§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 348/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 348/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu w składzie: Przewodniczący: SSO Monika Świerad Protokolant: sekr. sądowy Tomasz Kurlej po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. w N. na rozprawie sprawy z powództwa W. Z. przeciwko P. P., (…) sp. z o.o. w Z. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. zobowiązuje pozwanych P. P. i (…) sp. z o.o. w Z. do opublikowania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, jednokrotnie w (…) na drugiej stronie, w prawym rogu czcionką nr 12 w ramce o rozm. 12 na 12 oświadczenia: „P. P. oraz (…) Sp. z o.o. – wydawca (…) przepraszają Pana W. Z. za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, godności, dobrego imienia oraz wizerunku, spowodowane bezprawnym opublikowaniem na łamach (…) w artykule pt.: „ (…) ” z dnia 2.12.2010 roku, w kontekście postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z. Oświadczenie niniejsze jest publikowane na skutek przegranego procesu sądowego w sprawie o ochronę dóbr osobistych”. II. zasądza od pozwanych P. P. i (…) sp. z o.o. w Z. solidarnie na rzecz (…) Związku Narciarskiego w Z. kwotę 1.000 zł. (jeden tysiąc złotych) III. w pozostałym, zakresie powództwo oddala, 1 --- STRONA 2 --- IV. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 650 zł (sześćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, V. koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie znosi. Sygn. akt I C 348/11 Uzasadnienie wyroku z dnia 15.02.2012 r. Pozwem inicjującym przedmiotowe postępowanie powód W. Z. domagał się od pozwanych P. P. i (…) sp. z o.o. usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych przez opublikowanie przez nich w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia w trzech kolejnych wydaniach „ (…) ” na drugiej stronie, w prawym górnym rogu czcionką nr 12 o rozmiarach 12 na 12 w ramce oświadczenia następującej treści: „P. P. oraz (…) sp. z o.o. 2 --- STRONA 3 --- przepraszają Pana W. Z. za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, godności, dobrego imienia oraz wizerunku, spowodowane bezprawnym opublikowaniem na łamach tygodnika, w kontekście postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z. Oświadczenie niniejsze jest publikowane na skutek przegranego procesu sądowego”, zasądzenia solidarnie od pozwanych na rzecz (…) Związku Narciarskiego w Z. kwoty 10.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. (k. 1-3) W uzasadnieniu powód podniósł, że w dniu 27.01.2010 roku w (…) ukazał się na stronie internetowej tytuł prasowy pt: (…) ”, autorstwa P. P.. Autor posłużył się zdjęciem powoda, pokazującym w pełni jego wizerunek, a zdjęcie podpisał pełnym imieniem i nazwiskiem. W dniu 2.12.2010 roku na str. 6 (…) ukazał się artykuł „ (…) ”, także autorstwa P. P.. W artykule tym został opublikowany wizerunek powoda, zaś treść odnosiła się do toczącego się postępowania przygotowawczego. Autor nie dość, że wskazał dane osobowe powoda „W. Z.”, zamieścił też zdjęcie oraz przytoczył treść zarzutu. Pomimo, że na zdjęciu znajduje się czarny pasek, to identyfikacja powoda była oczywiście możliwa, gdyż autor posłużył się tym samym zdjęciem, co w artykule z dnia 27.01.2010 r. Wezwania do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych i skierowanie żądania usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda, spotkały się z odmową strony pozwanej. Powód uzasadniając swoje żądanie powołał się na art. 13. ust 2 ustawy prawo prasowe, podnosząc, że autor artykułu i wydawca naruszyli jego cześć, godność i tym samym narazili go na negatywne skojarzenia w sferze uczciwości społecznej, wśród jego znajomych i współpracowników. Publikacja została umieszczona bez jego zgody i wbrew przepisom prawa. Pasek zasłaniający oczy powoda w kwestionowanym artykule nie uniemożliwiał jego identyfikacji. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według przedłożonego spisu (k. 25). Pozwani podali, że opisany w spornym artykule zarzut był prawdziwy, bowiem w dacie publikacji powód miał postawione zarzuty. W spornym artykule nie zostały użyte dane osobowe powoda tj. takie informacje, które umożliwiałyby jego identyfikację. Autor tekstu zgodnie z niekwestionowaną praktyką prasową zamieścił tylko imię i pierwszą literę nazwiska. Fotografia przedstawiająca powoda była przysłoniona czarnym paskiem, w sposób uniemożliwiający skuteczną identyfikacje powoda. Wcześniejsze publikacje zdjęć powoda wymagałyby od czytelników gazety zdolności detektywistycznych oraz przeszukania archiwalnych numerów (…) . W przedmiotowej sprawie nie naruszono art. 13 ust 2 prawa prasowego. Pozwani podnieśli także, że chwilę przed rozpoczęciem rozprawy w sądzie Rejonowym w Zakopanem powód zabiegał o kontakt z mediami i zezwolił na wykonywanie zdjęć i opisanie jego sprawy w mediach. Takie zachowanie powoda należy uznać za zgodę udzieloną ex post na publikacje jego wizerunku. Z ostrożności procesowej pozwani wskazali, że żądana kwota 10.000 zł na cel społeczny jest wygórowana i przekracza możliwości materialne pozwanych. Na rozprawie w dniu 7.10.2011 roku powód sprecyzował, że domaga się ochrony dóbr osobistych w związku z opublikowaniem artykułu z dnia 2.12.2010 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy: W dniu 27.01.2010 roku w (…) ukazał się na stronie internetowej artykuł prasowy pt: „ (…) ”, autorstwa P. P. informujący o sprawdzeniu przez (…) Urząd Celny czy organizatorzy 3 --- STRONA 4 --- Pucharu Świata w skokach narciarskich nie złamali przepisów zakazujących reklamy hazardu. Autor posłużył się zdjęciem powoda W. Z., pokazującym w pełni jego wizerunek, a zdjęcie podpisał pełnym imieniem i nazwiskiem dodając informację, że jest on właścicielem firmy pozyskującej sponsorów w czasie Pucharu Świata w Z.. W dniu 28.01.2011r. w (…) - w wersji papierowej ukazał się w zmienionej wersji artykuł „ (…) ”. Dowód: wydruk ze strony internetowej artykułu „ (…) ” z dnia 27.01.2010r. k. 7, egzemplarz (…) z w/w artykułem k 57, zeznania pozwanego P. P. k. 66-67 W dniu 2.12.2010 roku na str. 6 (…) ukazał się artykuł „Ma zarzuty, przedłużą mu umowę”, także autorstwa P. P.. W artykule tym został opublikowany wizerunek powoda, zaś treść odnosiła się do toczącego się postępowania przygotowawczego – postawienia zarzutu przez Prokuraturę Rejonową w Z. w sprawie niedozwolonej reklamy francuskiej firmy bukmacherskiej, która pojawiła się w czasie styczniowego Pucharu Świata. Autor wskazał dane osobowe powoda „W. Z.”, zamieścił też zdjęcie na którym znajduje się czarny pasek. W artykule podano szereg informacji z życia zawodowego W. Z.. Dowód: egzemplarz (…) wraz artykułem „ (…) ” z dnia 2.12.2010r. k. 8, 14, zeznania pozwanego P. P. k. 66-67 Pismami z dnia 20.12.2010r. powód wezwał pozwanych do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych i usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez zamieszczenie oświadczenia w „ (…) ”. P. P. pismem z dnia 19.01.2011r. odmówił żądaniu powoda. Prezes (…) – wydawcy (…) zapoznał się z przedmiotowymi artykułami, uznał, że zostały sporządzone zgodnie z prawem prasowym. Dowód: wezwania z dnia 20.12.2010r. wraz z potwierdzeniami odbioru k. 9-12, pismo k. 13, zeznania pozwanego P. P. k. 66-67, częściowo zeznania J.J. k. 67 Przed Sądem Rejonowym w Zakopanem toczy się postępowanie karne do sygn. akt IIKs 50/10, w którym oskarżeni są W. Z. i A. K. o stosowanie niedozwolonej reklamy francuskiej firmy (…) podczas styczniowego Pucharu Świata w skokach w 2010r. w Z.. Pierwsza rozprawa, która odbyła się w maju 2011r. została odroczona na 1 czerwca 2011r. Przed rozprawą, która odbyła się w czerwcu 2011r. powód W. Z. i A. K. godząc się na ujawnienie wizerunku udzielali odpowiedzi na pytania dotyczące toczącego się postępowania karnego licznie przybyłych dziennikarzy różnych mediów. Wyrażali zgodę na zamieszczenie swoich danych osobowych w artykułach prasowych i audycjach telewizyjnych i radiowych. W. Z. domagał się ujawnienia pełnego imienia i nazwiska. Wśród dziennikarzy obecny był P. P.. W dniu 2 czerwca 2011r. ukazał się m. in. w (…) artykuł dotyczący toczącego się postępowania „ (…) ” Dowód: dokumenty akt IIKs 50/10 SR w Zakopanem, zeznania świadków: M. P. k. 65, M. P. k. 65-66, G. M. k. 66, artykuł „ (…) ” k. 58, zeznania pozwanego P. P. k. 66-67 Pozwany P. P. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę jako dziennikarz, nie posiada majątku, mieszka z rodzicami. Jest kawalerem. (…) jest właścicielem budynku, w którym mieści się redakcja (…) . Na zakup budynku został pobrany kredyt. Towarzystwo jest wydawcą lokalnej gazety. Dowód: zeznania pozwanego P. P. k. 66-67, zeznania J. J. k. 67 4 --- STRONA 5 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów zebranych w sprawie a to zeznań pozwanych, świadków, które uznano w całości za wiarygodne, wzajemnie się uzupełniające, prowadzące do ustaleń o oczywistym charakterze i znajdującymi potwierdzenie w zalegających w aktach artykułach prasowych. Sąd oparł się także na zebranych dokumentach w aktach sprawy IIKs 50/10. Stan faktyczny nie był pomiędzy stronami sporny. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda, który nie stawił się na wezwanie sądu do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania pod rygorem pominięcia. Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na częściowe uwzględnienie. Ochrona dóbr osobistych została uregulowana w treści art. 23 k.c. i 24 k.c., a także w art. 448 k.c. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z treści art. 24 § 1 k.c. wynika, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać odpowiedniego zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Art. 24 § 1 k.c. zawiera podstawową konstrukcję cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych, która opiera się na dwóch przesłankach: naruszeniu lub zagrożeniu dobra osobistego i domniemaniu bezprawności czynu naruszającego dobro osobiste. W doktrynie i judykaturze dominuje pogląd, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego czy też nie decydujące znaczenie ma kryterium obiektywne tj. jaką reakcję naruszenie to wywołało (lub przy zagrożeniu mogłoby wywołać) w społeczeństwie, w szczególności czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Podkreśla się przy tym, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie, należy brać pod uwagę całokształt okoliczności. Jednakże jednocześnie podkreśla się, iż nie można zupełnie pomijać subiektywnego odczucia osoby, która domaga się ochrony prawnej (tak w wyroku SA w Poznaniu z dnia 19.10 2005 r., I ACa 353/05, LEX nr 175202; wyrok SN z dnia 19.05.2004 r. I CK 636/03, LEX nr 188474) Przesłanka bezprawności działania ujmowana jest szeroko. Przyjmuje się, że bezprawnym jest każde działanie sprzeczne z normami prawa oraz z zasadami współżycia społecznego bez względu na winę lub świadomość naruszyciela. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym. Na temat bezprawności działania Sąd Najwyższy wypowiedział się w sposób bardziej ogólny w orzeczeniu z 19 października 1989 r., II CR 419/89 (OSP 11-12/90, poz. 377), wyjaśniając, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, oraz że „do 5 --- STRONA 6 --- okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego interesu. Ciężar dowodu braku bezprawności działania spoczywa na osobie, której zarzucono naruszenie dobra osobistego. Ustawa Prawo prasowe szczegółowo określa prawa i obowiązki dziennikarzy oraz uprawnienia prasy. Art. 13 ust 2 ustawy prawo prasowe zakazuje publikowania w prasie danych osobowych i wizerunku osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również danych osobowych i wizerunku świadków, pokrzywdzonych i poszkodowanych. Określenie danych osobowych zawiera art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, gdzie zapisano, że za dane osobowe uważa się wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Identyfikacja osoby jest możliwa, jeżeli jej tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny (Pesel, NIP) albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne. W/w przepis zawiera także zakaz publikacji wizerunku. Zasadę ochrony wizerunku zawiera art. 23 k.c., wymieniając wizerunek wśród dóbr osobistych prawnie chronionych i przynależnych każdemu człowiekowi. Konkretyzacja