Wyrok I C 357/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 357/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Kraśnik - Mazurek Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Zwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. w Siedlcach sprawy z powództwa J. F., D. F. przeciwko Towarzystwo (...) S.A. (...) w W. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie 1. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. (...) w W. na rzecz powoda J. F. kwotę 56 000 (pięćdziesiąt sześć tysięcy) złotych oraz na rzecz powódki D. F. kwotę 70 000 (siedemdziesiąt tysięcy) złotych wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 08 czerwca 2011 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia; 2. w pozostałej części powództwo oddala; 3. nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwo (...) S.A. (...) w W. na rzecz Skarbu Państwa kasa Sądu Okręgowego w Siedlcach kwotę 7500 ( siedem tysięcy pięćset) złotych tytułem nieuiszczonej opłaty stosunkowej od pozwu w zakresie zasądzonego roszczenia oraz opłaty stałej; 4. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. (...) w W. na rzecz powoda J. F. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i kwotę 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem poniesionych wydatków oraz na rzecz powódki D. F. kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i kwotę 189 (sto osiemdziesiąt dziewięć) złotych tytułem poniesionych wydatków. Sygn. akt IC 357/10 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powodowie J. i D. F. w pozwie złożonym w dniu 09 kwietnia 2010r. w Sądzie Okręgowym w Siedlcach wnosili o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. kwoty po 70 000zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych to jest prawa do życia w rodzinie, posiadania dzieci. W toku procesu powodowie popierali swoje żądanie. Pozwane Towarzystwo (...) S.A. wnosiła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów kosztów postępowania w sprawie w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 20.02.2008 r. w sprawie sygn. akt II K 131/07 S. K. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności, wykonanie której zostało jemu zawieszone na okres próby wynoszący 5 lat za to, że w dniu 02.04.2007 r. na trasie M.-O. powiat (...) kierując samochodem osobowym marki V. (...) o nr rej. (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż jechał z nadmierną prędkością 120km/ h w wyniku czego potrącił M. F. powodując u niej szeregu obrażeń skutkującej zgonem na miejscu zdarzenia. Samochód V. (...) nr rej (...) posiadał aktualne na dzień wypadku ubezpieczenie OC w Towarzystwie (...) Spółka Akcyjna (polisa nr (...)). Pozwany jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej samoistnego posiadacza pojazdu nie kwestionował co do zasady swojej odpowiedzialności cywilnej za skutki wypadku, podnosił, iż nie należy się ona z tytułu ochrony dóbr osobistych, podnosił również przyczynienie się zmarłej do powstania szkody w 50%. Polega na wybiegnięciu jej bezpośrednio pod jadący z nadmierną prędkością samochód. M. F. w dacie wypadku miała 14 lat. Mieszkał razem z rodzicami w domu rodzinnym w O.. Była uczennicą klasy I gimnazjum. Miała podjąć naukę w liceum w W.. Dalsze jej plany edukacyjne nie były znane. Była najmłodszym dzieckiem powodów. Miała ich dochować. Była bardzo uczynną dziewczyną, wszystkim chętnie pomagała. W chwili zdarzenia razem z powodami mieszkał jeszcze ich syn. W chwili obecnej mieszka w W.. Najstarsza córka powodów na stałe mieszkała i mieszka w Anglii. J. F. ma 61 lat. Choruje na cukrzycę i serce. Przebywa na rencie z powodu przepukliny kręgosłupa. Pobiera z tego tytułu świadczenie w wysokości 720zł miesięcznie. W 2007r. lekarz rodzinny rozpoznał u powoda reakcję stresową na śmierć córki, przewlekły zespół depresyjny, nerwicę sytuacyjną. Jak wynika z opinii biegłej psycholog u J. F. z powodu reakcji stresowej spowodowanej śmiercią córki nie doszło do trwałych zmian