Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
kJ «
.
Sygn. akt I C 343/16
GDA
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 września 2020 r.
Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Szczepaniak
Protokolant: Alicja Sulkowska
po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. w Płocku
na rozprawie
sprawy z powództwa PB Mp
przeciwko Skarbowi Państwa - MINO w PIJ
o odszkodowanie
1) zasądza od pozwanego Skarbu Państwa -. Un Um w PID na rzecz powoda
Pią o] kwotę 1000 zł (jeden tysiąc złotych). wraz. z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lutego 2016 do dnia zapłaty;
2) w pozostałej części powództwo oddała ;
3) odstępuje od, obciążania pozwanego. Skarbu Państwa - oj tu w Filia
kosztami sądowymi w sprawie;
4) nie obciąża pozwanego Skarbu Państwa - Ul ty w FiliiIIko"ztami procesu
na rzecz FIA Uli
5) przyznaje ze Skarbu Państwa Kasa Sądu Rejonowego w Płocku na rzęcz adw.
KORE ŚOW kole 240 (dwieście czterdzieści złotych ) wraz z podatkiem
Vat w wysokości 23% od tej kwoty, tytułem pomocy prawnej świadczonej
pozwanemu z urzędu.
Sędzia Anna Szczepaniak
--- STRONA 2 ---
= .
Sygn. akt I C 343/16
UZASADNIENIE
” Pozwem wniesionym w dniu 1 lutego 2016 r. powód. PIII < MINING wniósł o
zasądzenie od Skarbu Państwa, = "TE PJ. podstawie art: 417 $ 1 k.c. w
zw. Z art. 448 k.c. kwoty 35.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia. wniesienia pozwu do dnia zapłaty, Jednocześnie powód wniósł o
zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów. procesu według norm przepisanych oraz
zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie pełnomocnika procesowego Z
urzędu.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż odbywa karę pozbawienia wolności w Him
Ul PIE Od 2 października 2015 rw celi, której powierzchnia użytkowa nie spełnia
norm prawnych w stosunku do liczby osób w niej zakwaterowanych. Ponadto powód wskazał
na inne uchybienia tj. zbyt małą ilość taboretów, nieposiadające atestów łóżka - w bardzo
złym stanie zagrażającym realnie życiu i zdrowiu, niekompletnie zabudowany kącik
sanitarny, niekompletne oświetlenie, jedną z lamp przymocowaną jedynie za pomocą sznurka,
niedziałający radiowęzeł i dzwonek, wystające ze ścian przewody elektryczne, pod napięciem.
W zakresie warunków sanitarnych powód wskazał na niedrożną wentylację kominową, grzyb
na ścianie w kąciku sanitarnym na powierzchni 1/3 kącika sanitarnego, niesprawna instalacja
kanalizacji i brak ciepłej wody w celi, zbyt małą ilość misek, niewystarczającą Jiczbę kąpieli,
niewystarczającą ilość środków higieniczno-sanitarnych. oraz brak . możliwości suszenia
odzieży oraz bielizny osobistej.
Ponadto powód. został w sposób celowy narażony na bezpośrednią styczność z osobą,
u której została zdiagnozowana choroba typu HCV poprzez zakwaterowanie w celi powoda.
Fakt, iż współosadzony jest nosicielem choroby zakaźnej w ocenie powoda został celowo
zatajony. Dodatkowo lekarz zdiagnozował u powoda chorobę skóry typu świerzb. W
konsekwencji powód został odizolowany od osadzonych w celi i pozbawiony możliwości
wykonywania połączeń telefonicznych i nie mógł powiadomić najbliższej rodziny o
zastosowanej izolacji sanitarnej. Wszystkie zaniedbania ze strony GÓRN eiNg 2osiały
zgłaszane wielokrotnie do działu kwatermistrzowskiego i bezpośrednich przełożonych jednak
nie spotkały się one z żadnym działaniem ani odzewem ze strony administracji. W ocenie
powoda pozwany dopuścił się w sposób rażący naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci
--- STRONA 3 ---
: .
. godności, szeroko rozumianej wolności osobistej, czci, jak również narażenia życia i zdrowia.
'W trakcie postępowania powód zawęził swoje roszczenie (jeśli chodzi o warunki i metraż) do
warunków pobytu w.celi ma
"e 'W odpowiedzi na. pozew wniesionej w dniu 31 stycznia 2017 r. pozwany zastępowany
przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od
powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według
norm przepisanych.
'W uzasadnieniu wskazano, iż wskazane przez powoda roszczenie nie zostało
wykazane w jakikolwiek sposób. W ocenie strony pozwanej powód winien udowodnić
zaistnienie u niego szkody bądź krzywdy oraz normalnego. związku przyczynowego
pomiędzy szkodą bądź krzywdą a zachowaniem pozwanego, czego nie. uczynił. Dodatkowo
pozwany wskazał, iż od końca 2009 r. w [liNaNNy ŚMY w PONI nic ma przeludnienia.
Pozwany wskazał , że każda cela wyposażona jest w kącik sanitamy i pozostałe
wyposażenie zgodne jest z $ 28 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia
2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno — porządkowego wykonywania kary
pozbawienia wolności. Cele są kontrolowane pod względem sanitarnym, a za czystość i
porządek w celi odpowiadają. sami osadzeni. Samo niezadowolenie powoda ze standardów
pomieszczeń mieszkalnych nie. daje jeszcze podstaw do przyjęcia istnienia uchybienia w
funkcjonowaniu GNS GINIE Pojawiające się różne problemy bytowe wynikają ze
zwykłej eksploatacji budynku, co z całą pewnością nie jest przejawem szykan. ze strony
funkcjonariuszy. Ponadto powód ma zapewniony dostęp powietrza i światła w ograniczonym
zakresie, gdyż nic nie stoi na przeszkodzie, aby regularnie wietrzyć pomieszczenia, skoro
zlokalizowane tam okna pozwalają się otwierać. Ponadto, zgodnie z w/w rozporządzeniem w
celach powinna być zapewniona jedynie zimna woda. Pozwany zwrócił uwagę, iż nie ma
przepisów zabraniających przebywania osób — nosicieli zarówno HCV i HIB w populacji
osób nie będących nosicielami wskazanych chorób. Brak jest również jakichkolwiek podstaw
prawnych nakazujących informowanie współwięźniów, o tym kto jest nosicielem choroby
zakaźnej. Przy przyjmowaniu do GiG GINNY każdy osadzony jest informowany o
ryzyku i drogach zakażenia oraz o profilaktyce i sposobach zabezpieczenia się przed
zarażeniem. Zapoznanie się z powyższymi informacjami osadzeni potwierdzają
własnoręcznym podpisem. ,
'W toku procesy strony nie modyfikowały swoich stanowisk procesowych.
--- STRONA 4 ---
.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
e 5 Bo l 5; Tre
' października 2015 r. do dnia 9 lutego 2016 r. W celi mieszkalnej nr Uli powód przebywał od
dnia 5 stycznia 2016 r. do 9 lutego 2016 r.
(dowód: informacja o osadzeniu powoda — k. 68 zeznania powoda k 71, zeznania
świadka HM Z". 128-129, zeznania świadka MINE GNNEE-"L. 171 verte,
zeznania świadka: Sil CHR - k. 232-232 verte, zeznania świadka. KĄliII CHRIS -
k. 207-209 ).
Powierzchnia celi mieszkalnej nr wynosiła 17,93 m.
(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa — k. 181-185)
Budynek, w którym znajduje się cela filiIbochodzi z 1846 r. Liczba osadzonych w tej
celi często się zmieniała. W okresie w. którym przebywał w niej powód w celi było
osadzonych 6 osób vide karta 68. W celi na skutek dużej ilości osadzonych było mało
miejsca. Kącik sanitarny zabudowany płytami OSB nie był do końca zabudowany, były '
prześwity i szczeliny. Ponadto w kąciku na skutek nieszczelnego zlewu wyciekała woda, co
spowodowało, powstanie grzyba, wiłgoci i wykwitów wodnych na ścianach kącika
sanitarnego. Jedna z lamp oświetleniowych nie działała, była wyrwana z sufitu i podwiązana
jedynie sznurkiem. W-konsekwencji ceła była niedoświetlona. Jedno z gniazdek było zepsute,
kable wystawały ze ściany. Ponadto w celi nie działał dzwonek. przywołujący pracownika
«HUD oraz radiowęzeł. Później w 2016 r. cela przeszła remont. Doprowadzono do
celi ciepłą wodę, wymieniono także lampy w- kąciku sanitarnym. Obecnie cela została
przekształcona na pokój wychowawcy.
(dowód: zeznania powoda —k, 71-72, zeznania świadka „il Z0IIĘ - k. 128-129,
zeznania świadka MĘCE". 171 verte, zeznania świadka S [iS CIJ
—k. 232-232 verte, zeznania świadka, KOD GHS - k. 207-209 zestawienie karta
68) '
Cela, w której przebywał powód wyposażona jest zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Sprawiedliwości z dnia 28: stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych
w zakładach karnych i aresztach śledczych w metalowe łóżka, stoły, taborety, szafki, półki na
przybory toaletowe, półki pod telewizor, lustro, wiadro na śmieci, szczotkę, zmiotkę i
--- STRONA 5 ---
, +
" miednicę. Wszystkie cele mieszkalne w. Hua Hi v PID wyposażone są w
otwierane okna zapewniające swobodny dopływ świeżego powietrza oraz sprawną
wentylację. Do celi doprowadzona jest bieżąca zimna woda. Wszystkie usterki wynikające z
. dewastacji usuwane są na bieżąco w miarę możliwości finansowych jednostki.
(dowód: wyjaśnienie do skargi z dnia 30.01.2017 r. —k. 47).
Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i twierdzeń stron złożonych do
akt niniejszej sprawy w toku procesu. Sąd nie znalazł powodu, by uznać wskazane dokumenty
za nieautentyczne i odmówić im waloru wiarygodności. Sąd ustalił również stan faktyczny w
oparciu o zeznania świadków HĘIEES 70. v (lg GHHNING SIE CIJ, którzy
byli osadzeni w celi nr Uraz z powodem. Świadkowie ci zgodnie wskazywali na zły stan
celi, w szczególności podkreślali problemy z kącikiem sanitarnym, niewystarczającym
oświetleniem i zniszczoną lampą zwisającą z sufitu oraz uszkodzonym gniazdkiem
elektrycznym, z którego. zwisały przewody. Warto podkreślić, iż świadkowie w momencie
składania zeznań przebywali w różnych jednostkach penitencjarnych, wobec czego nie mogli
się ze sobą kontaktować i ustalić treści zeznań. Pomimo tego ich zeznania były ze sobą
zgodne, logiczne, spójne i pozbawione wzajemnych sprzeczności.
Sąd uznał również , że pozwany w celi mieszkalnej nr IIP przebywał od dnia 5 stycznia
2016 r. do 9 lutego 2016 r. nie zaś jak wynika z tabeli k 68 do 9 stycznia, wynika to bowiem
z zeznań powoda k 71 i spójnych zeznań świadków - zeznania świadka, Dz A k.
128-129, zeznania świadka MIE GIN - k. 171 verte, zeznania świadka Sil
GH - k. 232-232. . Pozwany również nie zakwestionował tej okoliczności .
Sąd oparł się jedynie pomocniczo o zeznania świadka K[MNN: GIM. cdyż
świadek ten nie pamiętał szczegółów dotyczących sytuacji powoda, konkretnego wyposażenia
i stanu technicznego celi nr UB Świadek: nie odnotował, iż osadzeni z celi nr U ciesza
jakieś nietypowe okoliczności. Należy także wskazać, iż KÓIINIS GI jest pracownikiem
tuz |] w PIMP. odzie pracuje jako Zastępca Kierownika Działu
Kwatermistrzowskiego. Stąd też ma.on interes w uzyskaniu przez pozwanego korzystnego
rozstrzygnięcia, co musi wpływać na ocenę wiarygodności jego zeznań. Ponadto świadek ten
w sposób stanowczy zaprzeczył, iż w celi ńr UJ występował grzyb i wilgoć, co stoi w
sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków,
--- STRONA 6 ---
- B
” Sąd ustalił także powierzchnię celi nr 8 w oparciu o przeprowadzony dowód z
opinii biegłego sądowego z. zakresu budownictwa inż. JA < CUDNY 10200, opinię
należy oceniać jako logiczną, pełną i rzetelną oraz sporządzoną zgodnie z zaleceniami Sądu,
-.. Sąd nie może poczynić ustaleń sprzecznych z opinią biegłego jeśli jest ona prawidłowa i jeśli
odmienne ustalenia nie mają oparcia w pozostałym materiale dowodowym. Tym samym Sąd
przyjął, że powierzchnia celi mieszkalnej nr lilll)wvynosiła 17,93 m.
Sąd pominął dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu dermatologii, gdyż pomimo
oznaczenia ostatecznego terminu na przeprowadzenie dowodu pod rygorem jego
nieprzeprowadzenia powód nie stawił się w poradni dermatołogicznej Wojewódzkiego
U UE. „GHS celem przeprowadzenia badań przez biegłego sądowego.
Ponadto powód w żaden sposób nie usprawiedliwił swojej nieobecności. W ocenie biegłego
nie jest możliwe przeprowadzenie dowodu z opinii bez.udziału powoda w badaniu lekarskim.
Z uwagi na powyższe Sąd pominął przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. sądowego z
zakresu dermatologii.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo PME CUMNNNNNNNE przeciwko Skarbowi Państwa - Gil
L Hill o zadośćuczynienie zasługiwało na uwzględnienie jedynie w niewielkim
zakresie.
Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać
temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia
pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną
na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie. od. innych, środków. potrzebnych do
usunięcia skutków naruszenia.
Do przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. należy bezspornie
zaliczyć naruszenie dobra osobistego, powodujące szkodę niemajątkową, oraz związek
przyczynowy między tym czynem a szkodą niemajątkową, spowodowaną naruszeniem dobra
osobistego. Wskazać należy, że ustawodawca nie sprecyzował kryteriów ustalania
zadośćuczynienia, pozostawiając w tym zakresie swobodę sądowi orzekającemu.
Zadośćuczynienie ma na celu kompensatę doznanej krzywdy, ma także. na celu złagodzenie
doznanych cierpień. Podstawową przesłanką warunkującą domaganie się zadośćuczynienia
jest doznanie szkody niemajątkowej (krzywdy). Krzywda ta utożsamiana jest z negatywnymi
--- STRONA 7 ---
” +
” przeżyciami w sferze psychicznej jednostki i musi być konsekwencją naruszenia dóbr
© osobistych, a nie majątkowych. W przypadku szkody” nielnajątkowej "chodzi przede
wszystkim o cierpienia psychiczne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r. sygn.
m akt II CKN 1119/98).