treści tego artykułu znajduje się w art. 81 pr. aut., konstruującego zasadę, że właścicielem wizerunku jest osoba na nim przedstawiona. Dlatego rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. Zdaniem Sądu biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy, w szczególności treść zakwestionowanego artykułu nie budzi wątpliwości, że naruszony został przez autora materiału oraz wydawcę gazety w/w przepis prawa prasowego. Ich działanie nosi zatem cechy bezprawności. Sąd doszedł do przekonania, że pozwani doprowadzili do opublikowania danych osobowych i wizerunku powoda podczas toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego w kontekście tego postępowania. Naruszeniu uległy dobra osobiste powoda w postaci jego danych osobowych i wizerunku, a to pociągnęło naruszenie dóbr osobistych takich jak godność i dobre imię, część. SN w wyroku z dnia 29.4.2011 r. I CSK 509/10 podkreślił, że „Art. 13 ust. 2 ustawy z 1984 r. - Prawo prasowe nie oznacza, żeby prasa przez czas trwania postępowań karnych nie mogła zajmować się sprawami i problemami, których te postępowania dotyczą. Zakaz wprowadzony przez art. 13 ust. 2 ustawy z 1984 r. - Prawo prasowe odnosi się wyłącznie do danych osobowych i wizerunku osób, które w toczącym się postępowaniu karnym występują w różnych rolach procesowych. Zakaz publikowania w prasie danych osobowych i wizerunku oskarżonego w sprawie karnej ma na celu jego ochronę przed stygmatyzacją, w warunkach, gdy do chwili wydania prawomocnego skazującego wyroku chroni go zasada domniemania niewinności. Podanie danych osobowych oskarżonego w środkach masowego przekazu może narazić go na utratę dobrego imienia zanim jeszcze postępowanie karne się zakończy”. Do takiej stygmatyzacji w przedmiotowej sprawie doszło. Powód został bowiem jeszcze przed rozstrzygnięciem postępowania karnego ukazany w taki sposób w jaki w mediach przedstawia się przestępców - imię i pierwsza litera nazwiska, czarny pasek na zdjęciu w miejscu oczu. W brzmieniu art. 13 ust. 2 Prawa prasowego przez pojęcie wizerunku należy rozumieć wyłącznie podobiznę bez względu na technikę jej wykonania. Przez dane osobowe, o których mowa w tym przepisie, należy natomiast rozumieć wszelkie informacje pozwalające na identyfikację osoby chronionej. Należą do nich nie tylko informacje o imieniu i nazwisku, dacie i miejscu urodzenia czy miejscu zamieszkania, lecz także inne informacje dotyczące np. stosunków rodzinnych, wykonywanego zawodu czy miejsca pracy, które umożliwiają identyfikację osoby w danym środowisku (tak SN w 6.06.2003 IV CKN 191/01). W spornym artykule z dnia 2.12.2010 roku poza wskazaniem imienia i pierwszej litery 6 --- STRONA 7 --- nazwiska powoda podano też szereg informacji z jego życia zawodowego, które pozwalały na jego identyfikację, m.in. działalność w branży reklamowej przy okazji organizacji Pucharu w Skokach Narciarskich w Z. i współpracę z (…) Zawiązkiem Narciarskim. Także zasłonięcie oczu powoda na opublikowanym zdjęciu czarnym paskiem nie uniemożliwiało jego identyfikacji. Zdaniem Sądu postać powoda jest rozpoznawalna, a wskazanie w czasopiśmie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeczywistości rozpoznawalnej, może stygmatyzować ją oraz najbliższe jej osoby i powodować ostracyzm w kręgu społecznym, z którym pokrzywdzony wiąże swoje życie, aktywność społeczną i zawodową ( tak. SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 24.01.2008 r. I CSK 319/07) Podkreślenia wymaga, że wagę negatywnych następstw podania do publicznej wiadomości danych osobowych uczestników postępowania karnego, ustawodawca uzależnił - możliwość ich publikacji od zgody samego uczestnika postępowania karnego (art. 13 ust. 2 pr. pras.) albo zezwolenia prokuratora lub sądu, udzielanego, o ile za tym przemawia ważny interes społeczny (art. 13 ust. 3 pr. pras.). Pozwani nie posiadali zezwolenia prokuratora lub sądu na publikacje danych osobowych powoda. Samo zachowanie powoda przy okazji pierwszego przesłuchania w Sądzie Rejonowym w Zakopanem w czerwcu 2011 roku, zgoda na fotografowanie i ujawnianie jego wizerunku i danych osobowych nie może być utożsamiana z wyrażeniem zgody ex post na opublikowanie danych osobowych powoda. Podkreślenia wymaga, że od woli osoby uprawnionej do wyrażenia zgody na opublikowanie jej danych zależy to, jakiemu podmiotowi takiej zgody udzieli, i na jaki zakres publikacji. Ratio legis przepisu art. 13 ust. 2 Prawa prasowego jest dążenie do ochrony dóbr osobistych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, skoro zezwolenie sądu lub prokuratora, udzielone ze względu na ważny interes społeczny, jest tylko wyjątkiem od zasady, że zgoda tych osób jest warunkiem publikacji ich danych osobowych i wizerunku(tak SN w 6.06.2003 IV CKN 191/01). W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż powodowi należy się ochrona jego dóbr osobistych co do zasady. W niniejszej sprawie odpowiedzialność niemajątkową i majątkową ponoszą obydwaj pozwani: P. P. autor tekstu oraz (…) sp. z o.o. wydawca (…) . Podstawę dochodzenia wobec wydawcy roszczenia niemajątkowego, związanego z naruszeniem dobra osobistego w materiale prasowym, stanowi art. 24 § 1 w zw. z art. 23 k.c. i 37 oraz 38 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe, (por. uchwała SN (7 sędziów) z dnia 7.12.1993 r., III CZP 160/93, Wokanda 1994), natomiast roszczenia majątkowego art. 38 Prawa prasowego. Zgodnie z art. 38 Prawa prasowego odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy. W zakresie odpowiedzialności majątkowej odpowiedzialność tych osób jest solidarna. Żądanie powoda, aby pozwani złożyli oświadczenie następującej treści: „P. P. oraz (…) przepraszają Pana W. Z. za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci czci, godności, dobrego imienia oraz wizerunku, spowodowane bezprawnym opublikowaniem na łamach tygodnika, w kontekście postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z.. Oświadczenie niniejsze jest publikowane na skutek przegranego procesu sądowego” oraz nakazanie im opublikowania w/w oświadczenia na drugiej stronie (…) , w prawym górnym rogu czcionką nr 12 o rozmiarach 12 na 12 w ramce w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku- znajduje uzasadnienie w treści art. 24 § 1 zd. 2 k.c. Konstrukcja tego przepisu jednoznacznie wskazuje na konieczność adekwatności takich czynności do wynikłych konkretnych skutków naruszenia. Stąd oświadczenie o jakim mowa w powołanym przepisie, 7 --- STRONA 8 --- które najczęściej ma formę sprostowań, przeprosin, odwołań musi odpowiadać nie tylko rodzajowi naruszonego dobra osobistego, ale także mieć na względzie intensywność naruszenia chronionego prawnie dobra i okoliczności towarzyszące jego naruszeniu. Zgodnie z poglądami judykatury - żądanie dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych przez złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie (art. 24 § 1 k.c.) powinno być skonkretyzowane przez osobę domagającą się ochrony, czyli powinna ona ściśle określić (sformułować) treść oświadczenia, którego złożenia domaga się – wyrok SN z dnia 22.12.1997r,II CKN 546/97,OSNC 1998/7- 8/119. Nie oznacza to jednak, że sąd orzekający jest związany wskazaną przez powoda treścią oświadczenia. Sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu czy uściślenie określonych sformułowań – por. wyrok SN z dnia 11.01.2007r, II CSK 392/06, LEX nr 276219. Mając na względzie powyższe wskazania a jednocześnie zaproponowaną przez powoda formę i treść oświadczenia, Sąd uznał za zasadne dokładne określenie w treści oświadczenia tytułu spornego artykułu i daty jego wydania oraz wskazania jaką dokładnie sprawę sądową pozwani przegrali. Zdaniem Sądu usprawiedliwionym w świetle ujawnionych ustaleń faktycznych jest żądanie powoda opublikowania przeproszenia w (…) na drugiej stronie według wskazań powoda, biorąc pod uwagę skalę naruszenia. Sąd za nieuzasadnione uznał jednak żądnie opublikowania oświadczenia w trzech kolejnych wydaniach (…) . Taka częstotliwość publikacji mogłaby doprowadzić do odwrotnego skutku niż zrekompensowanie naruszenia dóbr osobistych powoda i doprowadziłaby do rozgłośnienia sprawy na nowo. Podstawą żądania powoda zasądzenia na rzecz (…) Związku Narciarskiego w Z. kwoty 10.000 zł jest przepis art. 448 k.c. - zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 § 3 stosuje się. W orzecznictwie dominuje pogląd, iż przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego – wyrok SN z dnia 12.12.2002r. VCKN1581/00,OSNC 2004 nr 4 poz. 53 . Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 19.01.2007r., III CSK 358/06, LEX nr 277289 - artykuł 448 k.c. znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Gdyby ustawodawca chciał, aby przesłanką roszczeń przewidzianych w art. 448 k.c. była wyłącznie bezprawność naruszenia dobra osobistego, to umieściłby ten przepis w części ogólnej prawa cywilnego (w obrębie art. 24 k.c.). Tymczasem w art. 24 k.c. jest odesłanie do "zasad przewidzianych w kodeksie". Por. też wyrok SN z dnia 19.04.2006r., II PK 245/05, OSNP 2007/7-8/101. Art. 448 k.c. może znaleźć zastosowanie w przypadku każdego stopnia winy, niezależnie od jej natężenia (wyrok SN z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004 nr 4, poz. 53). Roszczenie zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny oprócz funkcji kompensacyjnej pełni przede wszystkim funkcję prewencyjno wychowawczą. Ma zmierzać do udzielenia pokrzywdzonemu satysfakcji moralnej, a tym samym do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Przy uwzględnieniu żądania zadośćuczynienia na wskazany cel społeczny należy wziąć pod uwagę charakter naruszonego dobra, intensywność naruszenia oraz jego skutki dla poszkodowanego, a także zachowanie się naruszyciela w szczególności rodzaj i stopień jego winy. „Wysokość zadośćuczynienia ma być "odpowiednia", przy czym nie istnieją ustawowe 8 --- STRONA 9 --- kryteria ustalania należnej kwoty. Z pewnością brać należy pod uwagę rodzaj naruszonych dóbr osobistych, formę naruszenia, intensywność negatywnych przeżyć psychicznych pokrzywdzonego i wpływu naruszenia na społeczną pozycję pokrzywdzonego, potrzebę udzielenia pokrzywdzonemu satysfakcji adekwatnej do jego statusu majątkowego i możliwości finansowych sprawcy naruszenia, a także rodzaj i stopień winy sprawcy szkody” - por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20.12.2006 VI ACa 567/06 LEX nr 558390. Ustalając wysokość odpowiedniej sumę pieniężnej na wskazany przez powoda cel społeczny Sąd uwzględnił przede wszystkim rozmiar naruszenia dóbr osobistych powoda. W ocenie Sądu, krzywda wyrządzona powodowi przez opublikowanie wbrew ustawowemu zakazowi jego danych osobowych i wizerunku w sposób umożliwiający identyfikacje była znaczna, gdyż stawiała go, mimo braku wyroku skazującego w bardzo niekorzystnym świetle, sugerując popełnienie przestępstwa, co niewątpliwie przekładało się na jego życie zawodowe. Sąd wziął jednak także pod uwagę, że wyżej wymienny artykuł ukazał się w gazecie lokalnej, o mniejszym zasięgu. Informacje podane w cytowanym artykule trafiły jedynie do lokalnych odbiorców. Ponadto sam powód już kilka miesięcy po opublikowaniu spornego artykułu zezwolił mediom na publikacje jego danych osobowych i wizerunku tak by media nie ukazywały go jako przestępcę. W ocenie Sądu w świetle tych okoliczności wystarczającą kwotą będzie 1.000 zł, zasądzona od pozwanych solidarnie na wskazany przez powoda cel społeczny. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania oparte zostało na treści art. 100 k.p.c. Mając na uwadze, iż żądania zarówno majątkowe jak i niemajątkowe powoda zostały uwzględnione częściowo, Sąd zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 650 zł tytułem opłaty od pozwu (600 zł od roszczenia niemajątkowego, 50 zł od roszczenia majątkowego). Koszty zastępstwa procesowego zostały wzajemnie zniesione. 9

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Nowym Sączu#I C 348/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu#art. 13 ust#art. 23 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#Art. 24 § 1 k.c.#Art. 13 ust#art. 6 ustawy#art. 81 pr.#Art. 13 ust. 2 ustawy#art. 13 ust. 2 ustawy#art. 13 ust. 2 Prawa#art. 13 ust. 2 pr.#art. 13 ust. 3 pr.#art. 38 Prawa#art. 24 § 1 zd. 2 k.c.#art. 445 § 3 stosuje#art. 24 k.c.#Art. 448 k.c.#art. 100 k.p.c.