§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie p

Wyrok I C 3426/11 I-

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W realiach nini

Teza / krótkie omówienie

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W realiach nini

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- ‹Sygn. akt I C 3426/ 11 I - '|.|¦|| ąnlu "'=~a- _ " ` _ “Í _'I'--" - fi'fi'fi`iÊiÊ-'å /Ĺ :Í r 1 ` ` "¦`.J-'If \Ľ-'fi' .,,„_Ę WYROK W IMIEN Sąd Okręgowy w Poz IU RZECZYPOSPOLITE] POLSKIE] I naníu, Wydział I C 'I H .ø-' ł" f-uun-. *M-‹u.ur#' ZI* YW1 “Y w składzie nast ` I ęPu]¿łCYm3 Przewodniczący: SSO Agnieszka Wieczorek Protokol ' ant. st. prot sąd A ` . _ gmeszka Krzyzaniak po roz . ` ` poznaniu w dn1u 24 kwi tn' e 1a 2013 r. W Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa GM przeciwko (_ . .)sp. z o.oŠ z siedzibą w W. " o ochronę dóbr osobistych ` 1) nakazuje pozwanernu ( )sp. z o.o. z siedzibą w W naruszenia d 'b ` Dnia 8 maja 2013 r ., usunięcie skutków o 1' osobistych powoda G.M. zobowiązując go do opublikowania w „Tygodniku .-.)” - na szóstej stronie, pogrubioną czcionką, W terminie 30 dni od uprawomocnimua _się orzeczenia, oświadczenia o następującej treści: „W związku artykułem, który ukazał się w nr Tygodnika z dnia- 2 sierpnia 2011 r. pt. (_ . .) oświadczamy, że wszystkie zawarte tam informacje dotyczące rzekomego oszukania Pana T.S. przez notariusza GM. poprzez poświadczenie nieprawdy i sfałszowanie dokumentów są nieprawdziwe. Wyrazamy ubolewanie, że taki artykuł ukazał się na łamach "gazety i przepraszamy G.M. za naruszenie jego dobre o ' I g 1mienia.”; 2) zasądza od pozwan I ego na rzecz powoda k tysi ' wotę 20.000,00 ł _ ęcy złotych), z (dwadzieścia --- STRONA 2 --- sygn. akt 1 C 8426/11 3) w pozostałym zakresie oddala powództwo b ` ` tr o ołowie i zasądza od pozwanego na rzecz 4) kosztami procesu o ciąza s ony p p powoda kwotę 2.896,51 złotych; . S50 Agnieszka Wieczorek --- STRONA 3 --- sygn. a1<±1c 8426/11 O UZASADNIENIE Powód GM. w pozwie skierowanym przeciwko (...) sp. z o. o. z siedziba w W. Oddział (_ _ .)wniósł o zobowiązanie pozwanego do opublikowania w „Tygodniku (...)” na pierwszej stronie, pogrubioną czcionką po uprawomocnieniu się wyroku oświadczenia następującej treści: „w związku z artykułem, który ukazał się w nr (. . .) Tygodnika z dnia 2 sierpnia 2011 r. pt. „(...)” oświadczamy, że wszystkie tam zamieszczone informacje dotyczące rzekomego oszukania TS. przez notariusza G. M. poprzez poświadczenie nieprawdy i sfałszowanie dokumentów są nieprawdziwe. Wyrażamy ubolewanie, ze taki artykuł ukazał się na łamach gazety i przepraszamy G.M. za naruszenie jego dobrego imienia”. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. . _ W uzasadnieniu powód podniósł, że przedmiotowy artykuł został zredagowany w oparciu o całkowicie gołosłowne twierdzenia T.S. jakoby dopuścił się on poświadczenia nieprawdy i w porozumieniu z U.B. oszukał T.S. sporządzając umowę darowizny bez udziału darczyńców pod ich nieobecność oraz ze podpisy pod umową darowizny są sfałszowane. Ponadto powód wskazał, iż autor artykułu nie skontaktował- się z nim oraz nie zapoznał się z wyrokami z procesów sądowych, które jednoznacznie przesądziły o tym, że informacje przekazane przez pozwanego w artykule były nieprawdziwe. Powód także stwierdził, iż pozwany publikując przedmiotowy artykuł rażąco naruszył “przepisy prawa procesowego przez naruszenie starannosć i rzetelności przy zbieraniu materiałów prasowych. W odpowiedzi na pozew pozwany. wniósł o oddalenie powództwa izasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. ' Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iz autor przedmiotowego artykułu działał w obronie ' społecznie uzasadnionego interesu oraz że zachował należytą staranność i .rzetelność dziennikarską. Ponadto wskazał, iz autor artykułu mógł zostać celowo wprowadzony w błąd przez T.S. orazjfze nie miał możliwości i środków aby skutecznie sprawdzić czy przekazywane przez T_.S. informacje są zgodne z prawdą. Pozwany również stwierdził, iz nieprawdą jest jakoby 'autor raportu nie zapoznał się „procesami sądowyrni”, albowiem z protokołów wynika, iz powód nie pamięta przebiegu zawierania umowy darowizny oraz miejsca - 1 --- STRONA 4 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 I' wykonania czynności notarialnych. Niezależnie od powyższego pozwany wskazał, że żądanie powoda w zakresie publikacji na pierwszej stronie Tygodnika pozostaje w rażącej dysproporcji w stosunku do stopnia i formy ewentualnego naruszenia dóbr osobistych powoda, albowiem kwestionowany artykuł przez powoda został opublikowany na str. 6 ww. tygodnika. Powyższe zatem zdaniem pozwanego prowadzi do wniosku, iż nie ma żadnych podstaw aby treść oświadczenia miał zostać opublikowana na pierwszej stronie tygodnika. Odnosząc się natomiast do roszczenia powoda w zakresie zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł pozwany wskazał, iż przedmiotowe żądanie nie jest adekwatne do okoliczności niniejszej sprawy. ' _ _ W toku dalszego postępowania powód podtrzymywał powództwo względem pozwanego. ' Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 2 sierpnia 2011 w nr (...)„Tygodnika (...)” ukazał się artykuł pt. ,,(. _ .)”. Autorem przedmiotowego artykułu był M_N.- pracownik pozwanego." W treści niniejszego artykułu wskazano, iż powód dopuścił się poświadczenia nieprawdy i w porozumieniu z U.B. oszukał- T;S_ sporządzając w formie aktu notarialnego umowę darowizny bez udziału darczynców oraz sfałszował ich podpisy pod ww. umową. (dowód: artykuł z dnia 2 sierpnia 2011 iv ur (__.) k. 7, zeznania świadka M. N. lc. 258 - 259, zeznania powoda k. 301). ` _ -- _ Wyrokiem z dnia 7 kwietnia _2010 pr. Sąd Rejonowy w Wałczu, I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. 'akt I 116/07 z powództwa W.S. iT.S. przeciwko U. M. (wcześniej UB.) oddalił powództwo o unieważnienie umowy darowizny. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż strona powodowa nie wykazał, aby darczyńcy Wł. i S. S. składając oświadczenie o podpisaniu umowy darowizny znajdowali się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli. _ (dowód: wyrok Sądu Rajauawego iv Wałcza, I Wydział Cywilny z dnia 7 kaaietnia 2010 r. wraz 2: uzasadnieniem za sprawie a sygri. akt I C 116/07 lc. 176 - 190). Wyrokiem z dr|ia 7 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie, VII Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn. akt VII Ca 527/ 10 z powództwa S. i T. S. przeciwko U.M. o unieważnienie umowy darowizny oddalił apelację powodów od 2 --- STRONA 5 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 wyroku Sądu Rejonowego w Wałczu, I Wydział Cywilny z dnia 7 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn_ akt I C 116/ 07. (dowod: 'wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie, VII Wydział Cywilny odwoławczy z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie o sygn. akt VII Ca 52 7/10 k. 208). Przed wydaniem artykułu pt. ,, (_ _ _) ” autor artykułu nie skontaktował się powodem wskazując, iż przygotowując go oparł się na aktach postępowania sądowego, w których powód podczas zeznań wskazał, że nie pamięta okoliczności zawarcia aktu notarialnego przez Wł_ i S_S.. Ponadto autor ww._ artykułu nie skontaktował się z U.l\/I. (dowod: zeznania świadka G_C. k. 256-258, zeznania świadka M. N. k. 258 - 259, zeznania powoda k. 301). I Po ukazaniu się artykułu pt. ,,()” powód oraz U.M.wezwaniami do zapłaty wezwali „Tygodnik (...)” do zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych oraz umieszczenia na jego pierwszej stronie informacji, iż ww. artykuł zawierał nierzetelne informacje. (dowód: zeznania świadka G. C. k. 256-258, odpowiedź na wezwanie do zapłaty z dnia (___) )_ Po otrzymaniu przez pozwanego wezwań do zapłaty w dniu 27 września 2011 r. w „Tygodniku (._.)” ukazał się artykuł pt. „(._.)”_ W treści niniejszego artykułu wskazano, iż rodzeństwo T.S_ podczas zeznań przed Sadem Rejonowym w Wałczu zeznało, iż sam T.S. wspólnie z konkurentl<ą (U.M.) namówili jego rodziców do dokonania umowy darowizny. x (dowód: artykuł z dnia 27 września 2011 r. k. 40, zeznania świadka G. C. k. 256-258). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów urzędowych. Przydatne w ustalaniu podstawy faktycznej okazały się również dowody z dokumentów prywatnych. Wiarygodność i moc dowodowa wskazanych dokumentów nie była co do zasady kwestionowana przez żadną ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. W toku postępowania Sąd przeprowadził również dowody z przesłuchania świadków: G.-C_(k. 1,56 - 258), M. N.(k. 258 -259), T.S_ (k. 25 - 26 akta sygn_ I Cps 38/ 12) oraz powoda. - _ Zeznania świadka G.C. były rzeczowe i wiarygodne. Podawała wiele szczegółów, które wraz z zeznaniami powoda oraz tworzyły spójną i logiczną całość. L _ 3 --- STRONA 6 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 Potwierdziły one m.in. iż autor artykułu pt. „()” .przed jego opublikowaniem w „Tygodniku (_ _ _)” _nie skontaktował się z powodem oraz U_M.. Z dużą dozą ostrożności należało oceniać wiarygodność zeznań świadka M.N.(autor artykułu), mimo, że one tendencyjne í zmierzały do przedstawienia autora artykułu oraz pozwanego w korzystnym świetle, to jednak co do okoliczności istotnych dla niniejszego postępowania , a więc tego w jaki sposób i z jakich źródeł świadek korzystał pisząc artykuł zeznania te jako znajdujące potwierdzenie w pozostałym materialne dowodowym w sprawie, Sąd uznał za wiarygodne. _ Zeznania świadka T.S., U_M. i M.M. okazały się nieprzydatne dla określenia stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W ocenie Sądu zeznania powoda zasługiwały w całości na przymiot wiarygodności, albowiem były rzetelne, konsekwentne, a przy tym logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Powód podał w dokładny sposób przebieg zdarzeń od wydania pierwszego i drugiego artykułu oraz brak kontaktu z nim wcelu przedstawienia jego punktu wiedzenia. Zeznania powoda co do zasady korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym, a w szczególności z zeznaniami wymienionych wyżej świadków, a zatem Sąd nie miał podstaw, by kwestionować ich wiarygodność. Sąd zważył, co następuje: _ Powód domagał się w niniejszym postępowaniu ochrony jego dobra osobistego w postaci dobrego imienia. x . Przykładowy katalog dóbr osobistych podlegających ochronie prawnej wymienia art. 23 k.c_ I tak jako dobra osobiste człowieka wskazuje w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Zakres ochrony dóbr osobistych wskazuje przepis art. 24 k_c., stanowiąc, że ten czyje dobro zostaje zagrożone _cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, żeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków,-, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Przesłankami odpowiedzialności z art. 24 k_c. jest istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia oraz bezprawność działania sprawcy. Rzeczą poszkodowanego jest wykazanie istnienia dwóch pierwszych przesłanek. 