciem ugody, gdzie powód wycofał pozew wobec (…) , a żona (…) zobowiązana została do opublikowania na jej koszt stosownych przepisów, „za rozpowszechnianie broszury naruszającej dobre imię powoda, jego cześć oraz podważającej jego kompetencje do sprawowania stanowiska Wójta Gminy (…) ”. W odpowiedzi na pozew (k. 63-71) pozwany (…) wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany na wstępie zaznaczył, iż między tymi samymi stronami przed Sądem (…) , pod sygn. akt I C (…) toczyło się już postępowanie o ochronę dóbr osobistych, którego zakres przedmiotowy był zbieżny z niniejszym postępowaniem. W poprzedniej sprawie między powodem a pozwaną (…) została zawarta ugoda, w której pozwana zobowiązana została do opublikowania na swój koszt stosownych przeprosin, natomiast wobec (…) powód cofnął pozew z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia. Jak podkreślił pozwany, cofnięcie pozwu wraz z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia powoduje per se wygaśnięcie roszczenia, w związku z czym wytoczenie powództwa przez powoda w oparciu o roszczenie, którego się zrzekł, jest niedopuszczalne i w związku z tym zasadne jest wnoszenie o oddalenie powództwa z powodu braku podstawy do jego wytoczenia. --- STRONA 9 --- Abstrahując od powyższego pozwany podniósł, iż powód pełni funkcję wójta gminy (…) , a w związku z tym jest osobą publiczną, co powoduje automatycznie niejako znaczne ograniczenie sfery prywatności powoda, bowiem interes społeczny wymaga, by jego postępowanie zarówno w życiu zawodowym jak i prywatnym odznaczało się dużym stopniem dostępności dla opinii publicznej. Pozwany podkreślił, iż pisząc list do Wojewody (…) działał z pobudek czysto obywatelskich. Podejmując takie działania miał na celu doprowadzenie do zainteresowania stosownego organu działaniami wójta gminy, której pozwany jest mieszkańcem. W opinii pozwanego, analogiczne zachowania należy aprobować, gdyż są one przejawami występowania w życiu publicznym społeczeństwa obywatelskiego, które jest standardem w krajach Europy Zachodniej – pozwany pisząc przedmiotowy list nie podejmował żadnych zachowań zmierzających do szkalowania powoda, a jego działania były jedynie determinowane chęcią zwrócenia uwagi organu administracji rządowej w województwie do przeprowadzenia stosownych kontroli w gminie. W ocenie powoda, działanie pozwanego nie było bezprawne, ponieważ działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie gminy. W przekonaniu pozwanego, wszelkie jego argumenty przedstawione w przedwyborczej broszurce jak i w piśmie do Wojewody (…) pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną przez wójta działalnością publiczną. W związku z powyższym nie można powodowi czynić zarzutu naruszenia dobra osobistego, ponieważ pozwany miał prawo do wyrażania swoich opinii o działaniach powoda jako wójta realizującego prawa i obowiązki przedstawiciela władzy wykonawczej w gminie i pozwany przez to miał prawo do poddania tej działalności krytyce. Według pozwanego, powództwo winno zostać oddalone przede wszystkim z uwagi na wystąpienie braku możliwości formalnego rozstrzygnięcia na korzyść powoda – skuteczne zrzeczenie się roszczenia, jak również z powodu braku realizacji bezprawności działania pozwanego, co jest fundamentalnym elementem konstrukcji z przepisu art. 24 k.c. --- STRONA 10 --- W piśmie procesowym z dnia 16 maja 2012 r. (k. 75-79), powód zaznaczył iż, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I C (…) powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia wobec (…) , jednakże roszczenie to odnosiło się do faktu rozpowszechniania przez pozwanego i jego córkę broszury pt. „ (…) ”. W niniejszym zaś procesie podstawę faktyczną roszczeń stanowi fakt skierowania przez pozwanego do Wojewody (…) pisma zawierającego nieprawdziwe informacje o powodzie oraz skutki jakie pismo to wywołało po jego „wpłynięciu” do wiadomości publicznej. W konsekwencji, zdaniem powoda, porównując treść żądań obu pozwów należy dojść do wniosku, że nie może być tutaj mowy o identyczności podstawy sporu. Bezsporne w sprawie było, iż: Powód (…) od 2006 r. piastuje stanowisko wójta gminy (…) . Pozwany (…) jest przedsiębiorcą, wiceprezesem (…) w (…) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie wyborów samorządowych odbywających się 21 listopada 2010 r. pozwany wraz z córką (…) – przedstawiając się jako grupa niezależnych osób w gminie (…) -rozpowszechniali anonimową broszurę pt. „ (…) ”, która zawierała szereg zarzutów wobec powoda, a także związanej z nim grupy radnych, którzy utworzyli komitet wyborczy wyborców „ (…) ”, popierający politykę wójta. Autorzy broszury zarzucili wójtowi m.in., że nie zadbał o zabezpieczenie przeciwpowodziowe gminy; że pomimo faktycznych zniszczeń „przebarwił” on skalę zniszczeń, aby „zaistnieć w mediach i na ludzkim nieszczęściu zbić polityczny kapitał”; że zatwierdził on osobiście