§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I C 350/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I W

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 350/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Tomasz Cichocki Protokolant: p.o. sekr. sąd. Damian Wietrak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa K. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście Powiatu (...) o zapłatę I. powództwo oddala; II. odstępuje od obciążania powódki obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Sygn. akt I C 350/14 UZASADNIENIE Powódka K. B. wniosła pierwotnie o zasądzenie od pozwanego kwoty 41 136,80, rozszerzając następnie żądanie do kwoty 122 388,04 zł tytułem naprawienia szkody jaką poniosła w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z dnia 25.05.2001r. Podniosła, że dnia 25.05.2001r. (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. zaliczył powódkę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, równocześnie stwierdzając, iż orzeczony stopień ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe, a niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Następnie decyzją z 04.08.2009r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. stwierdził nieważność orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 25.05.2001r. i z 17.08.2001r. wskazując na brak przesłanek medycznych ustalenia takiego stopnia niepełnosprawności na datę 25.05.2001r. Wskutek odwołania powódki Minister Pracy uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał ją do ponownego rozpoznania. Decyzją z 22.12.2009r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. ponownie stwierdził nieważność decyzji z dnia 25.05.2001r. oraz 17.08.2001r. W wyniku odwołania powódki Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi powódki, WSA w Warszawie wyrokiem z 24.06.2010r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z 17.11.2010r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. ponownie stwierdził nieważność decyzji z 25.05.2001r. Po odwołaniu od tego orzeczenia zostało ono uchylone przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 14.01.2011r. i --- STRONA 2 --- sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z 14.02.2011r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. ponownie stwierdził nieważność decyzji z 25.05.2001r. po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał ją w mocy. Na skutek skargi powódki WSA w Warszawie wyrokiem z 10.10.2011r. oddalił skargę, uznając, iż decyzja z dnia 25.05.2001r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powódka w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności pobierała rentę socjalną z ZUS, która była jej jedynym dochodem z uwagi na trudności ze znalezieniem odpowiedniego zatrudnienia. Stwierdzenie nieważności orzeczenia spowodowało, iż powódka pozostała bez środków do życia przy takim samym stanie zdrowia, który ogranicza podjęcie zatrudnienia w sposób znaczny. Powódka posiada wykształcenie podstawowe i liczy 44 lata. Niezaliczenie powódki do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności miałoby ten skutek, iż podjęłaby zatrudnienie bądź u pracodawcy bądź zdecydowałaby się otworzyć własną działalność gospodarczą, bądź podjąć jakąkolwiek pracę. Przez cały okres pobierania renty miałaby w ten sposób możliwość odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i możliwość uzyskania w przyszłości emerytury, choćby w najniższym wymiarze. Tym samym szkoda jaką poniosła, została przez powódkę wyliczona jako suma składek na ubezpieczenie emerytalne w okresie od czerwca 2001r. do maja 2012r. w wysokości odpowiadającej każdemu miesiącowi za poszczególne lata zgodnie z minimalną podstawą wymiaru i wysokości składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusze pozaubezpieczeniowe od dnia 1.01.1999r., tj. łącznie 41 136,80 zł. Oprócz tej kwoty na doznaną szkodę składa się także kwota 81 251,24 zł stanowiąca różnicę pomiędzy pobieraną przez powódkę rentą a wysokością najniższego miesięcznego wynagrodzenia, a następnie minimalnego wynagrodzenia za pracę w czasie od 01.08.2008r. do 30.09.2009r. (szczegółowe wyliczenie k. 32). Nie ulega bowiem wątpliwości, iż powódka nie mając orzeczonego stopnia niepełnosprawności uprawniającego do przyznania jej renty, podjęłaby pracę i z tego tytułu osiągnęła wynagrodzenie przynajmniej