4 -'u --- STRONA 7 --- sygn. na 1 C 8426/11 Poszkodowany musi wykazać, w jakich swoich odczuciach czy dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem się sprawcy oraz na czym polega naruszenie tej jego sfery przeżyć. Z kolei poszkodowany nie ma obowiązku wykazywania bezprawności działania sprawcy, gdyż w przepisie art. 24 §1 k.c_ ustanowione zostało domniemanie bezprawności naruszenia 'dobra osobistego. Bezprawność działania należy oceniać w kategoriach obiektywnych, jako sprzeczność zachowania z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Bezprawność działania nie jest równoznaczna z winą sprawcy -naruszenia i jest niezależna nawet _od świadomości sprawcy, iż dopuszcza się naruszenia czyjegoś dobra osobistego. Z tego względu rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W realiach niniejszej sprawie uznać należało, że powód wywodził swoje roszczenia z faktu naruszenia przez pozwanego jego dóbr osobistych w postaci dobrego imienia (czci). ` Cześć, dobre imię i dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie - art. 212 k.k.) polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Może tu chodzić zmówno o rozpowszechnianie wiadomości oheślonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, jak i wyrażanie ujemnej oceny jej działalności. Niejednokrotnie naruszanie czci przejawiać się będzie w obu aspektach. jak wyjaśnił sN W wyr61<u z ana 29 pazaźiernna 1971 1:., 11 CR 455/71, osNcP 1972, mz 4, paz. 77, z giœą E. R6a6m61<i6j, P1P 1973, z. 6, 6. 167; '*cz6ś6, a6br6 im-tę, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności". Niewątpliwie naruszenie czci może nastąpić w każdy sposób, a__ więc także poprzez wypowiedzi zamieszczone w 'artykułach prasowych, bądź też emitowane w telewizji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ulega _ wątpliwości, iż pracownik pozwanego swoim artykułem na łamach „Tygodnika (_ _ .)” naruszył dobre imię powoda. Niewątpliwie bowiem wskazane w artykule ` sformułowanie, 5 --- STRONA 8 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 jakoby „powód wraz z U. B. okradł rodziców T.S. poprzez poświadczenie nieprawdy i sfałszowanie dokumentów w trakcie sporządzania aktu notarialnego”, może być zakwalifikowane jako naruszające dobra osobiste powoda w postaci jego dobrego imienia. W istocie bowiem zarzucenie powodowi tego typu zachowań mogło być odebrane przez społeczność lokalną jako dopuszczenie się przez niego ww. czynów. Ponadto powód w przedmiotowy artykule został wskazany jako G. M. prowadzący kancelarię notarialną w W. Pomimo powyższego zabiegu redakcyjnego czytelnicy po zapoznaniu się z przedmiotowym artykułem rozpoznawali w nim osobę powoda, albowiem w W. działalność prowadzi wyłącznie dwóch notariuszy, przy czym tylko jeden z nich ma na imię G., a jego nazwisko zaczyna się na literę M. Powyższe prowadzi więc do wniosku, iż zarzucenie powodowi niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, mogło narazić powoda na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu notariusza, a w szczególności pełnienia zawodu zaufania publicznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że postawienie powodowi zarzutu poświadczenia nieprawdy oraz sfałszowania dokumentów stanowiło naruszenie jego dóbr osobistych, gdyż podważało jego kwalifikacji i kompetencje nie tylko do wykonywania zawodu notariusza, ale w ogóle do wykonywania zawodu zaufania publicznego. W ocenie Sądu naruszającymi dobra osobiste powoda były również pozostałe, zacytowane w artykule, fragmenty wypowiedzi, które wskazywały, iż ,,ww. działania były ukartowane przez powoda i U.B.”