lokalizację boiska sportowego w (…) pomimo, że w poprzedniej kadencji jako radny --- STRONA 11 --- protestował przeciwko temu projektowi zdając sobie sprawę z zagrożeń (autorzy broszury zwrócili uwagę, że tylko w 2010 roku boisko było co najmniej trzy razy zalewane) i proponując w zamian bardziej odpowiednie miejsce; a ponadto podnieśli, iż wobec wójta zostało wszczęte oficjalne śledztwo (obecnie sprawa w Prokuraturze), w związku z podejrzeniami o uchybienia w przetargu na budowę boiska, co naraziło budżet gminy na stratę w wysokości około 150.000 zł i wreszcie, że (…) został w przeszłości wyrzucony z technikum weterynaryjnego w (…) , a - według informacji zawartych na blogu „ (…) ” władze złożyły zawiadomienie do Prokuratury o wyprowadzenie przez (…) majątku z firmy (…) . dowód: pismo „ (…) ” /k. 14-16/. W dniu 18 lutego 2011 r. pozwany skierował do Wojewody (…) pismo zawierające szereg zarzutów, twierdzeń i opinii sformułowanych na temat powoda i jego rodziny. W szczególności pozwany wskazał, że przeciwko (…) było już prowadzone śledztwo w sprawie domniemanych nieprawidłowości przy budowie „ (…) ” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 r., a sprawa ta toczyła się z zawiadomienia Centralnego Biura Antykorupcyjnego w związku „z podejrzeniem popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez członków Stałej Komisji Przetargowej oraz wójta gminy (…) ”. Pozwany zarzucił również (…) , że jako wójt zlokalizował boisko w (…) na terenie zalewowym, które w roku wcześniejszym było 3 lub 4 krotnie zalewane, oraz, że inwestycja ta została wykonana wadliwie. Pozwany oskarżył także powoda o to, że ten „przebarwił skalę zniszczeń” w Gminie (…) , podając nieprawdę w jednym z wywiadów telewizyjnych, iż aż 70% infrastruktury drogowej zostało w gminie zniszczone, podczas gdy w rzeczywistości zniszczeniu uległo co najwyżej parę procent dróg i to w wyniku zaniedbań wójta. Według pozwanego, (…) chciał na powodzi wypromować swoją osobę. Wreszcie pozwany podał, iż --- STRONA 12 --- w styczniu 2011 r. w telewizji regionalnej (…) usłyszał wywiad z wójtem (…) oraz z pokrzywdzoną w powodzi rodziną (…) , z którego wynikało, że wójt przymierza się do pozyskania działek pod budowę domów dla „powodzian”, przy czym ziemię planuje pozyskać z Zarządu Lasów Państwowych. Pozwany zadeklarował, iż w pełni popiera pomoc, która jest kierowana do powodzian, jednocześnie jednak zarzucił, iż wiele osób chce powódź wykorzystać dla własnych interesów, przy czym „niewątpliwie do takich rodzin należy dobrze mu znana rodzina (…) ”. W zakończeniu przedmiotowego pisma pozwany wyraził nadzieję, iż swoje pismo kieruje pod właściwy adres, oświadczając przy tym, iż czyni to w sposób bezinteresowny, ponieważ zależy mu na gminie, w której się urodził i w której mieszka. Pozwany wyraził jednocześnie przekonanie, że „pragnienie władzy i pieniędzy oraz manipulowanie ludźmi w tych celach przyczyni się do zniszczenia gminy”. dowód: pismo pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. skierowane do Wojewody (…) /k. 17-18/. W odpowiedzi na w/w pismo pozwanego, (…) Urząd Wojewódzki w (…) , w piśmie z dnia 8 marca 2011 r., poinformował, iż powołana zarządzeniem Wojewody (…) nr (…) z dnia 27 maja 2010 r. Komisja Wojewódzka ds. szacowania strat spowodowanych przez klęski żywiołowe w infrastrukturze komunalnej przeprowadziła w 2010 r. na podstawie protokołów komisji lokalnych weryfikacje szacunku strat na terenie Urzędu Gminy (…) stwierdzając, iż w związku z powodzią uszkodzeniu uległo 48,574 km infrastruktury drogowej, a łączne straty wyniosły 6.337.167,00 zł, co stanowi 118,5% dochodów własnych gminy (…) na rok bezpośrednio poprzedzający rok wystąpienia klęski żywiołowej. Równocześnie Urząd zawiadomił, że w części dotyczącej zagadnień z zakresu pomocy społecznej w związku ze szkodami powodziowymi skarga przekazana została do Wydziału Polityki --- STRONA 13 --- Społecznej (…) Urzędu Wojewódzkiego w (…) . Ponadto Urząd poinformował, że w kwestii zastrzeżeń wobec Wójta Gminy (…) w sprawie wadliwie wybudowanego boiska sportowego w (…) ustalono, iż jego budowa wykonana została w ramach realizacji zadań własnych gminy, tym samym ewentualne zastrzeżenia pod adresem wójta Gminy w tym zakresie powinny być kierowane do Rady Gminy (…) , jako organu właściwego w sprawie, ewentualnie do organów nadzoru budowlanego. dowód: pismo (…) Urzędu Wojewódzkiego w (…) z dnia 8 marca 2011 r. /k. 19/; Pismo pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. zostało przesłane przez (…) Urząd Wojewódzki do Urzędu Gminy w (…) celem ustosunkowania się i wyjaśnienia przez władze Gminy zawartych w nim zarzutów. Pismo to, poza wątkiem prywatnym, zostało następnie odczytane na sesji Rady Gminy (…) (także z udziałem sołtysów i publiczności). Powód był zbulwersowany otrzymanym listem pozwanego, nie ukrywał swojego zdenerwowania i emocji związanych z tym faktem. Powód