w najniższej, a następnie minimalnej wysokości. Przy czym, z uwagi na to, iż MOPS w K. nie dysponuje dokumentacją wysokości renty powódki za okres od 01.04.2002r. do 30.09.2003r., do wyliczeń przyjęła ona kwotę wypłacaną za poprzedni okres, tj. 406 zł miesięcznie. W chwili obecnej powódka pozostaje bez zatrudnienia. Wyłączenie jej z rynku pracy przez okres 10 lat powoduje niemożność znalezienia przez nią jakiejkolwiek pracy. Decyzją (...) do Spraw Orzekania o Stopniu i Niepełnosprawności w K. została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe ze wskazaniem możliwości zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym, co utrudnia powódce znalezienie pracy. Natomiast w opinii biegłych sądowych w sprawie IV U 482/12 SO w Olsztynie uznano ją za osobę całkowicie niezdolną do pracy o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności o charakterze okresowym. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w S., Polska poprzez odbieranie nabytych praw majątkowych, a takim było przyznanie powódce prawa do renty socjalnej, narusza art. 1 protokołu dodatkowego nr 1 Ochrona własności” Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, tj. poszanowania mienia w wyniku odebrania prawomocnie nabytej renty. Stąd w jej ocenie zasądzenie żądanej kwoty tytułem szkody poniesionej na skutek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z dnia 25.05.2001r. uznającej powódkę za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jest uzasadnione. Pozwany Skarb Państwa – Starosta Powiatu (...) wniósł o oddalenie powództwa oraz obciążenie powódki kosztami procesu. Podniósł, że roszczenie powódki jest bezzasadne. Zarzuty pozwu kierowane pod adresem pozwanego są ogólnikowe oraz pozbawione podstaw, co do zasady i wysokości. Samo twierdzenie powódki nie jest dowodem, a powinno być udowodnione. Powódka nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ponadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia, wskazując, iż naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, zgodnie z art. 442 (1) §1 KC ulega przedawnieniu. Przesłankami odpowiedzialności pozwanego Skarbu Państwa są: bezprawność działania, zaistnienie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Ciężar dowodu w sprawie spoczywał na powódce. Powódka nie wykazała w jaki sposób orzeczenie o niepełnosprawności stanowiło przeszkodę do podjęcia pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej. Fakt niepełnosprawności niejednokrotnie stanowi okoliczność korzystną na ryku pracy z uwagi na dofinansowanie ich stanowisk pracy z PFRON. Również w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej takie osoby nie są eliminowane od jej prowadzenia. Powódka nie wykazała, że szukała pracy na własną rękę. Powódka nie wykazała przy tym ani istnienia szkody, ani istnienia normalnego związku przyczynowego pomiędzy rzekomą szkodą a działaniem organu administracji. --- STRONA 3 --- Sąd ustalił, co następuje: Orzeczeniem z dnia 25.05.2001r. (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. zaliczył powódkę K. B. urodzoną (...) do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wskazano, że stopień niepełnosprawności datuje się od 13.02.2001r., a niepełnosprawność istnieje od 1998r. Wskazano także m.in., że powódka nie wymaga szkolenia specjalistycznego, wskazana jest praca lekka w warunkach chronionych, nie wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze, nie wymaga uczestnictwa w terapii zajęciowej ani korzystania z systemu wsparcia samodzielnej egzystencji. Orzeczeniem z dnia 17.08.2001r. (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. zmienił decyzję z dnia 25.05.2001r. ustalając istnienie niepełnosprawności u powódki od urodzenia. (d.: orzeczenia (...) do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. w sprawie ZON. (...)-I/129/01 – k. 7,8) Decyzją z 04.08.2009r., znak (...) -I- (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. stwierdził nieważność orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 25.05.2001r. i z 17.08.2001r. wskazując na brak przesłanek medycznych ustalenia takiego stopnia niepełnosprawności na datę 25.05.2001r. Wskutek odwołania powódki Minister Pracy i Polityki Społecznej, decyzją z dnia 24.09.2009r., znak BON-IV- (...)