Postanowienie I C 352/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Olsz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 352/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Wojciech Wacław Protokolant prac. sąd. Agnieszka Lankowska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na rozprawie w Olsztynie sprawy z powództwa P. N. przeciwko Skarbowi Państwa –Zakładowi Karnemu w K. o zapłatę: I zasądza od pozwanego Skarbu Państwa –Zakładu Karnego w K. na rzecz powoda P. N. kwotę 2500,- zł (dwa tysiące pięćset złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 października 2011 r. II oddala powództwo w pozostałej części III nie obciąża powoda kosztami procesu na rzecz pozwanego IV nie obciąża powoda kosztami sądowymi na rzecz Skarbu Państwa w zakresie w jakim został zwolniony z kosztów, a sprawę przegrał. --- STRONA 2 --- I C 352/11 UZASADNIENIE Powód P. N. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. kwoty 150.000,-zł z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za narażenie na utratę zdrowia. W uzasadnieniu podał, że w okresie od marca 2008r. do maja 2009r. przebywał w celi nr 6 pawilonu A Oddział I Zakładu Karnego w K.. W celi był jedyną osobą nie używającą wyrobów tytoniowych, a w celi było osadzonych 6 – 7 osób. Podniósł, że Zakład Karny wiedział, że jest osobą niepalącą, wielokrotnie zgłaszał ten fakt wychowawcy J. S. (1). Posiada również prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie zasądzający odszkodowanie. Podał, że był zmuszony do wdychania dymu papierosowego, co prowadziło do kłótni. Został także naruszony art. 110§ 4 pkt. 5 , gdyż mając na tym samym pawilonie cele dla osób niepalących, z przyczyn od niego niezależnych został skierowany do celi dla palących. Obecnie odczuwa stan ciągłego napięcia nerwowego związanego z ciągłymi nieporozumieniami na tym tle oraz odczuwa pogorszenie jego stanu zdrowia psychicznego i fizycznego. Dopiero jak napisał do Ministerstwa Sprawiedliwości do W. 7 kwietnia 2009r. został skierowany do celi dla niepalących. Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w K., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podał, że zgoda pokrzywdzonego wyłącza bezprawność zachowania się sprawcy naruszenia dobra osobistego. Zgoda może być dorozumiana, także poprzez brak sprzeciwu. Powód nie sprzeciwiał się osadzeniu w celi nr 6, co świadczy o jego zgodzie na naruszenie dóbr osobistych. Ponadto powód nie wykazał, że był osadzony w celi dla palących, nie poniósł żadnego uszczerbku na zdrowiu. Powód był osadzony w zakładzie typu półotwartego, mógł opuszczać cele w porze dziennej, uzyskiwać przepustki, podejmować zatrudnienie, dlatego nie mogło dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda albo ma ono charakter znikomy. Ponadto powód nie udowodnił żadnej z przesłanek zadośćuczynienia pieniężnego. Przesłanką z art. 448 k.c. jest wina podmiotu ponoszącego odpowiedzialność. Brak jest w niniejszej sprawie bezprawności zachowania funkcjonariuszy państwowych, szkody (krzywdy) i normalnego związku przyczynowego. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. Sad Okręgowy w Olsztynie oddalił w niniejszej sprawie powództwo uznając , iż po stronie pozwanej zachodziły okoliczności wyłączające odpowiedzialność pozwanego w postaci zgody pokrzywdzonego. Sąd ten ustalił i uznał , że skoro powód przebywając w celi dla palących nie składał jakichkolwiek skarg na piśmie , zaś jest osobą posiadającą doświadczenie i rozeznanie w procedurach obowiązujących w zakładzie karnym- zachodziła po jego stronie zgoda co najmniej w dorozumianej formie. Powód zgłosił pierwszy wniosek dopiero w maju 2009 r. i skoro wcześniej takich wniosków nie zgłaszał, zachowanie powoda nie wskazywało aby przebywanie w celi dla palących naruszało jego dobra osobiste , nie została też spełniona przesłanka bezprawności warunkująca zasądzenie zadośćuczynienia.-k.235 i nast. Wskutek apelacji złożonej przez powoda wyrok oddalający powództwo został uchylony do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu uchylającego wyroku sąd drugiej instancji wskazał ,iż sam fakt wydania wyroku w stosunku do pozwanego w związku z umieszczeniem powoda w celi z osobami palącymi winien stanowić dla pozwanego asumpt do podjęcia odpowiednich działań mających na celu zapewnienie osadzenia powoda w celi dla niepalących i pozwana nie może w stanie faktycznym sprawy zasłaniać się oświadczeniem powoda nawet niezgodnym z rzeczywistością złożonym w trakcie przyjęcia do zakładu karnego. --- STRONA 3 --- Wadliwa zaś organizacja kontroli osadzenia skazanego w odpowiedniej celi przy pominięciu zapadłych wobec pozwanego wyroków zasądzających zadośćuczynienie z tego samego tytułu uzasadnia przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa. (k. 264 i nast.) Sąd ustalił, co następuje: Powód P. N. był wielokrotnie karany za przestępstwa na kary pozbawienia wolności. Przebywał też w kilku jednostkach penitencjarnych. Do Zakładu Karnego w K. ponownie przybył w dniu 25 marca 2008r. Został osadzony w celi nr 6, pawilon A Oddział I i był to zakład typu półotwartego. Cela ta była zajmowana przez osoby palące tytoń. Podczas rozmowy informacyjnej odbytej w dniu 25 marca 2008 r. na formularzu naniesiono adnotację „Gr/N./” W kolejnych rozmowach odbytych w dniu 26 03 2008 r , 27 04 2008 r. i następnych miesiącach powód formalnie nie zgłaszał skarg dotyczących osadzenia w celi z osobami palącymi , natomiast deklarował przynależność do podkultury przestępczej. (dow. rozmowa informacyjna z dnia 25 marca 2008 r. , z dnia 26 marca 2008 , dalsze rozmowy okresowe teczka osobopoznawcza część B ) Wielokrotnie też pozwany przedtem deklarował przynależność do osób niepalących, co wynikało z