odczuwał żal i bezradność wynikające z nadszarpnięcia jego dobrego imienia, czci i reputacji zarówno wśród miejscowych radnych i sołtysów jak i lokalnej społeczności. Sprawa ta wywołała w szczególności negatywne reakcje u części internautów. Poszczególni radni i pracownicy Urzędu Gminy również wyrażali dezaprobatę otrzymanym listem i radzili wójtowi skierowanie sprawy do Sądu w celu ochrony dóbr osobistych. dowód: zeznania powoda (…) /k. 118-119/; zeznania świadka (…) /k. 98-99/; zeznania świadka (…) /k. 99-100/; zeznania świadka (…) /k. 100-101/; zeznania świadka (…) /k. 116-118/. --- STRONA 14 --- Przed Sądem (…) toczyło się pod sygn. akt I C (…) postępowanie z powództwa (…) przeciwko (…) i (…) , w którym powód domagał się: 1. nakazania pozwanym usunięcia skutków umyślnego naruszenia jego dóbr osobistych w postaci czci i prawa do prywatności, spowodowanego rozpowszechnianiem na terenie Gminy (…) pisma „ (…) ”, poprzez złożenie w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku przez pozwanych i na ich koszt, publicznego oświadczenia na stronach „A” wydania Rzeczpospolitej, Dziennika oraz Dziennika Polskiego w formacie czcionki Tahoma, rozmiar 16, o następującej treści: „Przepraszamy Pana (…) za rozpowszechnianie na nasze zlecenie w dniu 17 listopada 2010 r. w formie pisma „ (…) ” na terenie Gminy (…) nieprawdziwych informacji, naruszających jego dobre imię oraz cześć oraz podważających jego kompetencję do sprawowania stanowiska Wójta Gminy (…) ”; 2. zasądzenia od pozwanych na rzecz (…) solidarnie kwoty 10.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia doręczenia odpisu pozwu, tytułem usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych w postaci czci i prawa do prywatności (…) ; 3. zasądzenia od pozwanych na swoją rzecz solidarnie kwoty 20.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia doręczenia odpisu pozwu tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, oraz 4. zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. pełnomocnik powoda oświadczył, że cofa pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w stosunku do pozwanego (…) , z kolei powód i pozwana (…) zawarli ugodę, zgodnie z którą: 1. pozwana zobowiązała się do zamieszczenia w Dzienniku Polskim ukazującym się na obszarze powiatu myślenickiego w dodatku regionalnym „ (…) ”, który ukazuje się w soboty – ogłoszenia czcionką Tahoma rozmiar 16 o treści: „Przepraszam Pana (…) za rozpowszechnianie w dniu 17 listopada 2010 r. Gmina (…) ” na terenie gminy (…) informacji, które mogły naruszyć Jego dobre imię oraz cześć i podważyć jego kompetencje do sprawowania stanowiska --- STRONA 15 --- Wójta Gminy (…) ” – w terminie 3 tygodni; 2. pozwana zobowiązała się do zapłaty w powyższym terminie powodowi kwoty 4.450,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; 3. strony ustaliły zgodnie, iż przedmiotową ugodę zawierają na zaspokojenie wszelkich roszczeń dochodzonych pozwem. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2011 r. Sąd (…) umorzył postępowanie w sprawie I C (…). dowód: akta postępowania przed Sądem (…) z dnia 15 listopada 2011 r. do sygn. akt I C (…) - pozew /k. 2-17/, treść zawartej ugody oraz składanych oświadczeń do protokołu /k. 305-306/, postanowienie z dnia 15 listopada 2011 r. /k. 307/. W 2010 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne prowadziło w Urzędzie Gminy w (…) postępowanie sprawdzające prawidłowość przeprowadzanych procedur przetargowych związanych z inwestycjami gminnymi. W związku ze stwierdzonymi uchybieniami i podejrzeniem popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez członków Stałej Komisji Przetargowej oraz wójta gminy (…) przy realizacji inwestycji w postaci budowy boiska „ (…) ” w (…) CBA złożyło zawiadomienie do Prokuratury, jednakże ta nie wszczęła żadnego postępowania przygotowawczego w tej sprawie. dowód : zeznania powoda (…) /k. 118-119/; zeznania świadka (…) /k. 98-99/; zeznania świadka (…) /k. 100-101/. Lokalizacja boiska sportowego w (…) została ustalona na mocy uchwały Rady Gminy (…) w kadencji 2002-2006. Boisko to zostało zlokalizowane na tym samym terenie, na którym znajdowało się poprzednie boisko. Uwzględniając położenie gminy (…) (w tym (…) i (…) ) w terenie zalewowym, nie było możliwości dokonania lokalizacji boiska w innym --- STRONA 16 --- miejscu. Za takim umiejscowieniem przemawiały zarówno względy ekonomiczne (mniejsze koszty) jak i przyczyny techniczne; lokalizację tą zaakceptował Powiatowy Wydział Architektury. dowód: przesłuchanie powoda (…) /k. 118-119/; zeznania świadka (…) /k. 116-117/; W 2010 r. w gminie (…) miało miejsce kilka fal powodziowych: w maju, w czerwcu, w lipcu i we wrześniu, w efekcie czego doszło do powstania dużej ilości szkód, w szczególności w infrastrukturze komunikacyjnej (nieprzejezdne drogi, zniszczone przepusty drogowe i mosty) oraz w budynkach i uprawach rolnych, co znalazło