-13- MM/09 uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z 22.12.2009r. znak (...) -I- (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. ponownie stwierdził nieważność decyzji z dnia 25.05.2001r. oraz 17.08.2001r. W wyniku odwołania powódki Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 22.02.2010r., znak BON-IV- (...)-13(3)-MM/09 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na skutek skargi powódki od tej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 24.06.2010r., sygn.. akt VII SA/Wa 812/10 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W następstwie tego wyroku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. decyzją z 17.11.2010r., znak (...) -I- (...) ponownie stwierdził nieważność decyzji z 25.05.2001r. Po rozpatrzeniu odwołania powódki od tego orzeczenia zostało ono uchylone przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją z 14.01.2011r., znak: BON – IV – (...) – 2 – 2 – KK/11 i sprawa został skierowana do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z 14.02.2011r., znak: (...) -I- (...) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. stwierdził z urzędu nieważność decyzji z 25.05.2001r. Po rozpatrzeniu odwołania powódki od tej decyzji Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 7.04.2011r., znak: BON – IV – (...) – 8 – 2 – KK/11 utrzymał ją w mocy. Na skutek skargi powódki Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 10.10.2011r. w sprawie (...) SA/Wa (...) oddalił skargę, uznając iż decyzja z dnia 25.05.2001r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W postępowaniu tym ustalono m.in., za decyzjami Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z 14.02.2011r. i Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7.04.2011r., że w dacie wydawania pierwotnej decyzji, tj. 25.02.2001r. stan zdrowia powódki uzasadniał zakwalifikowanie jej jedynie do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a organ kwalifikujący powódkę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności dokonał błędnej kwalifikacji definicji tego stopnia naruszając standardy orzekania. Oczywista sprzeczność z przepisami obowiązującymi w dniu 25.05.2001r. uzasadnia stanowisko, że decyzja (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 156§1 pkt 2 kpa. Natomiast pozostawienie w obrocie prawnym tej decyzji, przyznającej powódce uprawnienia o charakterze finansowym całkowicie bezpodstawnie może wywołać poczucie niesprawiedliwości społecznej, a fakt wypłacania niezależnych świadczeń finansowych ze Skarbu Państwa negatywne skutki ekonomiczne. (d.: odpis wyroku WSA z 10.10.2011r. w sprawie (...) SA/Wa (...) z uzasadnieniem – k. 39-48, odpis wyroku WSA z 24.06.2010r. w sprawie (...) SA/Wa 812/10 z uzasadnieniem – k. 50-53) Powódka w związku z orzeczonym stopniem niepełnosprawności pobierała rentę socjalną wypłacaną przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. w okresie od 01.08.2001r. do 31.03.2002r. w wysokości po 406 zł miesięcznie. następnie w okresie od 01.10.2003r. do 30.09.2013r. pobierała rentę socjalną z ZUS, w wysokości początkowo 464,21 zł do wysokości 698,17 w 2013r. Wskazana renta była jedynym jej dochodem, w tym okresie. --- STRONA 4 --- (d.: zaświadczenie MOPS w K. – k. 35, zaświadczenie ZUS – 36) W następstwie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 25.05.2001r. orzeczeniem (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 10.04.2012r. znak: ZON. (...)-I/129/01 powódka została zaliczona do lekkiego stopnia niepełnosprawności na stałe. Ustalono, iż niepełnosprawność istnieje od urodzenia, a ustalony stopień niepełnosprawności od 29.04.1999r. Co do wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia wskazano: otwarty rynek pracy. Następnie orzeczeniem z 08.08.2012r. Wojewódzki Zespól do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. uchylił to orzeczenie w części dotyczącej ustaleń co do odpowiedniego zatrudnienia, wskazując, iż powódka może wykonywać pracę na stanowisku przystosowanym. (d.: decyzja (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 10.04.2012r. – k. 17, orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z 08.08.2012r. – k. 16) Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 22.01.2013r. w sprawie IVU 482/13 zostało oddalone odwołanie powódki od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z 08.08.2012r. w toku tego postepowania została wydana opinia zespołu biegłych, którzy stwierdzili u powódki