. Ochrona dóbr osobistych przysługuje jednak uprawnionemu w przypadku bezprawnego działania sprawcy. konstrukcji art. 24 § 1 k.c_ wynika, że na gruncie niemajątkowej ochrony dóbr osobistych mamy do czynienia z dornniemaniem tego rodzaju działania sprawcy. Działaniem zatem bezprawnym jest każda czynność naruszająca dobra osobiste, jeżeli nie zachodzi jedna z okoliczności wyłączających tę przesłankę. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność działania, których istnienie winien wykazać sprawca naruszenia są: działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, działanie w obronie I uzasadnionego interesu, zgoda pokrzywdzonego, sprzeczność żądania z zasadami współżycia społecznego. Pozwany w toku niniejszego postępowania wywodził, iż jego działanie nie było bezprawne, gdyż działała w obronie uzasadnionego interesu społecznego, jakim była ochrona 89-letniej Wł_S. przed utratą dachu nad głową. ` Odnosząc się do działania pozwanego w obronie uzasadnionego interesu społecznego, należy zauważyć, że orzecznictwo często posługuje się kryterium działania w - obronie uzasadnionego interesu jako przesłanki wyłączającej bezprawność naruszenia dóbr osobistych. Istotą omawianej przesłanki jest uznanie, 6 --- STRONA 9 --- syga na 1 C 3426/11 iż w przypadku naruszenia dóbr osobistych może dojść do kolizji różnych interesów podlegających ochronie. Ponieważ nie istnieje jakaś hierarchia interesów pozwalająca a priori stwierdzić przewagę jednego z nich nad drugim, konieczne jest ustalenie, który z nich w konkretnych okolicznościach przeważa. Z tego względu worzecznictwie sądowym przyjmuje się, że uchylenie bezprawności z powodu działania w obronie uzasadnionego interesu społecznego jest możliwe tylko wówczas, gdy niezależnie od innych okoliczności osoba naruszająca dobra osobiste wykaże prawdziwość twierdzeń dotyczących osoby, w której sferę dóbr osobistych wkroczyła. ]eżeli wypowiedzidotyczące określonej osoby, nawet jeśliby byłaby to osoba sprawująca funkcję publiczną, okazałyby się nieprawdziwe, to same intencje pozwanego, który miał rzekomo działać w obronie uzasadnionych interesów społecznych, nie wystarczą, aby jego działanie uznać za prawnie dozwolone. Artykuł 54 Konstytucji zapewnia bowiem wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji. Iednakże, nie jest to wolność do rozpowszechniania informacji nieprawdziwych, naruszających dobre imię _innych osób (por. wyrok SN z dnia 11 sierpnia 2010 r., I CSK 649/ 09, LEX nr 798237; wyrok SN z ana 10 maja 2007 r., 111 c:s1< 73/07, osNc-zo 2008/1/28, M.Pr6wn. 2008/14/764). l .W trakcie postępowania sądowego pozwany nie przedstawił dowodów na to, aby jego twierdzenia i wypowiedzi ocenne odnośnie powoda były prawdziwe. Na pozwanym, który chciałaby uchylić się od odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda, spoczywał zaś ciężar dowiedzenia, że powód w trakcie sporządzania aktu notarialnego umowy darowizny dopuścił się poświadczenia nieprawdy i sfałszowania dokumentów.: Pozwany winien również wykazać pozostałe okoliczności stawiające w negatywnym świetle powoda, a to przede wszystkim, że „działanie powoda było ukartowane z U.B.”. Pozwany nie wykazał, ażeby powód swoim zachowaniem doprowadził do ww. czynów. Ponadto toczące się powstępowanie przed Sądem Rejonowym w Wałczu, I Wydział Cywilny w sprawie o sygn_ akt I C 116/ 07 z powództwa VVŁS. i T_S. przeciwko U.M. o unieważnienie umowy darowizny tego nie potwierdziło, albowiem powództwo zostało oddalone. Ponadto Sąd Okręgowy w Koszalinie, VII Wydział Cywilny Odwoławczy w sprawie o sygn akt VII Ca 527/10 oddalił apelację powodów od ww. wyroku. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r.. Prawo -prasowe. (Dz. U. z dnia 7 lutego 1984 r.) prasa jest zobowiązana do prawdziwego przedstawiania omawianych zjawisk. Zgodnie natorniast z art. 12 ust. 1 pkt. 1 ww. 7 --- STRONA 10 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 ustawy dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzić zgodność z prawdą uzyskanych wiadomości lub podać ich źródło. Wypracowane w praktyce dziennikarskiej zasady nakazują w imię staranności zbierania i wykorzystywania materiałów prasowych zweryfikowanie ich treści u osób, których dotyczą, oraz w co najmniej jeszcze jednym dodatkowym źródle. Na dziennikarzu ciąży też obowiązek zachowania obiektywizmu w publikacjach. Dziennikarz nie powinien dopuścić do tego, by obraz wydarzeń został przekazany do społecznego obiegu przez zainteresowane strony, w szczególności gdy pozostają one w konflikcie. W konsekwencji bowiem rzetelna informacja zostałaby zastąpiona propagandą. Obowiązek dotarcia do prawdy wydarzeń wynika z ustawowego wymogu rzetelności przy zbieraniu, a zwłaszcza wykorzystaniu materiałów prasowych. Rzetelność należy tu definiować jako działanie zgodne z prawdą iukazujące obiektywny, całościowy obraz faktów. Przekaz 'nie powinien być wybiórczy i stronniczy (Prawo prasowe. Komentarz, Ewa Ferenc-Szydełko, Oficyna, 2010› Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż powyższe przepisy zobowiązują dziennikarza do szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu ikorzystaniu z materiałów prasowych. Ponadto ustawodawca nakłada na dziennikarza powinność sprawdzenia zgodności z prawdą uzyskanych wiadomości. Staranność to również: dokładność, pilność, sumienność, troskliwość, gorliwość, dbałość o szczegóły. Przez pojęcie „rzetelność” należy rozumieć także: uczciwość, solidność, obowiązkowość, konkretność, odpowiedzialność za słowo. Staranność szczególna w znaczeniu potocznym to - niezwykła, wyjątkowa, specjalna, nieprzeciętna_ ' _ W okolicznościach przedmiotowej ' sprawy nie ulega wątpliwości, iż pracownik pozwanego podczas sporządzanie przedmiotowego artykułu nie dochował szczególnej staranności i rzetelności. Powyższe zostało potwierdzone w zeznaniach autora artykułu M.N.oraz świadka G.C., którzy stwierdzili, iż przygotowując przedmiotowy artykuł oparli się wyłącz-nie na informacjach i dokumentach przekazanych przez T.S., który dla nich był osobą' wiarygodną, albowiem kiedyś był funkcjonariuszem policji oraz sołtysem wsi D.. Autor artykułu nie podjął żadnych prób by ustalić stanowisko drugiej strony, nie skontaktował się powodem ani z U.M_ w celu potwierdzenia informacji uzyskanych _od T_ S. Niezależnie od powyższego na -uwagę zasługuje fakt, iż autorartykuł przygotowując jego pierwszą cześć mógł skorzystać z akt postępowania sądowego, które toczył_o się _ _ __ 8 --- STRONA 11 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 przed Sądem Rejonowym w Wałczu, czego nie uczynił i poprzestał na informacjach uzyskanych wyłącznie od T.S. Tym bardziej, że w chwili opublikowania artykułu wyrok oddalający powództwo o unieważnienie umowy był już prawomocny. Istotne w sprawie jest to, że podstawę do napisania kolejnego artykułu pt. ,,(_..)” poddającego w wątpliwość tezy zawarte w zaskarzonym przez powoda artykule i wskazującego na conajmniej niejednoznaczność całej sytuacji, stanowiły źródła, które były dostępne już przed napisaniem pierwszego artykułu w postaci akt postępowania sądowego i stanowiska U. M.. Reasumując należy zaznaczyć, iż oceniając zachowanie autora artykułu, w przedmiotowej sprawie jego zachowanie wypełniało znamiona rażącego niedbalstwa przejawiające się poprzez niezachowaniem staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju. Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd doszedł do przekonania, że pozwany dopuścił się naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez publikację artykułu pt. ,, (_ _ .)”, w którym bez należytego sprawdzenia wszystkich okoliczności spray dopuścił do umieszczenia sformułowań, iż powód dopuścił się poświadczenia nieprawdy i w porozumieniu z UB. oszukał T.S. sporządzając w formie aktu notarialnego umowę darowizny bez udziału darczyńców 'oraz sfałszował dokumenty. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż _stwierdzenia powyższe- były cytatami wypowiedzi jednej ze stron postępowania T.S. T. bardziej, że tytuł artykułu pochodzący już od samego autora o treści „(...)” również w negatywnym świetle pokazuje powoda, jako notariusza, który przy zawarciu tej umowy darowizny uczestniczył. . Reasumując należy stwierdzić, iż powodowi należała się ochrona prawna z powodu naruszenia jego dóbr osobistychii dlatego zgodnie z -jego żądaniem na podstawie art. 24 § 1 k.c. Sąd zobowiązał pozwanego do opublikowania w „Tygodniku (...)” - na szóstej stronie, pogrubioną czcionką, w terminie 30 dni od uprawomocnienia się orzeczenia,_ oświadczenia następującej treści: „w związku z artykułem, który ukazał się w nr Tygodnika z dnia _2 si_erpnia 2011 r. pt. „(_..)” oświadczamy, że wszystkie zawarte tam informacje dotyczące rzekomego oszukania T.S. przez notariusza GM. poprzez poświadczenie nieprawdy isfałszowanie dokumentów są nieprawdziwe. Wyrażamy ubolewanie, że taki artykuł ukazał się na łamach gazety i prze_pra-sząrny G M. za naruszenie' jego dobrego imienia” (pkt. 1 wyroku). I W ocenie Sądu oświadczenia woli w powyższej formie na stronie szóstej jest adekwatne do dokonanego przez pozwanego naruszenia dóbr osobistych powoda. Zważywszy, że przedmiotowy artykuł został opublikowany _na stronie 6 a nie __ 9 --- STRONA 12 --- sygn. akt I C 3426/11 pierwszej „Tygodnika (_ _ _)”. Powyższe zatem prowadzi do wniosku, iż wskazane jest, aby przeprosiny były zamieszczone na tej samej stronie ww. tygodnika, na której doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. _ Odnosząc się do roszczenia w zakresie zadośćuczynienia należy wskazać, iż instytucja zadośćuczynienia _ma na celu złagodzenie doznanych cierpień fizycznych lub moralnych przez osobą pokrzywdzoną deliktem, ale jego wysokość nie może być dowolna, ściśle musi uwzględniać stopień doznanej krzywdy. Dlatego też ustawodawca wyraznie zastrzegł, że ma to być odpowiednia suma tytułem zadośćuczynienia (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8 lu_tego'2006 roku., I ACa 1131/ 05, LEX nr 194522). Ponadto Sąd stoi na stanowisku, iż zadośćuczynienie jest wypadkową wielu czynników. Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej materii jednoznacznie stwierdza, iż- przyznana suma pieniężna powinna być utrzymana w rozsądnych' granicach i dostosowana do aktualnych stosunków majątkowych, co oznacza, iż wysokość zasądzonych sum powinna' być umiarkowana. Zadośćuczynienie ma charakter fakultatywny, a jego ewentualne przyznanie winno uwzględniać stopień doznanej krzywdy. W orzecznictwie panuje, aprobowany przez doktrynę, pogląd, iż zadośćuczynienia nie można traktować jako ekwiwalentu, charakterystycznego dla szkody majątkowej. Ma ono służyć jedynie pewnej kompensacie doznanej krzywdy. Zadośćuczynienie musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość, ale jednocześnie nie 'może być nadmierne w stosunku do doznanej krzywdy, powinno więc przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego być utrzymane w rozsądnych granicach _odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa, nie prowadząc jednocześnie do bezpodstawnego wzbogacenia pokrzywdzonego_. Krzywda lub uszczerbek ma być wyrównany drogą pośrednią przez zwiększenie możliwości zaspokajania potrzeb poszkodowanego lub dostarczenie mu satysfakcji w postaci umożliwienia mu zwiększonej konsumpcji dóbr materialnych. (M_W_ ,,(. _ .)”, T.2007). Mając na uwadze powyższe należy wskazać, iż powodowi należy się z powodu naruszenia jego dóbr osobistych zadośćuczynienie i dlatego Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 20.000 zł (pkt. 2 wyroku). Natomiast w pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił (pkt. 3 wyroku). Wocenie Sądu kwota w wysokości 20.000 zł w całości wypełnia funkcję kompensacyjną oraz łagodzi doznaną krzywdę moralną z tytułu naruszonego dobra osobistego. Ponadto żądana przez powoda kwota zadośćuczynienia w wysokości 100.000 zł jest wysoka i rażąco nieadekwatna do okoliczności przedmiotowej sprawy. Niezależnie od powyższego powód w żaden sposób nie wykazał, iż jego stan ' 10 --- STRONA 13 --- Sygn. akt I C 3426/ 11 psychiczny po opublikowaniu ww. artykułu w sposób rażący uległ pogorszeniu oraz spowodował wymierne korzyści finansowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w postaci kancelarii notarialnej. Powód nie przedłożył dokumentacji medycznej, która potwierdzałby jakiekolwiek pogorszenie jego stanu psychicznego oraz dokumentów księgowych, z których wynikałby spadek osiąganych dochodów z prowadzonej kancelarii notarialnej. W związku z powyższym oddalenie powództwa w pozostałym zahesie jest uzasadnione co do zasady oraz wysokości. O kosztach procesu orzeczona jak w pkt 4 wyroku na podstawie mt. 100 k_p_c. zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia w odniesieniu do dochodzonego izasądzonego roszczenia. Sąd uznał, iż ponieważ powód wygrał co do zasady `w zakresie żądania przeprosin i w 20 % w części żądania zapłaty związku z powyższym kosztami procesu strony zostały obciążone po połowie i z tego tytułu Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.896,51 zł (pkt. 4 wyroku). Na koszty powoda złożyły się opłata od pozwu w łącznej kwocie 5.600,00 złotych, zwrot kosztów dojazdu świadków w kwocie 257,42 oraz koszty zastępstwa procesowego wraz opłatą od pełnomocnictwa w łącznej wysokości od obu żądań w kwocie 977,00 złotych, co łącznie dało kwotę 6.834,42 złotych, stąd połowa tych kosztów to kwota 3.417,21 złotych. Z kolei koszty strony pozwanej to koszty pomocy prawnej 65,00 złotych, oraz koszty zastępstwa procesowego.-1: wraz opłatą -.od.- pełnomocnictwa w łącznej wysokości od obu żądań w kwocie 977,00 złotych, co łącznie dało kwotę 1.042 złotych stąd połowa tych kosztów to kwota 521,00 złotych. Bilans oby kwot stanowi należny powodowi zwrot kosztów procesu w wysokości 2.896,51 złotych. SSO Agnieszka Wieczorek

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Poz IU RZECZYPOSPOLITE] POLSKIE]#I C 3426/11 I-#art. 23 k.c#art. 24 §1 k.c#art. 212 k.k.#art. 24 § 1 k.c#art. 6 ust. 1 ustawy#art. 12 ust. 1 pkt.#art. 24 § 1 k.c.