odzwierciedlenie w protokołach komisji lokalnych zweryfikowanych następnie przez Komisję Wojewódzką ds. szacowania strat spowodowanych przez klęski żywiołowe. Komisja Wojewódzka stwierdziła, iż w związku z powodzią uszkodzeniu uległo 48,574 km infrastruktury drogowej, a łączne straty wyniosły 6.337.167,00 zł, co stanowi 118,5% dochodów własnych gminy (…) na rok bezpośrednio poprzedzający rok wystąpienia klęski żywiołowej. W jednym z wywiadów telewizyjnych wójt (…) powiedział, że 70% infrastruktury drogowej zostało w gminie zniszczone, co miało swoje odzwierciedlenie w w/w protokołach. dowód: zeznania powoda (…) /k. 118-119/; pismo (…) Urzędu Wojewódzkiego w (…) z dnia 8 marca 2011 r. /k. 19/; zeznania świadka (…) /k. 98-99/; zeznania świadka (…) /k. 99-100/; zeznania świadka (…) /k. 100-101/; zeznania świadka (…) /k. 116-117/. W wyniku powodzi z 2010 r. na terenie gminy (…) uaktywniły się osuwiska, które uszkodziły część budynków mieszkalnych, m.in. na osiedlu (…) w (…) , gdzie zostało uszkodzonych 6 domów. Osoby poszkodowane zgłaszały --- STRONA 17 --- w/w szkody do Urzędu Gminy (…) . Łącznie było ok. 18 zgłoszeń, ale z programu usuwania szkód skorzystało ok. 16 rodzin (z czego 6 z osiedla (…) ). Wśród tych osób było dwóch członków rodziny (…) – kuzyn (…) i ciotka (…) . Budynek należący do innych członków rodziny powoda, (…) i (…) nie uległ żadnym uszkodzeniom. Wójt gminy zawiadamiał o szkodach spowodowanych powodziami Wojewodę (…) oraz Państwowy Instytut Geologii i Powiatowy Nadzór Budowlany. Na podstawie karty osuwiskowej wydawanej przez Państwowy Instytut Geologii, była podejmowana decyzja o natychmiastowym przesiedleniu ludzi z uzasadnieniem, że przebywanie w tym budynku zagraża życiu. Jeżeli nadzór budowlany wydał decyzję zakazującą użytkowanie określonego budynku, Gmina musiała zapewnić mieszkania mieszkańcom takiego budynku. Następnie nadzór budowlany wydawał decyzję o rozbiórce uszkodzonych przez powódź budynków. Wójt gminy (…) zabiegał o pozyskanie działek gruntu pod budowę domów dla powodzian z Zarządu Lasów Państwowych, ale pomysł ten nie został ostatecznie zrealizowany z uwagi na duży koszt budowy domów obciążający Gminę. Teren, który wójt chciał pozyskać od Lasów Państwowych to był teren, który miał być przeznaczony dla wszystkich powodzian, nie tylko dla (…) . Ostatecznie zapadła decyzja, że powodzianie sami wybudują domy na zakupionych przez siebie działkach i na ten cel były przekazane środki z Ośrodka Pomocy Społecznej. dowód: zeznania powoda (…) /k. 118-119/; zeznania świadka (…) /k. 99- 100/. Poza okolicznościami, które nie zostały przez strony zakwestionowane (art. 229 k.p.c.) lub też taką ocenę uzasadniał przebieg całego postępowania (art. 230 k.p.c.), istotne dla sprawy fakty Sąd ustalił w oparciu o przedstawione powyżej dokumenty urzędowe i prywatne, których autentyczność nie budziła --- STRONA 18 --- wątpliwości, podobnie jak treść, rozpatrywana w kontekście całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Stan faktyczny ustalono też w oparciu o przesłuchanie powoda (…) (k. 118-119) oraz zeznania świadków: (…) (k. 98-99), (…) (k. 99-100), (…) (k. 100-101) i (…) (k. 116-118). Zeznania złożone przez te osoby ocenić należało jako logiczne, w istotnych fragmentach stanowcze i spójne, uprawdopodobnione innymi dowodami zaoferowanymi w toku procesu. Trzeba podkreślić, że zeznania te były wyważone i ostrożne oraz miały odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie. Osoby te przedstawiły w sposób wiarygodny w szczególności okoliczności dotyczące ustalenia, czy treścią pisma pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, w tym jego godności, czci i dobrego imienia, do kogo zostało wysłane pismo pozwanego, kto zapoznał się z jego treścią, jaką reakcję wywołało to pismo wśród osób, które zapoznały się z jego treścią oraz jak zareagował powód, a przede wszystkim, czy zarzuty podniesione w tym piśmie były prawdziwe. W ocenie Sądu nie ujawniły się żadne okoliczności pozwalające na zakwestionowanie wiarygodności zeznań w/w świadków. Świadkowie ci są pracownikami Urzędu Gminy (…) jednakże nie umniejsza to waloru wiarygodności ich zeznań, a wręcz przeciwnie. Przede wszystkim przesłuchani świadkowi mieli bezpośrednie informacje z prowadzonych przez nich czynności związanych z powodzią oraz z dokumentacji dotyczącej powodzi, i nie tylko powodzi, z różnych innych instytucji podejmujących decyzje w sprawach podnoszonych w piśmie pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. Sąd odmówił natomiast wiarygodności przesłuchaniu pozwanego (…) (k. 119-120) z uwagi na to, że nie znalazły one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności Sąd za nieprzekonujące uznał przesłuchanie pozwanego odnośnie prowadzenia śledztwa przeciwko powodowi w związku z domniemanymi nieprawidłowościami przy budowie „ (…) ” w (…) , --- STRONA 19 --- odnośnie rzekomych nieprawidłowości