osobowości będących następstwem traumatycznego przeżycia. D. F. ma 54 lata, z zawodu jest rolnikiem. Od 1991r choruje na schizofrenię paranoidalną i otrzymuje rentę w kwocie 683zł. Zdaniem biegłej psycholog powódka na skutek śmierci córki przeżyła ciężki stres, który z upływem czasu przeszedł w przewlekłe zaburzenia depresyjno adaptacyjne i nastąpiło pogorszenie jej codziennego funkcjonowania. J. i D. F. po śmierci córki często chodzą na cmentarz. Na podwórku jest bardzo cicho. Jak wynika z opinii biegłego sądowego z zakresu badań wypadków drogowych mgr inż. J. B. wywołanej w sprawie IIK 131/07 w związku z postępowaniem toczącym się przeciwko S. K. dotyczącej zdarzenia z dnia 02 kwietnia 2007r. ,,istnieje związek przyczynowy nadmiernej prędkości samochodu z zaistniałym wypadkiem drogowym. Kierujący uniknąłby potrącenie, gdyby decyzję o hamowaniu podjął w tym samym miejscu jak podczas wypadku, ale przy prędkości nie przekraczającej dopuszczalnej”. Zgodnie z treścią art. 362 kc obowiązek naprawienia szkody ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania szkody, przy czym wobec odpowiedzialności samoistnego posiadacza pojazdu na zasadzie ryzyka nie jest istotne, czy przyczynienie się poszkodowanego było przez niego zawinione (...) poz.151/. W odpowiedzi na pozew pozwany przyjął 50% przyczynienie się M. F. do powstania szkody. W ocenie Sądu okoliczności wypadku szczegółowo rozważone przez --- STRONA 3 --- biegłego J. B., w szczególności fakt, że do wypadku doszło w wyniku wybiegnięcia na tor ruchu poruszającego się lewą częścią jezdni samochodu przez M. F., która nie upewnienia się, czy jej działanie nie wywoła sytuacji niebezpiecznej. Zdaniem Sądu zachowanie M. F. dla kierującego pojazdem powinno stanowić przesłankę do ograniczenia zaufania i zmniejszenia prędkości. Zdaniem Sądu przyczynienie do powstania szkody ze strony M. F. wynosiło 20%. Tej wielkości przyczynienie w pełni uwzględnia całokształt okoliczności wypadku, w wyniku którego poszkodowana została M. F.. Przyjmowanie 50% przyczynienia się jest nadmierne. W chwili śmierci M. F. miała 14 lat , wracała ze szkoły, kierujący pojazdem widząc dziecko wracające ze szkoły powinien zachować szczególną ostrożność, a nie jechać z nadmierną prędkością 120km/h, to jest przekroczoną o 30% od dopuszczalnej. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie wyroku w sprawie IIK 131/07, opinii biegłego sądowego z zakresu badań wypadków drogowych mgr inż. J. B./k.198-206 akt IIK 131/07/, orzeczenia lekarza orzecznika /27-28/, historii choroby J. F. /k.88-94, 104-112/, historii choroby D. F. /k.71-80, 95-102/, opinii sądowo psychologicznej dotyczącej D. F. /k.139-140/, opinii sądowo psychologicznej dotyczącej J. F. /k.141-143/, zeznań świadków J. W. /k. 120v.-121/, P. F. /k.121/, A. W. /k.121v./, S. K. /k.166v.-167/, dowodu z przesłuchania powodów D. F. /k. 167-168/ i J. F. /k.168/. Dokumenty wyżej wymienione nie były przez strony kwestionowane, stanowią wiarygodny materiał dowodowy, co do faktów z nich wynikających. Zgodnie z art. 11 kpc Sąd orzekający w sprawie cywilnej związany jest ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 20.02.2008 r. w sprawie sygn. akt II K 131/07 co do spowodowania wypadku komunikacyjnego przez S. K., w wyniku którego zmarła M. F.. Za wiarygodne uznał Sąd zeznania świadków i powodów, którzy wskazali w jakim zakresie małżonkowie F. przeżyli wiadomość o śmierci córki, jakim była dzieckiem. Te okoliczności nie były kwestionowane przez zgłoszenie dowodów przeciwnych, a wobec faktu, że zeznania złożone były w sposób bezstronny i rzeczowy Sąd uznał je za wiarygodne. Zdaniem Sądu opinie są wszechstronne, pełne, nie były kwestionowana przez żądną ze stron zasługują na wiarę. Sąd zważył co następuje: Przesłanką roszczenia powodów są przepisy art. 23 i 24k.c. Pozwany przed Sądem kwestionował roszczenie powodów w zakresie zadośćuczynienia wynikającego z naruszenia ich dóbr osobistych podnosząc, iż nie istnieją dobra osobiste w postaci prawa do życia w pełnej rodzinie oraz więzi uczuciowej i emocjonalnej powodów z córką. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 października 2010 r„ sygn. akt III CZP 76/10 LEX 604152 stwierdził, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego (na skutek obrażeń odniesionych w wypadku drogowym) przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § l k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Do zdarzeń po tym dniu ma bowiem zastosowanie dodany w 2008 r. paragraf 4 art. 446 kc. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Najwyższy stwierdził, iż katalog dóbr osobistych określony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty. Ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 k.c. objęte są wszelkie dobra osobiste rozumiane jako pewne wartości niematerialne związane z istnieniem i funkcjonowaniem podmiotów prawa cywilnego, które w życiu społecznym są uznawane za doniosłe i zasługujące z tego względu na ochronę. Do katalogu dóbr osobistych należy np. prawo do intymności i prywatności, płeć człowieka, prawo do planowania rodziny, tradycja rodzinna, pamięć o osobie zmarłej. Zdaniem Sądu Najwyższego skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci osoby zmarłej, to może nim być także więź miedzy osobami żyjącymi. Nie ma zatem przeszkód do uznania, że szczególna więź emocjonalna między członkami rodziny pozostaje pod ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 k.c. Rodzina jest to związek najbliższych osób, które łączy szczególna więź wynikająca z pokrewieństwa i zawarcia małżeństwa. Zapewnia członkom rodziny poczucie stabilności, wzajemne wsparcie obejmujące sferę materialną i niematerialną oraz gwarantuje wzajemną pomoc. Zdaniem Sądu prawo do życia rodzinnego i utrzymania tego rodzaju więzi stanowi dobro osobiste członków rodziny i podlega ochronie na podstawie art. 23 i 24 k.c. Śmierć M. F. miała miejsce w dniu 02 kwietnia 2007 r. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż rodzina F. funkcjonowała w sposób prawidłowy. Jej śmierć - na skutek wypadku naruszyła dobra osobiste powodów w postaci prawa do życia w pełnej rodzinie, posiadania córki, zerwania więzi uczuciowej i emocjonalnej z dzieckiem możliwość liczenia na jej pomoc w przyszłości. Spowodowała u małżonków F. poczucie osamotnienia i konieczność borykania się --- STRONA 4 --- z trudnościami życiowymi. W wyniku śmierci córki powodowie utracili osobę, która wnosiła do domu radość, miłość, oddanie, co spowodowało u nich istnienie krzywdy wynikającej z poczucia osamotnienia i bezsilności, utratę osoby, na którą mogli liczyć stanowiła dla nich podporę i która miała zapewnić im opiekę na starość Nagła śmierć córki spowodowała u nich obawy kto zapewni im opiekę na starość. W związku z powyższym Sąd uznał, iż odpowiednim zadośćuczynieniem na rzecz D. F. będzie kwota 85 000zł pomniejszona o 20% przyczynienie się M. F. do powstania szkody to jest kwota 70 000zł i zasądził ją od daty wydania wyroku, zaś na rzecz J. F. 70 000zł pomniejszona o 20% przyczynienie się M. F. do powstania szkody to jest kwota 56 000zł i zasądził ją od daty wydania wyroku. Powódka do chwili obecnej, to jest po upływie 4 lat od zdarzenia nadal go bardzo przeżywa, nie jest w stanie o tym mówić, płacze co dało się Sądowi zauważyć podczas procesu sądowego, jej reakcja na śmierć córki i skutki istniejące do chwili obecnej uzasadniały zasądzenie wyższej kwoty na jej rzecz. Sąd na podstawie art. 98 § l kpc nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa opłatę stosunkową od zasądzonego roszczenie oraz stałej od powództwa o ochronę dóbr osobistych w kwocie 7 500zł. Zasądził na rzecz powodów należne pełnomocnikowi wynagrodzenie zgodnie z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1348) w kwocie 3 600zł powiększoną o opłatę skarbową 17zł oraz uiszczoną przez nich zaliczkę na opinię biegłych w kwocie po 190zł. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w wyroku.