Wyrok I C 342/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Legnicy I W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 342/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wiesława Baryła –Jankułowska Protokolant:Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2013 roku w Legnicy sprawy z powództwa J. B. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powoda J. B. kwotę 50.000 złotych ( pięćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 12 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty; II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.573 złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania; IV. nakazuje stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa ( kasa Sądu Okręgowego w Legnicy) kwotę 2.500 złotych tytułem części opłaty sądowej od której powód był zwolniony; V. nakazuje stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa ( kasa Sądu Okręgowego w Legnicy) kwotę 112,80 złotych, tytułem zwrotu części brakującej zaliczki na poczet opinii biegłych; VI. nieuiszczone koszty postępowania zalicza na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt I C 342/12 UZASADNIENIE Powód J. B. żądał zasądzenia od strony pozwanej (...) SA w W. kwoty 80.000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 12 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego kwocie 7800 złotych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. W uzasadnieniu podał, że w dniu 03 listopada 1997r. w okolicy miejscowości O. kierujący samochodem osobowym marki V. (...) o nr rej. (...) K. B. (1) nie zachował należytej ostrożności, zjechał na przeciwny pas ruchu do swojego kierunku jazdy doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem marki S. o nr rej. (...) , którym kierował Z. B.. W wyniku tego zdarzenia --- STRONA 2 --- śmierć na miejscu poniósł kierujący samochodem marki S. oraz pasażerka L. B.. Sprawca wypadku prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu II Wydział Karny z dnia 23 maja 2000r. sygn. akt II K 173/2000 został uznany winnym popełnienia czynu z art. 177 § 1 i 2 kk i skazany na karę dwóch lat pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat. Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanego. (...) SA w L. działające w imieniu powoda pismem z dnia 06 lipca 2012r. wniosło do (...) SA w W. o przyznanie na rzecz powoda kwoty 100.000 złotych tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c. Strona pozwana pomimo otrzymania pisma w dniu 12 lipca 2012r. nie podjęła decyzji w przedmiotowej sprawie. Formułując swoje żądanie powód powołał się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010r. III CZP 76/10, w której Sąd Najwyższy podkreślił, że w prawidłowo funkcjonującej rodzinie szczególna więź między jej członkami zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie prawnej przewidzianej w art. 24 § 1 k.c. Spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. IV CK 307/2009/. Dodanie art. 446 § 4 k.c nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz dokonanie zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 do kodeksu cywilnego zdaniem Sądu Najwyższego nie powinno być rozumiane w ten sposób, że w dotychczasowym stanie prawnym art. 448 k.c nie mógł stanowić podstawy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Przepis ten ułatwia dochodzenie zadośćuczynienia, gdyż możliwe jest jego uzyskanie bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek innych poza w nim wymienionych przesłanek W uzasadnieniu pozwu powód powołał także inne orzeczenia Sądu Najwyższego wskazując, że pogląd w judykaturze został już ugruntowany / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. akt IV CK 307/09, uchwała z dnia 13 lipca 2011 sygn. akt III CZP 32/2011/ i że sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 § 1 k.c także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 03 sierpnia 2008r. wskutek uszkodzenia ciała, bądź wywołania rozstroju zdrowia. Powód podał w uzasadnieniu pozwu, że więź łącząca go z żoną była niezwykle silna. W 1992r. w wypadku samochodowym zginął młodszy syn powoda M.. Przez wiele lat powód nie mógł pogodzić się z tą tragedią i do dzisiaj nie może. W tym trudnym dla niego momencie życia największym dla niego wsparciem była żona L. B.. Powód nie zdążył otrząsnąć się po jednej tragedii, a los sprawił, że musiał przeżyć następną. W dniu 03 listopada 1997r. wracał z żoną i synem Z. z Ż. do L.. Na autostradzie (...) doszło do wypadku, w wyniku którego śmierć poniosła żona powoda i jego syn. On sam został przewieziony do szpitala w Ż.. Śmierć ukochanej żony była dla niego olbrzymim ciosem, został sam, nie miał już nikogo z najbliższych. Musiał wrócić do pustego domu, w którym nikt na niego nie czekał. Zaczął obawiać się o swoją przyszłość, nie wiedział jak sobie poradzić, jak na nowo