w lokalizacji przez wójta Gminy (…) boiska sportowego w (…) oraz wykonania inwestycji budowy boiska w sposób wadliwy, odnośnie „przebarwienia” przez wójta skali zniszczeń w Gminie (…) w związku z powodzią i chęcią „wypromowania” przez wójta własnej osoby, odnośnie chęci wójta do pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu Lasów Państwowych, a w szczególności dla rodziny wójta – wersji przedstawionej przez pozwanego przeczą bowiem konsekwentne, spójne i jednoznaczne w tym aspekcie zeznania powoda i świadków, a nadto pozostałe zgromadzone w sprawie dowody, w tym pismo (…) Urzędu Wojewódzkiego w (…) z dnia 8 marca 2011 r. (k. 19). Nadto pozwany sam przyznał, że informacje podane przez niego w piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. nie były przez niego weryfikowane z żadnymi dokumentami, oparł je na tym co usłyszał od ludzi lub mógł stwierdzić według własnej oceny w terenie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie. Ustosunkowując się na wstępie do zarzutu pozwanego (…), że między tymi samymi stronami przed Sądem O(…), pod sygn. akt I C (…)toczyło się już postępowanie o ochronę dóbr osobistych, którego zakres przedmiotowy był zbieżny z niniejszym postępowaniem i w którym to postępowaniu powód cofnął pozew wobec pozwanego z jednoczesnym zrzeczeniem się roszczenia, wskazać należy na jego całkowitą bezzasadność. Postępowanie I C (…) toczyło się pomiędzy tymi samymi stronami co niniejsze, jednakże zgłoszone przez powoda roszczenie w tamtej sprawie dotyczyło faktu rozpowszechniania przez pozwanego i jego córkę broszury pt. „(…)” w okresie wyborów samorządowych, a jako podstawę faktyczną niniejszego postępowania powód wskazał natomiast fakt skierowania przez pozwanego do Wojewody (…) pisma z dnia 18 lutego 2011 r. zawierającego --- STRONA 20 --- określone zarzuty wobec powoda oraz konsekwencje jakie wywołał fakt upublicznienia tego pisma. Rację w tym kontekście ma powód argumentując, iż przedmiotowe dla niniejszej sprawy pismo do Wojewody (…) zostało przedłożone w toku tamtego postępowania jedynie jako dowód na dalsze naruszanie dóbr osobistych powoda, na co wskazuje pismo procesowe z dnia 26 lipca 2011 r. zalegające w aktach sprawy I C (…) ( k. 110-113), natomiast z całą pewnością nie stanowiło ono podstawy faktycznej żądania będącego jego przedmiotem. Wskazać należy, iż z tożsamością sprawy mamy do czynienia wówczas, gdy zachodzi jednocześnie tożsamość stron, tożsamość roszczenia (przedmiotu i podstawy sporu) oraz tożsamość okoliczności faktycznych uzasadniających roszczenie. W ocenie Sądu, w zakończonej sprawie I C (…) oraz w niniejszym postępowaniu nie sposób odnaleźć tożsamości roszczeń i okoliczności faktycznych je uzasadniających, w związku z tym brak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, iż zrzeczenie się przez powoda roszczenia przeciw temu samego pozwanemu w postępowaniu I C (…) oznacza, iż powód zrzekł się roszczenia stanowiącego przedmiot niniejszego sporu. Przechodząc zatem do merytorycznej analizy żądań pozwu w niniejszej sprawie, poczynić na początek należy uwagi natury bardziej ogólnej odnoszące się do problematyki ochrony dóbr osobistych. Otóż, w myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych zawarty w wyżej cytowanym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym, zawarte w nim wyliczenie dóbr osobistych nie jest wyczerpujące. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W --- STRONA 21 --- razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 24 zd. 3 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok SN z dnia 26.10.2001 r., V CKN 195/01 ). W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że sąd rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/03, LEX nr 109404) Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się tym samym od --- STRONA 22 --- subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobro osobiste jest również prawdziwość twierdzeń co do faktów (por. wyrok SN z 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98, LEX nr 51058). Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że powód wykazał, iż niewątpliwie doszło do naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych w postaci godności osobistej, czci, dobrego imienia i reputacji w piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. skierowanym do Wojewody (…), zawierającym szereg zarzutów, twierdzeń i opinii sformułowanych na temat powoda i jego rodziny. W szczególności w piśmie tym pozwany zawarł supozycje, że przeciwko powodowi (…) było prowadzone śledztwo w sprawie domniemanych nieprawidłowości przy budowie „(…)” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 r.; że powód - jako wójt gminy - zlokalizował boisko w (…) na terenie zalewowym, które w roku wcześniejszym było 3 lub 4 krotnie zalewane, oraz, że inwestycja ta została wykonana wadliwie; że powód „przebarwił skalę zniszczeń” w Gminie (…) w związku z powodzią i rzekomą chęcią „wypromowania” przez wójta własnej osoby; wreszcie, że powód wyrażał chęć pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu Lasów Państwowych, a w szczególności dla rodziny wójta. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie bowiem wynika, że zarzuty pozwanego zawarte w w/w piśmie okazały się całkowicie bezpodstawne i gołosłowne, a w każdym razie pozwany w żadnej mierze nie wykazał, że było inaczej (nie zaoferował on jakiegokolwiek --- STRONA 23 --- dowodu na poparcie swych twierdzeń). Co więcej, w złożonych przez siebie przesłuchaniu, pozwany przyznał, iż „nie wiedział czy jego zarzuty są prawdziwe”, a jego intencją była jedynie chęć ich „weryfikacji przez jednostkę nadrzędną, za jaką uważał Wojewodę (…)” (k. 120). Dodać należy, iż pozwany posiadał pewne informacje od ludzi, którzy je zgłaszali do powoda i pisali na blogu, ale informacji tych pozwany nie weryfikował na przykład poprzez stosowne dokumenty dostępne niewątpliwie w Gminie, a jedynie sam dokonał wizji terenu Gminy i stwierdził, że „zniszczeniu uległo kilka procent infrastruktury drogowej”. Zdaniem Sądu, nie można w żadnej mierze zgodzić się natomiast z argumentacją pozwanego, iż nawet przy przyjęciu, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, to naruszenie to pozbawione było cechy bezprawności z uwagi na okoliczność, że powód – jako wójt gminy (…) – jest osobą publiczną, a pozwany działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego, jakim jest prawidłowe funkcjonowanie gminy. W tym kontekście wskazać należy, iż niewątpliwie osobom sprawującym funkcje publiczne przysługuje ograniczona ochrona dóbr osobistych. Jak trafnie jednak zwraca uwagę powód osoba publiczna podlegać może wzmożonej ocenie, czy nawet krytyce przy zasadniczym założeniu, że wyrażane opinie i oceny oparte być muszą na prawdziwej podstawie faktycznej i nie mogą być wygłaszane jedynie w celu obrażenia (szkalowania) osoby krytykowanej. Podkreślić należy, iż zasady współżycia społecznego nakazują zachowanie szacunku dla każdego człowieka, a więc również osoby publicznej, i liczenie się z jego poczuciem własnej godności, osobistej wartości i pożyteczności społecznej, stąd też i krytyka czyjegoś postępowania, zapatrywań, czy działalności nie powinna przekraczać granic potrzebnych do osiągnięcia społecznego celu krytyki. Oczywistą jest rzeczą, że tej granicy nie da się ściśle odmierzyć, ponieważ określają ją również takie czynniki, jak rodzaj krytyki, warunki w jakich się odbywa, wartość celu, dla którego się ją podejmuje, a także zwyczaje środowiska i osobiste --- STRONA 24 --- właściwości ludzi. W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, iż krytyka jest dozwolona, jeżeli zostaje podjęta w interesie społecznym, ogólnym, jest rzeczowa i rzetelna. Nie ma zaś takiego charakteru krytyka w celu dokuczenia innej osobie i jej szykanowania. Krytyka postępowania, zapatrywań, działalności nie powinna przekraczać granic potrzebnych do osiągnięcia społecznego celu krytyki. Krytyka zawarta w skierowanej do władz lub instytucji społecznej skardze na niewłaściwe postępowanie określonych osób musi mieć cechy rzetelności i powinna być ograniczona rzeczową potrzebą, a jej forma nie może przekraczać granic zakreślonych odpowiedzialnością za treść podniesionych zarzutów. Nawet przy okazji zwracania uwagi na niewłaściwe postępowanie pewnych osób nie wolno w skardze zamieszczać określeń obraźliwych lub zniesławiających. Okoliczność, że skarga jest przeznaczona na użytek władz (w niniejszym przypadku – Wojewody (…)), nie wyłącza umyślności naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 448 k.c.. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyrażał pogląd, iż rozpowszechnianie nieprawdy nie może leżeć w interesie publicznym, a więc działanie takie nie odpowiada przesłance wyłączenia bezprawności w postaci obrony społecznie uzasadnionego interesu (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 18 lutego 2005 r., sygn. akt III CZP 53/04, OSNC 2005/7 -8/114, wyrok SN z dnia 18 marca 2005 r., II CSK 564/04, LEX nr 381013). W ocenie Sądu, nie ma jakichkolwiek podstaw do podzielenia poglądu, że swoboda wypowiedzi jako filar demokratycznego życia społecznego (na którą tak bardzo powołuje się w przedmiotowej sprawie pozwany) usprawiedliwia naruszenie dóbr osobistych przez przekazywanie informacji niezgodnie z rzeczywistością, czy też bezpodstawnie krzywdzących ocen, nawet gdyby istniał spór pomiędzy podmiotem wypowiadającym się i wymienianym przez niego (por. wyrok SN z dnia 3 grudnia 2010 r., I CSK 95/10, LEX nr 738086). W ocenie Sądu, zgodzić się należy z twierdzeniem, iż treść pisma pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. skierowanego do Wojewody (…) (które --- STRONA 25 --- zostało następnie upublicznione na sesji Rady Gminy (…)) naruszyła niewątpliwie godność osobistą powoda w rozumieniu jego wewnętrznego przekonania o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu. Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynika bowiem, iż powód był zbulwersowany otrzymanym listem pozwanego, nie ukrywał swojego zdenerwowania i emocji związanych z tym faktem, odczuwał żal i bezradność wynikające z nadszarpnięcia jego dobrego imienia, czci i reputacji zarówno wśród miejscowych radnych i sołtysów jak i lokalnej społeczności. Powodowi bezpodstawnie (pośrednio lub wprost) pozwany przypisał szereg nagannych cech bądź zachowań, w tym nieuczciwość, zaniedbania, chciwość, czy wykorzystywanie ludzkiej tragedii, jaką jest powódź, dla promocji własnej osoby. W realiach przedmiotowej sprawy z całą pewnością doszło również do naruszenia czci powoda poprzez pomówienie go o ujemne postępowanie w życiu zawodowym, naruszające jego dobre imię i mogące narazić go na utratę zaufania potrzebnego do piastowania funkcji wójta gminy (…). Oczywiście, przy ocenie naruszenia czci (art. 23 k.c.) należy mieć na uwadze obok odczuć osoby żądającej ochrony prawnej, które mogą być subiektywne, także obiektywny odbiór wypowiedzi w opinii społecznej, nie można też przy tej ocenie ograniczać się do analizy wybranych, wyizolowanych zwrotów, ale zwroty te należy wykładać na tle całej wypowiedzi (por. orz. SN z dnia 16 stycznia 1976 r., II CR 692/75, OSNC 1976, nr 11, poz. 251; orz. SN z dnia 29 września 2010 r., V CSK 19/10, OSNC - ZD 2011/2/37, Biul. SN 2011/1/9). Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, upublicznienie treść listu pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. wywołało z jednej strony dezaprobatę poszczególnych radnych (…) i pracowników Urzędu Gminy, a z drugiej negatywne reakcje części internautów. Odnosząc się zaś do oceny poszczególnych żądań powoda sprecyzowanych w piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2012 r. (k. 114-115) --- STRONA 26 --- , a mianowicie: I. nakazania pozwanemu złożenia pisemnego oświadczenia skierowanego do powoda o określonej tam treści; II. nakazania pozwanemu opublikowania na jego własny koszt w czasopiśmie wydawanym przez Urząd Gminy (…) pt. „(…)”, w pierwszym numerze tego czasopisma wydanym po uprawomocnieniu się wyroku w niniejszej sprawie, lecz nie później niż w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r., oświadczenia zajmującego co najmniej połowę pierwszej lub drugiej strony tego czasopisma, wydrukowanego czytelną, czarną czcionką o rozmiarze co najmniej 12-punktowym, bez żadnych wprowadzeń, dodatków, omówień, czy odniesień, o określonej treści; III. upoważnienia powoda do zastępczego wykonania wyroku na koszt pozwanego, w razie niewykonania przez niego drugiego z w/w nakazów w terminie do 30 czerwca 2013 r.; oraz IV. zobowiązania pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dobrego imienia powoda poprzez formułowania i rozpowszechnienie w jakiejkolwiek formie (w szczególności pisemnej, ustnej bądź za pośrednictwem środków masowego przekazu) zarzutów opisanych w żądaniu pozwu, wskazać należy, iż dwa pierwsze z w/w żądań co do zasady zasługują na uwzględnienie, albowiem stanowią czynności niezbędne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. W tym kontekście przytoczyć należy treść art. 24 § 1 zd. drugie k.c., zgodnie z którym, w razie dokonanego naruszenia, ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone, może żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Katalog środków służących usunięciu skutków naruszenia dobra osobistego nie jest zamknięty. Muszą to być środki celowe, nadające się do spełnienia przypadających im funkcji i wymuszenia w drodze egzekucji, nie mogą pozostawać w sprzeczności z ustawą ani zasadami współżycia społecznego (por. S. Grzybowski, Ochrona... , s. 143; A. Szpunar, Ochrona dóbr... , s. 244). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 30 grudnia 1971 r., III CZP 87/71, OSNCP 1972, nr 6, poz. 104 ), chodzi o --- STRONA 27 --- czynności, "które według powszechnie przyjętych poglądów lub pojęć danego środowiska stanowią ekwiwalent wyrządzonej krzywdy w tym znaczeniu, że niejako niwelują jej skutki". Według Sądu Najwyższego, zastosowany środek musi być adekwatny do każdego wypadku. Mając powyższe na uwadze, zasadnym – w ocenie Sądu – było nakazanie pozwanemu (…), aby złożył na piśmie, podpisane czytelnym imieniem i nazwiskiem, na białej kartce papieru, formatu A4, czarną czcionką Arial, o rozmiarze 12 punktowym, oświadczenie skierowane do powoda (…), na jego adres, o następującej treści: „W związku z pismem z dnia 18 lutego 2011 r., skierowanym przeze mnie do Wojewody (…), w którym formułowałem nieprawdziwe zarzuty wobec Pana, oświadczam, że przepraszam Pana za bezprawne i bezpodstawne naruszenie Pana imienia przez formułowanie we wskazanym piśmie zarzutów odnośnie: e) prowadzonych przeciwko Panu śledztw w sprawie domniemanych