Wyrok I C 367/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy we Wro

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 367/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Urbaniak Protokolant: Adriana Fedyk po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa A. J. przeciwko Skarbowi Państwa- Okręgowemu (...) Służby (...) w P. i Okręgowemu (...) Służby (...) we W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zarządzenie: 1)odnotować; 2)kal. 21 dni 18-10-2011 r. --- STRONA 2 --- IC 367/09 UZASADNIENIE W pozwie złożonym w dniu 15 kwietnia 2009 r. powód A. J. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Okręgowych (...) Służby (...) we W. i P. kwoty 85.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego godności osobistej i za niewłaściwe warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Domagał się również dożywotniej renty w wysokości 1.200 zł miesięcznie. Na uzasadnienie swego żądania powód podał, że od roku 1993 przebywał w (...) we W., R., G. i W. i w całym okresie pobytu we wskazanych jednostkach penitencjarnych był niewłaściwie traktowany. Ponadto, w roku 1993 naruszono jego nietykalność cielesną, kiedy to został przez służbę więzienną pobity młotkiem i (…). Podkreślał, że służby więzienne nie zapewniły mu prawidłowych warunków bytowych, przez co doprowadziły do uszczerbku na jego zdrowiu. Niewłaściwe warunki polegały w szczególności na przeludnieniu cel, niewłaściwym ich wyposażeniu, złym stanie technicznym, braku odpowiedniego oświetlenia i wentylacji, nierozdzielności węzła sanitarnego z toaletą, zagrożenia subkulturą więzienna i nieprawidłową opieką lekarską. Co do tej ostatniej powód wskazywał zwłaszcza na brak prawidłowej opieki (…)i długi okres oczekiwania na (…). W odpowiedzi na pozew (k. 39-44) strona pozwana Skarb Państwa- Okręgowy (...) Służby (...) we W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu strona pozwana powołała się na przedawnienie roszczeń powoda obejmujących roszczenia za okres sprzed 3 lat od dnia wniesienia pozwu, wskazując, że ewentualne roszczenie powoda w zakresie nieprzedawnionym obejmuje jedynie okres pobytu w (... ) w W. i W.. Pozwany zaprzeczał aby wyrządził powodowi jakąkolwiek szkodę i krzywdę. Przyznał jedynie fakt czasowego przebywania powoda w celach w których panowało niewielkie przeludnienia (do standardowej normy 3m2 mogło brakować 19 cm2). Wyjaśniał jednak, że nie może za to ponosić odpowiedzialności, bowiem nie mógł odmówić przyjęcia osadzonego na podstawie sądowego nakazu, a w oparciu o obowiązujący wówczas art. 258 kkw mógł umieścić czasowo skazanego w celach o powierzchni na jednego osadzonego poniżej 3m2, po uzgodnieniu z wydziałem penitencjarnym. Informacje o warunkach bytowych pozwany przekazywał systematycznie sądowi penitencjarnemu i podkreślał, że umieszczenie osadzonego w przeludnionej celi nie nosiło cech bezprawności. Ponadto pozwany wskazał, że cele zarówno w (...) w W. jaki i W. są należycie wyposażone w sprzęt kwaterunkowy, skazani otrzymują środki czystości, w celach mogą mieć radia, telewizory, a toalety oddzielone są drzwiami. Skazani korzystają z codziennych spacerów, widzeń, zajęć kulturalnych i sportowych, raz w miesiącu z łaźni. W (...) w W. znajduje się nowoczesny kompleks kuchenny, zmodernizowano też wiele pomieszczeń w (... ) we W.. Osadzeni poza możliwością pracy i widzeniami mają możliwość opuszczania cel na zajęcia lub zawody sportowe. W odniesieniu do zarzutu niewłaściwej opieki lekarskiej pozwany podnosił, że powód już przed przybyciem do odbycia kary miał zrujnowany organizm co związane było z trybem życia jaki prowadził na wolności, w szczególności z (…). W przeszłości popełniał (…) i był w związku z tym operowany i kierowany na (…). W związku z ubytkami w (…) otrzymał w (...) w W. specjalną dietę, zaś --- STRONA 3 --- jego skargi zarzucające niewłaściwą opiekę lekarską uznane zostały za bezzasadne przez organ odpowiedzialności dyscyplinarnej lekarzy. W uzupełnieniu odpowiedzi na pozew (k.61-62) pozwany dodał, że w odniesieniu do podniesionego przez powodowa zarzutu pobicia w roku 1993 z przedłożonych akt archiwalnych wynika, że w dniu 10.03.1993 r., zastosowano wobec powoda szczególne środki bezpieczeństwa poprzez użycie siły fizycznej w związku z faktem groźnego nieposłuszeństwa powoda. Pozwany- Okręgowy (...) Służby (...) w P. w odpowiedzi na pozew (k. 209-213) wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na przedawnienie roszczenia wskazując, że pozwany przebywał w (... ) w R. w okresie od dnia 18.11.1999 r. do 25.07.2000 r. Niezależnie od tego pozwany podał, że zarzuty powoda są bezpodstawne, albowiem powód nie podał żadnych konkretnych faktów niewłaściwego traktowania. Z jego twierdzeń nie wynikało też, że przebywał w przeludnionych celach, a nawet jeśli ten fakt powód by udowodnił to przebywanie w takiej celi nie świadczy jeszcze o bezprawności działania pozwanego. Ponadto pozwany podał, że więźniowie przebywający w pozwanym (...) w R. mieli zapewnione dobre warunki sanitarne i bytowe bowiem mieli zabudowane kąciki sanitarne, bieżącą wodę, możliwość regularnych spacerów, dostęp do biblioteki, telewizji i gier multimedialnych. Pozwany (...) podlegał regularnym kontrolom sędziego penitencjarnego w czasie których nie stwierdzono żadnych uchybień w funkcjonowaniu jednostki. Wreszcie pozwany wskazał, że zasądzenie odszkodowania, leżałoby w sprzeczności z powszechnym poczuciem sprawiedliwości. Powód jest recydywistą penitencjarnym, a zatem realia więzienne i warunki tam panujące były mu znane, a mimo tego nie odstraszyło go to od powrotu do przestępstwa i pobytu w (...). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. J. przebywał kilkakrotnie w (...) w W., w tym m.in. w okresie od 17.04.2004 r., następnie od 28.12.2006 r. i ponownie od 04.08.2008 r. do 20.11.2009 r. W (...) we W. przebywał w roku 2008 r., jak również odbywał kary pozbawienia wolności w okresie od 31.05.2006 r. do 28.12.2006 r. , ponadto w latach 1993, 1996, 1999. W (...) w G. przebywał w roku 1999 , zaś w (...) w R. na przełomie lat 1999-2000. (dowód: - akta osobopoznawcze część B dotyczące pobytu powoda z (...) w W., W., R., - akta osobopoznawcze część B z pobytu w (...) w G., k. 220- 221) W dniu 10.03.1993 r. w (...) we W. wobec powoda zastosowano szczególne środki bezpieczeństwa poprzez użycie siły fizycznej w związku z faktem groźnego nieposłuszeństwa, groźbą dokonania (…), wszczynanymi awanturami. W związku z tym zdarzeniem powód odniósł obrażenia w postaci (…). (dowód: - pismo administracji (... ) we W. z dn.17.03.1993 k.63, - akta sprawy II K 343/93 ) W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w pozwanych (...) A. J. przebywał w różnych oddziałach i był osadzony w różnych celach. W większości przebywał w celach wieloosobowych, których powierzchnia wynosiła ponad 16 m2, nie wliczając kącika sanitarnego. W celach tych jest 7 łóżek, lecz przebywa tam od 4 do 7 osób. W celach wieloosobowych, okresowo mogło panować przeludnienie, bowiem na jedną osobę przypadało mniej niż 3 m2 (lecz więcej niż 2 m2), o czym dyrektor pozwanych (...) informował sędziego penitencjarnego. Jednokrotnie powód przebywał w celi jednoosobowej o powierzchni 4-5 m2. --- STRONA 4 --- ( bezsporne, a ponadto: - zeznania świadka K. S. k.74-78, - zeznania R. C. k.151-154,, - sprawozdanie z wizytacji (...) w R. z dn. 30.11.1999 r. k. 214- 218, k. 122-123 - zeznania A. N. k.307) Każda z cel w (...) w W., W., G., R., w których przebywał A. J., posiadała wydzielony kącik sanitarny, który stanowił oddzielne pomieszczenie, oświetlone, w większości przypadków zamykane drzwiami. W kąciku sanitarnym znajdowała się toaleta i sprzęt do utrzymania czystości. Każda cela posiadała dostęp do wody bieżącej. Skazani sami odpowiadali za utrzymanie czystości w celi. Otrzymywali z (...) sprzęt oraz środki chemiczne do utrzymania czystości. Wszystkie cele więzienne były wyposażone podobnie. Każdy ze skazanych miał swoje łóżko, komplet pościeli, taboret, szafkę na ubrania, ponadto w celi znajdował się stół. Skazani otrzymywali środki higieny osobistej, które uzupełniane były comiesięcznie, pościel, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę, obuwie, sprzęty do spożywania posiłków. Za zgodą dyrektora skazani korzystali ze sprzętu RTV i AGD, mieli też dostęp do radia i telewizji. Każdy z osadzonych otrzymywał trzy posiłki dziennie: śniadanie, obiad i kolację, w tym jeden posiłek gorący. Posiłki były przygotowywane przez fachowy personel, z uwzględnieniem wartości kalorycznych. W przypadku stwierdzenia występowania w celach insektów, osadzeni obowiązani byli informować o tym fakcie oddziałowego lub wychowawcę i w takim przypadku w celach, po przeniesieniu więźniów, niezwłocznie przeprowadzana była dezynfekcja pomieszczeń. Więźniowie mieli dostęp do zajęć sportowych, kulturalnych i oświatowych. Uczestniczyli w zawodach sportowych, korzystali z biblioteki, codziennego spaceru, mieli możliwość uczestniczenia we mszy, zapewnione widzenia, a raz w miesiącu mieli możliwość skorzystania z łaźni. Cele były ogrzewane, należycie oświetlone i miały zapewnioną prawidłową wentylację. Osadzeni byli rozmieszczani w celach z uwzględnieniem stopnia ich demoralizacji oraz stosownie do rodzaju popełnionego przestępstwa. W każdym (...), w którym przebywał powód znajdował się zakład opieki zdrowotnej. Powód miał dostęp do lekarzy specjalistów, w tym m.in. do stomatologa, specjalisty od chorób zakaźnych, a w (...) w W. znajdowało się laboratorium, apteka i gabinet stomatologiczny. (dowód: - zeznania K. S. k.74-78, - zeznania R. C..151-154, - zeznania M. I. k. 251-253 - zeznania N. S. k. 252 - zeznania M. S. k. 253 - zeznania A. N. k. 307 - zeznania K. C. k. 325 - zeznania M. D. k. 329) Powód cierpiał na (…). Od 8 lat użytkował on (…), a (…)nie posiadał. W związku z tym w dniu 9.09.2008 r. powód złożył podanie o wykonanie (…). Został on zakwalifikowany przez (…)do (…) w trybie planowym, w którym czas oczekiwania wynosi około 1,5 roku. Przepisana została mu również specjalna dieta mix, z której powód dobrowolnie zrezygnował. W związku z długim oczekiwaniem na --- STRONA 5 --- (…)powód składał skargi na brak właściwej opieki (…). Wszystkie skargi po rozpatrzeniu przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności zawodowej zostały oddalone. (dowód: - pismo NFZ k. 7, - pismo Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, k. 8, 9 10, 46, -pismo Okręgowego (...) Służby (...) k. 11, 12, 48, -pisma (...) Zarządu Służby (...) k. 13-16, -pismo (...) w W. k.17, -zeznania M. S. k. 253, -zeznania M. W. k. 350) A. J. miał problemy zdrowotne od wielu lat. Od 14 roku życia (…), w związku z tym doszło u niego do (…). Powód cierpiał też w przeszłości na (…). ( dowód: - dokumentacja medyczna z (...) w R. k. 36, - dokumentacja medyczna z (...) w W. k. 51 - akta osobopoznawcze (...) w G. k. 220-221, - notatki z konsultacji (…)k. 223-227, - zeznania M. I. k. 250, - zeznania M. S. k. 253) Powód A. J. jest recydywistą penitencjarnym, przebywał w różnych (...) z krótkimi przerwami od roku 1993. Był karany głównie za przestępstwa przeciwko mieniu i na podstawie ustawy o (…) (dowód: akta osobopoznawcze powoda) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód A. J. domagał się zadośćuczynienia za wyrządzoną mu przez stronę pozwaną szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiednich warunków bytowych podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Jak wynika z treści pozwu, zadośćuczynienie miało stanowić środek ochrony jego dóbr osobistych - prawa do godności. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił zatem przepis art. 23 w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c., zaś niezapewnienie mu odpowiednich, wymaganych przepisami, warunków bytowych powód upatrywał przede wszystkim w nadmiernym przeludnieniu pozwanych jednostek penitencjarnych i wynikających z tego konsekwencji wskazanych bliżej w pozwie. Dla oceny zasadności podniesionego w pozwie żądania niezbędne było zatem ustalenie, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że strona pozwana dopuściła się naruszenia wymienionych w pozwie obowiązków oraz czy fakt ten spowodował naruszenie dóbr osobistych powoda, a także czy powód poniósł związaną z tym szkodę niemajątkową, na którą powoływał się w pozwie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła --- STRONA 6 --- czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Roszczenia wynikające z czynów niedozwolonych ulegają przedawnieniu, jeżeli mają charakter majątkowy, a do kategorii roszczeń majątkowych należy zaliczyć także roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. Art. 4421 k.c. ustanawia trzyletni okres przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych przy czym okres ten liczony jest od dnia kiedy osoba poszkodowana dowiedziała się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że strona pozwana skutecznie podniosła zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres sprzed dnia 15 kwietnia 2006 r. W odniesieniu do roszczeń powoda w tej części która nie uległa przedawnieniu ( tj. okres pobytu w (...) we W. i W.) wskazać należy, że to na powodzie, jako dochodzącym ochrony prawnej spoczywał ciężar dowodu, że jego dobra osobiste zostały naruszone przez działania pozwanego Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z ogólną regułą wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przerzucenie ciężaru dowodu na pozwanego w procesie o ochronę dóbr osobistych, przewidziane w art. 24 § 1 k.c., dotyczy tylko bezprawności działania zagrażającego dobrom osobistym lub powodującego ich naruszenie - w razie udowodnienia przez powoda ich faktycznego naruszenia przez wskazane jednostki organizacyjne Skarbu Państwa. Pozwany w celu uniknięcia odpowiedzialności musiałby wykazać, że działania powodujące naruszenie były zgodne z prawem. W okolicznościach tej konkretnej sprawy nie sposób nie zauważyć, że powód w pozwie zawarł tylko ogólnikowe twierdzenia. W ocenie Sądu, powód opierając swoje roszczenie na ogólnikowych twierdzeniach o przeludnieniu polskich więzień i wynikających z tego jego zdaniem drastycznych konsekwencjach, nie wskazał na żadne konkretne przejawy nieludzkiego, niegodziwego traktowania jego samego, poza faktem czasowego przeludnienia cel, a także nie wykazał bezprawności działania funkcjonariuszy strony pozwanej oraz szkody polegającej na negatywnych konsekwencjach, np. dla jego zdrowia odnośnie przebywania we wskazanych warunkach. Spośród okoliczności, które zgodnie z treścią pozwu, miały powodować naruszenie godności powoda, za udowodniony można uznać tylko fakt czasowego (powód nie wykazał jak długo) umieszczenia powoda w (... ) w W. i W. w celach, w których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m 2. Fakt istnienia przeludnienia w polskich jednostkach penitencjarnych i częstego naruszania norm dotyczących powierzchni celi przypadającej na osadzonego, wynikających z wiążących Polskę przepisów prawa międzynarodowego i art. 110 k.k.w., stanowi, zdaniem Sądu, fakt powszechnie znany. W niniejszej sprawie, co strona pozwana przyznała, powód przebywał w celach wieloosobowych, zatem zjawisko przeludnienia w (... ) dotyczyło także jego jako osadzonego w tej jednostce penitencjarnej. Sąd uznał zatem, że okoliczność ta nie była jednak sporna między stronami. Należy przy tym mieć na uwadze to, że w czasie pobytu A. J. w pozwanej jednostce pozostawał w mocy art. 248 § 1 kkw. zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor (... ) może --- STRONA 7 --- umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3m 2. Granice wskazanego przepisem czasu określonego na jaki można umieścić osadzonego w przeludnionej celi wyznaczone są możliwościami jednostki penitencjarnej zapewnienia osadzonym normatywnej powierzchni celi. Nie poparty żadnymi dowodami pozostawał natomiast zarzut, że dostarczony powodowi sprzęt kwaterunkowy był złej jakości oraz że nie zachowywał norm czystości. Powód nie wykazał również, żadnej z pozostałych okoliczności podnoszonych w pozwie tj. faktu nieodpowiedniego wyposażenia celi, braku dostępu do sanitariatów, niewłaściwego wyżywienia, czy też nieodpowiedniego traktowania przez funkcjonariuszy. Z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że warunki sanitarne i ogólne warunki bytowe zostały zachowane i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w działaniu pozwanego (...). Podobnie nie został udowodniony zarzut, że stwierdzony u powoda (…)jest spowodowany działaniem pozwanej jednostki penitencjarnej. Z zebranego materiału wynika, że (…)u powoda spowodowany był niewłaściwym trybem życia i nastąpiło to już na parę lat przed przybyciem do odbywania kary w pozwanych jednostkach. Z twierdzeń powoda wynika również , że miał on regularny dostęp do opieki (…)i w trakcie konsultacji, lekarz (…)przydzielił powodowi (…), jednak biorąc pod uwagę fakt, że (…) nie stanowił zagrożenia dla jego życia i zdrowia, nastąpić to miało w normalnym trybie oczekiwania. Podobnie bezzasadny był zarzut naruszenia nietykalności cielesnej powoda w roku 1993. Jak wynika z przedłożonych dokumentów dnia 10.03.1993 r. wobec powoda istotnie zastosowano szczególne środki bezpieczeństwa poprzez użycie siły fizycznej. Było to jednak związane z faktem groźnego nieposłuszeństwa, wszczynanymi awanturami i groźbą dokonania (…) i dlatego służby więzienne były upoważnione do podjęcia takich działań. Ponadto w związku z tym zdarzeniem powód odniósł jedynie obrażenia w postaci (…), a nie jak podaje, (…). Reasumując zatem, gdyby nawet przyjąć, że pozwana jednostka penitencjarna nie zapewniła powodowi odpowiednich warunków bytowych, w tym wymaganej przepisami powierzchni cel mieszkalnych, należytego ich wyposażenia, itp. (gdyby powód te ostatnie okoliczności udowodnił), w ocenie Sądu nie uzasadniałoby to zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia. Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, co wynika zarówno z redakcji art. 448 k.c. („sąd może przyznać"), jak i z funkcji zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05, OSNP 2007 Nr 7-8, poz. 101, a pogląd ten sad orzekający podziela). Ponadto sąd dokonuje oceny czy warunki bytowe , w jakich znalazł się powód mieszczą się w granicach prawa, a jedynie powód ocenia je jako niewłaściwe w swoim subiektywnym odczuciu, czy też rzeczywiście doszło do bezprawnych działań organów państwa. Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadośćuczynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznań psychicznych lub fizycznych będących następstwem zawinionego działania lub zaniechania sprawcy. Ponadto według orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka cierpienie i upokorzenie związane z odbywaniem kary więzienia tylko wówczas stanowią naruszenie art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i --- STRONA 8 --- podstawowych wolności, gdy przekraczają nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności (por. uzasadnienie wyroku SN z dnia 2 października 2007 r., II CSK 269/07). Dochodząc do przekonania, że nie było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia, Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, że powód nie wykazał (jak już wskazano wcześniej), ażeby rozmiar jego cierpień uzasadniał zasądzenie na jego rzecz kwoty pieniężnej oraz nie podał w pozwie jakie negatywne skutki w jego sferze emocjonalnej wywołały niedostateczne, jego zdaniem, warunki bytowe panujące w pozwanej jednostce. Odczuwanie negatywnych emocji jest zaś związane z samą istotą odbywania kary izolacyjnej, wynikającym z tego ograniczeniem w sferze prywatności, brakiem swobody dokonywania wyborów, koniecznością przebywania w towarzystwie innych, przypadkowych osób, świadomością izolacji i perspektywą dalszego jej trwania. Istotne jest również to, że powód pozostaje recydywistą penitencjarnym. Wskazać zatem należy, że skoro powód po raz kolejny odbywa karę pozbawienia wolności to doprowadzając do ponownego osadzenia w (...) znał już warunki odbywania tej kary w aktualnych realiach społeczno-gospodarczych, miał świadomość wynikających stąd niedogodności i na nie się godził. Powód nie wykazał, ażeby warunki odbywania kary odnoszące się do niego różniły się na jego niekorzyść od warunków, w jakich karę odbywali inni skazani, nie można więc uznać, że umieszczenie powoda w przeludnionej celi stanowiło indywidualnie wymierzoną w niego szykanę. Mając na uwadze powyższe okoliczności powództwo należało oddalić. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zmianami) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Koszty procesu poniesione przez pozwanego w niniejszej sprawie sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego należnych Skarbowi Państwa, które w oparciu o art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) wynoszą 3.600 zł. Z. 1) odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć stronie pozwanej ( (... ) w P.), 2) kal. 14 dni W-w, 7.11.2011 r.