Postanowienie I C 344/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 344/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Rafał Wagner Protokolant: stażysta Agnieszka Skolimowska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i A. W. przeciwko Gazecie (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1) i J. P. (1) o ochronę dóbr osobistych I. nakazuje pozwanej Gazecie (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. złożenie oświadczenia o następującej treści: Gazeta (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. – wydawca tygodnika Gazeta (...) przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt.: „(...)” opublikowanym w tygodniku Gazeta (...) oraz na stronie internetowej www.(...).pl” Gazeta (...) sp. z o.o. wydawca tygodnika Gazeta (...) w następującej formie: 1) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt Gazety (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., na jednej z pierwszych dziesięciu stron tygodnika Gazeta (...) wydanego bezpośrednio po dniu uprawomocnienia się orzeczenia: czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm x 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki, w taki sposób, by odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; 2) poprzez zamieszczenie ww. oświadczenia na koszt Gazety (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., na stronie głównej witryny internetowej prowadzonej pod adresem http://www.(...).pl lub innej stronie utworzonej w jej następstwie lub zastępstwie, w formie okienka pop-up (tzw. wyskakujące okienko), czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną w czarnej ramce grubością odpowiadającej wysokości liter tekstu, przy czym tekst oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter i utrzymania tego oświadczenia przez okres 30 dni od dnia opublikowania, z zastrzeżeniem, że okienko pop-up nie może przesłaniać treści innych oświadczeń ukazujących się w tym samym czasie; II. --- STRONA 2 --- nakazuje pozwanemu P. B. (1) złożenie oświadczenia o następującej treści: „ P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika Gazeta (...) przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt.: „(...)” opublikowanym w tygodniku Gazeta (...) oraz na stronie internetowej www.(...).pl” P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika Gazeta (...) w następującej formie: 1) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt P. B. (1), na jednej z pierwszych dziesięciu stron tygodnika Gazeta (...) wydanego bezpośrednio po dniu uprawomocnienia się orzeczenia: czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm x 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki, w taki sposób, by odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; 2) poprzez zamieszczenie ww. oświadczenia na koszt P. B. (1), na stronie głównej witryny internetowej prowadzonej pod adresem http://www.(...).pl lub innej stronie utworzonej w jej następstwie lub zastępstwie, w formie okienka pop-up (tzw. wyskakujące okienko), czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną w czarnej ramce grubością odpowiadającej wysokości liter tekstu, przy czym tekst oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter i utrzymania tego oświadczenia przez okres 30 dni od dnia opublikowania, z zastrzeżeniem, że okienko pop-up nie może przesłaniać treści innych oświadczeń ukazujących się w tym samym czasie; III. nakazuje pozwanemu J. P. (1) złożenie oświadczenia o następującej treści: „ J. P. (1) przeprasza A. W. – Prezesa Zarządu (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt.: „(...)” opublikowanym w tygodniku Gazeta (...) oraz na stronie internetowej www.(...).pl” J. P. (1) w następującej formie: 1) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt J. P. (1), na jednej z pierwszych dziesięciu stron tygodnika Gazeta (...) wydanego bezpośrednio po dniu uprawomocnienia się orzeczenia: czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm x 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki, w taki sposób, by odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; 2) poprzez zamieszczenie ww. oświadczenia na koszt J. P. (1), na stronie głównej witryny internetowej prowadzonej pod adresem http://www.(...).pl lub innej stronie utworzonej w jej następstwie lub zastępstwie, w formie okienka pop-up (tzw. wyskakujące okienko), czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną w czarnej ramce grubością odpowiadającej wysokości liter tekstu, przy czym tekst oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter i utrzymania tego oświadczenia przez okres 30 dni od dnia opublikowania, z zastrzeżeniem, że okienko pop-up nie może przesłaniać treści innych oświadczeń ukazujących się w tym samym czasie; IV. zakazuje pozwanym: Gazecie (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1) i J. P. (1) dalszego naruszania dóbr osobistych A. W. w postaci dobrego imienia, poprzez zakazanie publikowania twierdzeń, artykułów lub wywiadów zawierających stwierdzenia, że: --- STRONA 3 --- 1) K. S. – pełnomocnik (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. oraz A. W. uzyskała dla swoich klientów postawienie zarzutów ich przeciwnikom wbrew opinii biegłego, 2) w sprawie postępowania karnego prowadzonego wobec J. P. (1) „układy stanęły ponad prawem i logiką”; V. w pozostałym zakresie powództwo oddala; VI. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na rzecz Gazety (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1) i J. P. (1) kwoty po 3.857 (trzy tysiące osiemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu; VII. znosi wzajemnie koszty procesu pomiędzy powodem A. W. a pozwanymi: Gazetą (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1) i J. P. (1). Sygn. akt I C 344/14 UZASADNIENIE Pozwem z 11 lutego 2014 r., skierowanym przeciwko Gazecie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1), J. P. (1) i B. K., a którego żądanie sprecyzowane zostało ostatecznie pismem z 5 lutego 2016 r., (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i A. W. domagali się: I zakazania pozwanym naruszeń dóbr osobistych powodów w postaci dobrego imienia i renomy poprzez zakazanie pozwanym rozpowszechniania, a w szczególności publikowania w jakichkolwiek mediach treści artykułu „(...)”, opublikowanego w tygodniku Gazeta (...) nr (...) oraz na stronie internetowej http://www.(...).pl; II nakazania usunięcia skutków naruszeń dóbr osobistych powoda ad. 1, (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., poprzez nakazanie każdemu z pozwanych – Gazecie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1), J. P. (1) i B. K., złożenia stosownych oświadczeń o następującej treści: 1. „Spółka pod firmą Gazeta (...) Sp. z o.o. z/s w W. –wydawca tygodnika « Gazeta (...)» przeprasza (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobre imię (...) Sp. z o.o. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” Gazeta (...) Sp. z o.o. wydawca tygodnika Gazeta (...) , 2. „P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika « Gazeta (...)» – przeprasza spółkę pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobre imię (...) Sp. z o.o. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika Gazeta (...) , 3. --- STRONA 4 --- „J. P. (1) przeprasza spółkę pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobre imię (...) Sp. z o.o. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” J. P. (1), 4. „B. K. – autor artykułu pt. (...) – przeprasza spółkę pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobre imię (...) Sp. z o. o. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” B. K. – autor artykułu „(...)” w następujących formach: a) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na jednej z pierwszych dziesięciu stron tygodnika Gazeta (...) wydanego bezpośrednio po dniu uprawomocnienia się orzeczenia, czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm × 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; b) poprzez zamieszczenie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na stronie głównej witryny internetowej dziennika prowadzonej pod adresem http://www.(...).pl lub innej stronie utworzonej w jej następstwie lub zastępstwie, w formie okienka pop-up (tzw. wyskakujące okienko), czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w czarnej ramce grubością odpowiadającą wysokości liter tekstu, przy czym tekst oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter, i utrzymania tego oświadczenia przez okres 30 dni od dnia opublikowania, z zastrzeżeniem, że okienko pop-up nie może przesłaniać treści innych oświadczeń pozwanej lub innych pozwanych ukazujących się w tym samym czasie; c) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na jednej z pierwszych dziesięciu stron dziennika Gazeta (...) wydanego do 14 dni po dniu uprawomocnienia się orzeczenia, czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm × 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; III nakazania usunięcia skutków naruszeń dóbr osobistych powoda ad. 2, A. W., poprzez nakazanie każdemu z pozwanych – Gazecie (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., P. B. (1), J. P. (1) i B. K., złożenia stosownych oświadczeń o następującej treści: 1. „Spółka pod firmą Gazeta (...) Sp. z o.o. z/s w W. –wydawca tygodnika « Gazeta (...)» – przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” --- STRONA 5 --- Gazeta (...) Sp. z o.o. wydawca tygodnika Gazeta (...) , 2. „P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika « Gazeta (...)» –przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” P. B. (1) – redaktor naczelny tygodnika Gazeta (...) 3. „J. P. (1) przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” J. P. (1) 4. „B. K. – autor artykułu pt. (...) – przeprasza Pana A. W. – Prezesa Zarządu spółki pod firmą (...) Sp. z o.o. z/s w W. za rozpowszechnianie nieprawdziwych i naruszających dobra osobiste Pana A. W. informacji, które zostały przedstawione w artykule prasowym pt. (...), opublikowanym w tygodniku « Gazeta (...)» oraz na stronie internetowej www.(...).pl ” B. K. – autor artykułu „(...)” w następujących formach: a) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na jednej z pierwszych dziesięciu stron tygodnika Gazeta (...) wydanego bezpośrednio po dniu uprawomocnienia się orzeczenia, czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm × 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; b) poprzez zamieszczenie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na stronie głównej witryny internetowej dziennika prowadzonej pod adresem http://www.(...).pl lub innej stronie utworzonej w jej następstwie lub zastępstwie, w formie okienka pop-up (tzw. wyskakujące okienko), czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w czarnej ramce grubością odpowiadającą wysokości liter tekstu, przy czym tekst oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter, i utrzymania tego oświadczenia przez okres 30 dni od dnia opublikowania, z zastrzeżeniem, że okienko pop-up nie może przesłaniać treści innych oświadczeń pozwanej lub innych pozwanych ukazujących się w tym samym czasie; c) poprzez opublikowanie ww. oświadczenia na koszt każdego z pozwanych na jednej z pierwszych dziesięciu stron dziennika Gazeta (...) wydanego do 14 dni po dniu uprawomocnienia się orzeczenia, czcionką Times New Roman, w kolorze czarnym oraz w rozmiarze nie mniejszym niż 16 pt, pogrubioną, w ramce odpowiadającej grubością wysokości liter tekstu, nie mniejszej niż 12 cm × 15 cm, na białym tle, przy czym tekst ww. oświadczenia powinien zostać umieszczony w centralnej części ramki w taki sposób, aby odległość między tekstem oświadczenia a ramką odpowiadała wysokości liter i odległość między wierszami odpowiadała wysokości liter; IV --- STRONA 6 --- upoważnienia każdego z powodów do opublikowania poszczególnych oświadczeń sformułowanych powyżej na koszt konkretnego pozwanego w dzienniku Gazeta (...) oraz na stronie głównej portalu internetowego www.(...).pl w razie niewykonania przez któregokolwiek z pozwanych czynności opisanych powyżej w wyznaczonym termie; V zasądzenia od pozwanych jako dłużników solidarnych, w związku z bezprawnym i zawinionym naruszeniem dobrego imienia A. W., kwoty 25.000 zł na cel społeczny, tj. na rzecz Fundacji (...) z siedzibą w W., płatnej w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia; VI zasądzenia od pozwanych jako dłużników solidarnych, w związku z bezprawnym i zawinionym naruszeniem dóbr osobistych (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w postaci dobrego imienia i renomy, kwoty 25.000 zł na cel społeczny, tj. na rzecz Fundacji (...) z siedzibą w W., płatnej w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia; VII zakazania pozwanym dalszego naruszania dóbr osobistych powodów w postaci dobrego imienia i renomy, poprzez zakazanie pozwanym bezprawnego rozpowszechniania publicznie, w tym w szczególności publikowania jakichkolwiek twierdzeń, artykułów, informacji lub wywiadów, które odnosiłyby się do któregokolwiek z powodów i jego kontaktów lub relacji z J. B. lub (...) Sp. z o.o. lub z Elektrownią (...) S. A. lub z (...) S. A. lub z J. P. (1) lub z M. S., a które: a. wskazywałyby lub sugerowałyby, że którykolwiek z powodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystywał znajomości lub wpływy polityków lub przedstawicieli prokuratury, lub że na takie wpływy się powoływał, lub b. wskazywałyby lub sugerowałyby, że którykolwiek z powodów dopuścił się szantażu lub gróźb pod adresem kontrahentów lub konkurentów, lub c. wskazywałyby lub sugerowałyby, że którykolwiek z Powodów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej naruszył prawo lub dobre obyczaje, a w szczególności publikowania twierdzeń, artykułów lub wywiadów zawierających twierdzenia, że: a) (...) Sp. z o.o. lub J. P. (1) padł ofiarą haraczu lub byli szantażowani przez A. W., (...) Sp. z o.o. lub Elektrownię (...) S. A.; b) (...) Sp. z o.o. lub A. W. wymuszał haracz powołując się na wpływy polityczne; c) (...) Sp. z o.o. lub A. W. przed podpisaniem przez (...) Sp. z o.o. umowy z Elektrownią (...) S. A. nawiązał kontakt z prokurentem A. J. P. (1); d) A. W. przekazał, poinformował lub „dał do zrozumienia w jakikolwiek inny sposób” (...) Sp. z o.o. lub J. P. (1), że jest osobą wpływową, bez której przychylności nie dojdzie do podpisania umowy pomiędzy (...) Sp. z o.o. i Elektrownią (...) S. A.; e) (...) Sp. z o.o. lub A. W. żądał pieniędzy w zamian za dopuszczenie (...) Sp. z o.o. do popiołowego interesu; f) --- STRONA 7 --- (...) Sp. z o.o. miała płacić firmie (...) 5 zł za załadunek każdej tony popiołów z Elektrowni (...) S. A.; g) (...) Sp. z o.o. miała płacić lub płaciła (...) Sp. z o.o. za kompletnie niepotrzebne usługi; h) szantażowany J. P. (1) zdecydował się zawrzeć bezsensowną z punktu widzenia (...) Sp. z o.o. umowę z (...) Sp. z o.o.; i) zawarta pomiędzy (...) Sp. z o. o. i (...) Sp. z o. o. umowa załadunku popiołów była fikcyjna; j) (...) Sp. z o.o. lub A. W. „zachęcony łatwymi dochodami uzyskanymi od (...) Sp. z o.o. próbował uzyskać od A. kolejne kwoty”; k) (...) Sp. z o.o. lub A. W. wystawili (...) Sp. z o.o. „nieuzgodnioną” lub absurdalną fakturę; l) (...) Sp. z o.o. lub A. W. włączył prokuraturę do wyegzekwowania należności od (...) Sp. z o.o.; m) usługa świadczona przez (...) Sp. z o.o. na rzecz (...) Sp. z o.o. była niepotrzebna, a umowa z 10 stycznia 2008 r. (obejmująca tą usługę) była fikcyjna i bezsensowna z punktu widzenia firmy (...) Sp. z o.o.; n) A. W. powoływał się na wpływy w zarządzie państwowej spółki ( Elektrowni (...) S. A.) oraz na wpływy u nadzorującego Elektrownię (...) S. A. wiceministra skarbu J. B. z (...); o) prokuratura chętnie przychyliła się do wersji W. oraz ustawiła się w pozycji prężnego i zaślepionego windykatora haraczu; p) K. S. lub pełnomocnik (...) Sp. z o.o. lub A. W. uzyskała dla swojego klienta postawienie zarzutów jego przeciwnikom wbrew opinii biegłego; q) J. P. (1) lub członkom zarządu (...) Sp. z o.o. zostały postawione zarzuty, pomimo że stoją one w całkowitej sprzeczności ze zleconą przez prokuraturę opinią biegłej sądowej ds. ekonomiki; r) w sprawie postępowania karnego prowadzonego wobec J. P. (1) lub (...) Sp. z o.o. „układy stanęły ponad prawem i logiką”, a także zasądzenia od pozwanych solidarnie na rzecz każdego z powodów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. (pozew – k. 4-27; pismo – k. 1253-1270; pismo – k. 1991-1994; pismo – k. 2012-2013) W odpowiedzi na pozew z 14 maja 2014 r. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie solidarnie od powodów na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. (odpowiedź na pozew – k. 269-278) --- STRONA 8 --- W toku rozprawy z 11 września 2015 r. strona powodowa ograniczyła żądanie pozwu wnosząc o jego umorzenie w stosunku do B. K. z uwagi na fakt, iż osoba taka nie istnieje, a jest to jedynie pseudonim dziennikarski. Powodom nie jest natomiast znana osoba, która kryje się pod wskazanym pseudonimem. (protokół – k. 1434, nagranie: 00:08:06-00:26:46) Postanowieniem z 11 września 2015 r. w sprawie I C 344/14 Sąd Okręgowy w Warszawie umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym B. K.. (postanowienie – k. 1439) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: 13 grudnia 2013 r. w numerze (...) tygodnika Gazeta (...), a także w serwisie internetowym www.(...).pl, ukazał się artykuł, działającego pod pseudonimem dziennikarskim, B. K. pt. „(...)”. We wstępnej części przedmiotowego artykułu wskazano, jakoby biznesmen, znajomy wpływowych polityków (...), został oskarżony przez kontrahenta o skuteczne wymuszanie kilkuset tysięcy złotych haraczu. W 2007 r. firma (...) sp. z o.o. wygrała przetarg na odbiór popiołów lotnych z kontrolowanej przez państwo Elektrowni w K. – (...). W warunkach przetargu zawarte zostało zobowiązanie (...) do załadunku popiołów kupującemu na koszt (...) w cenie popiołów. Zanim doszło do podpisania umowy z (...), z prokurentem A. J. P. (1) nawiązał kontakt A. W., właściciel konkurencyjnej firmy (...). W dalszej części artykułu (pod nagłówkiem „Historia choroby”) wskazano, że w zamian za dopuszczenie do popiołowego interesu A. W. miał żądać pieniędzy. Firma (...) miała płacić firmie (...) 5 złotych za załadunek każdej odbieranej tony popiołów, czyli usługi kompletnie niepotrzebnej, bo (...) gwarantowało załadunek popiołów na własny koszt. Szantażowany P. zdecydował się zawrzeć bezsensową, z punktu widzenia swojej firmy, umowę i płacić 2 złote za każdą tonę załadowanego w 2008 r. towaru. Umowa była fikcyjna, bowiem załadunek popiołów odbywał się formalnie na zlecenie i koszt Elektrowni w K.. Oprócz wpływów w zarządzie państwowej spółki (...) miał powoływać się na swoje wpływy u nadzorującego (...) wiceministra skarbu J. B. z (...). W dalszej części artykułu, pod nagłówkiem „Skuteczna taktyka biznesowa”, wskazano, iż już po zakończonej i rozliczonej w 2008 r. „współpracy”, zapewne zachęcony łatwymi dochodami, E. próbował uzyskać od A. kolejne kwoty. W marcu 2009 r. wystawił A. dodatkową nieuzgodnioną fakturę na kwotę 240 tysięcy złotych. Kiedy A. odmówił dalszego płacenia, E. włączył prokuraturę do wyegzekwowania „należności”. Wówczas P., występujący jako świadek, zdecydował się ujawnić prawdę i opowiedzieć policji, w jakich okolicznościach padł ofiarą wymuszenia i haraczu. W dalszej części publikacji podkreślono, że o ile prokuratura nie chciała badać oskarżeń P., o tyle chętnie przychyliła się do wersji W.. Oskarżyła zarząd A. o działalność na szkodę E. przez niezapłacenie absurdalnej faktury. P. zostały postawione zarzuty, pomimo że stoją one w całkowitej sprzeczności ze zleconą przez prokuraturę opinią biegłej sądowej ds. ekonomiki – Tym samym prokuratura ustawiła się w pozycji prężnego i zaślepionego windykatora haraczu (twierdzi P.). Pani K. S. postawiła na swoim, uzyskała dla swojego klienta postawienie zarzutów jego przeciwnikom wbrew opinii biegłego – układy stanęły ponad prawem i logiką. Autor artykułu (w nagłówku „(...)”) konkluduje, że tyle wynika z wersji przedsiębiorcy. A. W. nie chciał przedstawić swojej i ustosunkować się do zarzutów P. i swoich koneksji z politykami (...). W nadesłanym do Gazety (...) oświadczeniu stwierdził, że całą sprawę wyjaśniał już dwóm innym gazetom. Prawnikiem reprezentującym W. w prokuraturze jest K. S., córka prokuratora Prokuratury Krajowej M. S., który po objęciu rządów przez koalicję (...), 21 listopada 2007 r. został powołany na stanowisko Prokuratora Krajowego, a więc najważniejszego nadzorcę prokuratorów w RP. S. jest prywatnie dobrym znajomym W.. (dowód: artykuł – k. 47-48; protokół – k. 49-54) Redaktorem naczelnym tygodnika Gazeta (...), którego wydawcą jest Gazeta (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., jest P. B. (1). P. B. (2) nie weryfikował jednak prawdziwości informacji przedstawionych przez B. K., które następnie znalazły się w treści artykułu pr. „(...)”. --- STRONA 9 --- (dowód: informacja z KRS – k. 38-45; wydruk – k. 46; zeznania pozwanego P. B. (1) – k. 1843-1844, nagranie: 05:50:59-06:23:07 ) W tym samym okresie ukazał się w miesięczniku (...) oraz w serwisach internetowych www.(...).pl oraz www.(...).pl artykuł autorstwa J. P. (2) pt. „Prokuratura do wynajęcia”, a którego współautorem był B. K.. Przedmiotowy artykuł poruszał tematykę związaną z obrotem popiołami. (dowód: artykuł – k. 228-230; zeznania świadka J. P. (2) – k. 1625-1631, nagranie: 00:39:19-02:20:41; k. 1661-1671, nagranie: 00:03:02-01:27:11) B. K., w związku z przygotowywaniem tekstu artykułu prasowego, w dniu 6 grudnia 2013 r. zwrócił się mailowo do A. W. z prośbą o odpowiedź na zadane pytania najpóźniej do 10 grudnia 2013 r. do godziny 18. W odpowiedzi, 10 grudnia 2013 r. A. W. wskazał, że szerszej informacji udzielił dziennikarzowi gazety (...), wobec czego nie widzi potrzeby udzielania odpowiedzi w szerszej formule. Jednocześnie poinformował, że nie widzi przesłanek do udzielania informacji odnośnie swoich znajomości, a okoliczności związane z zawarciem i realizacją umowy załadunkowej z A. stanowią przedmiot postępowania przygotowawczego, w toku którego przedstawiono przedstawicielom tej Spółki stosowne zarzuty i przesłuchano ich w charakterze podejrzanych. (dowód: korespondencja mailowa – k. 455-456; zeznania powoda A. W. – k. 1830-1836, nagranie: 01:22:07-03:11:53 ) (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: E.) aktywnie działa na rynku energii elektrycznej oraz na rynku paliwowym począwszy od 2001 r., otrzymując w związku z prowadzeniem działalności różnorakie certyfikaty i wyróżnienia. Powodowa Spółka zainteresowana była również wejściem na rynek związany z obrotem popiołami lotnymi. W okresie od 2001 r. do maja 2015 r. funkcję Prezesa Zarządu Spółki pełnił A. W., następnie jej sprawowanie przejął jego syn M. W. (1). Następnie 11 stycznia 2016 r. ponownie A. W. został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu E.. (dowód: informacja z KRS – k. 31-37; decyzje – k. 552-587; certyfikaty – k. 587-594, k. 56; uchwała – k. 55, k. 593; zeznania powoda A. W. – k. 1830-1836, nagranie: 01:22:07-03:11:53; zeznania reprezentanta powoda M. W. (1) – k. 1828-1830, nagranie; 00:44:03-01:22:06, odpis pełny z KRS – 2014-2021, załącznik do wniosku o zmianę danych w KRS – k. 2030-2031, uchwały – k. 2032 i 2033) Elektrownia (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ś. (dalej jako: Elektrownia (...)), w konsekwencji prowadzonej przez siebie działalności, emituje uboczne produkty spalania, wśród których znajdują się popioły lotne. Począwszy od 2000 r. popioły te odbierane były przez Zakład Usług (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w R. (dalej jako: (...)), który dysponował umową dzierżawy terenu Elektrowni oraz umową na odbiór popiołów lotnych. W tym czasie sytuacja na rynku popiołów lotnych uległa istotnej zmianie. Składowanie popiołów lotnych wywołuje negatywne skutki dla środowiska naturalnego. Dla elektrowni problemem było znalezienie miejsca składowania oraz konieczność ponoszenia opłat za składowanie. W związku z tym gotowe były one płacić odbiorcom za odbiór tych odpadów. Z czasem jednak okazało się, że istnieją możliwości szerokiego ich wykorzystania w gospodarce, m. in. jako dodatku do cementów, przy produkcji betonu, czy w budownictwie drogowym. W konsekwencji pojawiła się dla elektrowni możliwość sprzedawania. W ten sposób popioły przestały być postrzegane jako odpad niebezpieczny, a stały się towarem, na którym elektrownie mogły zarobić. 26 listopada 2007 r. Elektrownia (...) odstąpiła od umowy z 1 sierpnia 2000 r. zawartej z (...), co stanowiło początek konfliktu pomiędzy tymi dwoma podmiotami. Jednakże Elektrownia (...) nie dysponowała od końca listopada 2007 r. infrastrukturą załadunkową, dzięki której mogłaby samodzielnie wykonywać załadunki popiołów, albowiem infrastruktura ta należała w całości do (...). (dowód: oświadczenie o odstąpieniu od umowy – k. 167; zeznania świadka A. K. – k. 658-661, nagranie: 00:26:25-01:15:30 – k.663; zeznania świadka K. Z. – k. 866-868, nagranie: 01:52:13-02:19:13 – k. 873; zeznania świadka M. J. – k. 868-871, nagranie: 02:20:28-03:21:32 – k. 873; zeznania świadka D. R. – k. 871-872, nagranie: 03:21:55-03:56:44 – k. 873; zeznania świadka A. T. – k. 1313-1315, nagranie: 00:10:04-00:51:42 – k. 1320; zeznania świadka K. N. – k. 1315-1318, nagranie: 00:54:48-01:39:17 – k. 1320; zeznania świadka M. G. – k. 1434-1437, nagranie: 00:41:55-01:17:22) W grudniu 2007 r. Elektrownia (...) ogłosiła postępowanie przetargowe na odbiór i zagospodarowanie odpadów popiołów lotnych powstających w wyniku procesu spalania węgla kamiennego. Do udziału w przetargu zaproszony został m. in. E. oraz (...) Spółka --- STRONA 10 --- z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (dalej jako: A.). Dodatkowo E. zaproszony został do podjęcia negocjacji na wykonanie usługi polegającej na obsłudze załadunków i organizacji prac załadunkowych popiołów lotnych z Elektrowni (...). Obie spółki wcześniej już współpracowały z Elektrownią. Ponadto brat J. P. (1) był zatrudniony w Elektrowni (...) na stanowisku dyrektora do spraw informatyki. Natomiast A. W. miał powiązania ze spółką (...), interweniował na jej rzecz w zarządzie Elektrowni, gdy doszło do odstąpienia od umowy z 1 sierpnia 2000 r. (dowód: pismo – k. 171-172; pismo – k. 173-174, zeznania A. T. – k. 1313, zeznania J. P. (1) – k. 1840) E., począwszy od 2006 r., był kontrahentem (...), od którego kupował popioły lotne, a następnie odsprzedawał je dalszym kontrahentom – cementowniom. 24 grudnia 2007 r. pomiędzy (...) (Zleceniobiorcą) a E. (Zleceniodawcę) zawarta została umowa o świadczeniu usług. Przedmiot umowy stanowiło świadczenie przez Zleceniobiorcę na rzecz Zleceniodawcy usługi załadunku całkowitego wypadu popiołów lotnych dostarczonych do zbiorników retencyjnych przez Elektrownię (...), tzn. 550.000 ton, na wskazane środki transportu (§ 1 umowy). Za usługi (...) przysługiwać miało wynagrodzenie w wysokości 4 zł/tonę dla obiorców E. oraz A., natomiast 2,90 zł/tonę dla odbiorców (...) (§ 6 ust. 1 umowy). Dodatkowo Zleceniodawca zobowiązał się do odsprzedaży Zleceniobiorcy maksimum 200.000 ton popiołów lotnych w roku 2008 w cenach 14 zł/tonę (§ 8 ust. 1 umowy). (dowód: umowa o świadczeniu usług – k. 168-170; zeznania świadka M. J. – k. 868-871, nagranie: 02:20:28-03:21:32 – k. 873) Ponadto 24 grudnia 2007 r. pomiędzy (...) (Wydzierżawiającym) a E. (Dzierżawcą) zawarta została umowa dzierżawy urządzenia. Wydzierżawiający oświadczył, iż jest właścicielem dwóch zbiorników retencyjnych (2×250m 3 ) z systemem załadowczym, jednej przeciągarki wagonowej oraz trzech rękawów załadowczych z systemem załadowczym na zbiornikach Elektrowni (...) i przedmiotowe urządzenie oddaje Dzierżawcy w dzierżawę (§ 1 umowy). Dzierżawca oświadczył, że znany jest mu stan techniczny urządzenia, które w dzierżawę przyjmuje z dniem zawarcia umowy (§ 2 umowy). Jednocześnie Dzierżawca miał płacić Wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł miesięcznie (§ 4 umowy). Wobec powyższego, załadunek popiołów lotnych na zlecenie Elektrowni (...) mógł być wykonywany przez E., którego podwykonawcą był (...). (dowód: umowa dzierżawy – k. 498-499; zeznania świadka M. J. – k. 868-871, nagranie: 02:20:28-03:21:32 – k. 873) Wskutek prowadzonych uprzednio negocjacji, 4 stycznia 2008 r. pomiędzy Elektrownią (...) a E. zawarta została umowa, której przedmiot stanowiła obsługa punktów załadunkowych i organizacja prac załadunkowych popiołów lotnych przez firmę (...) ze Zbiorników R. Elektrowni oraz Nowych Zbiorników R. będących w dyspozycji E., a zlokalizowanych na terenie Elektrowni (...) (§ 1 umowy). E. zobowiązał się do załadunku 550.000 ton popiołów w 2008 r. +/- 20% na środki transportu kolejowego i samochodowego za cenę załadunku 1 tony popiołów lotnych wynoszącą 2,90 zł + VAT. (dowód: protokół – k. 175; umowa wraz z załącznikami – k. 176-187) 9 stycznia 2008 r. pomiędzy Elektrownią (...) (Sprzedawcą) a E. (Odbiorcą) zawarta została umowa sprzedaży popiołów lotnych. Przedmiot umowy stanowiła sprzedaż przez Sprzedawcę na rzecz Odbiorcy rzeczy oznaczonych co do gatunku w postaci popiołów lotnych z węgla kamiennego (§ 1 umowy). Odbiory popiołów miały być dokonywane środkami transportu (przystosowanymi do przewozu popiołów lotnych) wskazanymi przez Odbiorcę (przez niego wynajętymi od osób trzecich, na koszt Odbiorcy). Odbiory popiołów miały być dokonywane w Ś., w zakładzie Elektrowni (...), lub na stacji kolejowej Ś. (§ 3 ust. 1 umowy). Organizacja i koszty załadunku popiołów leżały w całości po stronie Sprzedawcy, za które miał on w pełni odpowiadać (§ 3 ust. 2 umowy). (dowód: umowa sprzedaży wraz z załącznikami – k. 196-207; protokół – k. 686) Tego samego dnia, 9 stycznia 2008 r., pomiędzy Elektrownią (...) (Sprzedawcą) a A. (Odbiorcą) zawarta została, analogiczna do umowy pomiędzy Elektrownią a E., umowa sprzedaży popiołów lotnych. Przedmiot umowy stanowiła sprzedaż przez Sprzedawcę na rzecz Odbiorcy rzeczy oznaczonych co do gatunku w postaci popiołów lotnych z węgla kamiennego (§ 1 umowy). Odbiory popiołów miały być dokonywane środkami transportu (przystosowanymi do przewozu popiołów lotnych) wskazanymi przez Odbiorcę (przez niego wynajętymi od osób trzecich, na koszt Odbiorcy). Odbiory popiołów miały być dokonywane w Ś., w zakładzie Elektrowni (...), lub na stacji kolejowej Ś. (§ 3 ust. 1 umowy). Organizacja i koszty załadunku popiołów leżały w całości po stronie Sprzedawcy, za które miał on w pełni odpowiadać (§ 3 ust. 2 umowy). --- STRONA 11 --- (dowód: umowa sprzedaży wraz z aneksami – k. 208-223; protokół – k. 686) Wcześniej, 31 grudnia 2007 r., S. B., działający w imieniu A., przesłał mailowo E. projekt umowy zlecenia. Jej celem był bezproblemowy, harmonijny i nieprzerwany odbiór popiołów z Elektrowni (...) przez A., zważywszy na fakt, iż Elektrownia (...) zapewnia gwarancję realizacji adekwatnych do okoliczności ilości punktów załadowczych, jak i struktury organizacji załadunku, czym zapewnia płynność i poprawną realizację dostaw popiołów, jak również zważywszy na fakt, iż E. jest stroną umów dzierżawy na znajdujące się na terenie Elektrowni (...) urządzenia oraz infrastrukturę techniczną i organizacyjną, niezbędne do prawidłowej realizacji przedmiotowych dostaw popiołów. Jednocześnie zaproponowano wynagrodzenie za wykonane czynności w kwocie 1 zł za każdą tonę odebranych przez A. popiołów z Elektrowni (...) (§ 3 ust. 1 projektu umowy). (dowód: mail – k. 188; projekt umowy wraz z załącznikiem – k. 189-193; zeznania świadka S. B. – k. 862-866, nagranie: 00:10:57-01:50:36 – k. 873) 10 stycznia 2008 r. pomiędzy E. (Zleceniobiorcą) a A. (Zleceniodawcą) zawarta została umowa zlecenia. Przedmiot umowy stanowiło odpłatne wykonywanie przez Zleceniobiorcę na rzecz Zleceniodawcy załadunku i jego organizacji popiołów lotnych z węgla kamiennego w ilości 250.00 ton +/- 10% w roku 2008. Podstawę realizacji stanowić miały comiesięczne harmonogramy przewidywanych załadunków, potwierdzone przez obie strony. Załadunki popiołów miały być realizowane na terenie zakładu Elektrowni (...) w ramach umowy sprzedaży zawartej pomiędzy Elektrownią (...) a A. (§ 1 ust. 1 umowy). Odbiory popiołów miały być dokonywane środkami transportu wskazanymi przez Zleceniodawcę (przez niego wynajętymi od osób trzecich, na koszt Zleceniodawcy). Odbiory popiołów miały być dokonywane w Ś. w zakładzie Elektrowni (...) (§ 2 ust. 2 umowy). Strony ustaliły wynagrodzenie za wykonywane czynności w kwocie 2 zł za każdą tonę załadowanych przez Zleceniobiorcę popiołów pochodzących z Elektrowni (...) (§ 3 ust. 1 umowy) (dowód: umowa zlecenia – k. 194-195) Pomimo, iż w toku współpracy A. kilkukrotnie zgłaszała Elektrowni (...) reklamacje odnośnie współpracy z E. oraz jakości odbieranych popiołów, dokumentem z 31 grudnia 2008 r. A. i E. potwierdzili bezproblemowe wykonanie umowy załadunkowej, która obowiązywała strony w 2008 r. Jednocześnie strony ustaliły, iż za załadunki w miesiącach od maja do grudnia 2008 r. będzie wystawiona faktura zbiorcza najdalej do kwietnia 2009 r. (dowód: korespondencja – k. 1361-1367; oświadczenie wraz z załącznikiem – k. 59-60; porozumienie – k. 61; opinia – k. 62-63; opinia – k. 1209-1224; zeznania świadka A. M. – k. 661-662, nagranie: 01:16:28-01:38:35 – k. 663) Uwzględniając powyższe A. został obciążony przez E. kwotą 240.094,98 zł z tytułu załadunku popiołów lotnych zgodnie z umową zlecenia z 10 stycznia 2008 r. Wszystkie faktury wystawione były po wykonaniu usług załadunku i na warunkach określonych umową oraz opiewały na kwoty wynikające z faktycznie załadowanych popiołów lotnych. (dowód: faktura VAT – k. 58; zeznania świadka E. K. – k. 1605-1608, nagranie: 00:26:29-00:57:59) Wskutek nieuregulowania przez A. wymagalnego zadłużenia względem E. wszczęte zostało postępowanie sądowe. Prawomocnym nakazem zapłaty z 7 lipca 2009 r. w sprawie XVI GNc 433/09, który stanowił następnie podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Sąd Okręgowy w Warszawie nakazał pozwanemu A., aby zapłacił na rzecz powoda E. kwotę 240.094,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 25 maja 2009 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 10.218,25 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu zapłaty. Prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło jednak do uzyskania jakichkolwiek kwot, wobec czego zostało umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji. (dowód: nakaz zapłaty – k. 57; wniosek wraz z pismami uzupełniającymi – k. 1-4 akt komorniczych Km 1848/09; postanowienie – k. 133 akt komorniczych Km 1848/09) A. W. pozostaje w otwartym konflikcie z J. P. (1), który to konflikt zaowocował szeregiem toczących się postępowań sądowych i prokuratorskich z udziałem obu stron, a kwestia dotycząca obrotu popiołami stała się przyczynkiem do szerszego zainteresowania mediów rzeczoną tematyką. --- STRONA 12 --- (dowód: zeznania powoda A. W. – k. 1830-1836, nagranie: 01:22:07-03:11:53; zeznania reprezentanta powoda M. W. (1) – k. 1828-1830, nagranie; 00:44:03-01:22:06; zeznania pozwanego J. P. (1) – k. 1836-1843, nagranie: 03:11:54-05:50:58; zeznania świadka P. N. – k. 1621-1624, nagranie: 00:06:29-00:37:48; zeznania świadka J. P. (2) – k. 1625-1631, nagranie: 00:39:19-02:20:41; k. 1661-1671, nagranie: 00:03:02-01:27:11) W dniu 12 kwietnia 2011 r. E., reprezentowany przez adw. K. S., zawiadomił Prokuraturę Rejonową (...) w W. o: a. możliwości popełnienia przestępstwa z art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 308 k.k., art. 302 § 1 k.k. w zw. z art. 308 k.k. oraz art. 585 k.s.h. przez B. N. i K. N., działających jako członkowie Zarządu A.; b. możliwości popełnienia przestępstwa z art. 585 k.s.h. przez S. B. i M. W. (2), działających jako członkowie Rady Nadzorczej A.; c. możliwości popełnienia przestępstwa z art. 301 § 2 k.k. w zw. z art. 308 k.k. oraz art. 585 k.s.h. przez J. P. (1), działającego jako prokurent A., wnosząc jednocześnie o ściganie ww. sprawców przestępstwa. (dowód: zawiadomienie – k. 155-159; uzupełnienie zawiadomienia – k. 160-163) 9 maja 2013 r. A. zawiadomił Prokuraturę Rejonową (...) w W. o popełnieniu serii przestępstw przez A. P. E.. Dodatkowo w dniu 10 marca 2014 r. A. zawiadomił Prokuraturę Okręgową w Warszawie o uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa, o którym mowa w art. 286 § 1 k.k., na szkodę Spółki (...). (dowód: zawiadomienie – k. 286-289; postanowienie – k. 291-293; zawiadomienie – k. 279-284; pismo – k. 285) Postanowieniem z 9 sierpnia 2013 r. w sprawie 6 Ds. 42/13/IV Prokurator Rejonowy (...) w W. przedstawił J. P. (1) zarzuty, że w dniu 14 maja 2009 r. w W. jako prokurent A. obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi ww. podmiotu poprzez niedopełnienie obowiązków należytego dbania o interesy majątkowe Spółki oraz w wyniku przekroczenia uprawnień, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz udaremnienia wykonania grożącej w przyszłości egzekucji z orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie z 7 lipca 2009 r. w sprawie XVI GNc 433/09 działał na szkodę A. w ten sposób, że bez uzyskania wymaganej zgody Rady Nadzorczej Spółki na rozporządzenie prawem o wartości przekraczającej kwotę 25.000 zł dokonał przeniesienia składników majątku Spółki, zagrożonych zajęciem, w postaci kontraktu sprzedaży popiołów lotnych z 9 stycznia 2008 r. zawartego pomiędzy Elektrownią (...) a A. na rzecz (...) Z Sp. z o.o. z siedzibą w W., w której był wspólnikiem i Prezesem Zarządu, wyrządzając tym samym szkodę majątkową A. w wysokości nie niższej niż 1.021.520,76 zł i udaremniając zaspokojenie wierzyciela E., tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 296 § 3 k.k. w zb. z art. 296 § 1 k.k. w zb. z art. 296 § 2 k.k. w zb. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (dowód: postanowienie – k. 224-225; uzasadnienie – k. 226-227) Postanowieniem z 17 czerwca 2013 r. w sprawie 1 Ds. 546/13/III, utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w W. z 11 września 2013 r. w sprawie III Kp 1171/13, Prokurator Rejonowy W. M. w W. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w okresie od 12 października 2011 r. do 11 kwietnia 2013 r. w W. przez funkcjonariusza Policji z Komendy Rejonowej Policji W. IV oraz przez prokuratora Prokuratury Rejonowej (...) polegającego na braku wszczęcia postępowania przeciwko A. W. i innym osobom oraz braku umorzenia postępowania w sprawie 6 Ds. 42/13 PG-II- (...) na podstawie zeznań złożonych w toku tego postępowania przez J. P. (1) na okoliczność wymuszenia na firmie (...) zawarcia umowy załadowczej z firmą (...), działając na szkodę interesu prywatnego J. P. (1), tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. (dowód: postanowienie – k. 1651-1655; postanowienie – k. 1656-1657) --- STRONA 13 --- Postanowieniem z 30 grudnia 2014 r. w sprawie VI Ds. 8/14 Prokurator Okręgowy w Warszawie umorzył śledztwo przeciwko J. P. (1) podejrzanemu o to, że w dniu 14 maja 2009 r. w W. jako prokurent A., obowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi ww. podmiotu poprzez niedopełnienie obowiązków należytego dbania o interesy majątkowe spółki oraz w wyniku przekroczenia uprawnień, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz udaremnienia wykonania grożącej w przyszłości egzekucji z orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie z 7 lipca 2009 r. w sprawie XIV GNc 433/09 działał na szkodę A. w ten sposób, że bez uzyskania wymaganej zgody Rady Nadzorczej spółki na rozporządzenie mieniem o wartości przewyższającej kwotę 25.000 zł dokonał przeniesienia składników majątku spółki zagrożonych zajęciem w postaci kontraktu sprzedaży popiołów lotnych z 9 stycznia 2008 r. zawartego pomiędzy Elektrownią (...) a A. na rzecz (...) Z Sp. z o.o. z siedzibą w W., w której był wspólnikiem i prezesem zarządu, wyrządzając tym samym szkodę majątkową A. w wysokości nie niższej niż 1.021.520,76 zł i udaremniając zaspokojenie wierzyciela E., tj. o czyn z art. art. 296 § 3 k.k. w zb. z art. 296 § 2 k.k. w zb. z art. 296 § 1 k.k. w zb. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 punkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. (dowód: postanowienie – k. 1000-1060) Postanowieniem z 19 maja 2015 r. w sprawie XII Kp 190/15 Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu zażalenia E. na postanowienie Prokuratora Okręgowego w Warszawie o umorzeniu śledztwa z 30 grudnia 2014 r., uwzględnił zażalenie E. i uchylił zaskarżone postanowienie oraz na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie wobec podejrzanego B. N., zaś w pozostałym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prokuraturze Okręgowej w Warszawie. (dowód: zażalenie – k. 1123-1154; postanowienie – k. 1394-1403) Postanowieniem z 24 marca 2015 r. w sprawie VI Ds. 251/14 Prokurator Okręgowy w Warszawie umorzył śledztwo w sprawie: 1. powoływania się w dniu 7 sierpnia 2008 r. w W. na wpływy w Elektrowni (...) i podjęcia się pośrednictwa w Elektrowni (...) w celu zapewnienia podpisania przez E. kontraktów na zakup popiołów w Elektrowni (...) na rok 2009 w zamian za otrzymanie 100.000 zł, tj. o czyn z art. 230 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 2. stosowania w nieustalonym okresie w W. groźby bezprawnej popełnienia przestępstwa wobec A. W., a mającej polegać na przesyłaniu drogą elektroniczną do firmy (...), przez dziennikarzy Gazety (...), (...) oraz wydawnictwa (...), podobnych w treści zapytań dotyczących przedmiotu postępowania VI Ds. 8/14 oraz poprzez dokonywanie nieprzychylnych lub nierzetelnych publikacji prasowych dotyczących prowadzonych przez E. i A. W. interesów, w celu wywarcia wpływu na przedstawicieli E. występujących w sprawie w charakterze świadka, aby wycofali zawiadomienie w sprawie VI Ds. 8/14 Prokuratury Okręgowej w Warszawie, tj. o czyn z art. 245 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego. (dowód: postanowienie – k. 1569-1577) Postanowieniem z 10 lipca 2015 r. w sprawie XIV Kp 1800/15 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W., po rozpoznaniu zażalenia pokrzywdzonego A. W. na postanowienie Prokuratora Okręgowego w Warszawie z 24 marca 2015 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie VI Ds. 251/14, uwzględnił zażalenie w części i w zakresie punktu 1. uchylił zaskarżone postanowienie, a w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. (dowód: postanowienie – k. 1705-1710) Postanowieniem z 25 czerwca 2015 r. w sprawie VI Ds. 7/14 Prokurator Okręgowy w Warszawie umorzył śledztwo w sprawie: 1. nadużycia w okresie od nie później niż 4 stycznia do 31 grudnia 2008 r. w K. uprawnień oraz niedopełnienia obowiązków ciążących na osobach zasiadających w Zarządzie Elektrowni (...) poprzez zakontraktowanie przez Elektrownię (...) z wolnej ręki, bez zachowania wymogów ustawy Prawo zamówień publicznych, usługi załadunkowej z E. na 2008 r. oraz przyzwolenie na niewłaściwą realizację --- STRONA 14 --- tej umowy przez E., co skutkowało poniesieniem przez Elektrownię (...) kar umownych z tytułu wadliwego załadunku popiołów na rzecz kontrahentów Elektrowni stanowiących znaczną szkodę majątkową, tj. przestępstwa z art. 296 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego; 2. nadużycia uprawnień w okresie od grudnia 2007 r. do stycznia 2008 r. przez członków Zarządu Elektrowni (...), działających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w związku z przetargiem na odbiór popiołów lotnych, czym spowodowano znaczną szkodę majątkową, tj. przestępstwo z art. 296 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego; 3. wykorzystania przymusowego położenia kontrahenta, tj. A., poprzez zmuszanie osób reprezentujących spółkę za pomocą gróźb bezprawnych do zawarcia w dniu 10 stycznia 2008 r. w W. umowy załadunku popiołów lotnych zakupionych w Elektrowni (...) i jego organizacji, nakładającej na spółkę obowiązek świadczenia niewspółmiernego ze świadczeniem wzajemnym, tj. w sprawie podejrzenia popełnienia czynu zabronionego z art. 304 k.k. w zb. z art. 191 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 k.p.k. wobec przedawnienia karalności; 4. zaistniałego od stycznia 2008 r. do lipca 2013 r. w nieustalonych miejscach powoływania się w trakcie rozmów z przedstawicielami A. na wpływy w instytucji państwowej oraz krajowej jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, celem podjęcia się pośrednictwa w załatwieniu sprawy, w zamian za korzyść majątkową od A., tj. czyn z art. 230 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 5. zaistniałego nie wcześniej niż 10 stycznia 2008 r. i nie później niż 27 sierpnia 2013 r. udzielania korzyści majątkowych w nieustalonej kwocie od osób reprezentujących A. poprzez przekazywanie środków pieniężnych wynikających z realizacji umowy zlecenia z 10 stycznia 2008 r. zawartej w Ś. pomiędzy E. i A., tj. o czyn z art. 229 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 6. zaistniałego nie wcześniej niż 10 stycznia 2008 r. i nie później niż 27 sierpnia 2013 r. w nieustalonym miejscu w związku z pełnieniem funkcji publicznych przyjmowania korzyści majątkowych w nieustalonej kwocie od osób reprezentujących A. poprzez przyjmowanie środków pieniężnych wynikających z realizacji umowy zlecenia z 10 stycznia 2008 r. zawartej w Ś. pomiędzy E. i A., tj. o czyn z art. 228 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 7. zaistniałego w okresie od grudnia 2008 r. do maja 2014 r. sfałszowania dokumentu opatrzonego datą 31 grudnia 2008 r. dotyczącego „realizacji umowy załadunkowej w Elektrowni (...)” i posłużenie się nim w celu skierowania przeciwko J. P. (1) postępowania karnego, tj. o czyn z art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 235 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 8. stworzenia fałszywego dokumentu w postaci faktury z 30 marca 2009 r. nr (...) poprzez potwierdzenie nieprawdy w tym dokumencie, tj. czynu z art. 235 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 9. zaistniałego w dniu 9 maja 2009 r. w W. doprowadzenia, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem A. poprzez wprowadzenie w błąd Sądu Okręgowego w Warszawie w toku postępowania XVI GNc 433/09 w wyniku przedłożenia podrobionych lub przerobionych dokumentów, na skutek czego E. uzyskał nakaz zapłaty, czym działano na szkodę A., --- STRONA 15 --- tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 270 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 10. nadużycia w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. w K. uprawnień przez osoby zasiadające w Zarządzie Elektrowni (...) poprzez zwolnienie E. – wbrew treści opinii prawnych przedstawionych w tym zakresie – z obowiązku uiszczenia kar umownych z tytułu nieterminowego i w niepełnej ilości odbioru popiołów wynikającego z umowy nr (...) z 9 stycznia 2008 r., tj. przestępstwa z art. 296 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion przestępstwa; 11. zawiadomienia o niepopełnionym przestępstwie, stanowiącym jednocześnie fałszywe oskarżenie o przestępstwa osób zasiadających w organach A., w tym J. P. (1), w sprawie 6 Ds. 42/12 Prokuratury Rejonowej (...), tj. czynu z art. 238 k.k. w zb. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego; 12. nadużycia w okresie od 16 marca 2010 r. w K. uprawnień przez osoby zasiadające w Zarządzie Elektrowni (...) poprzez bezpodstawne zawarcie ugody z 16 marca 2010 r. z (...) Z Sp. z o.o. skutkującej wypłaceniem tej spółce nienależnego świadczenia w kwocie 1.774.770,56 zł, co wyrządziło Elektrowni (...) szkodę w wielkich rozmiarach, tj. o przestępstwo z art. 296 § 3 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion przestępstwa; 13. niedopełnienie w okresie od listopada 2009 r. w K. obowiązków ciążących na osobach zasiadających w Zarządzie Elektrowni (...) poprzez niedochodzenie w procesie cywilnym od E. regresu z tytułu kar umownych względem (...) Z Sp. z o.o. poniesionych za opóźnienia załadowcze, tj. przestępstwa z art. 296 § 1 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion przestępstwa; 14. wejście w 2011 r. w K. w porozumienie w związku z publicznym przetargiem przez osoby zasiadające w Zarządzie Elektrowni (...) z Prezesem Zarządu (...) Sp. z o.o. w celu uprzywilejowania pozycji ww. spółek, co stanowiło działanie na szkodę Elektrowni (...), tj. o przestępstwo z art. 305 § 2 k.k., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion przestępstwa. (dowód: postanowienie – k. 1461-1567) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wymienione wyżej dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy oraz w dołączonych aktach postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 1848/09, a także na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków oraz stron. Wartość dowodowa złożonych do akt sprawy dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron, ani nie budziła wątpliwości Sądu. Dowody z dokumentów w postaci orzeczeń sądów, korzystając z materialnej mocy dowodowej wynikającej z treści art. 244 k.p.c., stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zeznania świadków, choć czynione po upływie pewnego okresu od przedmiotowych zdarzeń, jawiły się jako wiarygodne, spójne wewnętrznie i korespondujące ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci dokumentów, zaś przy ich ocenie Sąd brał pod uwagę rzeczone występujące luki w ludzkiej pamięci oraz odmienne interesy odnośnie rozpoznawanej sprawy prezentowane przez poszczególne osoby. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom powoda A. W. w części dotyczącej jego wiedzy na temat zawartej umowy oraz zeznaniom pozwanego J. P. (1) w tej części, w której wskazywał on na wywieranie nacisków przez powoda na prokuraturę. Przyczyny takiej oceny zeznań stron zostały wskazane w dalszej części uzasadnienia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo A. W. było częściowo zasadne, natomiast powództwo (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. podlegało oddaleniu. Podstawę prawną żądania stanowią przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Do odpowiedzialności za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego stosuje się bowiem zasady ogólne, --- STRONA 16 --- chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 37 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 roku Prawo prasowe – Dz.U. nr 5, poz. 24 ze zm., dalej p.p.). Odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy (art. 38 ust. 1 p.p.). Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Jednocześnie, stosownie do treści art. 43 k.c., przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd winien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność natomiast należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Powyższe wynika z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu zawartej w art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. domagali się w niniejszym procesie ochrony ich czci, dobrego imienia i renomy. W świetle art. 23 k.c. nie ulegało wątpliwości, że ustawodawca uznał cześć za dobro osobiste, gdyż została ona wymieniona w tym przepisie. Cześć należy do tej grupy dóbr osobistych (podobnie jak swoboda sumienia czy prawo do prywatności), których zakres nie jest ściśle określony. Brak precyzyjnego określenia wynika m.in. z natury tych dóbr, zmienności ich pojmowania przez społeczeństwo, a także z faktu posługiwania się dla ich określenia różnymi pojęciami nieostrymi, zaczerpniętymi z języka potocznego o bardzo rozciągliwej i chwiejnej treści. W pojęciu czci mieszczą się zarówno dobre imię, jak również reputacja oraz wiarygodność. Nie są to odrębne dobra osobiste (por. J. Wierciński, Niemajątkowa ochrona czci, Warszawa 2002, s. 57-58), stąd w ocenie Sądu roszczenia strony powodowej ocenić należało przez pryzmat naruszenia jej dobra osobistego w postaci czci. W polskim prawie cywilnym przyjmuje się, że cześć stanowi moralną wartość, z której jednostka zdaje sobie sprawę (szacunek dla siebie) i której poszanowania ma prawo (moralne) wymagać od innych. Powszechny jest pogląd, że cześć człowieka przejawia się w dwóch aspektach: zewnętrznej i wewnętrznej. Cześć zewnętrzna to zasłużone dobre imię, dobra sława, opinia, jaką mają inni ludzie o wartości danego człowieka, jego obraz w oczach osób trzecich. Dobre imię człowieka jest pojęciem obejmującym wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 października 1971 r., sygn. akt II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwszą stanowi rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, drugą natomiast – wyrażanie ujemnej oceny jej działalności (zob. A. Szpunar, Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, Bydgoszcz 1999, s. 101 i nast.). Z kolei cześć wewnętrzna, nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to jest jednak zmienne i daje się kształtować. Dlatego też mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 1989 r., sygn. akt I CR 143/89, OSP 1990/9/330). Roszczenia związane z ochroną czci aktualizują się w chwili zagrożenia lub naruszenia prawa konkretnej osoby, której dotyczy określone działanie. Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Różne osoby mogą interpretować te same słowa na wiele różnych sposobów. Zagadnieniem wstępnym, poprzedzającym rozważanie, czy dany zwrot miał charakter zniesławiający, jest więc ustalenie jego rzeczywistego znaczenia. Sąd Najwyższy w wyroku z 16 stycznia 1976 r. (sygn. akt II --- STRONA 17 --- CR 692/75, OSNC 1976/11/251) wskazał, że wypowiedzi powinny podlegać wykładni. Dalej wyjaśnił, że przy ocenie naruszenia czci należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. Nie można też przy tej ocenie ograniczać się do analizy pewnego zwrotu w abstrakcji, ale należy zwrot ten wykładać na tle całej wypowiedzi. Znaczenie wypowiedzi nie może być ostatecznie zdeterminowane jej dosłownym brzmieniem. Współdecyduje o tym także kontekst jej rozpowszechnienia. Sens wypowiedzi jest zawsze wynikiem interpretacji. Słowom można przypisać różne znaczenia, m.in. potoczne, specjalne itd. Ustalenie znaczenia wypowiedzi, a w końcu przyjęcie, że wypowiedź ma charakter zniesławiający musi się odwoływać do pojmowania przeciętnego odbiorcy – osoby zwykłej, rozsądnej, racjonalnie myślącej, o przeciętnej inteligencji, wykształceniu, wiedzy. Zastosowanie powinny mieć tu kryteria obiektywne, a nie subiektywne (zob. A. Szpunar, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 25kwietnia 1989 r., sygn. akt I CR 143/89, OSP 1990/9/330). Powinno się brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m. in. kontekst sytuacyjny, grono odbiorców, do których wypowiedź była skierowana, sposób jej prezentacji. Niedopuszczalna jest natomiast interpretacja wypowiedzi abstrahująca od jej kontekstu (zob. B. Michalski, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 7 września 1972 r., sygn. akt I CR 374/72, OSP 1974/2/28). W przypadku osób prawnych ochrona godności (cześć wewnętrzna) nie wchodzi w rachubę, dlatego ochronie podlegać będzie wyłącznie cześć zewnętrzna, tj. dobre imię. Dobre imię osoby prawnej rozumiane jest jako dobre mniemanie innych osób o danym podmiocie prawa, w szczególności z uwagi na jego działalność. Naruszenie dobrego imienia może polegać bądź na rozpowszechnianiu zarzutów określonej treści, bądź na ujemnej ocenie jej działalności (krytyce). Za naruszenie dobrego imienia osoby prawnej bowiem uznać należy te wypowiedzi, które w sposób nieuzasadniony zarzucają jej niewłaściwe postępowanie w prowadzonej przez nią działalności, wskutek czego zostaje ona narażona na utratę zaufania potrzebnego do funkcjonowania zgodnie z zakresem jej zadań (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 25 maja 2006 r., sygn. akt I ACa 1331/05, LEX nr 278397). Niemniej jednak naruszenie dobra osobistego rozpatrywać należy tylko w granicach przeciętnych ocen społecznych, a nie indywidualnego odczucia osoby domagającej się ochrony (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 28 maja 1971 r., sygn. akt III PZP 33/70, OSNCP 1972/11/188). Sąd Najwyższy uwzględnił jednak później w wyroku z 16 stycznia 1976 r. (sygn. akt II CR 692/75, OSNCP 1976/11/251) także kryterium subiektywne, wskazując, że należy uwzględniać zarówno subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony, jak i „obiektywną reakcję” społeczeństwa. Oceniając, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów Sąd stwierdził, że jedynie niektóre ze wskazywanych przez powodów fragmentów spornego artykułu naruszały dobra osobiste i to tylko A. W.. Nie narusza dóbr osobistych żadnego z powodów sam tytuł artykułu „(...)”. W historycznym ujęciu, słowo „haracz” to kontrybucja lub okup płacony przez stronę, która przegrała wojnę. Zgodnie z jedną z definicji prezentowaną przez Słownik języka polskiego PWN, haracz to opłata wymuszana na kimś siłą lub groźbami, zwykle przez grupy przestępcze ( www.(...).(...).pl). W publicystyce ostatnich lat pojęcie to używane jest jednak w bardzo różnych kontekstach, nie związanych z przestępczością. I tak, haraczem określano m. in.: tzw. opłaty półkowe nakładane przez sieci sklepów na producentów (http://www.(...),(...), planowany podatek od sprzedaży detalicznej oraz od handlu w niedzielę (http://www.(...) 606431.html, http://www.(...)), czy opłaty patentowe pobierane przez M. ( http://www.(...) ). W tym znaczeniu, haracz to niechciana, narzucona przez silniejszy podmiot opłata lub podatek. Rozstrzygając problem naruszenia dóbr osobistych powodów oraz zgodności z prawem działań podejmowanych przez pozwanych przywołać należy podstawowe zasady wynikające z ustawy Prawo prasowe. Zgodnie z art. 1 p.p. prasa, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej. Jednocześnie prasa jest zobowiązana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk (art. 6 ust. 1 p.p.). (...), w rozumieniu art. 6 p.p., to prawda materialna, stan obiektywny, będący przeciwieństwem wszelkich prawd subiektywnych. W opozycji do prawdziwości pozostaje manipulacja faktami, koloryzowanie, mieszanie ustaleń z założeniami, hipotezami, wyrywanie z kontekstu, przesada, wycinkowość analizy. Obowiązek dążenia do prawdy spoczywa na „prasie”, a więc wszystkich jej podmiotach: wydawcy, redaktorach i autorach materiałów prasowych. Każdy z nich zatem, stosownie do funkcji i pozycji w strukturze danej jednostki prasy, jest obowiązany przedsiębrać działania zapewniające osiąganie skutku w postaci prawdziwego prezentowania rzeczywistości. W piśmiennictwie i judykaturze przedstawiane są różne koncepcje dotyczące tego, czy prasa jest odpowiedzialna za dotarcie do prawdy i jej prezentację (art. 6 ust. 1 p.p.), czy też za czynienie wszystkiego, poprzez staranne i rzetelne działanie (art. 12 ust. 1 p.p.), by do tej prawdy dotrzeć. Pierwsza teoria, nazwana dalej restrykcyjną koncepcją prawdziwości, głosi, że o ile dziennikarz nie jest w --- STRONA 18 --- stanie wylegitymować się skutkiem swojej pracy, w postaci prawdziwych ustaleń faktycznych, to jego działanie było bezprawne. W opozycji do tej teorii stoi liberalna koncepcja prawdziwości, powiadająca, że jeśli dziennikarz dochował standardów jakościowych swej pracy, określonych w przepisach art. 12 ust. 1 i 41 p.p., choćby i przedstawił fakt obiektywnie nieprawdziwy, to jego działanie było zgodne z prawem i pozostaje pod jego ochroną. Obecnie orzecznictwo w większości aprobuje koncepcję liberalną prawdziwości (zob. np. uchwała Sądu Najwyższego z 18 lutego 2005 r., III CZP 53/04, OSNC 2005, Nr 7–8, poz. 114, wyrok Sądu Najwyższego z 14 maja 2003 r., I CKN 463/01, OSP 2004, Nr 4, poz. 22). Pojęcie prawdziwości odnosi się przede wszystkim do informacji o faktach, a więc okolicznościach i wydarzeniach dających się opisać w sposób prawdziwy lub fałszywy (według tzw. metody zerojedynkowej). Jednak poprzez wypowiedź ocenną, niezawierającą wprost treści faktograficznej, także można dokonać falsyfikacji rzeczywistości, albowiem oceny z reguły bazują na jakiejś podstawie faktycznej. Tak więc oceny negujące lub abstrahujące od istniejącej podstawy faktycznej stanowią sprzeniewierzenie się idei proklamowanej w art. 6 p.p. (por. Prawo Prasowe. Komentarz, pod red. B. Kosmusa i G. Kuczyńskiego, C.H. Beck, 2013, komentarz do art. 6). W artykule „(...)” znalazły się zarówno informacje o faktach, jak i ich oceny. Do faktów należy zaliczyć to, że A. W. jest znajomym wpływowych polityków (...) (niewątpliwie stwierdzenie to było prawdziwe na datę publikacji artykułu), że został on oskarżony przez kontrahenta – J. P. (1) o skuteczne wymuszenie kilkuset tysięcy złotych haraczu. Faktem jest, że A. wygrał przetarg na odbiór popiołów lotnych, a w zawartej umowie Elektrownia (...) zobowiązała się do załadunku popiołów na swój koszt. Faktem jest także to, że w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie wymuszenia haraczy znalazł się cytowany w artykule tekst. Dotyczy to również stwierdzenia, że prokuratura oskarżyła zarząd A. o działalność na szkodę spółki (...), a prawnikiem reprezentującym A. W. w prokuraturze jest K. S., córka prokuratora Prokuratury Krajowej M. S.. Natomiast M. S. jest dobrym znajomym powoda. Przywołanie tych faktów w artykule nie stanowi naruszenia dóbr osobistych powoda, ani nie może być oceniane jako bezprawne. Samo stwierdzenie, że A. W. został oskarżony przez kontrahenta o wymuszenie kilkuset tysięcy złotych haraczu nie stanowi naruszenia dóbr osobistych z tego względu, że świadczy jedynie o tym, jak J. P. (1) odbierał działania A. W. i jego spółki, a nie o tym, że zarzuty pozwanego w stosunku do powoda zostały potwierdzone przez jakiekolwiek organy do tego uprawnione. Stawianie takich zarzutów jest wynikiem silnego konfliktu, a jego