żyć. Strona pozwana (...) SA w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania. Strona pozwana zakwestionowała podstawę prawną żądania powoda zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c .Podniosła, że w dacie wypadku, w którym zginęła żona powoda nie było unormowania, które przyznawałoby roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, wobec czego nie można się go skutecznie domagać. Instytucja zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej została przywrócona na grunt prawa polskiego w 2008r. w związku z wprowadzeniem do kodeksu cywilnego art. 446 § 4. Strona pozwana wywodziła, że gdyby zadośćuczynienie z tytułu śmierci osoby najbliższej należało się na zasadach ogólnych nowela byłaby zbędna. Strona pozwana argumentowała , że polskiemu prawu nie jest znana odpowiedzialność za szkodę pośrednią, a zatem poniesioną przez inne osoby niż poszkodowany, w tym w szczególności za pośrednią szkodę niemajątkową. Roszczenie o zadośćuczynienie przysługuje zdaniem strony pozwanej tylko tej osobie, przeciwko której skierowane było działanie sprawcy. W przedmiotowej sprawie czyn niedozwolony skierowany był przeciwko żonie powoda i ich synowi, którzy zmarli, a nie przeciwko powodowi, u którego śmierć żony i syna wywołała cierpienie. Stwierdzenie, że każdy kto powoduje uszkodzenie ciała, albo rozstrój zdrowia równocześnie narusza też dobra osobiste ofiary zdaniem strony pozwanej idzie zbyt daleko i powoduje absurdalne rozszerzenie granic odpowiedzialności cywilnej. Dopiero wprowadzenie art. 446 § 4 k.c przyznało najbliższym zmarłego – poszkodowanego prawo --- STRONA 3 --- dochodzenia zadośćuczynienia za własną krzywdę niemajątkową. Przepis ten jednak reguluje stosunki prawne powstałe po dacie 03 sierpnia 2008r. W związku z tym, że śmierć żony powoda miała miejsce przed tą datą przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej roszczeń powoda. W okresie poprzedzającym nowelizację kodeksu cywilnego nie było możliwości dochodzenia na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 § 1 k.c zadośćuczynienia pieniężnego za śmierć osoby bliskiej przed dniem 03 sierpnia 2008r. Strona pozwana zarzuciła, że dochodzona przez powoda tytułem zadośćuczynienia kwota 80.000 złotych jest znacznie wygórowana. Zadośćuczynienie powinno być odpowiednie, to znaczy mieć charakter kompensacyjny, przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość przy utrzymaniu jej w rozsądnych granicach odpowiadających aktualnym warunkom i stopie życiowej poszkodowanego, bez ograniczania się do przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa wobec znacznego zróżnicowania dochodów różnych grup społecznych, a także wiek poszkodowanego i czas trwania jego cierpień. Sąd ustalił co następuje: W dniu 03 listopada 1997r. w wypadku samochodowym zginęli żona powoda L. B. i syn powoda Z. B.. Samochód marki S. nr rej (...) prowadził syn powoda Z. B.. Powód i jego żona byli pasażerami . Do wypadku doszło na autostradzie (...) , w pobliżu miejscowości O., kiedy na prawidłowo jadący samochód marki S. wjechał z przeciwległego pasa ruchu samochód marki V. (...) o nr rej. (...), którym kierował K. B. (1) doprowadzając do zderzenia obydwu pojazdów. Sprawca wypadku nie zachował podczas jazdy należytej ostrożności. Powód i jego zmarła tragicznie żona tworzyli bardzo udany związek, kochali się, wspierali się , w przeszłości wspólnie wychowywali dwóch synów, z których młodszy zginął w wypadku drogowym w październiku 1992r, a starszy w wieku 31 lat w wypadku drogowym w dniu 03 listopada 1997r. razem z żoną powoda. Po śmierci żony i syna Z. powód wpadł w głęboką depresję. Izolował się od ludzi, towarzyszył mu smutek i apatia. Najtrudniejszy dla powoda czas po śmierci najbliższych mu osób trwał do 2006r. Po tym okresie zaczął wychodzić z domu i realizować się w pracy, by nie myśleć o tragedii jaka go spotkała. Korzystał z pomocy psychiatry i psychologa. Próbował ułożyć sobie życie z inną kobietą, ale mu nie wyszło, bo za bardzo kochał swoją żonę L. B.. Po tym tragicznym wypadku stał się innym człowiekiem. Jest wyrozumiały, cierpliwy i nauczył się pokory. Przetrwać ten trudny w jego życiu okres pomogła mu praca i modlitwa. Do dzisiaj zastanawia się, dlaczego on jeszcze żyje. Powód utrzymuje się z emerytury w kwocie 1500 złotych. Dowód : zeznania powoda Sprawca wypadku K. B. (1) wyrokiem Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 maja 2000r. sygn. akt II K 173/2000 został uznany za winnego tego , że w dniu 03 listopada 1997r. w okolicy miejscowości O. kierując samochodem marki V. (...) o nr rej (...) nie zachowując należytej ostrożności zjechał na przeciwny pas ruchu do swojego kierunku jazdy doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem marki S. o nr rej. (...) kierowanym przez Z. B. w wyniku czego śmierć na miejscu zdarzenia ponieśli Z. B. i L. B. , a obrażeń ciała doznał Z. F. i za to na podstawie art. 177 § 1 i 2 kk Sąd wymierzył mu karę dwóch lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby lat trzech, karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych. Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 23 maja 2000r. sygn. akt II K 173/2000 w aktach szkodowych nr (...) Kierujący pojazdem marki V. (...) o nr rej. (...) K. B. (1) ubezpieczony był w dniu zdarzenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej kierowców u pozwanego ./ niesporne/ Strona pozwana przyznała powodowi w dniu 06 października 1998r kwotę 14.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ból fizyczny oraz 35 % trwałego uszczerbku na zdrowiu i wypłaciła powodowi kwotę 5000 złotych w dniu 30 czerwca 1998r. z tytułu zgonu żony. Dalszą kwotę 10.000 z odsetkami ustawowymi od dnia 29 sierpnia 2008r złotych tytułem odszkodowania zasądził na rzecz powódki Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 30 lipca 2009r sygn. akt II Ca 327/09. --- STRONA 4 --- Dowód : wyrok Sądu Rejonowego Okręgowego w L. z dnia 30 lipca 2009r sygn. akt II Ca 327/09 w aktach szkodowych nr (...) W dniu 06 lipca 2012r. powód za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpił do (...) Zakładu (...) w B. o przyznanie mu kwoty 100.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią żony L. B. na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c. Strona pozwana otrzymała pismo powoda w dniu 11 lipca 2012r. i nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Dowód : pismo powoda z dnia 06 lipca 2012r. Śmierć żony wywołała u powoda zaburzenia adaptacyjne, przedłużoną reakcję depresyjną. Uraz psychiczny spowodował zakłócenia w sferze emocjonalno- motywacyjnej wyrażającej się niepokojem, poczuciem braku bezpieczeństwa, napięciem wywołanym każdorazowym wspomnieniem o śmierci żony, płaczliwością. Stale towarzyszył powodowi smutek, apatia , niechęć do życia, rozpacz, zaburzenia snu, trudności w koncentracji uwagi i drażliwość, wycofywanie się z relacji z ludźmi. Wypadek wywarł nieodwracalne piętno głównie na życiu osobistym powoda. Utrata żony i synów wywołała u niego ogromny ból, smutek, żal i cierpienie. Sytuacja osobista przekładała się na zły stan psychiczny powoda przejawiający się w występowaniu zaburzeń depresyjnych, poczuciem bezużyteczności i nieprzydatności. Powód przez kilka lat wymagał leczenia psychiatrycznego i psychoterapeutycznego nakierowanego na uporanie się z żałobą po stracie żony. Do dziś nie potrafi poradzić sobie emocjonalnie ze stratą najbliższej mu osoby. Zmiany te powodują długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 % Dowód : opinia biegłych K. B. (2) i B. K. k. 81 -85 Sąd zważył co następuje : Powództwo zdaniem sądu uzasadnione jest co zasady. Bezspornym w sprawie jest, że sprawcę wypadku w dacie zdarzenia łączyła ważna umowa ubezpieczenia z (...) SA . Zgodnie z art. 822 § 1 k.c przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Powód na skutek działania sprawcy wypadku doznał szkody polegającej na utracie żony. Szkoda powoda jest szkodą niemajątkową, krzywdą, która podlega naprawieniu przez zasądzenie na jego rzecz odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Ponieważ szkoda powstała na skutek działania kierującego pojazdem, za szkodę tę na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia odpowiada zakład ubezpieczeń , którego odpowiedzialność w takim wypadku ma charakter akcesoryjny i jest powiązana z odpowiedzialnością sprawcy wypadku komunikacyjnego. Zdaniem sądu nie można podzielić zarzutów strony pozwanej co do braku podstawy materialnoprawnej do uwzględnienia żądania. Judykatura i doktryna zgodnie prezentują stanowisko, iż najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 03 sierpnia 2008r. / uchwała SN III CZP 76/10 z dnia 22 października 2010r./. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty i trudno byłoby znaleźć argumenty sprzeciwiające się zaliczeniu do tego katalogu także więzi rodzinnych. Więzi rodzinne stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny i podlegają ochronie prawnej / art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.r.o /. Sąd Najwyższy argumentował, że skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci osoby zmarłej – to może nim być także więź między osobami żyjącymi. Zdaniem Sądu Najwyższego dodanie art. 446 § 4 k.c nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz jest również dokonaniem zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. argumentował Sąd Najwyższy roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Stanowisko swoje wyrażone w powyższej uchwale Sąd --- STRONA 5 --- Najwyższy podtrzymał również w wyroku z dnia 25 maja 2011r. sygn. akt I CSK 621/10. Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko strony pozwanej, iż skoro ustawodawca zdecydował o potrzebie wprowadzenia do kodeksu cywilnego nowej regulacji prawnej tj. art. 446 § 4 k.c. to należy uznać – przyjmując racjonalne działanie ustawodawcy, że zaszła potrzeba uzupełnienia luki prawnej w związku z czym nie było podstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej w stanie prawnym sprzed 03 sierpnia 2008r. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia zarówno w obowiązujących przepisach prawa, jak i w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dodanie art. 446 § 4 k.c doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania i nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu. Pogląd ten w judykaturze został utrwalony. Nie ulega wątpliwości , że po wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c podstawę dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przed dniem 03 sierpnia 2008r. w następstwie naruszenia deliktem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej stronę zainteresowaną ze zmarłym stanowi art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. Prawu polskiemu nie jest znany wyczerpujący katalog dóbr osobistych, a w świetle dorobku literatury i judykatury nie budzi wątpliwości pogląd, że podlegają ochronie dobra nie wymienione w art. 23 k.c. takie jak np. prawo do życia w rodzinie i więź emocjonalna istniejąca między członkami rodziny. Więź między małżonkami w prawidłowo funkcjonującej rodzinie zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie przewidzianej w art. 24 k.c., a spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Mając na uwadze , że w wyniku wypadku komunikacyjnego w dniu 03 listopada 1997r.doszło do śmierci żony powoda- w związku z tym , iż za działania sprawcy wypadku na podstawie zawartej z nim umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej obejmującej okres odpowiedzialności od 26 października 1997r do 25 października 1998r. odpowiada strona pozwana uzasadnionym było zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez niego krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. W doktrynie i orzecznictwie sądowym zostały wypracowane kryteria ustalania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych / art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 448 k.c./. Przy ocenie jaka suma jest w rozumieniu art. 448 k.c. odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem / krzywda /. Dla oceny tej nie jest bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobro osobiste. Sąd ma obowiązek przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziąć pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia. Oznacza to, że wysokość zadośćuczynienia nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia w tym znaczeniu, że powinna być przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa / wyrok SN z 28.09.2001 sygn. III CKN 427/00 /. Sąd Najwyższy podkreśla także, że zadośćuczynienie powinno cechować się umiarkowaną wysokością stanowiąc, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne pozostawać musi w związku z poziomem życia / wyrok SN z 10.03.2005r sygn. IV CSK 80/05/. Rola zadośćuczynienia polega na złagodzeniu skutków negatywnych doznań wynikających z doznanej krzywdy, dlatego jak wskazał Sąd Najwyższy oceniając zarówno możliwość zasądzenia jak i wysokość odpowiedniej sumy pieniężnej sąd musi wziąć pod uwagę kompensacyjny a nie represyjny charakter zadośćuczynienia / wyrok SN z 16.04.2002 sygn. V CKN 1010/00, wyrok SN z 11.10.2002r. sygn. I CKN 1032/00, wyrok SN z 27.09.2005 sygn. I CK 256/05. Nadto w wyroku z dnia 09. 02.2000 r. sygn. III CKN 582/98 Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia o której stanowi art. 445 § 1 k.c ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia. Dobro osobiste w postaci prawa do życia w rodzinie zasługuje na wzmożoną ochronę w porównaniu z innymi dobrami. Naruszenie tego dobra stanowi bowiem dalece większą dolegliwość psychiczną dla członka rodziny zmarłego, niż w przypadku innych dóbr ,a jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich. Niewątpliwie śmierć żony i syna powoda w wypadku drogowym w dniu 03 listopada 1997r., w którym poszkodowanym był także powód była traumatycznym przeżyciem dla powoda, szczególnie, że pięć lat wcześniej także w wypadku drogowym zginął młodszy syn powoda M. B., mający --- STRONA 6 --- wówczas 21 lat. Śmierć współmałżonka jest jednym z najbardziej stresujących i zaburzających emocjonalnie wydarzeń w życiu. Powód pogrążony w żałobie stanął w obliczu wielu problemów osobistych, emocjonalnych, ekonomicznych i społecznych. Związek małżeński był udany i zgodny, powód wiązał nadzieje na spokojne życie i wsparcie żony, lecz w wyniku nagłej śmierci zostało to przerwane. Powód po śmierci żony musiał nauczyć się żyć w nowej rzeczywistości. W ocenie sądu żądanie przez powoda zadośćuczynienia w kwocie 80.000 złotych jest wygórowane i nie zasługuje na uwzględnienie, tym bardziej, że powód uzyskał już od strony pozwanej zadośćuczynienie w wysokości 40.000 złotych w związku z tragiczną śmiercią w tym samym wypadku drogowym syna Z. B. na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 16 czerwca 2013r. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia w kwocie 50.000 złotych miał na uwadze nie tylko to, że finansowa rekompensata powinna służyć wyrównaniu krzywdy, jaką jest niewątpliwie gwałtowne zerwanie więzi pomiędzy powodem, a jego zmarłą żoną, ale także i to, że przestępstwo jakiego dopuścił się sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym w dniu 03 listopada 1997r zginęła żona powoda jest nieumyślne i sprawca nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W judykaturze nie jest wyrażany jednolity pogląd co do tego, od kiedy należne są odsetki od odszkodowania pieniężnego. Nurt orzecznictwa, że odsetki należą się od daty wyrokowania dotyczy tych sytuacji kiedy sąd ustala jego wysokość według cen z daty wyrokowania, co uzasadnia ich zasądzenie dopiero od tej daty. Jednakże, gdy szkoda niemajątkowa kompensowana zadośćuczynieniem istniała już w dacie wezwania do spełnienia świadczenia i w toku postępowania okaże się że istotnie należne ono było w określonej kwocie od tego dnia - odsetki powinny być zasądzone od upływu terminu do spełnienia świadczenia. Zarówno odszkodowanie jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalne po wezwaniu ubezpieczyciela przez poszkodowanego / pokrzywdzonego/ do spełnienia świadczenia odszkodowawczego / art. 455 § 1 k.c/ Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie / wyrok SN z dnia 18 lutego 2010r. II CSK 434/09. Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia / wyrok SN z dnia 17 maja 2000r. I CKN 302/00, LEX nr 52411/. Niewątpliwie zakres szkody niemajątkowej w dacie wezwania był znany, a żądanie co do wysokości uzasadnione. Jeżeli zasądzona kwota należała się powodom w dacie wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia i odpowiadała już wtedy rozmiarowi szkody niemajątkowej ustalonej według mierników wówczas istniejących usprawiedliwione jest zasądzenie odsetek od chwili jego wymagalności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011r. / I CSK 243/10 jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z art. 455 in fine k.c uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia jakie mu się należy już w tym terminie. Wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny. Jeżeli więc powód żąda od pozwanego zapłaty określonej tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od określonego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania odsetki te powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu o ile tylko w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia. Powód za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpił do (...) Zakładu (...) w B. z żądaniem wypłacenia zadośćuczynienia w kwocie 100.000 złotych na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c w dniu 06 lipca 2012 r. Strona pozwana otrzymała pismo powoda w dniu 11 lipca 2012r.i nie zajęła w sprawie żadnego stanowiska. Ubezpieczyciel w myśl art. 817 § 1 k.c obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie 30,dni licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku, w przeciwnym razie popada w opóźnienie. Mając powyższe na uwadze o odsetkach Sąd orzekł na zasadzie art. 481 § 1 k. przyjmując, że opóźnienie strony pozwanej w wypłacie powódce zadośćuczynienia trwa od 12 sierpnia 2012r. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na zasadzie art. 100 kpc w związku z § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych….. Dz. U Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami/ przy uwzględnieniu, że powód wygrał spór w 62,5%. Powód poniósł koszty postępowania w wysokości 4117 zł / 3617 wynagrodzenie pełnomocnika, 200 zł. opłata sądowa, 300 zł zaliczka na poczet opinii biegłych x 62,5 % = 2573 zł/. Na zasadzie art. 113.1 uoks sąd obciążył stronę pozwaną częścią opłaty sądowej od której powód był zwolniony w wysokości 2500 zł / 80000 x 5%x 62.5% = 2.500zł oraz częścią brakującej zaliczko na poczet opinii biegłych / 180,48 zł x 62,5 = 112,80 zł./. Nie obciążył powoda kosztami postępowania od oddalonego --- STRONA 7 --- powództwa. Niezasadne było żądanie powoda zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7800 złotych. Przedmiotowa sprawa nie należała do spraw skomplikowanych, czy nietypowych, a napisanie pozwu jest normalną czynnością wykonywaną przez pełnomocnika. Powód miał ułatwione zadanie bo występował wcześniej o zasądzenie zadośćuczynienie za krzywdy w związku ze śmiercią syna Z. B. w tym samym zdarzeniu w dniu 03 listopada 1997r.