Wyrok I C 327/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 327/11 _ ,fa _ _ _ |s_.1._ - '. „ - _- _ _ _ „_ _„_ .fr "_ ; " 'F -:JE-_.~ 1 .u -L›_.__`r-"_ "-a. -'“: 1-." __Ê- 'aŚf=_=?';;:;' _ lżlßl-.-`..|;',,!'.`{ Il.,'fl .-I|_'*|`"_" -'j__-.;-'- _ _ .‹- .a.'f_.-. ___»›' _ __ !:F__..,| - _5_s;r;_-__- ,lz __ ,gg I" '_ ' ' fr ="'? ' _ 'Ewą' _'_ " WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Krośnie Wydział I Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Edyta Pietraszewska Protokolantz sekr. sąd. Katarzyna Gil po rozpoznaniu na rozprawie W dniu 24 maja 2013 roku w Krośnie sprawy z powództwa S.Z. I przeciwko P.K. o ochronę dóbr osobistych I.. _ oddala powództwo ; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.560 zł (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu ; III. przyznaje od Skarbu Państwa -_ Sądu Okręgowego w Krośnie adwokatowi M.L. Wynagrodzenie W kwocie 1.918,80 zł (jeden tysiąc dziewięćset osiemnaście złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. i --- STRONA 2 --- Sygnatura akt l C 327/11 _ UZASADNIENIE wyroku z dnia 24 maja 2013 roku Powód 5.2. wniósł o nakazanie pozwanemu P.K. przeproszeniapowoda na piśmie za zawarte w opinii sporządzonej przez pozwanego z dnia 24.04.2011 r. na potrzeby komisji penitencjarnej w Zakładzie Karnym w Ł. kłamstwa, a to: podanie, że powód groził psychologowi, dyrektorowi i współosadzonym, manipulował funkcjonariuszami, stwarzał zagrożenie dla jednostki, donosił i pomawiał funkcjonariuszy służby więziennej oraz o nakazanie zamieszczenia przeprosin w aktach osobowych powoda, o nakazanie anulowania wymienionej opinii jak również o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1000 zł tytułem zadośćuczynienia i kwoty 9000 zł na cel społeczny - Dorn Małego Dziecka w C. " W uzasadnieniu pozwu podał, że pozwany jest wychowawcą w Zakładzie Ka rnym w Ł. W dniu 20.04.2011 r. pozwany sporządził opinię na potrzeby komisji penitencjarnej, która zawierała nieprawdziwe fakty dotyczące powoda. W związku z treścią tej opinii powód został zdegradowa ny do podgrupy osadzonych Rip, a co za tym idzie przeniesiony do zakładu karnego zamkniętego. Negatywne opinia o powodzie wpływa na możliwość warunkowego zwolnienia czy przepustek, a skutkiem tego jest pogorszenie się relacji z bliskimi. Naraziła powoda na zemstę funkcjonariuszy innych jednostek penitencjarnych co spowodowało u- powoda depresję. Pozwany celowo sporządził opinię takiej treści bowiem od początku -był negatywnie nastawiony do powoda za próby dochodzenia swoich praw i informowanie dyrektora ZK o nieprawidłowościach wjednostce. W toku postepowania sprecyzował, że została przez pozwanego naruszona jego godność i cześć. - .' 1. Pozwany P.K. wniósł o oddalenie powództwa. Zarzucił, że w ramach swoich obowiązków służbowych sporządził projekt opinii o powodzie, na potrzeby komisji penitencjarnej. Dane zawarte w opinii zostały oparte na notatkach służbowych sporządzonych przez powoda i innych funkcjonariuszy i odpowiadają prawdzie. Decyzję o zatwierdzeniu projektu oceny okresowej i o degradacji powoda podjęła komisja penitencjarna. Działanie pozwanego nie było bezprawne i nie naruszyło w żaden sposób dóbr osobistych powoda. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: _ Powód S.Z. odbywa karę pozbawienia wolności od 1991 roku, jej koniec przypada na 2019 rok. W Zakładzie Karnym w Ł. był osadzony od czerwca 2010 roku, przebywał w nim przez 9 miesięcy. W czasie pobytu w ZK w Ł. wychowawcą powoda był pozwany P.K.. Po osadzeniu powoda w ZK w Ł. powód trzykrotnie starał się o przedterminowe warunkowe zwolnienie oraz oprzerwy w odbywania kary. Zakład Karny sporządzał opinie o skazanym, z których wynikało że powód uprzednio dwukrotnie odbywał karę _pozbawienia wolności, a w czasie odbywania obecnie orzeczonej kary przebywał w wielu jednostkach penitencjarnych. W poprzednich zakładach karnych jego zachowanie było ._` _ ' 1 --- STRONA 3 --- zmienne, prezentował postawy roszczeniowe, manipulacyjne, odmawiał przyjmowania posiłków, kilkakrotnie nie powrócił z zezwoień na opuszczenie zakładu karnego, samowolníe oddalił się ze szpitala. Od 12.08.2000 r. nie korzystał już z żadnych zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego. Był dziewięciokrotnie karany dyscyplinarnie, ostatnio w 2005 r. W późniejszym czasie jego zachowanie nie budziło istotnych zastrzeżeń. Był też wielokrotnie nagradzany, sporządzono 140 wniosków o wymierzenie nagrody. Po przybyciu do ZK w Ł. powód zachowywał się poprawnie zarówno wobec przełożonych jak i wobec innych osadzonych, starał się o zatrudnienie. .jednocześnie w opinii wskazano, że prognoza kryminologiczno-społeczna powoda jest negatywna, powód nie dokonał przewartościowania swojej postawy, jego aktualne poprawne' zachowanie jest rezultatem przystosowania się do warunków izolacji. Sąd Okręgowy w Krośnie odmówił udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz przerw w karze, powołując się w uzasadnieniach orzeczeń na zachowania powoda w poprzednich placówkach penitencjarnych, rodzaj dokonanych przestępstw i negatywną prognozę na przyszłość (dowód: opinie ZK o skazanym, orzeczenia Sądu Okręgowego w Krośnie w aktach iii i<6w 1679/10, iii kaw 1680/10, iii i<6w 2243/10, iii i<aw 369/11, iii kaw 2195/10, iii kow 476/11 i iii i<6w 92/11). I _ W czasie odpraw penitencjarno-ochronnych w ZK w Ł., począwszy od grudnia 2010 r. wskazywano na powoda jako na skazanego, na którego należy zwrócić szczególną uwagę zewzględu na długi okres kary pozbawienia wolności, próby samouszkodzenia w przeszłości oraz skłonności do manipulowania funkcjonariuszami i innymi osadzonymi, postawę roszczeniową (dowód: protokoły odpraw penitencjarno-ochronnych k. 81-94). . _ . W grudniu 2010 roku powód otrzymał paczkę higieniczno-odzieżową, która została odesłana do nadawcy z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego ciężaru i brak nakiejonego taionu. Zgłosił się wówczas do wychowawcy P.K., z-arzucając złośliwe działanie funkcjonariuszy. Pozwany i wychowawca K.S. sporządzili z rozmowy z powodem notatki służbowe, odnotowując że powód chciał przekonać wychowawcę do możliwości nagięcia przepisów, był wzburzony (dowód: notatki k. 157, 158). W 'dniu 27 stycznia 2011 roku powód zarzucił pozwanemu, że dane osobowe powoda zawarte w aktach są nieprawidłowe, bowiem nie podano jego aktualnego adresu. Zarzucił pozwanemu, iż w opinii sporządzonej na potrzeby posiedzenia sądu w sprawie warunkowego zwolnienia, zawarł niewłaściwe dane co do adresu powoda, domagał się zmiany dokumentacji w tym zakresie, przedstawiał tę okoliczność jako dowód nękania przez funkcjonariuszy. Przy tej rozmowie była obecna również wychowawca K.S.. Pozwany sporządził z rozmowy notatkę służbową (dowód: notatka k. 159). W lutym 2011 roku pozwany sporządził kolejną notatkę, z której wynikało, że jeden ze skazanych IVLB. skarżył się na zachowanie powoda, który podporządkował sobie innych osadzonych, krytykował działanie funkcjonariuszy, pochwalał wszelkie formy sprzeciwu wobec administracji zakładu karnego (dowód: notatka k. 161). " W kwietniu 2011 roku sporządzono pięć notatek służbowych o zachowaniu się.. powoda. Pozwany wskazał, że powód w dniu 4.04.2011 r. w rozmowie z nim zarzucał, że wychowawcy celowo chcą szkodzić powodowi i przez ich działania nie został zatrudniony, ani też nie udzielono mu warunkowego przedterminowego zwolnienia. W dniu 13.04.2011 r. pozwany odnotował, że od innych skazanych uzyskał informacje o tym, iż powód namawia innych skazanych do pisania skarg na nieodpowiednie traktowanie przez funkcjonariuszy. O takiej postawie powoda poinformowała _ ` _ 2 --- STRONA 4 --- również K.S. w notatce z dnia 7 kwietnia 2011 r. Psycholog D.K. w dniu 11.04.2011 r. sporządziła notatkę o zachowaniu powoda w czasie jego spotkań z psychologiem. Podała, że powód poinformował ją, że umieści w internecie nagranie kompromitujące ją i wychowawcę R.B., nie precyzując co miałoby znależć się na takim nagraniu. Uważał, że psycholog załatwiła innemu skazanemu S.R. warunkowe zwolnienie. Twierdził, że „odpuści” jeżeli pomoże mu załatwić pracę albo warunkowe zwolnienie, zarzucał, że psycholog niewłaściwie opiekuje się takimi skazanymi jak on. Nazwał wychowawcę swoim największym wrogiem, a dyrektora placówki oszustem, bowiem nie wywiązał się z obietnic zatrudnienia powoda na strzelnicy. Domagał się spotkania przy udziale wychowawcy i dyrektora, by sprecyzować jak ma wyglądać jego dalszy pobyt w zakładzie karnym, w przeciwnym razie ,,zrobi to co kiedyś zrobił”. Na pytania psychologa co ma na myśli, ze śmiechem stwierdził, ze może na początek powyrywa aparaty samoinkasujące. W dniu 18.04.2011 r. wychowawca R.B. odnotował, że z rozmowy ze skazanym M.W. dowiedział się o wypowiedziach powoda, iż załatwi funkcjonariuszy, że ma kompromitujące nagranie psychologa i wychowawcy R.B. (dowód: notatki służbowe k. 154-162). _x W dniu 20 kwietnia 2011 roku pozwany P.K. sporządzíł projekt oceny okresowej powoda. W projekcie tym podał, że powód jest osobą o dużym poziomie demoralizacji. Uprzednio dwukrotnie odbywał karę pozbawienia wolności, a odbywanie obecnie orzeczonej kary rozpoczął w czerwcu 1991 r. Przebywał w wielu palcówkach penitencjarnych, w których jego zachowanie było zmienne. Przejawiał postawy roszczeniowe, manipulacyjne, kilkakrotnie nie powrócił z udzielonych zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego, samowolníe oddalił się ze szpitala. Ostatni raz nie powrócił do zakładu karnego 16.11.1999 r., został ujęty 12.08.2000 r. i od tej pory nie korzystałjuż z zezwoleń na opuszczenie zakładu karnego. W czasie gdy przebywał poza zakładem karnym dopuszczał się kolejnych przestępstw. Dziesięciokrotnie był karany dyscyplinarnie m.in. za posiadanie telefonu komórkowego i dokonywanie samouszkodzeń. W styczniu 2006 roku oskarżył funkcjonariusza AŚ w Katowicach o dostarczanie narkotyków osadzonym, usiłował wymuszać pozytywne dla siebie decyzje, manipulować przełożonymi. Był też wielokrotnie nagradzany za przestrzeganie porządku wewnętrznego, dbałość o prządek w miejscu zakwaterowania, udział w konkursach. W ZK w Ł. zachowanie powoda początkowo było poprawne, był kilkakrotnie nagradzany za udział w konkursach