nieprawidłowości boiska przy budowie „(…)” w (…) w gminie (…) w grudniu 2010 r., f) zlokalizowania przez Pana boiska sportowego w (…) w terenie zalewowym, g) przebarwienia przez Pana skali zniszczeń w Gminie (…) w związku z powodzią i chęcią wypromowania przez Pana własnej osoby, h) przymierzenia się do pozyskania działek pod budowę domów dla powodzian z Zarządu Lasów Państwowych, a w szczególności dla Pana rodziny, Podkreślam, że podane w piśmie informacje są nieprawdziwe, a wskazane zostały w celu podważenia zaufania wobec Pana potrzebnego dla piastowania przez Pana stanowiska wójta gminy (…).” Sąd uwzględniając żądanie powoda dotyczące nakazania złożenia pisemnego oświadczenia wprowadził drobne modyfikacje wskazujące na --- STRONA 28 --- nieprawdziwość zarzutów formułowanych przez pozwanego pod adresem powoda, która została ustalona w toku postępowania W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Z uwagi zaś na fakt, iż z treścią pisma pozwanego z dnia 18 lutego 2011 r. zapoznała się opinia publiczna, Sąd uwzględnił żądanie powoda dotyczące nakazania pozwanemu opublikowania w czasopiśmie wydawanym przez Urząd Gminy (…) pod tytułem „(…)” w pierwszym numerze tego czasopisma wydanym po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, oświadczenia, zajmującego co najmniej połowę pierwszej lub drugiej strony tego czasopisma, czarną czcionką, o rozmiarze co najmniej 12 punktowym, o treści jak powyżej, modyfikując ją z uwzględnieniem ustaleń co do nieprawdziwości zarzutów pozwanego zawartych w piśmie z dnia 18 lutego 2011 r. Sąd uwzględnił również sytuację, gdyby wyrok nie uprawomocnił się do dnia 30 czerwca 2013 r. i nie określił końcowego terminu do opublikowania przeprosin. W punkcie III sentencji wyroku Sąd upoważnił powoda (…) do opublikowania oświadczenia z punktu II wyroku, w razie nie opublikowania tego oświadczenia przez pozwanego (…). Daje to powodowi realną możliwość przeproszenia powoda, w celu usunięcia skutków pisma pozwanego wywołanego wśród społeczności lokalnej. W ocenie Sądu zasadne było również zasądzenie od pozwanego na rzecz (…) kwoty 7.000 zł. W tym kontekście wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 24 § 1 zd. trzecie k.c., na zasadach przewidzianych w k.c., ten czyje dobra osobiste zostały naruszone, może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl zaś art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią --- STRONA 29 --- sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Co istotne jednak, w tym wypadku zdarzeniem wyrządzającym szkodę ma być czyn niedozwolony, a zatem musi zachodzić przypadek zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Odnosząc treść cytowanych wyżej przepisów do realiów przedmiotowej sprawy, wskazać trzeba, iż zachowanie pozwanego było niewątpliwie celowe i zawinione, albowiem jego wolą była chęć najdalej idącej dyskredytacji i poniżenia powoda przed Wojewodą (…). Uznając zatem za usprawiedliwione co do zasady roszczenie powoda o zasądzenie od pozwanego na rzecz Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w (…) zapłaty określonej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, w ocenie Sądu, nie znajduje natomiast uzasadnienia wskazana przez powoda wysokość żądanej kwoty, tj. 12.000 zł Sąd może zasądzić odpowiednią sumę pieniężną, a taką sumą zdaniem Sądu jest kwota w wysokości 7 000 zł., która daje stosowną satysfakcję dla powoda i stanowi realną wartość ekonomiczną, a nie tylko symboliczną. Sąd oddalił powództwo powoda w części dotyczącej zobowiązania pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dobrego imienia powoda, bowiem powód nie wykazał, aby pozwany podejmował jakiekolwiek kroki zmierzające do naruszenia jego dóbr osobistych, aby dobra osobiste powoda zostały zagrożone jakimkolwiek działaniem pozwanego. Mając na względzie, że powództwo zostało uwzględnione jedynie w części o kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Powód dochodził zasądzenia od pozwanego na rzecz Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w (…) kwoty 12.000 zł, natomiast --- STRONA 30 --- Sąd uwzględnił to roszczenie w zakresie kwoty 7.000 zł (tj. 58%). Z uwagi zatem na fakt, iż Sąd uwzględnił roszczenie powoda w 58%, zaś oddalił w 42%, należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.702 zł tytułem kosztów postępowania (pkt VI. sentencji wyroku), na którą składa się opłata od pozwu od kwoty 7 000 zł. w wysokości 350 zł., opłata od roszczenia niemajątkowego w kwocie 600 zł. oraz koszt zastępstwa procesowego w kwocie 1 752 zł. ustalonej na podstawie § 6 pkt 5 ( 58 % z 2 400 zł. ) i § 11 ust. 1 pkt. 2 ( 360 zł. ) na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ), zaś od powoda na rzecz pozwanego zasądzona została kwota 1.008 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ( tj. 42% z 2.400 zł. ) zgodnie z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ).