Wyrok I C 361/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 361/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Aneta Fiałkowska - Sobczyk Protokolant: Aneta Łokaj po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) Nr (…) we W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami procesu za I instancję. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 361/11 UZASADNIENIE Powód M. K. w pozwie z dnia 14 lutego 2011 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - (...) nr (…) we W. kwoty 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną ze strony pozwanej krzywdę, której to krzywdy doznał ze strony (...)w związku z naruszeniem dóbr osobistych poprzez przetrzymywanie go w warunkach bytowych celi urągających godności więźnia i człowieka. W uzasadnieniu żądania powód M. K. podniósł, iż we wskazanym po stronie pozwanej (...) nr (…) we W. przebywał od dnia 5 kwietnia 2005 r. Zdaniem powoda strona pozwana, umieszczając powoda w celach, których powierzchnia na jednego skazanego była mniejsza niż 3 m 2 , naruszyła prawo powoda do humanitarnego traktowania. W ocenie powoda pozwany ponosi odpowiedzialność za nadmierne przeludnienie w celach mieszkalnych wskazanego w pozwie (...) nr (…) we W. Nadto, powód zarzucił stronie pozwanej, iż nie zapewniła powodowi podstawowego sprzętu kwaterunkowego oraz warunków sanitarnych, gwarantujących intymne załatwianie potrzeb fizjologicznych i prawidłowe utrzymanie higieny osobistej. przez co naruszone zostało prawo powoda do poszanowania godności ludzkiej. Powód zarzucił, że w celach mieszkalnych i w przetrzymywanym w nich przez więźniów pożywieniu zalęga się robactwo, na ścianach występuje grzyb, brakuje prawidłowej wentylacji, a okna są nieszczelne, co powoduje, że zimą w celi jest zimno. W podsumowaniu powód zarzucił naruszenie przez (...) norm wyznaczonych przez Trybunał Praw Człowieka, dotyczących humanitarnego traktowania więźniów, przez co powód utracił zdrowie i doznał uszczerbku na swojej psychice. Zasądzenie na jego rzecz żądanej sumy powód chce przeznaczyć na leczenie oraz zadośćuczyni jego krzywdzie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Państwa – (...) nr (…) we W. wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana podniosła w pierwszej kolejności zarzut przedawnienia roszczenia powoda za okres sprzed 18 lutego 2008 r. Pozwany zarzucił także, że powód nie wykazał, iż jego dobra osobiste zostały rzeczywiście naruszone wskutek bezprawnego i zawinionego działania funkcjonariuszy (…), a także nie udowodnił, a nawet nie uprawdopodobnił przesłanek żądanego odszkodowania, --- STRONA 3 --- mimo, iż na nim spoczywa ciężar dowodowy w tej kwestii. Same zaś gołosłowne twierdzenia nie mogą, w ocenie strony pozwanej, stanowić dowodu w sprawie. Wyprowadzenie z powszechnie znanego faktu przeludnienia panującego w jednostkach penitencjarnych wniosku, że każdy osadzony był dotknięty tym zjawiskiem, lub też, ze warunki osadzenia jakie mu zaoferowano były złe, jest wnioskiem zbyt daleko idącym. Zdaniem pozwanego powód nie udowodnił, że w okresie osadzenia w placówce, zarówno w okresie obowiązywania przepisu art. 248 §1 k.k.w., jak i po dniu 6 grudnia 2009 r., przebywał w warunkach przeludnienia. Powód nie przedstawił w tym zakresie jakichkolwiek dowodów, w tym zawłaszcza decyzji administracji (…). Odnosząc się do warunków w jakich powód odbywał karę pozbawienia wolności strona pozwana wskazała, iż wszelkie niedogodności jakie spotkały z tego tytułu wszystkich osadzonych były usankcjonowane przez obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Wiązały się z naturalnymi dolegliwościami i ograniczeniami w postaci pogorszenia standardu życia, związanymi z odbywaniem kary izolacyjnej. Strona pozwana wskazała także, iż Unia Europejska nie narzuca państwom członkowskim ujednolicenia normy powierzchni celi przypadającej na skazanego, natomiast Trybunał Praw Człowieka nie wskazał konkretnej normy powierzchni, której przekroczenie oznaczałoby automatycznie naruszenie art. 3 Europejskiej konwencji prawa człowieka i podstawowych wolności. Z orzecznictwa Trybunału wynika, w ocenie strony pozwanej, że powierzchnia celi przysługująca osadzonemu nie jest samoistną i wystarczającą przesłanką oceny, czy doszło do naruszenia praw zagwarantowanych w Konwencji. Należy bowiem w tej kwestii dokonać kompleksowej oceny wszelkich aspektów warunków oraz rygorów pobytu, takich jak m.in. powierzchnia celi, liczba osób niej osadzonych, warunki sanitarne, możliwość zapewnienia minimum prywatności, ilość czasu spędzanego poza celą, możliwość pracy, czas i częstotliwość zajęć sportowych i rekreacyjnych, wiek, płeć osadzonych, ich dobór itp. W dalszej części uzasadnienia pozwu strona pozwana powołała się na orzecznictwo sądów powszechnych, w tym zwłaszcza orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym naruszenie normy powierzchniowej jest ważną okolicznością, jednakże dopiero kumulatywnie, w związku z innymi okolicznościami, pozwala na podstawie oceny indywidualnych przypadków stwierdzić, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego. Oceniając sytuację więźniów osadzonych w polskich zakładach penitencjarnych, należy, zdaniem pozwanego, wziąć pod rozwagę również ogólną sytuację ekonomiczną i społeczną panującą w państwie. Strona pozwana wskazała nadto, iż wskazana w pozwie jednostka penitencjarna --- STRONA 4 --- podlega regularnym kontrolom sędziego penitencjarnego., który każdorazowo na bieżąco informowany był o występowaniu zjawiska przeludnienia. Pozwany wskazał, iż kontrole nie stwierdziły uchybień w funkcjonowaniu jednostki. Wskazując, że budynki (…) nr (..) we W. pochodzą z początku XX wieku pozwany podniósł, iż wszystkie cele w placówce posiadają wygrodzone węzły sanitarne z dostępem do bieżącej wody. Kąciki sanitarne urządzone w celach, w których przebywał powód, były wyposażone, zabudowane i odizolowane w sposób umożliwiający osadzonym nieskrępowane korzystanie z ubikacji, co odpowiada normom prawnym w tym zakresie. Pozwany podkreślił, iż toalety w celach (...)nie mogą być w pełni zabudowane i zamykane masywnymi drzwiami celem zapobiegania próbom samobójczym i przemocy pomiędzy samymi osadzonymi. Pozwany wskazał także, iż przepisy nie nakładają na jednostkę obowiązków zapewnienia więźniom zapewnienia ciepłej wody w celach, natomiast główną przyczyną zawilgocenia i zagrzybienia cel jest nieprawidłowe (zbyt częste) korzystanie przez osadzonych z wody (pranie odzieży i kąpiele w celi). W odniesieniu do zarzutu braku intymności strona pozwana wskazała, iż brak ten jest jedną z podstawowych cech kary pozbawienia wolności, jak również stanowi jej podstawowe założenie. Zdaniem pozwanego sytuacja lokalowa wielu rodzin w Polsce, zajmujących mieszkania komunalne, czy socjalne jest gorsza pod względem zarówno metrażu, stanu technicznego budynków, czy dostępu do mediów o tej wskazywanej przez powoda w pozwie. Podsumowując, strona pozwana podkreśliła, iż zarzuty powoda co do niewłaściwego traktowania, nie zostały poparte jakimikolwiek dowodami, natomiast warunki w jakich powód odbywała karę pozbawienia wolności dotyczyły wszystkich osadzonych i nie stanowiły jakiejkolwiek formy indywidualnej dyskryminacji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. K. w okresie od 5 kwietnia 2005 r. do sierpnia 2011 r. przebywał w (...) nr (…) we W., odbywając karę pozbawienia wolności. Przed osadzeniem w w/w jednostce penitencjarnej powód nie odbywał kary pozbawienia wolności. ( dowód: przesłuchanie powoda M. K., k. 95); W w/w okresie powód przebywał w ok. 40 celach, w których niejednokrotnie panowało przeludnienie. ( dowód: fakt notoryjny, a nadto przesłuchanie powoda M. K., k. 95); --- STRONA 5 --- Urządzenie i wystrój cel (…) nie odbiegały od siebie. W każdej celi znajdował się węzeł sanitarny z ubikacją, oddzielony murowaną ścianką, lub kotarą i tekturami. Każdy z osadzonych miał własne łóżko oraz szafkę. Był stół oraz krzesła. Cele