istnienie wynika jednoznacznie z artykułu. W tekście obok faktów, znalazły się też liczne oceny dotyczące samej umowy łączącej A. z E. (bezsensowna, fikcyjna, dotycząca kompletnie niepotrzebnej usługi), roli prokuratury w sporze („chętnie przychyliła się do wersji W.”, „ustawiła się w pozycji prężnego i zaślepionego indykatora haraczu”) oraz wpływu K. S. na decyzje prokuratorów („układy stanęły ponad prawem i logiką”, „uzyskała dla swojego klienta postawienie zarzutów jego przeciwnikom wbrew opinii biegłego”). Niewątpliwie cały artykuł ma charakter jednostronny. Przedstawia w negatywnym świetle A. W., prokuraturę i osoby powiązane z (...). Tylko częściowo ta jednostronność może być usprawiedliwiana tym, że tekst w znacznej części stanowi relację wyłącznie jednej strony sporu – J. P. (1), gdyż druga strona, w tym przede wszystkim A. W. odmówiła komentarza. Przyjmując za podstawę oceny działań pozwanych, podzielaną przez Sąd rozpoznający sprawę, koncepcję liberalną prawdziwości stwierdzić należy, że doświadczony dziennikarz śledczy, a takim niewątpliwie był autor kryjący się pod pseudonimem (...) K. znając relację J. P. (1) oraz dysponując dokumentami, na które się powoływał powinien mieć świadomość, że jego oceny w stosunku do działań prokuratury są nieuzasadnione. Jeżeli został wydany prawomocny nakaz zapłaty, który stał się podstawą nieskutecznej egzekucji prowadzonej przez komornika, a jednocześnie zarząd dłużnej spółki dokonywał pomiędzy powiązanymi podmiotami transakcji, które utrudniały lub uniemożliwiały egzekucję, wierzyciel miał uzasadnione podstawy do zawiadomienia prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 300 i 301 k.k. W sytuacji, gdy wierzyciel legitymował się tytułem wykonawczym oraz umorzeniem postępowania egzekucyjnego obowiązkiem prokuratury było wyjaśnienie sprawy. Jednym z podstawowych sposobów wyjaśnienia było przesłuchanie w charakterze świadka J. P. (1). Zdaniem autora artykułu, J. P. (1) w trakcie zeznań „zdecydował się ujawnić prawdę i opowiedzieć policji, w jakich okolicznościach padł ofiarą wymuszenia i haraczu”. Jednakże jak wynika z zeznań J. P. (1) złożonych w niniejszej sprawie, nie dokonał on zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa. On jedynie „przemycał” pewne kwestie, „wysyłał ten sygnał po to, żeby A. [W.] to przeczytał” (transkrypcja zeznań – k. 1882v). Faktycznym adresatem informacji o haraczu i powoływaniu się na wpływy --- STRONA 19 --- nie był prokurator, ale A. W.. To jemu J. P. (1) zamierzał przekazać informację, że jeżeli nie odstąpi od egzekucji wierzytelności, to opowie „o tych wszystkich okolicznościach i brudach, które towarzyszyły naszej współpracy w 2008 roku. Brudach w kategoriach prawnych, etycznych…” (k. 1883). Ocena charakteru zeznań J. P. (1) zawarta w cytowanym w artykule fragmencie uzasadnienia asesora w Prokuraturze Rejonowej W. M. w pełni odzwierciedla intencje J. P. (1). W uzasadnieniu powołano się na dodatkowy argument związany z tym, że po złożeniu zeznań J. P. (1) nie interesował się przez półtora roku sposobem rozpatrzenia jego „zarzutów”. W kontekście zeznań J. P. (1) nie ma również podstaw do dyskredytowania stwierdzenia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli o tym, że przedstawił on elementy „biznesowych negocjacji, a nie zachowania wyczerpujące znamiona czynu zabronionego”. Sam pozwany zeznał, że stosował te same metody, m. in. powołując do zarządu A. byłą posłankę oraz byłą wiceminister skarbu i gospodarki – M. O.. W artykule nie ograniczono się do przywołania wersji i ocen J. P. (1), ale w ostatniej części tekstu, dodając prawdziwe informacje dotyczące pokrewieństwa K. S. i M. S. oraz wieloletniej znajomości A. W. z M. S., autor artykułu w sposób dorozumiany potwierdził, „podpisał się” pod zarzutami. Wytłumaczył czytelnikowi, w jaki sposób K. S. mogła „uzyskać dla swojego klienta” korzystne orzeczenia prokuratury. Pominął przy tym wyżej przedstawione logiczne wyjaśnienie działań organów ścigania. Nie wyjaśnił także, w jaki sposób te „znajomości” w prokuraturze miałyby przekładać się na sądy, które oddalały zażalenia J. P. (1). Seria niekorzystnych dla J. P. (1) decyzji prokuratury oraz pokrewieństwo pełnomocnika A. W. z prokuratorem Prokuratury Krajowej stanowią podstawę spiskowej teorii, której prawdziwość w żaden sposób nie została udowodniona w toku niniejszego postępowania. W ocenie Sądu, w tym zakresie dziennikarz nie dochował również standardów jakościowych swej pracy. Nie przeanalizował rzetelnie posiadanych informacji i nie zastanowił się, że istnieje prostsze wyjaśnienie, dlaczego doszło do odmowy wszczęcia śledztwa w związku z informacjami przekazanymi przez J. P. (1) oraz wszczęcia śledztwa przeciwko zarządowi A.. W konsekwencji, Sąd stwierdził, że zarzuty kierowane przeciwko A. W., iż korzysta z układów w prokuraturze oraz za pośrednictwem K. S. uzyskuje korzystne dla siebie orzeczenia były nieprawdziwe oraz naruszały dobra osobiste powoda – jego cześć rozumianą jako dobre imię, reputację oraz wiarygodność. W związku z tym, Sąd nakazał pozwanym złożenie oświadczenia zawierającego stosowne przeprosiny, a także zakazał pozwanym dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda poprzez zakazanie publikowania twierdzeń, artykułów lub wywiadów zawierających te zarzuty. Przeprosiny te Sąd ograniczył do A. W., oddalając powództwo powodowej spółki. Wynika to z tego, że kwestie relacji i wpływów w prokuraturze dotyczą bezpośrednio A. W., a nie spółki. Ze spółką te fragmenty tekstu można wiązać jedynie pośrednio, poprzez osobę A. W.. Jednak taka relacja nie uzasadniała uwzględnienia powództwa w stosunku do spółki (...). W pozostałym zakresie, Sąd stwierdził, że istniały uzasadnione podstawy do zawarcia niekorzystnych dla powodów ocen. W pierwszej kolejności dotyczy to samej umowy załadunkowej zawartej pomiędzy A. a E.. Z umowy sprzedaży popiołów lotnych zawartej pomiędzy Elektrownią (...) a A. 9 stycznia 2008 r. wprost wynika, że „organizacja i koszty załadunku popiołów leżą w całości po stronie Sprzedawcy [ Elektrownia (...)], za które on w pełni odpowiada (§ 3 ust. 2 umowy – k. 209). W kontekście tego zapisu dziennikarz analizując umowę zlecenia z 10 stycznia 2008 r. zawartą pomiędzy A. a E. miał podstawy do jej ocenienia jako bezsensownej, dotyczącej kompletnie niepotrzebnej usługi. Przy czym nie chodzi tu o to, że sam załadunek popiołów dla A. był niepotrzebny, ale o to, że usługa ta powinna być świadczona na rzecz Elektrowni (...). To zadaniem Elektrowni było zorganizowanie i pokrycie kosztów załadunku. W tym kontekście należy także ocenić stwierdzenie dotyczące „fikcyjności” umowy. Nie oznacza ono tego, że usługi w zakresie załadunku popiołów dla A. nie były świadczone przez E. (za pośrednictwem maszyn i ludzi spółki (...)), ponieważ rzeczywiście takie usługi były świadczone. Jednakże usługi te winny być świadczone Elektrowni i przez nią rozliczane. Nie było podstaw prawnych, w świetle zapisów umowy z 9 stycznia 2008 r. do tego, aby A. dopłacał ponad płaconą przez Elektrownię (...) stawkę 2,90 zł/tonę popiołów. W ocenie Sądu, całkowicie niewiarygodne są zeznania powoda A. W. na temat tego, że nie wiedział, iż E., podobnie jak A. ma w umowie sprzedaży popiołów lotnych zawartej z Elektrownią (...) zapis, iż organizacja i koszty załadunku leżą w całości po stronie Elektrowni. W praktyce koszt załadunku był najważniejszym, oprócz ceny za popioły, kosztem jaki należało ponieść przy realizacji tej umowy. Nie było możliwe dokonanie jakiejkolwiek kalkulacji umowy bez określenia, kto i w jakim zakresie będzie ponosił koszty załadunku. W związku z tym, że umowy na sprzedaż popiołów zawierane były przez Elektrownię z E., jak i A. w ramach jednego --- STRONA 20 --- przetargu, A. W. musiał mieć świadomość również tego, jakie są zasady rozliczania kosztów załadunku popiołów przeznaczonych dla spółki (...), a w konsekwencji, że umowa z 10 stycznia 2008 r. jest niepotrzebna A.. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 p.p. dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Autor artykułu na podstawie umów z 9 i 10 stycznia 2008 r., rozmowy z J. P. (1) oraz na podstawie rozmów z innymi osobami, miał podstawy do zakwestionowania umowy zlecenia z 10 stycznia 2008 r. Fragmenty tekstu w tym zakresie, chociaż mogą naruszać dobra osobiste powodów, nie świadczą o bezprawności działania dziennikarza. Strona pozwana wykazała, że wypełniła powinność staranności i rzetelności dziennikarskiej. Istniały podstawy do stwierdzenia, że to pozaprawne i pozaekonomiczne przesłanki legły u podstaw zawarcia umowy zlecenia pomiędzy E. a A. oraz zgody na płacenie dodatkowej, niechcianej, narzuconej opłaty, nazwanej w tekście haraczem. Jednocześnie w artykule powołane zostało wprost źródło – informator dziennikarza. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do zakwestionowania twierdzenia, że w trakcie negocjacji umowy zlecenia z 10 stycznia 2008 r. A. W. powoływał się na wpływy polityczne, w tym na J. B.. Aby powoływać się na znajomości mógł, chociaż nie musiał, w tym czasie znać ówczesnego (od 20 listopada 2007 r.) sekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa czy członków zarządu Elektrowni. Wystarczające, że w tym zakresie dla swojego kontrahenta brzmiał na tyle wiarygodnie, że kontrahent ten uznał, iż nie warto ryzykować kontraktem z Elektrownią i należy podpisać umowę zlecenia. Nie stanowi naruszenia dobra osobistego stwierdzenie zawarte w artykule, iż „E. włączył prokuraturę do wyegzekwowania »należności«”. Jak już wskazano powyżej, prawem wierzyciela jest wystąpienie na drogę karną przeciwko zarządowi dłużnika, jeżeli ten utrudnia egzekucję. Niesporne przy tym jest, że E. dysponował tytułem wykonawczym, z którego wynikała jego wierzytelność. Podobnie jako nie naruszające dóbr osobistych powodów należy ocenić stwierdzenie dotyczące wystawienia „nieuzgodnionej faktury”. Podstawę oceny działania przedsiębiorcy wystawiającego fakturę nie stanowi to, czy faktura była uzgodniona czy nie, ale to, czy dotyczy należnej wierzytelności. Istotne jest, że sąd rozpoznający powództwo o zapłatę, na jej podstawie potwierdził racje powodów. Zgodnie z art. 38 ust. 1 p.p. odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy. W zakresie odpowiedzialności majątkowej odpowiedzialność tych osób jest solidarna. Odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych powoda we wskazanym wyżej zakresie ponosi zatem zarówno wydawca, jak i redaktor naczelny gazety oraz informator – J. P. (1). Redaktor naczelny ma możliwość decydowania o ukazaniu się i kształcie każdej publikacji. Obowiązany też jest wprowadzić w redakcji takie standardy, procedury i system kontroli przestrzegania prawa oraz zasad etyki zawodowej, by do publikacji bezprawnych nie dochodziło. Uchybiając tym ogólnym i szczególnym obowiązkom, musi się liczyć z odpowiedzialnością prawną. Jak wynika z zeznań P. B. (1) zatwierdzał on teksty do publikacji. Potwierdził on również swoją odpowiedzialność za to, że kwestionowany artykuł został opublikowany (transkrypcja – k. 1907-1908). Podstawę odpowiedzialności J. P. (1) stanowią wyżej przywołane przepisy Kodeksu cywilnego, a nie prawa prasowego. W związku z tym winien on być rozliczany z należytej staranności (art. 355 § 1 k.c.), a nie staranności szczególnej określonej w art. 12 ust. 1 p.p. Odpowiedzialność tego pozwanego opiera się na zasadzie winy, a nie bezprawności. Jak wynika z zeznań J. P. (1) nadal pozostaje on w przekonaniu, że dziennikarzowi Gazety (...) przekazał prawdziwe informacje oraz że wyrażone przez niego oceny są słuszne. Nie negując prawa pozwanego do wypowiadania się, w tym także w mediach, wskazać należy, że granicą swobody wypowiedzi jest prawo drugiej osoby do żądania poszanowania jej dóbr osobistych. Zatem wypowiedzi pozwanego nie powinny naruszać dóbr osobistych powodów. W przypadku natomiast stwierdzenia, że wypowiedź naruszała dobra osobiste powodów, pozwany winien wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Bezprawność należy przy tym rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na --- STRONA 21 --- osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z przewidzianego w art. 24 § 1 zd. 1 k.c. domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego, które przenosi ciężar udowodnienia braku bezprawności na stronę pozwaną. W ocenie Sądu, nawet jeżeli pozwany pozostaje w przeświadczeniu słuszności wyrażanych przez siebie ocen na temat działań podejmowanych przez A. W. oraz prokuraturę, to jednak jako doświadczony przedsiębiorca, prowadzący przez wiele lat i w szerokim zakresie działalność biznesową, dochowując należytej staranności winien mieć świadomość, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw. Przynajmniej w toku tego procesu te podstawy nie zostały wykazane. Sam pozwany starał się instrumentalnie wykorzystywać prokuraturę w swoim sporze z A. W., za pośrednictwem prokuratora przemycać informacje przeznaczone dla powoda. Dlatego też nie podejmował on określonych działań, jak np. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a jednocześnie wyrażał pretensje, że pewne czynności nie zostały podjęte z urzędu. Pozwanemu dużo łatwiej niż analiza własnych działań było stawiać zarzuty dotyczące układów A. W. z prokuratorami. Postawa pozwanego, zdaniem Sądu, narusza zasady współżycia społecznego, przekracza granice swobody wypowiedzi i stanowi podstawę zobowiązania pozwanego do zamieszczenia przeprosin. Stosownie do treści przepisu art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Należy wskazać, iż w doktrynie przeważający jest pogląd, iż konieczną przesłanką przyznania zadośćuczynienia na podstawie tego przepisu jest wina sprawcy naruszenia dobra osobistego (por. A. Szpunar, Przesłanki przewidzianego w art. 448 k.c. zadośćuczynienia, Przegląd Sądowy 2002/1/3; Biruta Lewaszkiewicz-Petrykowska, W sprawie wykładni art. 448 k.c., Przegląd Sądowy 1997/1/3). W przekonaniu Sądu, choć działanie strony pozwanej było częściowo bezprawne i naruszało dobre imię powoda A. W., to przeproszenie powoda w całości usuwa skutki tego naruszenia. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia jest za daleko idące, dlatego też podlegało oddaleniu. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z 11 stycznia 2007 r. (sygn. akt I ACa 833/06, LEX nr 298413) wyraził pogląd, który Sąd w całości podziela, że przepis art. 448 k.c. ma charakter samodzielny i przysługuje obok zastosowania innych środków koniecznych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, o ile inne środki nie wyczerpują uprawnień osoby, której dobro naruszono. Zasądzenie zadośćuczynienia ma zatem charakter fakultatywny i od oceny sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej formie. W ocenie Sądu wystarczającym środkiem do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda A. W., biorąc pod uwagę skalę naruszenia, było przeproszenie przez pozwanych w żądanej przez powoda formie. Osobie, której dobra osobiste naruszono, przysługuje prawo do uzyskania przeprosin w takiej formule, w jakiej doszło do naruszenia. Istotne jest, aby oświadczenie o przeproszeniu dotarło do zbliżonego kręgu osób wiedzących lub mogących wiedzieć o naruszeniu dóbr osobistych pokrzywdzonego i dzięki temu pozwoliło zatrzeć poprzednie wrażenie tych osób i zweryfikować wiadomości o pokrzywdzonym. W ocenie Sądu, treść i forma oświadczenia przeprosin, do których złożenia zostali zobowiązani pozwani, spełnia powyższe wymagania, a tym samym pozostaje w zgodzie z przepisami prawa. Oświadczenia będą zamieszczone w tej samej gazecie i na tym samym portalu internetowym, na których został opublikowany sporny materiał prasowy dotyczący powodów. Powyższe umożliwi temu samemu czytelnikowi Gazety (...), do którego te materiały dotarły, odpowiednio skojarzyć osobę, której przeprosiny dotyczą, z wcześniejszym materiałem prasowymi i zawartymi w nim informacjami. Rozważając kwestię zasadności żądania zadośćuczynienia Sąd stwierdził, że sam A. W. przyczynił się do tego, w jakiej formie ostatecznie opublikowany został sporny artykuł. Nie skorzystał on z możliwości przedstawienia swojej wersji wydarzeń dziennikarzowi, który przesłał do niego konkretne pytania. Z całą pewnością stwierdzenie, że udzielał już odpowiedzi na wskazany temat innym dziennikarzom nie było wystarczające. Jeżeli faktycznie dysponował już gotowymi odpowiedziami, mógł je załączyć do korespondencji skierowanej do B. K.. Jeśli natomiast uważał, że dostał zbyt mało czasu na przedstawienie swojego stanowiska, mógł to zasygnalizować określając możliwy termin odpowiedzi. Z przesłanej dziennikarzowi informacji nie wynika, aby w ogóle zamierzał cokolwiek więcej odpowiadać dziennikarzowi. Konsekwencją tego było to, że opublikowany artykuł był jednostronny. Przedstawiał wersję tylko jednej ze stron rozległego i skomplikowanego sporu. Jak wynika z zeznań P. B. (1), artykuł był przygotowywany z --- STRONA 22 --- odpowiednim wyprzedzeniem, a w związku z tym czas przeznaczony na odpowiedź powoda mógł być w związku z tym bez problemu przedłużony. Sąd uwzględnił również fakt, iż sporny artykuł został usunięty ze strony internetowej. Strona powodowa domagała się usunięcia skutków naruszenia jej dóbr osobistych poprzez zamieszczenie przeprosin m. in. w dzienniku Gazeta (...). Za ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak również doktrynie uznać należy pogląd, w świetle którego osobie, której dobra osobiste naruszono przysługuje prawo do uzyskania przeprosin w takiej formule, w jakiej doszło do naruszenia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 lutego 2008 r., sygn. akt I CSK 345/07, M. Prawn. 2008/5/229). Z tego powodu Sąd przyjął, że skoro artykuł naruszający dobra osobiste powoda A. W. zamieszczony zostały w tygodniu Gazeta (...), to również w tym medium pozwani winni zamieścić swoje przeprosiny i nie są zobligowani do składania oświadczenia w innych – poza wskazanym publikatorem – środkach masowego przekazu. Z tych też przyczyn Sąd nie uwzględnił również żądania dotyczącego upoważnienia powodów do opublikowania poszczególnych przeprosin na koszt konkretnego pozwanego w dzienniku Gazeta (...) oraz na stronie głównej portalu internetowego www.(...).pl. (...) obowiązek usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, polegający na złożeniu przez dłużnika oświadczenia odpowiedniej treści w formie ogłoszenia, podlega egzekucji na podstawie art. 1049 k.p.c., a sąd, zobowiązując pozwanego do złożenia stosownego oświadczenia, może, na wniosek powoda, wskazać czynność, którą ten może przedsięwziąć na wypadek niewykonania wyroku przez zobowiązanego (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 23/06, OSNC 2007/1/11), niemniej jednak nie sposób było upoważnić strony powodowej do zastępczego wykonania zobowiązania nałożonego na pozwanych w innych – poza wskazaną wyżej gazetą – środkach masowego przekazu. O kosztach procesu pomiędzy powodem (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. a pozwanymi Sąd meriti natomiast orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Pozwany (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako strona przegrywająca spór niemalże w całości została zobowiązana do zwrotu pozwanym poniesionych przez każdego z nich kosztów procesu, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości stawek minimalnych wynikających z treści § 6 punkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490) w kwocie 2.400 zł (w zakresie roszczenia majątkowego) oraz z treści § 10 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia w łącznej kwocie 1.440 zł (360 zł × 4) (w zakresie roszczeń niemajątkowych), a także kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej uiszczonej za udzielone pełnomocnictwo procesowe, co łącznie stanowiło kwotę w wysokości 3.857 zł. W ocenie Sądu przyznanie czterokrotności stawki minimalnej jest w pełni uzasadnione nakładem pracy oraz czasu poświęconego przez pełnomocnika pozwanych na prowadzenie niniejszej sprawy. Z kolei orzeczenie o kosztach procesu pomiędzy powodem A. W. a pozwanymi uzasadniała treść art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Stosownie bowiem do dyspozycji przepisu art. 100 zdanie pierwsze k.p.c. w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd przyjął, że powództwo A. W. było co do zasady słuszne, jednakże zostało uwzględnione jedynie w części, czego konsekwencję stanowiło wzajemne zniesienie pomiędzy A. W. a pozwanymi kosztów procesu. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie wskazanych przepisów orzekł jak sentencji wyroku.