Wyrok I C 336/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 336/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa S. Ł. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w S. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego w S. na rzecz powoda S. Ł. kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych), 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. odstępuje od obciążania powoda kosztami procesu. I C 336/10 UZASADNIENIE W pozwie skierowanym przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w S., powód S. Ł. domagał się zasądzenia od pozwanego kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za osadzenie go w nadmiernie przeludnionych celach oraz w nieludzkich i niehumanitarnych warunkach w Areszcie Śledczym w S.. W uzasadnieniu żądania powód podał, że w czasie osadzenia go w w/w Areszcie od listopada 2008 r. zostały naruszone jego dobra osobiste, w tym prawo do godności i intymności, a to z powodu warunków panujących w tej jednostce penitencjarnej tj. przeludnienie, brak wentylacji w celach, wilgoć, zagrzybienie ścian, brak zabudowanych kącików sanitarnych, zimna woda, niedogrzanie cel, poniżanie przez funkcjonariuszy służby więziennej (pozew k. 2). --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, iż niedopuszczalne jest zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz powoda z tej racji, że pozwanym jest Skarb Państwa a nie osoba fizyczna. Poza tym powód nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń i nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego, w tym bezprawności jego działania. Pozwany wskazał w jakich celach w poszczególnych okresach przebywał powód, a to: - od 25 listopada 2008 r. do 1 grudnia 2008 r w celi nr 16 oddziału II, 5 osobowej o pow. 16,65 m2, - od 1 grudnia 2008 r. do 7 września 2009 r. w celi nr 16 oddziału III, 7 osobowej o pow. 21,5 m2, - od 7 września 2009 r. do 22 września 2009 r. w celi nr 2 oddziału III, 8 osobowej o pow. 24,19 m2, - od 22 września 2009 r. o 25 września 2009 r. w celi nr 16 oddziału III, 7 osobowej celi o pow. 21,5 m2, - od 25 września 2009 r. do 21 stycznia 2010 r. w celi nr 46 oddziału IV, 10 osobowej o pow. 30,37 m2., - od 21 stycznia 2010 r. do 12 maja 2010 r. w celi nr 15 oddziału III, 7 osobowej o pow. 21,7 m2. Przyznał pozwany, że w okresie odbywania kary przez powoda w Areszcie Śledczym w S. występowało okresowe przeludnienie. Nie sposób jednak stwierdzić, czy dotyczyło ono indywidualnie powoda. Niemniej jednak o przeludnieniu był informowany Sąd Penitencjarny. Powołał też się pozwany na art. 248 kkw w brzmieniu sprzed 6 grudnia 2009 r., podając, że szczególną okolicznością jego zastosowania był fakt występowania znacznego przeludnienie w jednostkach penitencjarnych w skali kraju, ale przeludnienie to nie miało charakteru permanentnego. Odnośnie pozostałych warunków pozwany podał, że każda cela jest wyposażona w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający odpowiednie miejsce higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią temperaturę. W każdej celi znajdują się jedno lub dwa okna, które pełnią rolę wentylacji naturalnej. Urządzenia sanitarne są oddzielone o pozostałej części celi murkiem do sufitu lub do wysokości 140 cm, ewentualnie płytą pilśniową z materiałową zasłoną w miejscu drzwi. Remonty cel przeprowadzona są w zależności od potrzeb. Wyżywienie jest właściwe. W roku 1998 we wszystkich pawilonach dokonano wymiany instalacji CO, która w okresie zimowym zapewnia temperatury 20 stopni C, lub wyższe. Dodatkowo pozwany zarzucił, że przyznanie powodowi zadośćuczynienia naruszało by elementarne zasady współżycia społecznego i poczucie sprawiedliwości społecznej (odpowiedz na pozew k. 44 - 52). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód przebywał w Areszcie Śledczym w S. jako osoba skazana w okresie od dnia 25 listopada 2008 r. do 12 maja 2010 r. W trakcie pobytu w tej jednostce osadzony był w następujących celach: - od 25 listopada 2008 r. do 1 grudnia 2008 r. w celi nr 16 oddziału II, 5 osobowej o pow. 16,65 m2, w której łącznie z powodem przebywało 6 osób, - od 1 grudnia 2008 r. do 7 września 2009 r. w celi nr 16 oddziału III, 7 osobowej o pow. 21,5 m2, w której łącznie z powodem przebywało 8 osób, - od 7 września 2009 r. do 22 września 2009 r. w celi nr 2 oddziału III, 8 osobowej o pow. 24,19 m2, w której łącznie z powodem przebywało 9 osób, - od 22 września 2009 r. o 25 września 2009 r. w celi nr 16 oddziału III, 7 osobowej o pow. 21,5 m2,, w której łącznie z powodem przebywało 8 osób, --- STRONA 3 --- - od 25 września 2009 r. do 21 stycznia 2010 r. w celi nr 46 oddziału IV, 10 osobowej o pow. 30,37 m2., w której łącznie z powodem przebywało 12 osób, czasem ze względu na transporty jeden lub dwa dni w celi przebywało mniej osób, - od 21 stycznia 2010 r. do 12 maja 2010 r. w celi nr 15 oddziału III, 7 osobowej o pow. 21,7 m2., w której łącznie z powodem przebywało od 7 do 8 osób, (informacja z systemu N.. NET k. 53, zeznania powoda k. 139, zeznania świadków A. S. k. 210 -211, K. Ż. k. 211 J. S. k. 234, S. M. k. 209). W okresie osadzenia powoda w sosnowieckiej jednostce penitencjarnej, pismami z dnia 5 lutego 2009 r., 5 maja 2009 r., 5 sierpnia 2009 r., 5 listopada 2009 r., Dyrektor tej jednostki zawiadamiał Sędziego Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Katowicach, że w związku z przekroczeniem ogólnej pojemności jednostek penitencjarnych w skali kraju, podjął decyzję o umieszczeniu osadzonych w celach mieszkalnych w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2, na czas określony trzech miesięcy. Decyzje były wydawane bezpośrednio po sobie po upływie kolejnych trzech miesięcy (dowód: pisma do Sędziego penitencjarnego k. 57- 60). Jeśli chodzi o warunki panujące w poszczególnych celach, w których przebywał powód, to cela nr 16 na oddziale III posiadała kącik sanitarny zabudowany do sufitu. W celi panowała wilgoć, odchodziły farby i tynki ze ścian, nad oknem widoczny był grzyb. Z uwagi na brak miejsca nie wszyscy osadzeni mogli spożywać w tym samym czasie posiłki przy stole. W celi nr 2 na oddziale III kącik sanitarny zabudowany był parawanem z blachy do wysokości 1,5 m., wentylacji nie było w ogóle i ta cela również była zawilgocona. Obie w/w cele były słabo ogrzewane (dowód: zeznania świadka K. Ż. k. 211). W celi nr 46 kącik sanitarny był zabudowany do sufitu, ale brak poprawnie działającej wentylacji powodował, że woń z kącika przedostawała się do części mieszkalnej celi. W celi była wystarczająca liczba łóżek i szafek dla osadzonych, ale nie dla wszystkich starczało taboretów i miejsca przy stole w czasie spożywania posiłków, wobec czego niektórzy osadzeni musieli spożywać posiłki na łóżkach. Kaloryfery w celi działały słabo, ściany były wilgotne i zagrzybione (dowód: zeznania świadka A. S. k. 210 -211). W celi nr 15 podobnie jak w celi nr 46 kącik sanitarny był zabudowany w całości lecz funkcję wentylacji spełniała wykuta dziura wychodząca na celą, przez którą wydobywał się fetor. Z powodu braku miejsca nie wszyscy osadzeni mogli spożywać posiłki przy stole. W celi znajdował się czajnik i telewizor. W zimie w tej celi było zimno, była też zagrzybiona (dowód: zeznania świadków J. S. k. 234, S. M. k. 209 ). Osadzeni w Areszcie Śledczym w S. raz w tygodniu korzystają z ciepłej kąpieli w łaźni. W celi cały czas jest dostęp do bieżącej zimnej wody, jednak osadzeni mogą w celu jej podgrzania posiadać własne czajniki czy grzałki. Okna w celach są plastikowe i uchylne (dowód: zeznania świadka T. G. k. 88). Sąd zważył : Roszczenie powoda zasługiwało jedynie na częściowe uwzględnienie. Konstytucja RP chroni dobra osobiste każdego człowieka. W ustawie zasadniczej wiele przepisów wprost odnosi się do sfery dóbr osobistych człowieka. W art. 30 Konstytucji RP ustawodawca stanowi, że przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Obowiązek --- STRONA 4 --- ten powinien być realizowany przez władze publiczne przede wszystkim tam, gdzie Państwo działa w ramach imperium, realizując swoje zadania represyjnie, których wykonanie nie może prowadzić do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż wynika to z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007 roku, sygn. II CSK 269/07). W orzeczeniu z dnia 25 kwietnia 1989 roku, sygn. I CR 143/89, Sąd Najwyższy wskazał, że godność osobista jest ta sferą osobowości, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, które stanowi istotny element psychiki człowieka, kształtowane jest przez szereg okoliczności zewnętrznych. Z kolei w wyroku z dnia 28 litego 2007 roku, sygn. V CSK 431/06, Sąd Najwyższy stwierdził, że: ,,zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymogów nowożytnego państwa prawa, znajdującym wyraz w normach prawa międzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 roku Nr 38, poz. 167 i 169), głoszący, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Także art. 3 EKPCz, stanowiący, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, wprowadza obowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych godziwych i humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Łączy się z tym wynikający z art. 8 ust. 1 Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Odpowiednikami powyższych norm prawa międzynarodowego są art. 40, 41 ust. 4 i art. 47 Konstytucji wprowadzające wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Europejski Trybunał Praw Człowieka, rozpoznając sprawy dotyczące warunków odbywania kary pozbawienia wolności, uznał za obowiązek państwa dokonywanie systematycznej kontroli decyzji podejmowanych w zakładach karnych w celu zapewnienia odpowiednich warunków życia więźniów, z uwzględnieniem normalnych i uzasadnionych wymagań związanych z pozbawieniem wolności (wyrok z dnia 5 grudnia 1979 roku, skarga (...), i z dnia 12 stycznia 1995 roku, skarga (...)). Zajmując się kwestią wielkości celi, w jakiej powinni przebywać więźniowie jako elementu zapewnienia godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 9 marca 2006 roku (skarga nr (...)). Trybunał uznał za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom powierzchnię 2,8m 2 , przypadającą na osadzonego. Z kolei w orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2001 roku (skarga nr (...)) stwierdził, że przebywanie w zatłoczonej celi z nieodpowiednią wentylacją i z otwartą toaletą, brakiem możliwości uczestniczenia w zajęciach i kursach oraz korzystania z biblioteki, powoduje wzrost poczucia przygnębienia i niższości i może być oceniane jako upokarzające oraz poniżające traktowanie więźniów, stanowiące naruszenie art. 3 EKPCz. Również w orzeczeniu z dnia 6 marca 2001 roku (skarga nr (...)) uznał, że sam fakt przetrzymywania więźnia w przeludnionej celi, w niewłaściwych warunkach sanitarnych, z niewystarczającą liczbą łóżek i brakiem odpowiednich ćwiczeń fizycznych stanowi poniżające traktowanie, rodzące obowiązek wypłaty odszkodowania. Także SN w wyroku z dnia 17 marca 2010r., II CSK 486/09 ( Lex nr 599534) uznał, że nadmierne zagęszczenie celi może samo w sobie być kwalifikowane jako traktowanie niehumanitarne. Należy zatem stwierdzić, że odbywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionych celach, może stanowić przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności. Na gruncie prawa polskiego może więc uzasadniać żądanie zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 24 k.c. w związku z art. 448 k.c. jako naruszające dobra osobiste skazanego: godność i prawo do intymności. Nie ulega wątpliwości, że w czasie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w S. panowało tam przeludnienie. Wynika to bezsprzecznie z zawiadomień Dyrektor Aresztu słanych do sędziego penitencjarnego o panującym w jednostce przeludnieniu i podejmowaniu decyzji o umieszczaniu osadzonych w celach, gdzie na jednego osadzonego przypadała powierzchnia poniżej 3m2. Nie ulega również wątpliwości, że powód przebywał w przeludnionych celach, co wynika z --- STRONA 5 --- zeznań powoda oraz świadków J. S., S. M., K. Ż., A. S.. Zeznaniom powoda o panującym w celach przeludnieniu Sąd dał wiarę, ponieważ okoliczność tę potwierdziły zeznania w/w świadków, którzy przebywali z powodem w konkretnych celach. Zeznania te były zgodne z twierdzeniami powoda w zakresie w jakim wskazywały liczbę osób przebywających w poszczególnych celach. Z porównania zaś tych liczb z metrażem każdej z cel i ich nominalną pojemnością, wynika, że powód przebywał w celach, w których powierzchnia na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m2 na osobę. W celach zazwyczaj przebywała 1 lub 2 osoby powyżej nominalnej pojemności. Areszt Śledczy w S. nie przedstawił co prawda informacji o faktycznej liczbie osadzonych, którzy razem z powodem w danym okresie przebywali w celach, ograniczając się jedynie do nominalnego wskazania ilu osobowa jest dana cela. Jednakże jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, brak prowadzenia odpowiedniej ewidencji przez zakłady karne i fakt, że nie potrafią udzielić ścisłej informacji w jakim czasie i przy jakim przeludnieniu odbywał karę powód, nie może wywołać dla niego negatywnych skutków procesowych i materialnoprawnych. Niemniej jednak brak ten w niniejszej sprawie uzupełniły zeznania świadków zawnioskowanych przez powoda. Państwo wykonując swoje uprawnienia władcze w ramach imperium, wykonując zadania represyjne, nie może ograniczać praw człowieka w stopniu wyższym niż to wynika z zadań ochronnych i celu stosowanych środków. Z tego względu art. 110 § 2 k.k.w. stanowi, że powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na jednego skazanego nie może być mniejsza niż 3 m 2 , cele powinny być wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przepis art. 248 § 1 k.k.w. przewidywał jednak, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . Przepis ten dopuszczał więc w szczególnie uzasadnionych przypadkach przejściowe ograniczenie normy wynikającej z art. 110 § 2 k.k.w. Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 roku, sygn. akt SK 25/07, stracił on moc z dniem 6 grudnia 2009 roku. Jednakże art. 248 kkw jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach przewidywał możliwość umieszczenia osadzonych, na czas określony w określonych w nim warunkach. Tymczasem powód przez większość czasu osadzenia w Areszcie Śledczym w S. przebywał w celach przeludnionych. Ponadto Dyrektor Aresztu zawiadamiał sędziego penitencjarnego szablonowym pismem o podjęciu decyzji o umieszczaniu osadzonych w przeludnionych celach na okres 3 miesięcy, po którego upływie było wysyłane tożsame zawiadomienie o podjęciu tej decyzji obowiązującej kolejne trzy miesiące. Decyzja była podejmowana bezpośrednio po wygaśnięciu okresu poprzedniej. Oznacza to, że przeludnienie w pozwanej jednostce miało permanentny charakter i nie można uznać by wynikało z wyjątkowych sytuacji. Ponadto zaznaczyć należy, że o wyjątkowości umieszczania osadzonych w celach nie przekraczających 3 m2 na osobę, nie może świadczyć, to, że w całym kraju panowało przeludnienie, jak w zawiadomieniach wskazuje Dyrektor jednostki, a wręcz przeciwnie – wydaje się, że przeludnienie było zasadą, a jego brak wyjątkiem. Jeżeli chodzi o warunki panujące w celach, poza przeludnieniem, to za wiarygodne Sąd uznał zeznania świadków J. S., S. M., K. Ż., A. S. oraz zeznania powoda w zakresie w jakim wskazywali oni na ciasnotę, wilgoć, brak należytej wentylacji i fetor panujący w celach oraz kącik sanitarny zabudowany do wysokości 1,50 cm w celi nr 2. Zeznania te są logiczne, szczegółowe i konkretne, a nadto wzajemnie się uzupełniają i korespondują ze sobą. Świadkowie zgodnie wskazywali na problemy z wentylacją i panujący w celach smród. Zdaniem Sądu niezależnie od tego czy kąciki sanitarne w celach, w których powód przebywał były zabudowane czy też nie i do jakiej wysokości, to z uwagi na brak w celach prawidłowej wentylacji, twierdzenia powoda i świadków o panującym w nich fetorze należy uznać za wiarygodne. Podobnie wiarygodne, z uwagi na wyposażenie cel i panujące w nich przeludnienie, są zeznania świadków i powoda o konieczności spożywania posiłków na łóżkach z powodu braku odpowiedniej liczby miejsc przy stole. Świadkowie wskazywali też na niedogrzanie cel. Warunki takie jak wilgoć, przeludnienie, brak prawidłowo działającej wentylacji i ogrzewania sprzyjają rozwojowi grzyba, dlatego też zeznania świadków o jego występowaniu też należało uznać za wiarygodne. --- STRONA 6 --- Sąd nie dał natomiast wiary zeznaniom świadka T. G., w zakresie w jakim wskazywał on, że w okresie, w którym powód przebywał w pozwanym Areszcie nie było tam przeludnienia. Przeczą temu bowiem nie tylko zeznania świadków, którym Sąd dał wiarę, ale także zawiadomienia o podjęciu decyzji o umieszczaniu osadzonych w warunkach przeludnienia, które Dyrektor jednostki przedstawiał Sędziom penitencjarnym. Nie dał też Sąd wiary świadkowi w zakresie w jakim zeznał on, że w celach jest odpowiednia wentylacja, gdyż jak sam świadek przyznał w niektórych celach nie ma kanałów wentylacyjnych. Ponadto zeznania świadka dotyczące wentylacji, wilgoci i zagrzybienia są sprzeczne z zeznaniami wszystkich pozostałych świadków oraz z zeznaniami powoda, którym Sąd w tym zakresie dał wiarę, bowiem wzajemnie się potwierdzają i są zgodne. Wypada też zaznaczyć, że fakt dokonywania wizytacji i kontroli Aresztu nie dowodzi tego, że wentylacja jest sprawna, nie ma wilgoci czy zagrzybienia. Nie podzielił Sąd natomiast zarzutów powoda odnośnie braku ciepłej bieżącej wody w celach. Ta okoliczność, w ocenie Sądu, nie świadczy o naruszeniu dóbr osobistych powoda. Do każdej celi doprowadzona była bowiem zimna woda, z której powód mógł korzystać bez ograniczeń, a zatem był w stanie utrzymywać higienę osobistą pomimo tylko cotygodniowych ciepłych kąpieli. Ponadto jak wynika z zeznań pracownika jednostki i S. M. osadzeni mogli korzystać z własnych czajników i grzałek. Z kolei wskazane w pozwie poniżanie przez funkcjonariuszy służby więziennej nie zostało przez powoda w żaden sposób dowiedzione, nie wskazał powód też tej okoliczności w swych zeznaniach, w których przedstawiał zarzuty co do działalności jednostki penitencjarnej w S.. W wyroku z dnia 7 maja 2009 r., I ACa 247/09, (Lex nr 508523) Sąd Apelacyjny w Katowicach, powołując się na wymagania nałożone na Państwo przez art.40 i 41 ust.4 Konstytucji RP oraz art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a także zalecenia Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, zwrócił uwagę, że warunki na które uskarżają się więźniowie w przeludnionych celach nie ograniczają się do samego nieprzestrzegania metrażu. Zachodzi bowiem konieczność oceny skumulowanego efektu takich warunków jak np. złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, zła wentylacja, brak możliwości spożywania posiłków przy stole. Mając na uwadze powyższe stanowisko oraz powołane wyżej dowody, Sąd uznał, że powód był osadzony w sosnowieckiej jednostce penitencjarnej przez okres nieco ponad 13 miesięcy nie tylko w celach przeludnionych ( przeludnienie panowało do stycznia 2010 r. – zeznania powoda k. 139), ale jednocześnie przebywał w celach zawilgoconych, zagrzybionych i nieodpowiednio wentylowanych, nie zawsze zapewniających prywatności przy korzystaniu z toalety, co stanowiło przejaw poniżającego traktowania. Urządzenie ubikacji w wieloosobowej celi, w taki sposób, że jest ona oddzielona od pozostałej części pomieszczenia niewysokim przepierzeniem uniemożliwia zachowanie intymności w czasie korzystania z niej. Poza tym stanowi dodatkową dolegliwość dla pozostałych osób z uwagi na rozchodzący się fetor, do czego przyczynia się także brak odpowiedniej wentylacji, nawet wtedy, gdy kącik sanitarny jest odpowiednio zabudowany. Nadto już samo przetrzymywanie w zamkniętym pomieszczeniu stłoczonych ludzi narusza ich godność, upokarza, rodzi agresję. W ocenie Sądu poprzez osadzenie powoda w takich warunkach pozwany naruszył jego godność i prawo do intymności, a zachowanie pozwanego zarówno w świetle wyżej wskazanych przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności należy uznać za bezprawne, uzasadniające odpowiedzialność przewidzianą w art.24 i 448 k.c. Do uwzględnienia roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia o jakim mowa w art.448 kc nie było niezbędne wykazanie winy pozwanego. Zgodnie bowiem z art.417 kc w brzmieniu obowiązującym od 1.09.2004r. przesłanką odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej jest niezgodność z prawem określonego działania lub zaniechania. Ani przepis art. 417 kc ani art. 448 kc nie wymaga wykazania winy wyrządzającego szkodę. Żądane przez powoda zadośćuczynienie uznać jednak należało za zupełnie nieadekwatne do doznanej krzywdy, wygórowane i nieodpowiadające aktualnym stosunkom majątkowym społeczeństwa. Trzeba mieć bowiem na uwadze to, że powód w wyniku swojego własnego zachowania odbywa karę pozbawienia wolności, a zadośćuczynienie ma naprawić jedynie krzywdę związaną z niezgodnym z prawem zwiększeniem uciążliwości obywania tej kary. Stopień --- STRONA 7 --- nasilenia tych uciążliwości w ocenie Sądu nie był wysoki, a chociaż powód przebywał w pozwanej jednostce od 25 listopada 2008 r. do 12 maja 2010 r. to w warunkach przeludnienia spędził nieco ponad 13 miesięcy. Ponadto warunki bytowe w Areszcie Śledczym w S. są wynikiem nie tyle zaniedbań administracji tej jednostki, co rezultatem prowadzonej polityki karnej i konsekwencją braku koniecznych inwestycji w poprzednich latach, co oczywiście nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia pozwanego z odpowiedzialności. Wobec powyższego Sąd uznał, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia będzie kwota 2.000 zł i zasądził ja na podstawie w art.24 i 448 k.c. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. i art. 113 ust. 4 u.k.s.c., mając na uwadze jego sytuację życiową i materialną. Powód nadal bowiem odbywa karę pozbawienia wolności, nie pracuje, nie posiada żadnego majątku. Posiada natomiast zadłużenie alimentacyjne wobec swego małoletniego syna K. Ł.. Alimenty ustalone zostały na kwotę 200 zł miesięcznie ( k. 7-9). Zarządzenie : 1. odnotować ( urlop 16 .08 – 4.09.2011r.), 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - Prokuratorii Generalnej SP, - powodowi z pouczeniem, 3. kal. 21 dni.