dotychczas stwierdzane wady rozwojowe stawów łokciowych, ponadto miopatię i wole guzowate. Schorzenia te uznali za powodujące całkowitą niezdolność do pracy na otwartym rynku pracy i wykonywania pracy fizycznej. Stwierdzono, że powódka może pracować na przystosowanym stanowisku pracy w warunkach pracy chronionej, co spełnia warunki do zaliczenia jej do stopnia umiarkowanego niepełnosprawności. Natomiast jako datę powstania niepełnosprawności stopnia umiarkowanego przyjęto datę 20.03.2013r. tj. datę wykonania u powódki badania (...) wskazano także, że miopatia wymaga pełnej diagnostyki łącznie z badaniami genetycznymi. Trwałość uszkodzenia narządu ruchu i uściślić datę powstania miopatii będzie można ocenić dopiero po wykonaniu tych badań. Wskazano także, iż przy poprzednich badaniach lekarze nie dysponowali badaniem (...), które zostało wykonane w marcu 2013r. (d.: wyrok SR w Olsztynie z dnia 22.01.2013r. w sprawie IV U 482/12 – k. 57, wyrok SO w Olsztynie z dnia 19.07.2013r. w sprawie IV Ua 17/13 - k. 122, opinia biegłych w sprawie IVU 482/12 – k. 99-102 tych akt) Powódka posiada wykształcenie podstawowe, nie ma zawodu, nie pracuje i nigdy nie pracowała zawodowo. (d.: bezsporne, zeznania powódki – k. 121v) W dniu 07.03.2014r. powódka wniosła w tej sprawie pozew do Sądu Rejonowego w Kętrzynie o zapłatę kwoty 41 136,80 zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem decyzji z 25.05.2001r., następnie w dniu 19.05.2015r. rozszerzyła powództwo o dalszą kwotę 81.251,24 zł. (d.: pozew – k. 2, pismo powódki – k. 31) Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest niezasadne. Powyżej ustalony stan faktyczny był pomiędzy stronami bezsporny. Jego ustalenie opiera się na niekwestionowanych przez strony dokumentach urzędowych, których prawdziwość nie budziła wątpliwości, ponadto na zeznaniach powódki, które nie były kwestionowane przez pozwanego. Działalność powiatowych zespołów do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności opiera się na przepisie art. 6 Ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.). Jak wynika z treści art. 6 ust. 2 i 7 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu 25.05.2001r. powiatowy zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności powoływał i odwoływał starosta, w ramach zadań z zakresu administracji rządowej. Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów pokrywane są ze środków finansowych budżetu państwa. Identyczny stan prawny obowiązuje do chwili obecnej, stosownie do art. 6 ust 1a i art. 6a ust.1 ustawy w obecnym brzmieniu. Stąd, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości legitymacja bierna --- STRONA 5 --- pozwanego w tej sprawie. Należało także uznać, iż powódka prawidłowo określiła jednostkę, z której działalnością wiąże się dochodzone przez nią roszczenie. Kwestie te nie były przy tym przedmiotem sporu. Powódka nie wskazała podstawy prawnej dochodzonego przez siebie roszczenia. Natomiast, jak wynika z twierdzeń i żądań pozwu, powódka swoje roszczenie wywodzi z faktu wydania przez (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. decyzji z dnia 25.05.2001r., co do której następnie stwierdzono jej nieważność oraz wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa. Z twierdzeń pozwu wynika, iż fakt ten powódka wiąże z powstałą szkodą w postaci, jak się wydaje, braku możliwości zgromadzenia i odprowadzenia składek na ubezpieczenie emerytalne oraz uzyskania stażu pracy, umożliwiających w przyszłości nabycie uprawnień emerytalnych. Wskazywane jako źródło szkody orzeczenie zostało wydane we właściwym postępowaniu administracyjnym. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w aktualnym stanie prawnym właściwą drogą postepowania w sprawie dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej po wejściu w życie Ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692), tj. od dnia 1.09.2004r., jest postępowanie przed sądem powszechnym. Kwestia ta aktualnie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie (tak w szczególności SN w uzasadnieniu uchwały z dn. 31.03.2011r. sygn.. akt III CZP 112/10, OSNC 2011/7-8/75). Gwoli wyjaśnienia należy także wskazać, iż w aktualnym stanie prawnym podstawę dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa związanych ze szkodą wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, których niezgodność z prawem