Podnieść należy, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. za
krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych nie zależy od winy (por. uchwała SN, III
CZP 25/11, Lex nr 960463). Analiza odpowiedziałności za szkodę, wyrządzoną władczym
działaniem państwa — w tym przypadku naruszenie dóbr osobistych niezgodnym z prawem
działaniem organu władzy publicznej — wymaga uwzględnienia art. 77 ust. 1 Konstytucji,
stóry Śkónstruńijć "modeli odpowiedzialności. państwa za wyrządzenie szkody oraz ma
zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu cywilnej odpowiedzialności władzy publicznej, a
także dla interpretacji odpowiednich norm ustawodawstwa zwykłego. Należy również brać
pod uwagę art. 417 k.c., realizujący ten model. i stanowiący podstawę ogólną
odpowiedzialności odszkodowawczej państwa. Artykuł 77 ust. 1 Konstytucji łączy obowiązek
naprawienia szkody z działaniem, które. jest „niezgodne z prawem”, przy czym chodzi o
niezgodność o charakterze obiektywnym, ocenianą w odniesieniu do nakazów i zakazów,
wynikających z normy prawnej. Nie budzi wątpliwości, że także art. 417 k.c. przewiduje
odpowiedzialność opartą na przesłance obiektywnie niezgodnego z prawem działania lub
zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, a nie na zasadzie winy. Art. 448 k.c. nie
określa, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych i nie.różnicuje jej w
zależności od podmiotu odpowiedzialnego. Do roszczeń opartych na tej podstawie musi
jednak znaleźć zastosowanie nadrzędna. zasada. konstytucyjnej. odpowiedzialności władzy
publicznej. Oznacza. to, że jeżeli źródłem odpowiedzialności jest szkoda; pozostająca w
* normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta
na' przesłance. bezprawności. Utrzymanie jako przesłanki tej odpowiedzialności także
czynnika subiektywnego (winy) naruszałoby konstytucyjnie ukształtowaną zasadę
odpowiedzialności państwa za działania w sferze imperium (por. uzasadnienie uchwały SN z
dnia 18 października 2011 r., III CZP 25/11). Reasumując, odpowiedzialność Skarbu Państwa
na podstawie art. 448 k.c., art. 444 k:c. i art. 445 k.c., oparta jest na przesłance bezprawności,
a nie na przesłance winy.
Przesłankami odpowiedzialności na tle ochrony dóbr osobistych w świetle art. 24 $ 1
k.c. są naruszenie dobra osobistego lub żagrożenie naruszeniem oraz bezprawność działania.
W art. 24 $ I k.c. zostało ustanowione domniemanic bezprawności działania, naruszającego
--- STRONA 8 ---
.
dobro osobiste, w związku z tym na powodzie spoczywa ciężar wykazania w procesie
pierwszej z powyższych przesłanek, zaś na pozwanym ciężar udowodnienia okoliczności,
wyłączających bezprawność działania. Rzeczą powoda jest zatem określenie, w jakich swoich
-, odczuciach i w jakich konkretnych prawem przewidzianych dobrach osobistych został
" dotknięty zachowaniem sprawcy i że zachowanie to faktycznie miało miejsce. Natomiast
okolicznością, wyłączającą bezprawność działania, której udowodnienie spoczywa na
pozwanym, jest m.in. działanie w ramach porządku prawnego, w tym wykonywanie. prawa
podmiotowego.
Wskazać należy, że ustawodawca nie sprecyzował kryteriów ustalania
zadośćuczynienia, pozostawiając w tym zakresie swobodę sądowi orzekającemu.
Zadośćuczynienie ma na celu kompensatę doznanej krzywdy, ma także na celu złagodzenie
doznanych cierpień. Podstawową przesłanką warunkującą domaganie się zadośćuczynienia
jest doznanie szkody niemajątkowej (krzywdy). Krzywda ta utożsamiana jest. z negatywnymi
przeżyciami w sferze psychicznej jednostki i musi być konsekwencją naruszenia. dóbr
osobistych, a nie majątkowych. W przypadku szkody niemajątkowej chodzi przede
wszystkim o. cierpienia psychiczne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2000 r. sygn.
akt IICKN 1119/98).
W obecnym kształcie procesu cywilnego ustawowo podkreślono jego
kontradyktoryjny charakter, czego potwierdzeniem są regulacje zawarte w art. 232 k.p.c. oraz
wart. 6 k.c. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która
z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis art. 6 k.c. ma charakter szczególny i jest
wyrazem zasady kontradyktoryjności, zgodnie 2 którą materiał procesowy i podstawę
rozstrzygnięcia stanowią twierdzenia i dowody przedstawione przez strony postępowania. To
interes strony, jakim jest wygranie procesu, nakazuje jej podjąć wszelkie możliwe czynności
procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach; strony nie można
zmusić do ich podjęcia. O tym, co strona powinna udowodnić w konkretnym procesie
decydują przede wszystkim: przedmiot sporu, prawo materialne regulujące określone stosunki
prawne i prawo procesowe normujące zasady postępowania dowodowego (zob. IV CSK
71/09, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2009 r., LEX nr 737288). Z art. 6 płynie
zatem generalny wniosek, że roszczenie powoda może być skutecznie dochodzone o tyle, o
ile strona powodowa jest w stanie przekonać.sąd co do faktów, z których wyprowadza
korzystne dla siebie twierdzenia. '
--- STRONA 9 ---
.
” Odnosząc te rozważania na gruncie niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż to na
powodzie leżał obowiązek wykazania zasadności swojego roszczenia. Powód nie sprostał
powyższemu obowiązkowi w sposób należyty.
.. Dyspozycja przepisu. art. 417 k.c., na który powołuje się powód stanowi, że za szkodę
wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy
publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb. Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego
wykonująca tę władzę. Odpowiedzialność Skarbu Państwa czy jednostek samorządu
terytorialnego na podstawie w/w przepisu oparta jest na zasadach ogólnych: Oznacza to; iż
dochodzenie. roszczeń z art. 417 k.c. załeży od przypisania określonemu. podmiotowi
odpowiedzialności za. zdarzenie wywołujące szkodę oraz ustalenie szkody, pozostającej w
adekwatnym związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Ciężar dowodu istnienia związku
przyczynowego między. szkodą a zdarzeniem spoczywa zgodnie z ogólną zasadą na
poszkodowanym.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez powoda w zakresie osadzenia w jednej
celi z nosicielem choroby typu HCV należy wskazać, iż powód nie. wykazał związku
przyczynowo — skutkowego między zachowaniem pozwanego polegającym na osadzeniu
wraz z powodem, SINE CHI doznaną krzywdą. Powód jedynie w sposób ogólnikowy
wskazał, iż został narażony na bezpośrednią styczność z osobą, u której . została
zdiagnozowana choroba typu HCV. Powód wskazywał, iż pozwany zakwaterował. w jednej
celi nosicieła wirusa typu HCV w sposób celowy, jednak okoliczność ta w żaden sposób nie
została przez powoda udowodniona. Rację. ma pozwany, wskazując, iż nie ma podstaw do
dyskryminowania więźniów będących nosicielami chorób zakaźnych poprzez. umieszczanie
ich w celach izolacyjnych. Jedynie subiektywne przeczucie powoda o zagrożeniu zarażenia
chorobą zakaźną nie dowodzi wystąpienia krzywdy. W ocenie Sądu w celu. uniknięcia
zarażenia wystarczy zachować zwykłe środki ostrożności. Powód nie podjął inicjatywy
dowodowej w tym zakresie i nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów wykazujących,
iż poniósł jakąkolwiek szkodę.
Powód w toku procesu akcentował, iż na skutek złych warunków bytowych w
1 U PJ zaraził się świerzbem. Jednakże powód prawidłowo wezwany
nie stawił się na badanie, które było niezbędne do sporządzenia pisemnej opinii biegłego
sądowego. Ponadto biegły wskazał; iż analizując sam pozew doszedł do wniosku, „że kwestie
medyczne są tam w niewielkim stopniu podniesione i są nieprzekonująco umotywowane”. (k.
298). W ocenie Sądu powód nie stawiając się na badanie w sposób świadomy zrezygnował z
--- STRONA 10 ---
- «
” możliwości skutecznego udowodnienia, iż na skutek zachowania pozwanego doznał szkody,
Wobec braku dodatkowej inicjatywy dowodowej w tym zakresie i braku materiału
dowodowego. należy wskazać, iż powód nie sprostał obowiązkowi dowodzenia zasadności
. swojego roszczenia.
Odnośnie warunków bytowych stwierdzić należy, że okoliczności podnoszone przez
niego w pozwie zostały co do zasady częściowo udowodnione. Jak wykazało postępowanie
dowodowe osadzeni podnosili złe warunki w celi nr (iii) w szczególności odnoszące się do
kącika sanitarnego, który nie był do końca zabudowany. Jego ściany były pokryte grzybem i
wilgocią. Ponadto w celi nr występowały problemy z oświetleniem, gdyż jedna z lamp
nie działała i była wyrwana z sufitu. Jedno z gniazdek było zepsute, a kable wystawały ze
ściany. Ponadto w celi nie działał: dzwonek przywołujący pracownika LI | oraz
radiowęzeł.
Okoliczności te świadczą o złych warunkach panujących w celi nr UI Wbrew
twierdzeniom pozwanego wspomniane niedogodności i usterki nie zostały usunięte
niezwłocznie, gdyż jak wynika z zeznań świadków taki stan rzecz trwał przez dłuższy czas.
Świadek MEI GINIE wskazywał, iż „przewody przepalały się, były w złym stanie, przez
2 miesiące były widoczne na wierzchu”. (k. 171 verte). Świadek SĘ CI zwracał
uwagę, iż w przedmiotowej celi przebywał przez 1,5 miesiąca i dopiero po jej opuszczeniu
cela została wyremontowana. (k. 232 verte).
Ponadto wbrew twierdzeniom pozwanego przedmiotowa cela nie. spełniała
szczegółowych norm i wytycznych. Zgodnie z art. 110 $ 2 Kodeksu karnego wykonawczego
Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m?.
Biegły sądowy w opinii wskazał, że powierzchnia celi mieszkalnej nr Bill wynosiła 17,93 m.
Tym samym powierzchnia celi mieszkalnej przypadająca na jednego skazanego wynosiła 2,98
m” nie spełniając nawet ustawowo nisko określonego minimum. W konsekwencji cela
mieszkalna nr III) nie spełniała wymogów ustawowych. Ponadto wszyscy świadkowie
zgodnie wskazywali, iż w celi było ciasno. Świadkowie skarżyli się na brak wystarczającego
miejsca np. niemożliwym było zjedzenie wspólnego posiłku.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 października 2011 r. (III CZP 25/11, OSNC
2012, Nr 2, poz. 15) wskazał, iż: „umieszczenie osóby pozbawionej wolności w celi o
powierzchni przypadającej na osadzonego +nniejszej niż 3 m! może. stanowić wystarczającą
przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych. Odpowiedzialność Skarbu Państwa
na podstawie art. 448 KC za krzywdę wyrządzoną tym naruszeniem nie zależy od winy".
--- STRONA 11 ---
” +
” Podobne stanowisko zajął także Sąd Apelacyjny w Łodzi, który w wyroku z dnia 19 marca
2015 (I ACa 1351/14r.) podniósł, iż, „izolacja penitencjarna z natury rzeczy niesie dla osoby
pozbawionej wolności szereg ograniczeń i niedogodności, a wręcz powoduje u niej cierpienie.
-„ Me może to jednak uzasadniać niehumanitarnego traktowania osadzonych i naruszania ich
dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności. Tego rodzaju postępowanie
niewątpliwie wyklucza jakiekolwiek oddziaływanie resocjalizacyjne na osoby pozbawione
wolności i narusza.ich dobra osobiste”
'W ocenie sądu wykazano, że na skutek działań powoda doszło do naruszenia dóbr
osobistych powoda w postaci godności i prawa do intymności. Właściwym jest, by pozwany
poniósł finansowe konsekwencje swojego naruszenia.
Co prawda świadkowie zeznawali o złych warunkach panujących w celach i usterkach
technicznych, w których przebywał powód jednakże nie były to warunki tak uciążliwe i
rażące, by uzasadniać przyznanie powodowi zadośćuczynienia w pełnej wysokości. Sąd
dostrzegł konieczność. miarkowania wysokości żądanej kwoty. W ocenie sądu kwota
dochodzona pozwem w wysokości 35 000,00 zł jest zdecydowania zawyżona., zwłaszcza że
pozwany przebywał w niej około miesiąca.
Wszak należy pamiętać, że powód przebywał 2 1 7 gdzie oczywiście
należy człowieka szanować, ale jednocześnie należy zauważyć, że z natury rzeczy warunki
bytowe są tu gorsze niż w warunkach wolnościowych i niedogodności, utrudnienia i
dyskomfort są normalną, konsekwencją osadzenia. Nie ulega. wątpliwości, iż mają. także
miejsce pewne usterki techniczne, awarie i inne niedogodności, jednak są one usuwane w
miarę możliwości na bieżąco. ocenie sądu stan cel jest też w duży sposób: zależny od
osadzonych, którzy często bez powodu dewastują wyposażenie znajdujące się w celach lub
wykorzystują ją niezgodnie z przeznaczeniem.
Ponadto pozwany podejmuje działania w celu poprawy warunków bytowych, gdyż
dokonuje przeglądów cel, przeprowadza przeglądy przewodów wentylacyjnych, a także
remontuje cele w zakresie swoich możliwości finansowych. Jak wskazał sam powód „Ja
zgłaszałem. swoje uwagi do pracowników zakładu. Jedynym skutkiem było to, że
zdemontowano jedną lampę, naprawiono gniazdko z wystającymi kablami ze ściany i zostało
naprawione radio” (k. 72) Tym samym z powyższego wynika, iż administracja (IG
GSM podcjmuje w miarę możliwości działania w celu poprawy warunków bytowych
osadzonych. '
--- STRONA 12 ---
” *
: Ponadto nie wszystkie okoliczności podnoszone w uzasadnieniu pozwu zostały
wykazane przez stronę powodową w toku procesu. Ponadto należy wziąć pod uwagę także, iż
powód. przebywał w przedmiotowej celi mieszkalnej około jednego miesiąca. Mając na
. uwadze wszelkie powyższe okoliczności sąd doszedł do przekonania, że kwota 1 000,00zł
| Jest adekwatna.
O kosztach sądowych oraz o kosztach należnych stronie powodowej orzeczono na
podstawie art. 102 k.p.c, Zgodnie z treścią tego art. w wypadkach szczególnie uzasadnionych
sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w
ogóle kosztami: Artykuł 102 k.p.c. jest przejawem tzw. prawa sędziowskiego i może być
stosowany wówczas, kiedy okoliczności konkretnej. sprawy dają ku temu podstawy. Jego
celem jest zapobieżenie wydaniu orzeczenia o kosztach procesu, które byłóby
niesprawiedliwe
Z uwagi na fakt, iż pozwany przegrał niniejszy proces zaledwie w 2,86 % Sąd doszedł
do przekonania, iż obciążanie pozwanego obowiązkiem zwrotu kosztów sądowych oraz
zwrotu kosztów na rzecz powoda byłoby niesłuszne. Z tego też powodu Sąd odstąpił od
obciążania pozwanego kosztami sądowymi w sprawie (pkt. 3 wyroku) oraz obowiązkiem
zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda (pkt. 4 wyroku), .
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. ustanowiono dla powoda pełnomocnika z
urzędu w osobie adwokata. Kline Ś INNY Stąd też stosownie do unormowania
zawartego w $ 14 pkt. 26 w zw. z $ 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z
dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata. z urzędu (Dz. U. 2015, poz. 1801)
Sąd przyznał ze Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego w Płocku na rzecz adw. KG
śUKiililIp: kwotę 240,00 zł powiększoną od należny podatek od towarów i usług w
wysokości 23% tytułem wynagrodzenia za udzielenie powodowi pomocy prawnej
świadczonej z urzędu. (pkt. 5 wyroku)
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak na wstępie.
Sędzia Anna Szczepaniak
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Łodzi#I C 343/16 GDA WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2020 r. Sąd Rejonowy w Płoc#art. 448 k.c.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 417 k.c.#Art. 448 k.c.#art. 445 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 448 KC#art. 102 k.p.c