rozmów, jakie przeprowadzono z powodem po przetransportowaniu do Zakładu Karnego w K. w listopadzie 2004r. i styczniu 2005r., do Aresztu Śledczego w B. w styczniu 2005r., do Zakładu Karnego w B. w maju i wrześniu 2005r. oraz lipcu 2007 r. (rozmowa po przetransportowaniu z dnia 13 01 2005 r. do ZK K., z 12 06 2007 ZK B. , z 14 01 2008 r ZK B. akta- osobopoznawcze j.w. ) W trakcie osadzenia w Zakładzie Karnym w K. od 25 marca 2008r. powód przebywał w sześcioosobowej celi dla palących., sam zaś nie palił papierosów. Pozostali współosadzeni palili papierosy, przy czym powód nie zgłaszając skarg co do powyższego w rozmowach okresowych , deklarował w nich konsekwentnie bezkonfliktowe układanie stosunków interpersonalnych ze współosadzonymi. Ostatecznie też nie wnosił oficjalnie o przeniesienie go do celi dla niepalących. W rozmowie przeprowadzonej w dniu 15 05 2009 r. gdy zaproponowano powodowi zmianę celi na celę dla niepalących powód dowiedziawszy się , iż zmiana będzie łączyła się ze zmianą Oddziału powód nie reflektował proponowaną zmianę. Osadzono go jednakże w innej celi. (dowód: akta osobowe powoda, rozmowa dot. Zmiany osadzenia z 15 05 2009 r. W pisemnej skardze z dnia 7 kwietnia 2009r. kierowanej do Ministerstwa Sprawiedliwości powód kwestionował decyzje odmawiające mu przedterminowego zwolnienia, zezwolenia na widzenie z kuzynem, przetransportowania go do innego zakładu karnego, otrzymania paczki ze środkami higieny. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. uznał skargę za bezzasadną. (dowód: pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 16.06.2009r.-k.68-69) Jednocześnie powód pismem z dnia 7 kwietnia 2009r., kierowanym do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., poprzez umieszczenie go w celi dla palących, mimo iż był osobą niepalącą. --- STRONA 4 --- Postanowieniem z dnia 22 maja 2009r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bartoszycach odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., wobec stwierdzenia, że czynu nie popełniono. (bezsporne ,postanowienie z 28.05.2009r.-k.64) W sprawie I C 381/07 wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007r. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. na rzecz powoda kwotę 1.800,-zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z osadzeniem w celi dla palących . (okol. bezsporna wyrok z 21.12.2007r.-k.62 akt I C 381/07) W aktach osobopoznawczych na niektórych okładkach zaznaczano ,iż powód jest osobą niepalącą. (dow. okładki akta osobopoznawcze powoda). Stan zdrowia powoda nie doznał jakiegokolwiek uszczerbku w związku z przebywaniem w celi z osobami palącymi. (dow. opinia biegłego K. W. k.294) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, choć w nieznacznej jego części . Powód wnosząc przy tym powództwo podniósł, że w związku z osadzeniem go w celi dla palących odczuwa obecnie stan ciągłego napięcia nerwowego związanego z ciągłymi nieporozumieniami na tym tle oraz odczuwa pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego, niezależnie od tego podniósł , iż samo przebywanie w celi dla niepalących narażało jego zdrowie na szwank , czy istotne jego pogorszenie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, między innymi prawo do poszanowania zdrowia, godności i prywatności pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art 24 § 1 k.c. stanowi zaś, że ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, przy czym ciężar udowodnienia działania zgodnego z prawem spoczywa tutaj na tym, kto naruszenia się dopuścił. W razie dokonanego naruszenia pokrzywdzony może także żądać m. in. zadośćuczynienia pieniężnego, przy czym sąd winien każdocześnie poddać ocenie, czy i jakie dobro zostało naruszone, a następnie ocenić, czy istnieje bezprawność działania (zob. wyrok SN z dnia 19.12.2002 r., II CKN 167/01). Podejmując obronę w niniejszej sprawie pozwany Skarb Państwa podniósł w pierwszej kolejności , iż do osadzenia powoda w celi dla niepalących doszło w warunkach zgody powoda takie, a nie inne potraktowanie jego osoby. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Prawdą jest , iż do okoliczności wyłączających bezprawność zaliczono natomiast m.in. zgodę pokrzywdzonego (tak np. orzecz. SN z 19 października 1989 r. II CR 419/89, OSP 1990, nr 11-12, poz. 377, wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98).). W warunkach jednakże okoliczności tej konkretnej sprawy w ocenie Sądu pozwany nie wykazał skutecznie , by osadzenie powoda w celi dla osób palących odbyło się za jego wyraźną zgodą i pozostawało w zgodzie z prawem. --- STRONA 5 --- W doktrynie i orzecznictwie bezprawność zachowania pojmowana jest dosyć szeroko, bowiem za działanie lub zaniechanie bezprawne uznaje się takie zachowanie, które pozostaje w sprzeczności nie tylko z obowiązującymi przepisami, ale także z zasadami współżycia społecznego. W związku zaś z treścią art. 24 k.c. w orzecznictwie wskazuje się, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna szczególna okoliczność usprawiedliwiająca takie działanie. Jakkolwiek też samo osadzenie osoby skazanej w celi kilkuosobowej musi być co do zasady traktowane jako wyraz działania zgodnego z prawem w tym znaczeniu , iż stanowi przejaw przymusowego działania władzy publicznej realizującej prawomocny wyrok sądu , jednakże i w tego rodzaju sytuacjach sam sposób wykonania wyroku może wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawnego, niwecząc tym samym możliwość powoływania się na przesłanki wyłączające odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Do takiej właśnie sytuacji w ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło. Należy bowiem w pierwszej kolejności wskazać , iż osadzenie powoda w celi dla osób