posiadały okna i wyposażone były także w wiadro (kosz na śmieci), szczotkę i zmiotkę. Wyposażenie cel było zaniedbane, kąciki sanitarne i parkiet – zniszczone, okna były nieszczelne, co utrudniało nocny wypoczynek w okresie zimy. W niektórych celach nie było radia więziennego, w innych odbiorniki były zepsute. Osadzeni mogli posiadać w celi telewizor oraz grzałkę.. ( dowód: przesłuchanie powoda M. K., k. 95 – k. 95/o.); W okresie pobytu w (...) nr (…) we W., M. K. pracował w kuchni. Korzystał z opieki medycznej, z biblioteki, świetlicy, brał udział w zawodach sportowych. Powód był niejednokrotnie karany dyscyplinarnie, w tym za próbę przemycenia narkotyków. W okresie pobytu w jednostce powód nie złożył u administracji placówki ani jednej skargi na warunki bytowo – sanitarne cel. ( dowód: przesłuchanie powoda M. K., k. 95/o.); Aktualnie M. K. przebywa w (...) w S. odbywając, w wykonaniu wyroku łącznego (połączenie kar orzeczonych sześcioma wyrokami) karę pozbawienia wolności za kilka kradzieży aut oraz za posiadanie środków odurzających. Podczas procesu powód wyraził skruchę z powodu popełnionych kradzieży, jednakże nie przepraszał osób pokrzywdzonych. ( dowód: przesłuchanie powoda M. K., k. 95). Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie mogło zostać uwzględnione. Powód M. K. domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną przez stronę pozwaną szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiednich warunków bytowych podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Z treści pism procesowych powoda wynika, iż zadośćuczynienie miało stanowić środek ochrony jego dóbr osobistych w postaci godności ludzkiej i prawa do humanitarnego traktowania. Podstawą faktyczną żądania zasądzenia od Skarbu Państwa zadośćuczynienia, wskazywaną przez powoda było przede wszystkim przeludnienie cel mieszkalnych (...) nr --- STRONA 6 --- (…) we W. i związane z tym naruszenie przez stronę pozwaną przepisu wyznaczającego normę powierzchni minimalnej celi mieszkalnej, przypadającą na jednego osadzonego (3 m 2 ). Dodatkowo, powód szablonowo wskazał jako na podstawę faktyczną swoich roszczeń: zniszczenie i zarobaczenie cel, brak odpowiedniej wentylacji, brak intymności i warunków do utrzymania higieny osobistej, brak odpowiedniego wyposażenia kwaterunkowego i niedogrzanie cel. Podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda stanowił zatem przepis art. 23 w zw. z art. 24 w zw. z art. 448 k.c., zaś niezapewnienie mu odpowiednich, wymaganych przepisami, warunków bytowych powód upatrywał przede wszystkim w nadmiernym przeludnieniu wskazanych jednostek penitencjarnych i wynikających z tego konsekwencjach opisanych bliżej w pozwie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Przepis art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W sprawie konieczne było zatem ustalenie, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i czy działanie pozwanego było bezprawne, a na dalszym etapie ustalenie, czy pozwany ponosi winę za naruszenie dóbr osobistych powoda, która to wina warunkuje skuteczne dochodzenie roszczeń o charakterze majątkowym, w oparciu o art. 448 k.c. Na powodzie spoczywał przy tym ciężar udowodnienia, że pozwany naruszył ich dobra osobiste oraz że działania pozwanego miały charakter zawiniony, natomiast na pozwanym ciążył dowód braku bezprawności działań powodujących naruszenie dóbr osobistych powoda. --- STRONA 7 --- W pierwszej kolejności uwzględnić jednak należało podniesiony przez stronę pozwaną zarzut częściowego przedawnienia roszczenia powoda objętego żądaniem pozwu. Jak wskazuje strona pozwana, roszczenie powoda M. K. związane z okresem jego pobytu w (...) nr (…) we W. przed dniem 18 lutego 2008 r. jest przedawnione, z uwagi na upływ trzyletniego terminu przedawnienia. Sąd zgodził się z uzasadnieniem zarzutu przedawnienia, choć z przyczyn przedstawionych poniżej za przedawnione uznać należało roszczenie powoda związane z jego pobytem w placówce przed dniem 14 lutego 2008 r. Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym podlega ogólnym regułom przedawnienia ustanowionym w przepisach art. 117 i n. k.c., z modyfikacjami określonymi w art. 442 1 k.c., dotyczącymi terminów przedawnienia tych roszczeń i ich biegu. Przepisy te regulują przedawnienie wszelkich roszczeń majątkowych w zakresie odpowiedzialności deliktowej, a więc roszczeń o naprawienie szkody majątkowej oraz roszczeń o pieniężne zadośćuczynienie krzywdzie. W art. 442 1 § 1 k.c. ustawodawca sformułował ogólne reguły określające termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym: przedawnienie następuje z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (termin a tempore scientiae ), jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (termin a tempore facti ). Przepis art. 442 1 k.c. wprowadzony został do kodeksu cywilnego ustawą z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), ze skutkiem od dnia 10 sierpnia 2007 r. Dokonana zmiana polegała na uchyleniu wcześniej obowiązującego przepisu art. 442, zgodnie z którym roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulegało przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. (W każdym wypadku roszczenie przedawniało się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę). Przepis art. 442 1 k.c. stosuje się jednak nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny, a więc w dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany przepis nie znajdzie zastosowania do roszczeń deliktowych, które na podstawie wcześniej obowiązującej regulacji prawnej uległy przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powołanej wyżej ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538). --- STRONA 8 --- Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawie, należy stwierdzić, iż w chwili wejścia w życie nowej regulacji (10 sierpnia 2007 r.) roszczenie powoda M. K. przedawnione było w stosunku do okresu od początku jego pobytu w (...) nr (…) we W., tj. od 5 kwietnia 2005 r. do 9 sierpnia 2007 r. W stosunku do pozostałego okresu osadzenia powoda w tej jednostce penitencjarnej, tj. w stosunku do okresu od 10 sierpnia 2007 r. zastosowanie znajduje zatem nowa regulacja przedawnienia roszczeń odszkodowawczych z tytułu czynów niedozwolonych. Powód M. K. wniósł pozew w niniejszej sprawie w dniu 14 lutego 2011 r. (pieczątka administracji (...) nr (...) we W. na kopercie, k. 4). Biorąc zatem pod uwagę przepis art. 442 1 k.c. oraz trzyletni termin przedawnienia, w dniu 14 lutego 2011 r. przedawnione było także roszczenie powoda o zapłatę zadośćuczynienia za krzywdę w związku z czynem niedozwolonym polegającym na naruszeniu jego dóbr osobistych w trakcie pobytu powoda w (...) nr (…) we W., w okresie od dnia 10 sierpnia 2007 r. do 13 lutego 2008 r. Przechodząc do dalszych rozważań należy stwierdzić, iż podstawą odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej jest przepis art. 417 k.c. Przesłanką tej odpowiedzialności jest przede wszystkim bezprawność, którą należy rozumieć jako niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., ale w przypadkach uregulowanych w art. 445 i 448 k.c. Sąd może też przyznać zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę. Dla przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa, ważne jest, aby zachowanie osób działających w jego imieniu, w ramach wykonywania władzy publicznej było bezprawne. Wymóg zapewnienia przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169) głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polskę w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w (...) godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzające --- STRONA 9 --- wyżej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Odpowiednia norma prawna zawarta jest też w Kodeksie Karnym Wykonawczym – w art. 4 czytamy, że „kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Normę powierzchni celi, jaką powinien zachować pozwany w stosunku do powoda i każdego z osadzonych, wskazuje art. 110 kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z którym skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej, a powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na skazanego powinna wynosić nie mniej niż 3 m 2 . Dalej przepis stanowi, że cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. W sprawie zostało ustalone, że powód w trakcie przebywania we wskazanym (...), także i w roku 2008 przebywał celach, w których nie zachowano wymogów dotyczących powierzchni mieszkalnej przypadającej na każdego osadzonego. Wyżej wymieniona okoliczność została potwierdzona nie tylko przez samego powoda M. K. , słuchanego w drodze pomocy sądowej. Powód nie pamiętał nazwisk osób osadzonych razem z nim w poszczególnych celach, jednakże okoliczność, że cele (...) nr (…) we W. w rozważanym okresie bywały niejednokrotnie przeludnione, jest znana tut. Sądowi z urzędu. Słusznie wskazała strona pozwana, iż powód rzeczywiście nie wykazał, które z wymienionych przez niego cel i w jakim konkretnie okresie były przeludnione, zaś na dowiedzenie w/w okoliczności wniósł przede wszystkim o przeprowadzenie nieprzydatnego w tym zakresie dowodu w postaci opinii biegłego lekarza medycyny sądowej. Tym niemniej, faktem notoryjnym jest występowanie przeludnienia w (...) w Polsce w latach 2007 - 2009, natomiast z orzecznictwa tut. Sądu powoływanego zresztą przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew wynika, że w placówkach penitencjarnych na D. ((...) nr (…) i nr (…) we W., (...) w W., (...) w K., (...) w S.) przeludnienie cel z uwagi na liczbę osadzonych występowało ze znacznym nasileniem. W ocenie Sądu, samo osadzenie w przeludnionej celi jest wystarczające do przyjęcia naruszenia dóbr osobistych skazanego. Warunków, które wiążą się ściśle z niezachowaniem przez stronę pozwaną normy powierzchniowej celi przypadającej na jedną osobę osadzoną, nie można uznać za uzasadniony i normalny element odbywania kary pozbawienia wolności. Przeludnienie pociąga bowiem za sobą brak minimum przestrzeni ruchowej, co jest jednym z --- STRONA 10 --- elementów naruszenia dobra osobistego w postaci godności człowieka – osadzonego. Przeludnienie cel prowadzi do innych niedogodności związanych z odbywaniem kary w warunkach izolacji, takich jak m.in. brak odpowiedniej wentylacji pomieszczenia oraz brak odpowiedniego poziomu intymności, przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Poruszanie się osadzonych po celi, jaki i inne wykonywane w niej czynności dnia codziennego, jest utrudnione i wymaga współpracy ze strony więźniów. Niejednokrotnie rodzą się konflikty. Współżycie osadzonych w jednej celi jest nader utrudnione. Okoliczności powyższe potwierdziły się także w przesłuchaniu w charterze strony – M. K. . W trakcie przesłuchania powód kierował swoje zarzuty pod adresem przeludnienia cel, ale także w kierunku ich niedogrzania i ogólnego złego stanu technicznego cel oraz sprzętu kwaterunkowego (zniszczenie). Powód, który nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt osobopoznawczych, dotyczących jego osoby, nie udowodnił natomiast powyższych okoliczności, wskazywanych w swoim pozwie, jako podstawę faktyczną żądania oraz jako przyczynę szkody i krzywdy której doznał. Powód nie wykazał bowiem, że (...) nie zapewnił mu odpowiednich warunków do utrzymywania higieny osobistej. Nie wykazał także w jaki sposób zły stan techniczny cel, nieszczelność okien oraz brak intymności przy zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych wpłynęły na jego złe samopoczucie, skutkując rozstrojem zdrowia i poczuciem doznanej krzywdy psychicznej. Powód nie udowodnił pogorszenia swojego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego pozostającego w związku z warunkami technicznymi i sanitarnymi w celach (...) nr (…) we W. Słuchany w drodze pomocy sądowej M. K. stwierdził wręcz, że korzystał z opieki medycznej w/w (…), a pomoc medyczna udzielona mu została kilkakrotnie, w sposób optymalny i prawidłowy. Nadto, powód zeznał, że uczęszczał do biblioteki, świetlicy, brał udział w zawodach sportowych. Podkreślić należy także, że w okresie pobytu w jednostce powód nie złożył u administracji placówki ani jednej skargi na warunki bytowo – sanitarne cel. Podsumowując, wśród okoliczności wskazanych przez powoda jako naruszenie jego praw i dóbr osobistych, potwierdzenie w wynikach postępowania dowodowego znajduje tylko zarzut umieszczania go w celach nieodpowiadających normom co do powierzchni przypadającej na jednego skazanego. Okoliczność utrzymywania się przeludnienia wszystkich (…) w Polsce, w tym (...) nr (…) we W. i brak po stronie tej placówki możliwości odmowy przyjęcia kolejnych skazanych nie zwalnia pozwanego z odpowiedzialności i nie może prowadzić do konstatacji, iż podjęte przez niego działania były zgodne z prawem. Pamiętać bowiem należy, iż pozwanym w sprawie nie jest wskazana jednostka penitencjarna, która dołożyła wszelkich starań do zapewnienia minimalnej przestrzeni życiowej osadzonym w --- STRONA 11 --- celach mieszkalnych, ale Skarb Państwa, który dopuścił do odbywania kary w warunkach pogwałcenia zasady poszanowania godności skazanego. Działania pozwanego były zatem bezprawne. Nie oznacza to jednak, że zasadne jest żądanie powoda zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa zadośćuczynienia w kwocie 200 000 zł lub też w jakiejkolwiek innej wysokości. Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, co wynika zarówno z redakcji art. 448 k.c. („sąd może przyznać”), jak i z kompensacyjnej funkcji zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05, OSNP 2007 Nr 7-8, poz. 101, a pogląd ten sąd orzekający podziela). Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadośćuczynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnych doznań psychicznych lub fizycznych będących następstwem zawinionego działania lub zaniechania sprawcy. Odbywający karę pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu powód M. K. nie wykazał, ażeby w związku z osadzeniem w (...) nr (…) we W. doznał cierpień uzasadniających zasądzenie na jego rzecz jakiejkolwiek kwoty pieniężnej. Powód nie wskazał nawet jakie negatywne skutki w jego sferze emocjonalnej wywoływało większe – niż przewidują przepisy – zagęszczenie w celach. Odczuwanie negatywnych emocji jest natomiast związane z samym faktem odbywania kary izolacyjnej, wynikającym z ograniczeniem w sferze prywatności, brakiem swobody dokonywania wyborów, koniecznością przebywania w towarzystwie innych, przypadkowych osób, świadomością izolacji i perspektywą dalszego jej trwania. Powód nie udowodnił, iż starał się wykorzystać wszelkie możliwości przebywania poza przeludnioną celą, co prowadziłoby do zmniejszenia jego ewentualnej krzywdy. Zdaniem Sądu, powództwo ma charakter fiskalny i stanowi sposób powoda na osiągniecie dochodu, a zarzuty wskazane w pozwie są szablonowe i ogólnikowe. Powyższe okoliczności i metoda realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego powoduje, że żądanie powoda, zasądzenia na jego rzecz niebagatelnej sumy 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia należy ocenić jako nieuprawnioną formę dochodzenia prawa podmiotowego , sprzecznego z zasadami współżycia społecznego, a zatem nie zasługującego na uwzględnienie, na co wskazuje treść art. 5 k.c. --- STRONA 12 --- Przedstawione argumenty uzasadniają odmowę przyznania powodowi M. K. jakiegokolwiek zadośćuczynienia z tytułu naruszenia ich dóbr osobistych. Mając na uwadze powyższe okoliczności oddalono powództwo jako bezzasadne w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach w punkcie II sentencji wyroku Sąd wydał, kierując się normą art. 102 k.p.c., według której w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd uznał, iż naruszenie dóbr osobistych powoda nastąpiło, a jedynie zgłoszone żądanie zapłaty było nieuzasadnione, stąd z przyczyn słusznościowych obciążanie powoda kosztami procesu nie było uzasadnione. .