została stwierdzona we właściwym postępowaniu, stanowi art. 417(1) KC. Jednakże przed wskazaną powyżej datą, tj. przed dniem 01.09.2004r. materialno-prawną podstawę dochodzenia odszkodowania za szkodę poniesioną przez stronę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156§1 KPA albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, stanowił art. 160 KPA, który utracił moc obowiązującą z dniem 31.08.2004r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 17.06.2004r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692). Wobec faktu, iż decyzja wskazywana przez powódkę jak źródło szkody, została wydana przed dniem 01.09.2004r., pojawia się kwestia rozstrzygnięcia czy zastosowanie ma do niej wspomniany art. 160 KPA czy też art. 417(1) KC. Kwestia ta również wielokrotnie była przedmiotem wypowiedzi judykatury, wobec czego w chwili obecnej przyjmuje się jednolicie, iż do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156§1 KPA, stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160§1,2,3 i 6 KPA (tak uchwała pełnego składu (...) z 31.03.2011r., III CZP 112/10 oraz m.in. wyrok S.Apel. w Białymstoku z 01.10.2013r., IACa 477/13, LEX 1386075). Powoływany wyżej art. 160§6 KPA przewidywał, iż roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 KPA albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2 KPA, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 KPA. Po myśli art. 16§1 KPA ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nieważność orzeczenia (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 25.05.2001r. w sprawie powódki została ostatecznie stwierdzona decyzją Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E. z dnia z dnia 14 lutego 2011r. Decyzja ta stała się ostateczna w myśl powoływanego wcześniej art. 16§1 KPA z dniem 7 kwietnia 2011r. na skutek utrzymania jej w mocy przez decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z tego dnia znak: BON-IV- (...)-8-2-KK/11. Stąd, mając na uwadze powyższe oraz treść art. 160§6 KPA, należy stwierdzić, iż termin przedawnienia roszczenia powódki upływał w tej sprawie z dniem 7 kwietnia 2014r. Z kolei, zgodnie z art. 123§1 pkt 1 KC, bieg przedawnienia --- STRONA 6 --- przerywa się przez każda czynność podjętą m.in. przed sądem w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Nie ulega wątpliwości, iż taką czynnością jest wniesienie pozwu. W tej sprawie pozew został wniesiony przez powódkę do Sądu Rejonowego w Kętrzynie w dniu 07.03.2014r., a zatem przed upływem terminu przedawnienia, co w myśl art. 123§1 KC doprowadziło do przerwania jego biegu. Nie ma przy tym znaczenia fakt rozszerzenia powództwa przez powódkę w dniu 19.05.2015r. o dalszą kwotę 81. 251,24 zł. Z podniesionych przez powódkę okoliczności wynikało bowiem, iż miało to miejsce w ramach tej samej podstawy faktycznej żądania, co skutkuje przerwaniem biegu przedawnienia, co do całości dochodzonej kwoty już w dacie pierwotnego wniesienia pozwu (vide – wyrok SA w Warszawie z dnia 28.05.2014r., I ACa 1794/13. LEX 1477358) W tym stanie rzeczy Sąd uznał za niezasadny zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Nie powoduje to natomiast zasadności roszczenia powódki. Przyjmując, iż zdarzeniem wyrządzającym szkodę powódce było wydanie wadliwej decyzji administracyjnej z dnia 25.05.2001r. przez (...) Zespół (...) do Spraw Niepełnosprawności w K., należy również przyjąć, iż stwierdzenie orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu (...) do Spraw Niepełnosprawności w E. z dnia 07.04.2011r., że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, przesądza o bezprawności, jako zasadzie odpowiedzialności Skarbu Państwa za poniesioną na jej skutek szkodę przez powódkę. Orzeczenie nadzorcze (decyzja) wydane w tym przedmiocie wiąże sąd powszechny jednka tylko w zakresie istnienia wskazanej przesłanki odpowiedzialności określonej w art. 160 § 1 KPA, nie przesądza jednak o istnieniu związku przyczynowego między wadliwą decyzją a szkodą, której naprawienia dochodzi się w procesie, ani o powstaniu szkody, tj. pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej wynikających z kodeksu cywilnego (art. 361§1 KC w zw. z art. 160§2 KPA). Natomiast przyjmowanie i stosowanie w tym zakresie jakiegokolwiek automatyzmu odpowiedzialności jest niedopuszczalne, a warunkiem uwzględnienia powództwa o odszkodowanie jest