palących, gdy jest on osobą nie używającą wyrobów tytoniowych, może stanowić i stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych. Stosownie bowiem do treści art. 102 KKW skazany ma prawo w szczególności do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. W tym kontekście z pewnością doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w tym znaczeniu , iż samo przebywanie w celi z osobami palącymi niewątpliwie może skutkować i skutkuje jeśli nie każdoczesnym uszczerbkiem na zdrowiu lub jego pogłębieniem w razie dłuższego przebywania w styczności z dymem papierosowym, to z pewnością stanowi dla zdrowia tego istotne zagrożenie. Powyższe jakkolwiek wydaje się oczywiste , zostało potwierdzone opinią biegłego , który stwierdził dodatkowo , iż wśród osób ze schorzeniami dróg oddechowych narażenie i ekspozycja na dym tytoniowy niewątpliwie nasila objawy, zwiększa liczbę zaostrzeń i prowadzi do upośledzeni czynności płuc. Samo osadzenie i przebywanie w celi dal palących stanowiło przejaw naruszenia dóbr osobistych , przy czym przywołany wcześniej przepis niewątpliwie nakazuje traktowanie „odpowiednie” w tym oczywistym znaczeniu, iż z poszanowaniem dla zdrowia skazanego i eliminowaniem sytuacji, w których jego zdrowie byłoby w jakikolwiek nieuzasadniony sposób narażane i przez to zagrożone. W tej to sytuacji sprawa ogniskuje się nie tyle na tym czy do naruszenia doszło, ile na tym czy zachodzą przesłanki wyłączające bezprawność naruszenia w tym sygnalizowana przez pozwanego zgoda. Okoliczności jednakże ustalone niniejszej sprawie takiej bezprawności nie uchylają. W pierwszej kolejności wskazać należy , iż pozwany miał wiedzę o zapadnięciu wobec niego wyroku z powództwa tej samej osoby i w oparciu o analogiczny stan faktyczny, w tej też sytuacji dysponował albo winien przy dołożeniu należytej staranności dysponować wiedzą co do co do tego czy powód jest osobą palącą i nawet złożenie oświadczenia co do tego , że jest osoba palącą nie można potraktować jako zgody i tym samym okoliczności wyłączającej bezprawność. Wadliwa też organizacja kontroli osadzenia skazanego w odpowiedniej celi , przy pominięciu istniejących prawomocnych wyroków zasądzających zadośćuczynienie z tego samego tytułu uzasadnia przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa. Poczyniona wyżej ocena prawna została wyrażona na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy i w sytuacji gdy w tej materii nie doszło do zmiany stanu prawnego z mocy art. 386 §6 kpc zachowuje tu pełną i wiążącą aktualność , skoro sąd rozpoznający sprawę ponownie nie doszedł do zasadniczo innych ustaleń. --- STRONA 6 --- Dość jedynie wskazać , iż dodatkowo przesłuchany świadek A. S. potwierdził jedynie fakt znacznego zadymienia celi w której powód przebywał jako jedyna osoba niepaląca , a także , iż powód często zwracał się o otwieranie okna z uwagi na zadymienie celi. Są to zresztą okoliczności w zasadzie bezsporne , a przynajmniej niezaprzeczone w sprawie. Warto jedynie dla poparcia przedstawionej wyżej oceny przywołać treść końcowego fragmentu tezy zawartej w cytowanym wcześniej w uzasadnieniu uchylonego orzeczenia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt: II CSK 280/06 (LEX nr 232817), w którym wskazano, iż „(…) Bez upewnienia się o rzeczywistych przyczynach bezczynności uprawnionego oraz ewentualnie także i powodowanych nim racjach zawodne może się okazać wnioskowanie o wyrażaniu przez niego zgody na działania niekorzystne. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że zarówno zgoda jak i wyrażenie sprzeciwu pozostają w sferze uprawnień poszkodowanego, a nie jego obowiązków w związku z czym z postawy bezczynnej nie sposób czynić poszkodowanemu zarzutu.” Jak się wydaje ten pogląd, zważywszy , iż został sformułowany na tle podobnego stanu faktycznego, zdaje się przystawać również do stanu faktycznego sprawy niniejszej. Co do zeznań świadka J. S. (2) Sąd dał wiarę temu świadkowi co do tego że powód mógł zadeklarować po przetransportowaniu do K. , iż jest osobą palącą i że nie składał skarg, w szczególności na piśmie , jednakże jak to wcześniej wskazano okoliczność ta pozostaje bez znaczenia , w sytuacji gdy sam świadek zeznał ,iż wiedział , że powód miał wcześniej sprawę w sądzie związaną z przebywaniem w celi dla palących, co winno wyczulić pozwanego na to by jednoznacznie ustalić, czy powód wyraża zgodę na pobyt w celi i na należyte pozyskanie w tym zakresie zgody we właściwej formie. Sam zaś brak skarg nie może tu obciążać powoda, przynajmniej przy ocenie zasady żądania. Dlatego też te zeznania nie mogły zaważyć na ocenie zasady odpowiedzialności pozwanego. Odrębnego natomiast omówienia wymaga wysokość przysługującego powodowi zadośćuczynienia. Rację ma bowiem strona pozwana podnosząc , iż stopień doznanej krzywdy jest tu znikomy, istnieją też inne okoliczności nakazujące wysokość zadośćuczynienia istotnie zmiarkować. Stopień bowiem bezprawności minimalizuje właśnie wskazany przez pozwanego fakt , iż powód do określonego stanu rzeczy się przyczynił, skoro posiadając ogromne doświadczenie w poruszaniu się w procedurze karnowykonawczej, (a także cywilnej o czym zaświadcza wygrany uprzednio proces) nie wdrożył w sposób stanowczy i jednoznaczny procedur , czy nie zastosował środków , które temu stanowi mogłyby skutecznie zaradzić. Mogło to zresztą być związane z tym , iż taki, a nie inny stan rzeczy powodowi odpowiadał lub przynajmniej częściowo był przez powoda tolerowany, co wynika choćby z treści notatek z rozmów , gdzie powód deklarował zdecydowanie bezkonfliktowe relacje ze współosadzonymi. Wynika z nich , że powód dobrze zaadaptował się w kolejnych celach mieszkalnych, odnotowywane też było, że nie zgłasza skarg, a