wiedzy. Dwukrotnie wnioskowano o ukaranie za nieprzestrzeganie porządku wewnętrznego. Ma długi staż więzienny, jest dobrze zorientowany w realiach środowiska, jego poprawne formalnie zachowanie wynika w dużej mierze z kalkulacji uzyskania możliwych korzyści. Powoda zakwalifikowano do kategorii skazanych wymagających wzmożonych działań penitencjarno- ochronnych, w czasie odpraw wielokrotnie omawiano postawę powoda, wskazywano wówczas na próby manipulacji funkcjonariuszami i innymi skazanymi, roszczeniowość. W kwietniu określono postawę skazanego jako destrukcyjną dla bezpieczeństwa jednostki, głos w tej sprawie zabierało wielu funkcjonariuszy. Powód wielokrotnie domagał się decyzji korzystnych dla niego, uważał że zasługuje na udział w zajęciach poza zakładem karnym i na pracę. Okazywał negatywne nastawienie do funkcjonariuszy, doszukuje się spisków, zarzuca złośliwe działania jak w przypadku odesłania paczki higieniczno-odzieżowej. Oskarżał przełożonych o kłamstwa, stwierdził że dyrektor jest oszustem, a wychowawca jego największym wrogiem. Przy innych osadzonych krytykował działania przełożonych, kwestionował ich kompetencje, pochwalał formy sprzeciwu wobec nich, czym wpływał na atmosferę w jednostce. Odgrażał się, że „załatwi” funkcjonariuszy, że ma na ich temat materiały. Jest osobą skłonną do dominacji, narzuca wolę innym osadzonym. W dniu 11 kwietnia 2011 r. powód szantażował psychologa, tym że ujawni kompromitujące materialy, zarzucał że psycholog wraz z _ I ` 3 --- STRONA 5 --- wychowawcą załatwili innemu skazanemu warunkowe zwolnienie, szkalował dyrektora i innego wychowawcę, zagroził zniszczeniem aparatów samoinkasujących. Opisane zachowanie powoda ma negatywny wpływ na atmosferę wychowawczą, może prowokować innych osadzonych do naruszania porządku w jednostce, może demoralizować pozostałych skazanych. Powyższe okoliczności uzasadniają wniosek o zmianę podgrupy klasyfikacyjnej na R-1/p i skierowanie powoda do dalszego odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkniętego. _ W dniu 20 kwietnia 2011 roku odbyło się posiedzenie komisji penitencjarnej, na którym zatwierdzone projekt oceny okresowej powoda i dokonano zmiany podgrupy klasyfikacyjnej zgodnie z wnioskiem pozwanego. Powód po zakończeniu posiedzenia komisji powiedział pozwanemu, że spotkają się w sądzie i nazwał go bydlakiem (dowód: projekt oceny okresowej wraz z notatką o zachowaniu powoda k. 280). Na skutek decyzji komisji penítencjarnej powód został przetransportowany do Zakładu KarnegowR. r _ W związku ze skargą 5.2. na nieprawidłowości występujące w Zakładzie Karnym w Ł. i łamanie prawa przez funkcjonariuszy przeprowadzona została wízytacja ZK przez Sąd Okręgowy w Krośnie, Wydział Penitencjarny. Wizytator ustalił, że zarzuty skarżącego dotyczące nieetycznego postepowania funkcjonariuszy P.K., R.B. i psychologa D.K. polegającego na udzielaniu osobom nieuprawnionym informacji o sytuacji osobistej skazanych nie znalazły potwierdzenia. Skarżący nie przedstawił na poparcie zarzutów żadnego dowodu, pomimo iż w skardze stwierdził, że posiada stosowne nagrania, słuchany w tej sprawie nie potrafił przytoczyć żadnego konkretnego zdarzenia związanego z okolicznościami opisanymi w skardze. Skarżący, ani inni skazani, nie zgłaszali tego rodzaju problemów sędziemu penitencjarnemu, pomimo odbywania rozmów bez obecności funkcjonariuszy zakładu karnego. Nie znalazły również potwierdzenia zarzuty skarżącego o lepszym traktowaniu przez administrację zakładu karnego skazanych alkoholików i narkomanów oraz dotyczące udziału funkcjonariuszy w sfałszowaniu koperty, która miała stanowić podstawę udzielenia innemu skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia. (dowód: akta ill Pen 305/11). Sąd dokonał powyższych ustaleń w oparciu o wymienione wyżej dokumenty, a nadto w oparciu o zeznania świadków D.K. (k. 139 i 199), R.B. (k. 140 i 199), IVLG. (k. 183), R.S. (k. 185), K.S. (k. 186) oraz zeznania pozwanego (k. 199). Zeznania świadków i pozwanego potwierdzają dane zawarte w notatkach służbowych i projekcie oceny okresowej. Sąd uznał je za wiarygodne, poparte dokumentami, w tym również protokołem wizytacji sporządzonym przez sędziego penitencjarnego w związku ze skargami powoda. "Sąd oddalił wnioski-dowodowe zgłoszone przez powoda o przesłuchanie świadków A.W., A.W., W.G., P.C., IVLW., M.B. i K.R.. Obowiązek podania adresów świadków obciąża powoda, jednakże sąd uwzględniając trudności jakie może napotkać powód zwrócił się z urzędu do jednostki penitencjarnej o podanie aktualnego miejsca pobytu świadków, jednakże bez rezultatu, bowiem dane wskazane przez powoda okazały się niewystarczające dla identyfikacji tych osób, Wobec powyższego przeprowadzenie dowodu okazało się niemożliwe. Powód w trakcie składania zeznań na rozprawie (k.199) sprecyzował, że świadek W.G. miał złożyć zeznania na okoliczność treści pisma sporządzon_ego przez świadka, złożonego przez powoda do akt (k. 182). W piśmie tym W.G. podał, że w dniu 20'kwietnia 2011 roku był świadkiem, że S.Z. i inny skazany byli nakłaniani do napisania oświadczeń, w zamian za co nie zostaną zdegradowani. Świadek A.W. miał potwierdzić, że pozwany 4 --- STRONA 6 --- lepiej traktował grypsujących i nie wyciągał wobec nich konsekwencji za zastraszanie świadka. Sąd uznał, że okoliczności o których mieli zeznawać świadkowie nie mają istotnego związku ze sprawą, bowiem zdarzenie w którym miał uczestniczyć W.G. miało miejsce po sporządzeniu projektu oceny okresowej, stanowiącej przedmiot sprawy, a zeznania A.W. nie mają związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda. Nawet potwierdzenie przez świadków tych okoliczności nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, której przedmiotem jest ustalenie czy pozwany w projekcie oceny okresowej dopuścił-się naruszenia dóbr osobistych powoda. Z tych samych względów sąd nie uwzględnił wniosków powoda o przeprowadzenie dowodu z informacji CBŚ czy książki wyjść do pracy prowadzonej w Zakładzie Karnym w Ł. _ ` Zeznania powoda sąd uznał za niewiarygodne, zawierające jedynie subiektywne przekonanie powoda o spisku funkcjonariuszy przeciwkoniemu i fałszowaniu faktów opisanych w notatkach służbowych. Należy zwrócić przy tym uwagę na fakt, że zarzuty powoda były już uprzednio badane przez wizytatora - sędziego penitencjarnego i żaden z nich nie znalazł potwierdzenia. Również w toku wizytacji powód nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów dla poparcia swoich twierdzeń. Sąd uznał, że twierdzenia powoda o naruszeniu 'jego dóbr osobistych przez zawarcie w projekcie oceny okresowej sporządzonej przez pozwanego określeń, że powód groził psychologowi, dyrektorowi i innym współosadzonym, manipulował funkcjonariuszami służby więziennej, stwarzał zagrożenie dla jednostki i pomawíał funkcjonariuszy jest bezzasadne. Pozwany