wykazanie każdej z tych przesłanek. Ciężar dowodu, tj. wykazania szkody i związku przyczynowego spoczywał w tym zakresie na powódce, stosownie do art. 6 KC (tak wyrok SA Białystok z dnia 31.10.2014r., l ACa 288/14, LEX nr 1544643, wyrok SN z dnia 14.03.2014r., III CSK 152/13, LEX nr 1463869, wyrok SN z dnia 16.01.2014r., IV CSK 213/13, LEX nr 1438651). W okolicznościach sprawy należy stwierdzić, iż powódka nie wykazała ani zaistnienia szkody ani też jej związku z kwestionowaną przez siebie decyzją. W tym zakresie nie są wystarczające jedynie twierdzenia powódki. Nie są również dowodem zaistnienia szkody i jej wysokości przedłożone przez powódkę wyliczenia utraconych i nieodprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne oraz utraconego wynagrodzenia. Jak wynika z niespornych okoliczności sprawy ani w dacie wydania decyzji z dnia 25.05.2001r. ani tez wcześniej, powódka nie była nigdzie zatrudniona i nigdy nie pracowała zawodowo. Wskutek zaliczenia jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie utraciła zatem ani nie zrezygnowała z żadnego zatrudnienia ani też nie utraciła żadnego świadczenia związanego z zatrudnieniem. Wbrew jej twierdzeniom zaliczenie jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie eliminowało jej także z rynku pracy ani nie uniemożliwiało podjęcia zatrudnienia, bowiem ze wskazań zawartych w decyzji z dnia 25.05.2001r. wynika jednoznacznie, iż powódka mogła wykonywać pracę lekką w warunkach chronionych. Ze złożonych przez nią zeznań w charakterze strony oraz twierdzeń zawartych w pozwie wynika przy tym, iż w dacie wydania decyzji nie podejmowała żadnych kroków polegających na aktywnym poszukiwaniu zatrudnienia zgodnego ze wskazaniami zawartymi w wydanej decyzji. Nie wykazała także by wydana decyzja okazała się przeszkodą do realnego uzyskania przez nią zatrudnienia u konkretnego pracodawcy. Jej aktywność jak wynika z okoliczności sprawy ograniczała się natomiast do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej i ZUS w postaci renty socjalnej. Jak wynika z własnych zeznań powódki jakąkolwiek aktywność związana z uzyskaniem zatrudnienia podjęła dopiero z chwila stwierdzenia nieważności decyzji z 25.05.2001r., przy czym główną przeszkodą do uzyskania zatrudnienia nie był fakt niepełnosprawności powódki, a fakt, iż nigdy nigdzie nie pracowała. Te same okoliczności należy podnieść także w odniesieniu do wskazywanej przez powódkę możliwości rozpoczęcia przez nią działalności gospodarczej. Należy mieć na uwadze, iż nie istnieją żadne ograniczenia w możliwości podjęcia działalności gospodarczej przez osobę z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Poza --- STRONA 7 --- podniesieniem tej okoliczności powódka nie wykazała przy tym w żaden sposób, by tego rodzaju plany rzeczywiście posiadała w dacie wydania decyzji, tj. w maju 2001r., w szczególności by ich realizacja była w jakikolwiek sposób rozpoczęta lub by były one przynajmniej skonkretyzowane i że bezpośrednią przyczyną rezygnacji z tych planów było wydanie orzeczenia, co do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, iż powódka nie wykazała by w dacie wydania decyzji (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 25.05.2001r. posiadała realne możliwości lub plany podjęcia zatrudnienia lub rozpoczęcia działalności gospodarczej, w których przeszkodą okazała się wskazana decyzja. Poza zgłoszeniem twierdzeń w tym kierunku powódka nie wykazała także, że istniały realne możliwości uzyskania przez nią zatrudnienia lub rozpoczęcia działalności gospodarczej w okresie pomiędzy wydaniem decyzji z dnia 25.05.2001r. i stwierdzeniem jej nieważności. Biorąc pod uwagę, wynikającą ze złożonych zaświadczeń, wysokość renty socjalnej otrzymywanej przez powódkę, można przyjąć, iż sytuacja majątkowa rodziny powódki była zła. Z zeznań powódki wynika ponadto, że również mąż powódki od 5 lat nie pracuje a wcześniej pracował w gospodarstwach rolnych jako pracownik fizyczny. Powódka oprócz braku stałego zatrudnienia czy prowadzenia działalności gospodarczej, w czasie pomiędzy wydaniem decyzji z dnia 25.05.2001r. a stwierdzeniem jej nieważności nie wykonywała także żadnych prac dorywczych ani na zlecenie oraz opiekowała się niepełnosprawnym dzieckiem. W tych okolicznościach można i należy uznać, iż jej twierdzenia o istnieniu realnych możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia lub rozpoczęcia działalności gospodarczej nie zostały w żaden sposób udowodnione. Twierdzenia te i przekonanie powódki prezentowane w pozwie, co do podjęcia przez nią zatrudnienia lub działalności gospodarczej, nie są niczym poparte, zważywszy, iż powódka od ukończenia szkoły podstawowej do uzyskania spornego orzeczenia w 2001r., tj. do osiągniecia wieku 31 lat, nigdy nie pracowała zawodowo. Tym samym nie wykazała ona ani zaistnienia szkody w postaci doznanego realnego uszczerbku w swoim majątku ani też związku przyczynowego pomiędzy wydaną decyzją o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności a tak rozumiana szkodą. Należy także mieć na uwadze, iż stosowanie w tej sprawie do ewentualnego odszkodowania reżimu odszkodowawczego określonego w art. 160 KPA niesie za sobą jeszcze jedną konsekwencję, mianowicie stosownie do art. 160§1 KPA stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156§1 KPA albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie wyłącznie za poniesioną rzeczywistą szkodę. Jak wskazano powyżej, powódka nie poniosła żadnej rzeczywistej szkody w swoim majątku wskutek wydania decyzji. Można powiedzieć, iż wręcz przeciwnie, w jej konsekwencji uzyskała źródło stałego dochodu, którego wcześniej nie miała. Natomiast wyliczona przez powódkę szkoda i jej wysokość odnoszą się do sytuacji, w której, gdyby podjęła zatrudnienie lub rozpoczęła działalność gospodarczą, odprowadzałaby składki na ubezpieczenie społeczne i osiągałaby wynagrodzenie w wysokości przewyższającej otrzymywaną rentę socjalną. Odnosi się ona zatem do stanów faktycznych i prawnych, które nigdy nie zaistniały w majątku powódki, ani których powódka nigdy nie była stroną. Ewentualna szkoda w tym zakresie mogłaby stanowić zatem utratę korzyści (pomijając realność ich uzyskania), czyli szkodę zaliczaną do tzw. lucrum cessans. Natomiast w świetle art. 160§1 KPA w odniesieniu do szkód powstałych na skutek ostatecznej wadliwej decyzji administracyjnej, odszkodowanie nie obejmuje korzyści utraconych wskutek wydania tej decyzji (vide - wyrok SA Warszawa z dnia 04.12.2013r., I ACa 1523/12 , LEX nr 1422485). Z kolei rozpatrując żądania powódki w kontekście decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w E. z 14.02.2011r. jako źródła szkody, należy stwierdzić, iż w takiej sytuacji również brak podstaw do ustalenia zaistnienia przesłanek odpowiedzialności pozwanego. W pierwszej kolejności należy bowiem stwierdzić, iż brak jest przesłanki stwierdzenia bezprawności tej decyzji. Co z kolei czyni bezprzedmiotowym rozważania co do zaistnienia szkody, jej wysokości i związku przyczynowego z wydaniem decyzji. Pozostają przy tym aktualne, wskazane powyżej stwierdzenia o braku wykazania tych okoliczności przez powódkę. --- STRONA 8 --- W tych okolicznościach Sąd uznał, iż poza wykazaniem bezprawności decyzji (...) do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia 25.05.2001r., powódka nie wykazała żadnej z pozostałych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego względem niej, tj. szkody i jej związku przyczynowego z decyzją z dnia 25.05.2001r. Wobec powyższego Sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 102 KPC. Za podstawę odstąpienia od obciążania powódki kosztami procesu na rzecz powódki, Sąd wziął przede wszystkim sytuację majątkową powódki, która legła także u podstaw zwolnienia jej od ponoszenia kosztów sądowych. Brak przy tym przesłanek do uznania, iż sytuacja materialna powódki uległa poprawie od daty wydania postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych w sprawie. Sąd miała także na uwadze dysproporcję instytucjonalną pomiędzy pozycją powódki jako osoby fizycznej w sporze ze Skarbem Państwa i jej subiektywne przekonanie o zasadności roszczenia. Miał także na uwadze, iż aktywność procesowa pozwanego ograniczyła się w istocie do złożenia odpowiedzi na pozew.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Olsztynie#I C 350/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I W#art. 1 protoko#art. 156§1 pkt 2 kpa.#art. 6 Ustawy#art. 6 ust.#art. 6 ust#art. 6a ust.1 ustawy#art. 156§1 KPA#art. 160 KPA#art. 2 ustawy#art. 160§6 KPA#art. 156 § 1 KPA#art. 158 § 2 KPA#art. 156 § 1 KPA.#art. 16§1 KPA#art. 123§1 pkt 1 KC#art. 123§1 KC#art. 160 § 1 KPA#art. 361§1 KC#art. 160§2 KPA#art. 6 KC#art. 160§1 KPA#art. 102 KPC.