swoją sytuację oceniał jako zadowalającą. W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż rozmiar krzywdy w z jednej strony był minimalny , z drugiej wskazuje usprawiedliwiony przynajmniej do pewnego stopnia fakt , że władze penitencjarne faktycznie mogły nie przykładać większej wagi do zaistniałej sytuacji , skoro nie było co do niej skarg i sygnałów. Dobitnym zresztą potwierdzeniem powyższego jest to ,iż po wniesieniu skarg i zgłoszeniu wniosku o zmianę celi, władze penitencjarne uwzględniły wniosek powoda i przeniosły go do innej celi, dla osadzonych niepalących. Zwrócić tu jednakże należy uwagę , iż taki wniosek powód zgłosił dopiero w okresie późniejszym, potem jak pismem z dnia 7 kwietnia 2009r., kierowanym do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie złożył zawiadomienie o popełnieniu --- STRONA 7 --- przestępstwa przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., przez umieszczenie go w celi dla palących, mimo iż był osoba niepalącą. Brak jest natomiast wiarygodnych dowodów, aby przed tą datą powód zgłaszał zastrzeżenia co do warunków osadzenia i umieszczenia go w celi dla palących. Skoro powód jest osobą posiadającą doświadczenie i rozeznanie w procedurach obowiązujących w zakładzie karnym, trudno jest przyjąć , by zgłaszał swoje uwagi jedynie ustnie dla wychowawców. Nawet zawnioskowani przez niego świadkowie nie byli obecni podczas takich rozmów, a okoliczność powyższą znali jedynie z relacji powoda. Skoro nie posiadali oni bezpośredniej wiedzy na temat składanych skarg do wychowawców przez powoda, ich zeznania nie stanowią jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości dowodu potwierdzającego stanowisko powoda o zgłaszaniu licznych wniosków o przeniesienie do innej celi dla niepalących. Natomiast zeznania świadka J. S. (1) w tym zakresie korespondują z dowodami z dokumentów zebranych w teczce osobopoznawczej powoda, w szczególności z notatkami z rozmów okresowych. Dlatego nielogicznymi i sprzecznymi z zasadami doświadczenia życiowego są twierdzenia powoda, że składał on regularnie ustne prośby do wychowawców o przeniesienie go do innej celi, dla osadzonych niepalących. Zeznania te przy tym, co najważniejsze, mają znaczenie jedynie dla oceny rozmiarów krzywdy i rozmiarów zadośćuczynienia, nie zaś oceny zasady żądania, która to została omówiona wcześniej. Ponadto, odnosząc się do rozmiaru krzywdy, należy zauważyć, że powód był osadzony w zakładzie karnym typu półotwartego, cele były otwarte w porze dziennej, powód mógł korzystać z zajęć poza celami w ramach zajęć kulturalno-światowych oraz programów resocjalizacyjnych. Dzięki temu powód mógł w sposób istotny ograniczać pobyt w celi. Dlatego i tu w ocenie Sądu stopień i rozmiar naruszeń nie był na tyle znaczny, aby usprawiedliwiał zasądzenie zadośćuczynienia w znacznej wysokości. Na istotne też zmiarkowanie zadośćuczynienia siłą rzeczy muszą wpłynąć inne okoliczności, o szerszym wymiarze dotyczącym ogólnej sytuacji na tle jakiej doszło do naruszenia dobra osobistego. Nie może zatem ujść uwadze Sądu choćby taka oczywistość , iż uczynienie zadość żądaniom pozwu w znacznej części naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego, które nie powinny dopuszczać, aby sprawca przestępstwa czerpał w związku z jego popełnieniem bezpośrednie lub chociażby pośrednie korzyści materialne. Nie sposób bowiem pominąć, że powód przebywał w zakładach karnych i aresztach śledczych w związku z koniecznością odbycia licznych i w tym i długoletnich kar pozbawienia wolności, co wynika z akt osobopoznawczych powoda. Doznawane też przez niego ograniczenia w korzystaniu z pełni praw i wolności obywatelskich zostały spowodowane zatem siłą rzeczy wskutek jego zachowań, naruszających normy społeczne w sposób powszechnie nieakceptowany. Zważywszy przy tym na długoletnie zapewnienie powodowi w okresie pobytu w zakładzie karnym bezpłatnego wyżywienia, szerokiego dostępu do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych (w tym specjalistycznych) i bezpłatnych zajęć kulturalnych i oświatowych, w porównaniu do ograniczonej ze względu na realia ekonomiczne dostępności tych świadczeń udzielanych nieodpłatnie dla osób pozostających na wolności, tudzież przy uwzględnieniu wysokości kompensat ustawowych dla ofiar przestępstw (nieprzekraczających 12.000 zł – por. ustawa z 7-07-2005 r. – Dz. U. nr 169, poz. 1415 ze zm.) i możliwych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, roszczenia powoda – osoby w sposób zawiniony naruszającej porządek prawny – opiewające na łączną kwotę 150 000,- zł w sposób ewidentny pozostają w sprzeczności z powszechnie podzielanym poczuciem sprawiedliwości, zmierzając de facto do uzyskania korzyści materialnych z racji przejściowych dolegliwości związanych z koniecznością odbycia kary za popełnione przestępstwa. --- STRONA 8 --- Dlatego też adekwatną do rozmiaru krzywdy świetle art. 448 kc w zw. z art. 24 kc kwotą zadośćuczynienia jest kwota zasądzona jak w pkt I wyroku tj. 2500,- zł. W pozostałej zaś części żądanie zadośćuczynienia z tytułu narażenia zdrowia i związane z tym negatywne przeżycia oraz ich następstwa należało oddalić. Sąd natomiast nie dopatrzył się przesłanek dla zasądzenia zadośćuczynienia z art. 445 kc. Z treści bowiem opinii biegłego wynika , iż brak jest podstaw dla uznania , by schorzenia powoda były następstwem czasowego przebywania w celi i nie sposób uznać by stan zdrowia wskutek tego przebywania faktycznie się pogorszył. Opinia ta nie była kwestionowana i jako taka stanowi ona w pełni miarodajne źródło wiedzy co do braku trwałych lub przemijających szkodliwych następstw w postaci uszczerbku na zdrowiu powoda związanych z pobytem w celi dla palących. Żądanie zatem w tym zakresie tj. z tytuł ewentualnego uszczerbku lub rozstroju zdrowia również podlegało oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc uznając , iż sytuacja majątkowa powoda powyższe uzasadnia, zasądzenie zaś kosztów procesu na rzecz pozwanego zniweczyłoby faktycznie kompensacyjny wymiar orzeczenia zasądzającego. Ta sama też okoliczność legła u podstaw odstąpienia od ściągnięcia kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa. --- STRONA 9 --- I C 352/11 UZASADNIENIE Powód P. N. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. kwoty 150.000,-zł z ustawowymi odsetkami tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za narażenie na utratę zdrowia. W uzasadnieniu podał, że w okresie od marca 2008r. do maja 2009r. przebywał w celi nr 6 pawilonu A Oddział I Zakładu Karnego w K.. W celi był jedyną osobą nie używającą wyrobów tytoniowych, a w celi było osadzonych 6 – 7 osób. Podniósł, że Zakład Karny wiedział, że jest osobą niepalącą, wielokrotnie zgłaszał ten fakt wychowawcy J. S. (1). Posiada również prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie zasądzający odszkodowanie. Podał, że był zmuszony do wdychania dymu papierosowego, co prowadziło do kłótni. Został także naruszony art. 110§ 4 pkt. 5 , gdyż mając na tym samym pawilonie cele dla osób niepalących, z przyczyn od niego niezależnych został skierowany do celi dla palących. Obecnie odczuwa stan ciągłego napięcia nerwowego związanego z ciągłymi nieporozumieniami na tym tle oraz odczuwa pogorszenie jego stanu zdrowia psychicznego i fizycznego. Dopiero jak napisał do Ministerstwa Sprawiedliwości do W. 7 kwietnia 2009r. został skierowany do celi dla niepalących. Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w K., reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podał, że zgoda pokrzywdzonego wyłącza bezprawność zachowania się sprawcy naruszenia dobra osobistego. Zgoda może być dorozumiana, także poprzez brak sprzeciwu. Powód nie sprzeciwiał się osadzeniu w celi nr 6, co świadczy o jego zgodzie na naruszenie dóbr osobistych. Ponadto powód nie wykazał, że był osadzony w celi dla palących, nie poniósł żadnego uszczerbku na zdrowiu. Powód był osadzony w zakładzie typu półotwartego, mógł opuszczać cele w porze dziennej, uzyskiwać przepustki, podejmować zatrudnienie, dlatego nie mogło dojść do naruszenia dóbr osobistych powoda albo ma ono charakter znikomy. Ponadto powód nie udowodnił żadnej z przesłanek zadośćuczynienia pieniężnego. Przesłanką z art. 448 k.c. jest wina podmiotu ponoszącego odpowiedzialność. Brak jest w niniejszej sprawie bezprawności zachowania funkcjonariuszy państwowych, szkody (krzywdy) i normalnego związku przyczynowego. Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r. Sad Okręgowy w Olsztynie oddalił w niniejszej sprawie powództwo uznając , iż po stronie pozwanej zachodziły okoliczności wyłączające odpowiedzialność pozwanego w postaci zgody pokrzywdzonego. Sąd ten ustalił i uznał , że skoro powód przebywając w celi dla palących nie składał jakichkolwiek skarg na piśmie , zaś jest osobą posiadającą doświadczenie i rozeznanie w procedurach obowiązujących w zakładzie karnym- zachodziła po jego stronie zgoda co najmniej w dorozumianej formie. Powód zgłosił pierwszy wniosek dopiero w maju 2009 r. i skoro wcześniej takich wniosków nie zgłaszał, zachowanie powoda nie wskazywało aby przebywanie w celi dla palących naruszało jego dobra osobiste , nie została też spełniona przesłanka bezprawności warunkująca zasądzenie zadośćuczynienia.-k.235 i nast. Wskutek apelacji złożonej przez powoda wyrok oddalający powództwo został uchylony do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu uchylającego wyroku sąd drugiej instancji wskazał ,iż sam fakt wydania wyroku w stosunku do pozwanego w związku z umieszczeniem powoda w celi z osobami palącymi winien stanowić dla pozwanego asumpt do podjęcia odpowiednich działań mających na celu zapewnienie osadzenia powoda w celi dla niepalących i pozwana nie może w stanie faktycznym sprawy zasłaniać się oświadczeniem powoda nawet niezgodnym z rzeczywistością złożonym w trakcie przyjęcia do zakładu karnego. --- STRONA 10 --- Wadliwa zaś organizacja kontroli osadzenia skazanego w odpowiedniej celi przy pominięciu zapadłych wobec pozwanego wyroków zasądzających zadośćuczynienie z tego samego tytułu uzasadnia przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa. (k. 264 i nast.) Sąd ustalił, co następuje: Powód P. N. był wielokrotnie karany za przestępstwa na kary pozbawienia wolności. Przebywał też w kilku jednostkach penitencjarnych. Do Zakładu Karnego w K. ponownie przybył w dniu 25 marca 2008r. Został osadzony w celi nr 6, pawilon A Oddział I i był to zakład typu półotwartego. Cela ta była zajmowana przez osoby palące tytoń. Podczas rozmowy informacyjnej odbytej w dniu 25 marca 2008 r. na formularzu naniesiono adnotację „Gr/N./” W kolejnych rozmowach odbytych w dniu 26 03 2008 r , 27 04 2008 r. i następnych miesiącach powód formalnie nie zgłaszał skarg dotyczących osadzenia w celi z osobami palącymi , natomiast deklarował przynależność do podkultury przestępczej. (dow. rozmowa informacyjna z dnia 25 marca 2008 r. , z dnia 26 marca 2008 , dalsze rozmowy okresowe teczka osobopoznawcza część B ) Wielokrotnie też pozwany przedtem deklarował przynależność do osób niepalących, co wynikało z rozmów, jakie przeprowadzono z powodem po przetransportowaniu do Zakładu Karnego w K. w listopadzie 2004r. i styczniu 2005r., do Aresztu Śledczego w B. w styczniu 2005r., do Zakładu Karnego w B. w maju i wrześniu 2005r. oraz lipcu 2007 r. (rozmowa po przetransportowaniu z dnia 13 01 2005 r. do ZK K., z 12 06 2007 ZK B. , z 14 01 2008 r ZK B. akta- osobopoznawcze j.w. ) W trakcie