jako funkcjonariusz Zakładu Karnego, wychowawca oddziału na którym przebywał powód, miał obowiązek sporządzenia projektu oceny okresowej, zgodnie z zakresem czynności (k.42). Działanie pozwanego w ramach jego uprawnień i obowiązków nie może zostać uznane za bezprawne, chyba że w procesie zostałoby wykazane, że świadomie podał nieprawdziwe dane o powodzie, użył w odniesieniu do osoby powoda określeń obraźliwych, nie związanych z dokonywaną czynnością i jej celem. W toku niniejszego postepowania powód nie wykazał, by zawarcie w projekcie oceny okresowej sformułowanie, że powód szantażował psychologa umieszczeniem w internecie nagrania kompromitującego innego wychowawcę było nieprawdziwe. Pozwany oparł się w tym zakresie na danych zawartych w notatce służbowej psychologa D.K. i miał obowiązek zamieszczenia danych wynikających z tej notatki w projekcie oceny okresowej. Zeznania świadka D.K. potwierdzają opisane przez pozwanego zdarzenie. W notatce służbowej nie zawarto informacji, że powód groził dyrektorowi jednostki, ale że szkalował dyrektora. Informacja ta została oparta na notatce służbowej R.B. i D.K. o nazwaniu przez powoda dyrektora oszustem _ Podobnie informacja o próbach podporządkowania sobie innych osadzonych i namawianiu ich do- pisania skarg na funkcjonariuszy została oparta na notatkach służbowych sporządzonych przez pozwanego i l<.S. Zarzuty o roszczeniowej postawie powoda zostały uzasadnione okolicznościami związanymi z domaganiem się przez powoda zatrudnienia poza zakładem (notatki służbowe -D.K. i pozwanego) i nagięcia przepisów dotyczących paczki żywnościowej. Pozwany na uzasadnienie swoich twierdzeń przytoczył w projekcie oceny również dane o zachowaniu się powoda w poprzednich placówkach penitencjarnych, zebrane na podstawie opinii o powodzie sporządzanych przez funkcjonariuszy tych placówek. Powód składając zeznania za przeczał wszystkim tym okolicznościom, jednakże z materiału dowodowego zebranego w sprawie w żaden sposób nie wynika, ." by chociaż uprawdopodobnił swoje stanowisko. Jest nieprawdą, że powód miał zawsze dobrą opinię w zakładach karnych, o czym świadczą jednoznacznie opinie z innych jednostek, w których również pojawiają się informacje o roszczeniowej postawie powoda i próbach manipulowania funkcjonariuszami. ' I 5 --- STRONA 7 --- ` Z powyższych okoliczności wynika, że działania pozwanego nie były bezprawne, ocena powoda opierała się na danych zebranych z akt osobowych powoda i notatkach służbowych pozwanego i innych funkcjonariuszy. Pozwany miał podstawy do sformułowania negatywnej opinii o powodzie, nie zostało wykazane by celowo podawał o nim nieprawdziwe, naruszające jego godność lub cześć, pozytywny wizerunek dane. W związku z tym nie ma podstaw do przyjęcia, by powodowi przysługiwało roszczenie określone w art. 24 k.c. i powództwo podlega odda|eniu_ jako bezzasadne. - Zgodnie z art. 98 k.p.c. sąd obciążył powoda kosztami postępowania poniesionymi przez pozwanego w wysokości 1560 zł, na które składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł od roszczenia niemajątkowego i w kwocie 1200 zł od roszczenia majątkowego, zgodnie z § 6 i § 11 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zgodnie z § 19 wymienionego rozporządzenia sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu dla powoda, koszty zastępstwa procesowego, obliczone zgodnie z § 6 i § 11, powiększone o podatek VAT. 6