osadzenia w Zakładzie Karnym w K. od 25 marca 2008r. powód przebywał w sześcioosobowej celi dla palących., sam zaś nie palił papierosów. Pozostali współosadzeni palili papierosy, przy czym powód nie zgłaszając skarg co do powyższego w rozmowach okresowych , deklarował w nich konsekwentnie bezkonfliktowe układanie stosunków interpersonalnych ze współosadzonymi. Ostatecznie też nie wnosił oficjalnie o przeniesienie go do celi dla niepalących. W rozmowie przeprowadzonej w dniu 15 05 2009 r. gdy zaproponowano powodowi zmianę celi na celę dla niepalących powód dowiedziawszy się , iż zmiana będzie łączyła się ze zmianą Oddziału powód nie reflektował proponowaną zmianę. Osadzono go jednakże w innej celi. (dowód: akta osobowe powoda, rozmowa dot. Zmiany osadzenia z 15 05 2009 r. W pisemnej skardze z dnia 7 kwietnia 2009r. kierowanej do Ministerstwa Sprawiedliwości powód kwestionował decyzje odmawiające mu przedterminowego zwolnienia, zezwolenia na widzenie z kuzynem, przetransportowania go do innego zakładu karnego, otrzymania paczki ze środkami higieny. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w O. uznał skargę za bezzasadną. (dowód: pismo Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. z 16.06.2009r.-k.68-69) Jednocześnie powód pismem z dnia 7 kwietnia 2009r., kierowanym do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., poprzez umieszczenie go w celi dla palących, mimo iż był osobą niepalącą. --- STRONA 11 --- Postanowieniem z dnia 22 maja 2009r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bartoszycach odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., wobec stwierdzenia, że czynu nie popełniono. (bezsporne ,postanowienie z 28.05.2009r.-k.64) W sprawie I C 381/07 wyrokiem z dnia 21 grudnia 2007r. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w K. na rzecz powoda kwotę 1.800,-zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w związku z osadzeniem w celi dla palących . (okol. bezsporna wyrok z 21.12.2007r.-k.62 akt I C 381/07) W aktach osobopoznawczych na niektórych okładkach zaznaczano ,iż powód jest osobą niepalącą. (dow. okładki akta osobopoznawcze powoda). Stan zdrowia powoda nie doznał jakiegokolwiek uszczerbku w związku z przebywaniem w celi z osobami palącymi. (dow. opinia biegłego K. W. k.294) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie, choć w nieznacznej jego części . Powód wnosząc przy tym powództwo podniósł, że w związku z osadzeniem go w celi dla palących odczuwa obecnie stan ciągłego napięcia nerwowego związanego z ciągłymi nieporozumieniami na tym tle oraz odczuwa pogorszenie stanu zdrowia psychicznego i fizycznego, niezależnie od tego podniósł , iż samo przebywanie w celi dla niepalących narażało jego zdrowie na szwank , czy istotne jego pogorszenie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, między innymi prawo do poszanowania zdrowia, godności i prywatności pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art 24 § 1 k.c. stanowi zaś, że ten, czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, przy czym ciężar udowodnienia działania zgodnego z prawem spoczywa tutaj na tym, kto naruszenia się dopuścił. W razie dokonanego naruszenia pokrzywdzony może także żądać m. in. zadośćuczynienia pieniężnego, przy czym sąd winien każdocześnie poddać ocenie, czy i jakie dobro zostało naruszone, a następnie ocenić, czy istnieje bezprawność działania (zob. wyrok SN z dnia 19.12.2002 r., II CKN 167/01). Podejmując obronę w niniejszej sprawie pozwany Skarb Państwa podniósł w pierwszej kolejności , iż do osadzenia powoda w celi dla niepalących doszło w warunkach zgody powoda takie, a nie inne potraktowanie jego osoby. Zarzut ten nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Prawdą jest , iż do okoliczności wyłączających bezprawność zaliczono natomiast m.in. zgodę pokrzywdzonego (tak np. orzecz. SN z 19 października 1989 r. II CR 419/89, OSP 1990, nr 11-12, poz. 377, wyrok SN z dnia 13 kwietnia 2000 r. III CKN 777/98).). W warunkach jednakże okoliczności tej konkretnej sprawy w ocenie Sądu pozwany nie wykazał skutecznie , by osadzenie powoda w celi dla osób palących odbyło się za jego wyraźną zgodą i pozostawało w zgodzie z prawem. --- STRONA 12 --- W doktrynie i orzecznictwie bezprawność zachowania pojmowana jest dosyć szeroko, bowiem za działanie lub zaniechanie bezprawne uznaje się takie zachowanie, które pozostaje w sprzeczności nie tylko z obowiązującymi przepisami, ale także z zasadami współżycia społecznego. W związku zaś z treścią art. 24 k.c. w orzecznictwie wskazuje się, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna szczególna okoliczność usprawiedliwiająca takie działanie. Jakkolwiek też samo osadzenie osoby skazanej w celi kilkuosobowej musi być co do zasady traktowane jako wyraz działania zgodnego z prawem w tym znaczeniu , iż stanowi przejaw przymusowego działania władzy publicznej realizującej prawomocny wyrok sądu , jednakże i w tego rodzaju sytuacjach sam sposób wykonania wyroku może wykraczać poza ramy obowiązującego porządku prawnego, niwecząc tym samym możliwość powoływania się na przesłanki wyłączające odpowiedzialność z tytułu naruszenia dóbr osobistych. Do takiej właśnie sytuacji w ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło. Należy bowiem w pierwszej kolejności wskazać , iż osadzenie powoda w celi dla osób palących, gdy jest on osobą nie używającą wyrobów tytoniowych, może stanowić i stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych. Stosownie bowiem do treści art. 102 KKW skazany ma prawo w szczególności do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. W tym kontekście z pewnością doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w tym znaczeniu , iż samo przebywanie w celi z osobami palącymi niewątpliwie może skutkować i skutkuje jeśli nie każdoczesnym uszczerbkiem na zdrowiu lub jego pogłębieniem w razie dłuższego przebywania w styczności z dymem papierosowym, to z pewnością stanowi dla zdrowia tego istotne zagrożenie. Powyższe jakkolwiek wydaje się oczywiste , zostało potwierdzone opinią biegłego , który stwierdził dodatkowo , iż wśród osób ze schorzeniami dróg oddechowych narażenie i ekspozycja na dym tytoniowy niewątpliwie nasila objawy, zwiększa liczbę zaostrzeń i prowadzi do upośledzeni czynności płuc. Samo osadzenie i przebywanie w celi dal palących stanowiło przejaw naruszenia dóbr osobistych , przy czym przywołany wcześniej przepis niewątpliwie nakazuje traktowanie „odpowiednie” w tym oczywistym znaczeniu, iż z poszanowaniem dla zdrowia skazanego i eliminowaniem sytuacji, w których jego zdrowie byłoby w jakikolwiek nieuzasadniony sposób narażane i przez to zagrożone. W tej to sytuacji sprawa ogniskuje się nie tyle na tym czy do naruszenia doszło, ile na tym czy zachodzą przesłanki wyłączające bezprawność naruszenia w tym sygnalizowana przez pozwanego zgoda. Okoliczności jednakże ustalone niniejszej sprawie takiej bezprawności nie uchylają. W pierwszej kolejności wskazać należy , iż pozwany miał wiedzę o zapadnięciu wobec niego wyroku z powództwa tej samej osoby i w oparciu o analogiczny stan faktyczny, w tej też sytuacji dysponował albo winien przy dołożeniu należytej staranności dysponować wiedzą co do co do tego czy powód jest osobą palącą i nawet złożenie oświadczenia co do tego , że jest osoba palącą nie można potraktować jako zgody i tym samym okoliczności wyłączającej bezprawność. Wadliwa też organizacja kontroli osadzenia skazanego w odpowiedniej celi , przy pominięciu istniejących prawomocnych wyroków zasądzających zadośćuczynienie z tego samego tytułu uzasadnia przyjęcie odpowiedzialności Skarbu Państwa. Poczyniona wyżej ocena prawna została wyrażona na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy i w sytuacji gdy w tej materii nie doszło do zmiany stanu prawnego z mocy art. 386 §6 kpc zachowuje tu pełną i wiążącą aktualność , skoro sąd rozpoznający sprawę ponownie nie doszedł do zasadniczo innych ustaleń. --- STRONA 13 --- Dość jedynie wskazać , iż dodatkowo przesłuchany świadek A. S. potwierdził jedynie fakt znacznego zadymienia celi w której powód przebywał jako jedyna osoba niepaląca , a także , iż powód często zwracał się o otwieranie okna z uwagi na zadymienie celi. Są to zresztą okoliczności w zasadzie bezsporne , a przynajmniej niezaprzeczone w sprawie. Warto jedynie dla poparcia przedstawionej wyżej oceny przywołać treść końcowego fragmentu tezy zawartej w cytowanym wcześniej w uzasadnieniu uchylonego orzeczenia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt: II CSK 280/06 (LEX nr 232817), w którym wskazano, iż „(…) Bez upewnienia się o rzeczywistych przyczynach bezczynności uprawnionego oraz ewentualnie także i powodowanych nim racjach zawodne może się okazać wnioskowanie o wyrażaniu przez niego zgody na działania niekorzystne. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że zarówno zgoda jak i wyrażenie sprzeciwu pozostają w sferze uprawnień poszkodowanego, a nie jego obowiązków w związku z czym z postawy bezczynnej nie sposób czynić poszkodowanemu zarzutu.” Jak się wydaje ten pogląd, zważywszy , iż został sformułowany na tle podobnego stanu faktycznego, zdaje się przystawać również do stanu faktycznego sprawy niniejszej. Co do zeznań świadka J. S. (2) Sąd dał wiarę temu świadkowi co do tego że powód mógł zadeklarować po przetransportowaniu do K. , iż jest osobą palącą i że nie składał skarg, w szczególności na piśmie , jednakże jak to wcześniej wskazano okoliczność ta pozostaje bez znaczenia , w sytuacji gdy sam świadek zeznał ,iż wiedział , że powód miał wcześniej sprawę w sądzie związaną z przebywaniem w celi dla palących, co winno wyczulić pozwanego na to by jednoznacznie ustalić, czy powód wyraża zgodę na pobyt w celi i na należyte pozyskanie w tym zakresie zgody we właściwej formie. Sam zaś brak skarg nie może tu obciążać powoda, przynajmniej przy ocenie zasady żądania. Dlatego też te zeznania nie mogły zaważyć na ocenie zasady odpowiedzialności pozwanego. Odrębnego natomiast omówienia wymaga wysokość przysługującego powodowi zadośćuczynienia. Rację ma bowiem strona pozwana podnosząc , iż stopień doznanej krzywdy jest tu znikomy, istnieją też inne okoliczności nakazujące wysokość zadośćuczynienia istotnie zmiarkować. Stopień bowiem bezprawności minimalizuje właśnie wskazany przez pozwanego fakt , iż powód do określonego stanu rzeczy się przyczynił, skoro posiadając ogromne doświadczenie w poruszaniu się w procedurze karnowykonawczej, (a także cywilnej o czym zaświadcza wygrany uprzednio proces) nie wdrożył w sposób stanowczy i jednoznaczny procedur , czy nie zastosował środków , które temu stanowi mogłyby skutecznie zaradzić. Mogło to zresztą być związane z tym , iż taki, a nie inny stan rzeczy powodowi odpowiadał lub przynajmniej częściowo był przez powoda tolerowany, co wynika choćby z treści notatek z rozmów , gdzie powód deklarował zdecydowanie bezkonfliktowe relacje ze współosadzonymi. Wynika z nich , że powód dobrze zaadaptował się w kolejnych celach mieszkalnych, odnotowywane też było, że nie zgłasza skarg, a swoją sytuację oceniał jako zadowalającą. W tych okolicznościach należy stwierdzić, iż rozmiar krzywdy w z jednej strony był minimalny , z drugiej wskazuje usprawiedliwiony przynajmniej do pewnego stopnia fakt , że władze penitencjarne faktycznie mogły nie przykładać większej wagi do zaistniałej sytuacji , skoro nie było co do niej skarg i sygnałów. Dobitnym zresztą potwierdzeniem powyższego jest to ,iż po wniesieniu skarg i zgłoszeniu wniosku o zmianę celi, władze penitencjarne uwzględniły wniosek powoda i przeniosły go do innej celi, dla osadzonych niepalących. Zwrócić tu jednakże należy uwagę , iż taki wniosek powód zgłosił dopiero w okresie późniejszym, potem jak pismem z dnia 7 kwietnia 2009r., kierowanym do Prokuratury Okręgowej w Olsztynie złożył zawiadomienie o popełnieniu --- STRONA 14 --- przestępstwa przez Dyrektora Zakładu Karnego w K., przez umieszczenie go w celi dla palących, mimo iż był osoba niepalącą. Brak jest natomiast wiarygodnych dowodów, aby przed tą datą powód zgłaszał zastrzeżenia co do warunków osadzenia i umieszczenia go w celi dla palących. Skoro powód jest osobą posiadającą doświadczenie i rozeznanie w procedurach obowiązujących w zakładzie karnym, trudno jest przyjąć , by zgłaszał swoje uwagi jedynie ustnie dla wychowawców. Nawet zawnioskowani przez niego świadkowie nie byli obecni podczas takich rozmów, a okoliczność powyższą znali jedynie z relacji powoda. Skoro nie posiadali oni bezpośredniej wiedzy na temat składanych skarg do wychowawców przez powoda, ich zeznania nie stanowią jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości dowodu potwierdzającego stanowisko powoda o zgłaszaniu licznych wniosków o przeniesienie do innej celi dla niepalących. Natomiast zeznania świadka J. S. (1) w tym zakresie korespondują z dowodami z dokumentów zebranych w teczce osobopoznawczej powoda, w szczególności z notatkami z rozmów okresowych. Dlatego nielogicznymi i sprzecznymi z zasadami doświadczenia życiowego są twierdzenia powoda, że składał on regularnie ustne prośby do wychowawców o przeniesienie go do innej celi, dla osadzonych niepalących. Zeznania te przy tym, co najważniejsze, mają znaczenie jedynie dla oceny rozmiarów krzywdy i rozmiarów zadośćuczynienia, nie zaś oceny zasady żądania, która to została omówiona wcześniej. Ponadto, odnosząc się do rozmiaru krzywdy, należy zauważyć, że powód był osadzony w zakładzie karnym typu półotwartego, cele były otwarte w porze dziennej, powód mógł korzystać z zajęć poza celami w ramach zajęć kulturalno-światowych oraz programów resocjalizacyjnych. Dzięki temu powód mógł w sposób istotny ograniczać pobyt w celi. Dlatego i tu w ocenie Sądu stopień i rozmiar naruszeń nie był na tyle znaczny, aby usprawiedliwiał zasądzenie zadośćuczynienia w znacznej wysokości. Na istotne też zmiarkowanie zadośćuczynienia siłą rzeczy muszą wpłynąć inne okoliczności, o szerszym wymiarze dotyczącym ogólnej sytuacji na tle jakiej doszło do naruszenia dobra osobistego. Nie może zatem ujść uwadze Sądu choćby taka oczywistość , iż uczynienie zadość żądaniom pozwu w znacznej części naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego, które nie powinny dopuszczać, aby sprawca przestępstwa czerpał w związku z jego popełnieniem bezpośrednie lub chociażby pośrednie korzyści materialne. Nie sposób bowiem pominąć, że powód przebywał w zakładach karnych i aresztach śledczych w związku z koniecznością odbycia licznych i w tym i długoletnich kar pozbawienia wolności, co wynika z akt osobopoznawczych powoda. Doznawane też przez niego ograniczenia w korzystaniu z pełni praw i wolności obywatelskich zostały spowodowane zatem siłą rzeczy wskutek jego zachowań, naruszających normy społeczne w sposób powszechnie nieakceptowany. Zważywszy przy tym na długoletnie zapewnienie powodowi w okresie pobytu w zakładzie karnym bezpłatnego wyżywienia, szerokiego dostępu do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych (w tym specjalistycznych) i bezpłatnych zajęć kulturalnych i oświatowych, w porównaniu do ograniczonej ze względu na realia ekonomiczne dostępności tych świadczeń udzielanych nieodpłatnie dla osób pozostających na wolności, tudzież przy uwzględnieniu wysokości kompensat ustawowych dla ofiar przestępstw (nieprzekraczających 12.000 zł – por. ustawa z 7-07-2005 r. – Dz. U. nr 169, poz. 1415 ze zm.) i możliwych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, roszczenia powoda – osoby w sposób zawiniony naruszającej porządek prawny – opiewające na łączną kwotę 150 000,- zł w sposób ewidentny pozostają w sprzeczności z powszechnie podzielanym poczuciem sprawiedliwości, zmierzając de facto do uzyskania korzyści materialnych z racji przejściowych dolegliwości związanych z koniecznością odbycia kary za popełnione przestępstwa. --- STRONA 15 --- Dlatego też adekwatną do rozmiaru krzywdy świetle art. 448 kc w zw. z art. 24 kc kwotą zadośćuczynienia jest kwota zasądzona jak w pkt I wyroku tj. 2500,- zł. W pozostałej zaś części żądanie zadośćuczynienia z tytułu narażenia zdrowia i związane z tym negatywne przeżycia oraz ich następstwa należało oddalić. Sąd natomiast nie dopatrzył się przesłanek dla zasądzenia zadośćuczynienia z art. 445 kc. Z treści bowiem opinii biegłego wynika , iż brak jest podstaw dla uznania , by schorzenia powoda były następstwem czasowego przebywania w celi i nie sposób uznać by stan zdrowia wskutek tego przebywania faktycznie się pogorszył. Opinia ta nie była kwestionowana i jako taka stanowi ona w pełni miarodajne źródło wiedzy co do braku trwałych lub przemijających szkodliwych następstw w postaci uszczerbku na zdrowiu powoda związanych z pobytem w celi dla palących. Żądanie zatem w tym zakresie tj. z tytuł ewentualnego uszczerbku lub rozstroju zdrowia również podlegało oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc uznając , iż sytuacja majątkowa powoda powyższe uzasadnia, zasądzenie zaś kosztów procesu na rzecz pozwanego zniweczyłoby faktycznie kompensacyjny wymiar orzeczenia zasądzającego. Ta sama też okoliczność legła u podstaw odstąpienia od ściągnięcia kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa.