Wyrok I C 321/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakow

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 321/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko Protokolant st. sekr. sądowy Danuta Sowa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2012 r. w Krakowie sprawy z powództwa B… J… przeciwko R… G… o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki B… J… na rzecz pozwanego R… G… kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 321/11 Uzasadnienie Wyroku z dnia 13.02.2011r. Powódka B… J… wystąpiła przeciwko R… G… z pozwem o nakazanie pozwanemu przeproszenia powódki, zaniechanie działań naruszających jej dobre imię, zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienie w kwocie 1000 zł. oraz o zasądzenie kwoty 10000 zł na cel społeczny. W uzasadnieniu wskazała, że pozwany w przesłanych do niej mailach naruszył jej dobre imię, cześć i godność osobistą. W szczególności pozwany zarzucił jej, że „sfabrykowała” dokumenty. Treść e-maila zawiera sugestie, że jej rodzaj działania (fałszowanie dokumentów) stanowią jej „metodę działania w interesach” Treść zawiera wprost pomówienie „Zanim sfabrykuje Pani jeszcze inne dokumenty i mój podpis (…)”. Sformułowanie „jeszcze inne” sugeruje, że fałszerstwo uprzednio zostało już dokonane. Pozwany groził jej zainicjowaniem procesu karnego co miało skłonić powódkę do zwrotu zaliczki i zaniechania dochodzenia roszczeń. Ponadto pozwany zapowiadał rozpowszechniania informacji godzących w dobre imię powódki „Wynająłem bilboard w Państwa sąsiedztwie, moja reklama Państwu nie zaszkodzi, bo macie wielu klientów. Nie wiem tylko czy przypadnie do gustu Pani zarządowi”. To też miało wywierać presję na powódkę, a wzmocnieniem tego miał być kolejny e-mail „do grona „sympatyków” perforacji dołączył horn projekt (nie musialem daleko szukac) ps. do rozprawy mamy troche czasu to i lista zapewne się wydluzy”. Powódka w swym działaniu kieruje się uczciwością, rzetelnością kupiecką i poszanowaniem zasad współżycia społecznego. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu wskazał, że zawarł umowę z powódką. Był poirytowany nieprawidłowym zrealizowaniem umowy przez powódkę. Dlatego wysłał do powódki e-maila. Nie narusza on dóbr osobistych powódki. Ponadto powódka w sposób nie uzasadniony utożsamia sferę własnych dóbr z dobrami spółki. Wskazał również, że roszczenia powódki są nieadekwatne. --- STRONA 3 --- Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany zawarł z P…– b… p… spółka z o.o. w K…umowę na zakup blachy. W imieniu spółki P…działała powódka B… J…. Przy zamówieniu pozwany rozmawiał z powódką, która występowała w imieniu spółki P… . Pozwany złożył 22.10.2010r. zamówienie, ale nie została wpisana cena. Cena jednostkowa nie została również wpisana na fakturze zaliczkowej z dnia 22.10.2010r. Zamówienie zostało podpisane przez pozwanego. W późniejszym okresie tj. 8.11.2010r. powódka wykonała wycenę i wpisała cenę 95 zł. na zamówieniu z dnia 22.10.2010r., które wcześniej było podpisane przez pozwanego. W tym dniu wystawiono również fakturę z ceną jednostkową 95zł. Dowód: Zamówienie z dnia 22.10.2010r. k.14-15 Faktura z dnia 22.10.2010r. k.16 Faktura z dnia 8.11.2010r. k.17 Zeznania powódki B… J… k.104-106 Pomiędzy stronami istnieje spór co do tego czy powódka uprawniona była do uzupełnienia ceny. Powódka twierdzi, że wpisanie przez nią ceny było wynikiem wcześniejszych uzgodnień. Chodziło o ustalenie rabatów. Cena podstawowa była znana, a powódka miała zastosować rabaty i wtedy wpisać cenę. Cena miała być niższa niż cena podstawowa. Pozwany twierdzi, że powódka nie była uprawniona do wpisywania ceny i cena nie była ustalona. Ponadto pomiędzy stronami istnieje spór co do zgodności towaru ze złożonym zamówieniem przez pozwanego. Dowód: Faktura z dnia 22.10.2010r. k.16 Faktura z dnia 8.11.2010r. k.17 Treść e-maili k.20-24 Zeznania świadka J… J… k.94-96 Zeznania świadka Ł… L… k.96-97 Zeznania powódki B… J… k.104-106 --- STRONA 4 --- W dniu 10.11.2010r. powód przesłał do spółki P… e-maila, w którym poinformował, że wykonane zlecenie „rażąco” odbiega od zamawianych wcześniej elementów i zwrócił się o korektę faktury i zwrot zaliczki. Tego samego dnia pozwany otrzymał odpowiedź, że zamówienie zostało wykonane prawidłowo i zwrócono się do pozwanego o odbiór towaru i zapłatę ceny. E-mail został podpisany przez powódkę jej imieniem i nazwiskiem. Tego samego dnia pozwany odpowiedział powódce, że nie możemy mówić o zleceniu skoro do dziś nie została ustalona cena. Wspomniał, że proponował ugodowe załatwienie sporu, ale powódka mu tylko groziła i wykrzykiwała. Zarzucił powódce, że pierwsze zlecenie też wykonała wg. własnego uznania, ale potraktował to jako nieporozumienie i pokrył koszty. Tego samego dnia powódka odpowiedział, że zachowanie pozwanego jest skandaliczne, że cena została ustalona, a ona oddaje sprawę do Kancelarii, wskazała, że spotkamy się w sądzie. Tego samego dnia w odpowiedzi na tego e-maila pozwany wezwał do zwrotu zaliczki. Ponownie zarzucił powódce niewłaściwe wykonanie zlecenia. Napisał również „Znając Pani metody funkcjonowania w interesach cena jest już na zleceniu. Jednak jak Pani wyjaśni fakt, że cena z wyceny robionej 8.11 jest na zleceniu z 20.10 i nie ma jej na fakturze zaliczkowej, przecież wg. Pani była ustalona? Zanim sfabrykuje Pani jeszcze inne dokumenty i mój podpis proszę pamiętać, że do tej pory w naszym sporze ma zastosowanie jedynie dekalog i kc, a nie kk. Zgubiła Panią rutyna, a może buta czy ignorancja. Taka kombinacja cech charakteru może Panią zaprowadzić za kraty.” Napisał również „Wynająłem bilboard w Państwa sąsiedztwie, moja reklama Państwu nie zaszkodzi, bo macie wielu klientów. Nie wiem tylko czy przypadnie do gustu Pani zarządowi”. W dniu 25 listopada 2010r. pozwany przesłał e-maila: „do grona „sympatyków” perforacji dołączył horn projekt (nie musialem daleko szukac) ps. do rozprawy mamy troche czasu to i lista zapewne się wydluzy”. dowód: treść e-maili k.20-25 W okresie kiedy były wysyłane maile strony rozmawiały również telefonicznie. E-maile przesyłane były na adres e-mail spółki P… , na zasadzie „odpowiedz”, z wyjątkiem ostatniego. Potencjalnie do tych wiadomości dostęp mają wszyscy pracownicy spółki. Przedmiotowe maile odebrała powódka. Ich treść poznał tylko jej brat, ponieważ powódka pokazała mu je. --- STRONA 5 --- W okolicach działalności spółki P… nie pojawił się żaden bilboard. Spółkę p… założyła powódka razem z bratem J… J… i oni ją prowadzą cały czas od momentu powstania spółki. Powódka utożsamia się ze spółką P… . Otrzymane e-maile wywołały stres i zdenerwowanie u powódki. Zrobiło się jej słabo. Dowód: bilingi z rozmów k.63-64, 83 e-maile k. k.20-25 Zeznania świadka J… J… k.94-96 Zeznania powódki B… J… k.104-106 Ocena dowodów: Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w części w której zeznała, że korespondencja z pozwanym spowodowała, że ma 60% siwych włosów oraz że spowodowało to u niej wzrost ciśnienia i dlatego od tego czasu bierze lek na nadciśnienie „captoril”. Aby odpowiedzieć na pytanie co jest przyczyną siwienia włosów oraz co jest przyczyną wzrostu ciśnienia oraz czy w przedmiotowej sprawie otrzymane e-maile wywołały takie skutki trzeba posiadać wiedzę specjalistyczną. Zmiany fizjologiczne jak i patologiczne w organizmie człowieka są bardzo skomplikowane i często zależą od bardzo wielu czynników. Wiele zmian do końca nie jest poznanych. W przedmiotowej sprawie powódka nie składała wniosku o przeprowadzenie dowodów w tym zakresie. Z tych też względów sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w tej części. Część zeznań powódki dotyczy ocen i w tym zakresie sąd pominął jej zeznania, ponieważ zeznania mają znaczenie tylko dla ustalenia faktów, a nie ich oceny. Sąd również nie ustalał czy rzeczywiście powódka była uprawniona do wpisania ceny, ponieważ nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W pozostałym zakresie sąd dał wiarę zeznaniom powódki, ponieważ są spójne i logiczne, a ponadto znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. --- STRONA 6 --- Sąd dał wiarę dokumentom zgromadzonym w sprawie albowiem ich prawdziwość nie była kwestionowana, z tym zastrzeżeniem, że cenę na zamówieniu dopisała powódka. Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego, albowiem nie stawił się na rozprawę, mimo pouczenia go o obowiązku stawiennictwa pod rygorem pominięcia dowodu z jego przesłuchania. Przedłożone zwolnienie lekarskie nie pochodziło od lekarza sądowego, a więc nie mogło doprowadzić do usprawiedliwienia jego nieobecności. Sąd zważył co następuje. Roszczenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jak wynika zatem z tych przepisów przesłanką do żądania ochrony dóbr osobistych jest fakt naruszenia dóbr lub ich zagrożenie, a ponadto naruszenie tych dóbr lub ich zagrożenie musi być bezprawne. Należy również zaznaczyć, że ocena naruszenia dobra osobistego dokonywana jest według kryteriów obiektywnych, a nie według subiektywnych odczuć osoby pokrzywdzonej. Przy tej ocenie uwzględnia się okoliczności w jakich doszło do zdarzenia będącego podstawą sporu. Zatem w przedmiotowej sprawie sąd musiał dokonać oceny czy użyte w e-mailach --- STRONA 7 --- sformułowania naruszałyby dobra osobiste przeciętnej osoby zarządzającej spółką w sytuacji gdy doszło do sporu co do sposobu wykonania umowy. W przedmiotowej sprawie nie doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powódki. Powódka naruszenia dóbr upatruje m.in. w sformułowaniu „Wynająłem bilboard w Państwa sąsiedztwie, moja reklama Państwu nie zaszkodzi, bo macie wielu klientów. Nie wiem tylko czy przypadnie do gustu Pani zarządowi” oraz w sformułowaniu „do grona „sympatyków” perforacji dołączył horn projekt (nie musialem daleko szukac) ps. do rozprawy mamy troche czasu to i lista zapewne się wydluzy”. Te sformułowania odnoszą się jednak nie do powódki lecz do spółki P… , która ma formę organizacyjną jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc jest to spółka kapitałowa. Okoliczność, że powódka założyła ją, że prowadzi ją od 11 lat i że się z nią identyfikuje pozostaje bez znaczenia. Istota i charakter dóbr osobistych polega na tym, że przynależą one do konkretnej osoby prawnej lub fizycznej i nie mogą być one przenoszone na inny podmiot. Zatem ewentualne naruszenie dóbr osobistych osoby prawnej nie może być traktowane jako naruszenie dóbr osobistych założyciela tej osoby prawnej i osoby która się z nią identyfikuje. Obiektywnie są to dwa odrębne podmioty. Niezależnie od tego należy wskazać, że żadne z użytych sformułowań i ich kontekst nie narusza dóbr osobistych powódki. Pozwany pisze o wynajęciu bilboardu. W tym przypadku można mówić nie o naruszeniu jakichś dóbr tylko o zagrożeniu. Należy jednak podkreślić, że z samej treści nie sposób wyciągnąć wniosku o realnym zagrożeniu. Pozwany pisze, że „moja reklama Państwu nie zaszkodzi, bo macie wielu klientów”. Fakt, że ta reklama może nie przypaść do gustu nie świadczy jednak, że będzie zagrażać dobrom osobistym. Gust jest rzeczą bardzo subiektywną i coś co nie przypada do gustu nie oznacza, że od razu narusza dobra osobiste. Również drugie sformułowanie o „gronie sympatyków” nie narusza w żaden sposób dóbr osobistych. Sam fakt, że ktoś kogoś nie lubi i że takich osób jest więcej nie oznacza, że od razu narusza się czyjeś dobra. W tym e-mailu nie ma żadnego sformułowania z którego by wynikało, że pozwany zamierza podjąć jakiekolwiek działania mające na celu naruszanie dóbr osobistych. --- STRONA 8 --- Również pozostałe sformułowania, które były kierowane już do powódki i które ewentualnie można rozpatrywać jako zdarzenia potencjalnie naruszające dobra osobiste powódki ich nie naruszają. W sformułowaniu „Znając Pani metody funkcjonowania w interesach cena jest już na zleceniu. Jednak jak Pani wyjaśni fakt, że cena z wyceny robionej 8.11 jest na zleceniu z 20.10 i nie ma jej na fakturze zaliczkowej, przecież wg. Pani była ustalona? Zanim sfabrykuje Pani jeszcze inne dokumenty i mój podpis proszę pamiętać, że do tej pory w naszym sporze ma zastosowanie jedynie dekalog i kc, a nie kk. Zgubiła Panią rutyna, a może buta czy ignorancja. Taka kombinacja cech charakteru może Panią zaprowadzić za kraty.” nie sposób dopatrzyć się naruszenia dóbr osobistych powódki. Pozwany wprawdzie pisze o sfabrykowaniu dokumentów i podrobieniu podpisu, ale jest tutaj użyty czas przyszły. Natomiast pozwany opisuje z czego wywodzi takie wnioski, a więc z faktów dotyczących wpisywania ceny. Oczywiście pomiędzy stronami jest spór co do tego czy powódka była do tego uprawniona czy nie, ale fakt pozostaje faktem, że sekwencja zdarzeń była taka jak opisał to pozwany. I to jest jego opinia. Z tego sformułowania nie sposób wyciągnąć wniosku, że pozwany groził powódce procesem karnym. Jeżeli przyjmiemy, że jednak doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki to nie ma jednak spełnionej przesłanki bezprawności działania pozwanego. Cała korespondencja pomiędzy powódką i pozwanym związana była ze sporem co do jakości i parametrów towaru, który zobowiązała się dostarczyć spółka P… , którą reprezentowała powódka oraz ustaleń co do ceny. Cała korespondencja pozostaje w adekwatnym związku z tym sporem. Strona umowy ma prawo kwestionować sposób wykonania umowy przez dugą stronę i ma prawo do innej interpretacji umowy oraz poczynionych ustaleń. Ma prawo kwestionować rzetelność drugiej strony umowy. Korespondencja toczyła się pomiędzy powódką i pozwanym i nie była dostępna osobom trzecim. Okoliczność, że e-maile były przesyłane na adres mailowy spółki pozostaje bez znaczenia. To powódka zainicjowała korespondencję z tego adresu, a pozwany na niego odpowiadał. Jedynie ostatni mail nie był odpowiedzią, ale był przesłany na ten sam adres co poprzednie. Faktycznie treść maili poznała jedynie powódka i jej brat, przy czym brat poznał ich treść tylko dlatego, że powódka mu je pokazała. Sąd ustalił i przyjął, że nie doszło do grożenia powódce procesem karnym, ale nawet gdyby przyjąć iż rzeczywiście do takich gróźb doszło to należy podnieść, że zawiadomienie prokuratury czy też policji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa jest to prawnie dopuszczalna forma obrony praw i „grożenie” komuś procesem karnym nie jest --- STRONA 9 --- bezprawnym działaniem. Należy również podnieść, że pozwany wskazywał na okoliczności, które jego zdaniem stanowią przestępstwo i pismo to skierowane było tylko i wyłącznie do powódki. To, że jego treść poznał brat powódki było zależne tylko i wyłącznie od woli powódki. W końcu należy dodać, że nawet gdyby przyjąć, że rzeczywiście doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powódki to i tak jej roszczenia są wygórowane i nie są adekwatne do stanu faktycznego. Wystarczającym roszczeniem byłoby żądanie przeproszenia. Pozwany kierował pisma tylko do powódki, były to pisma związane ze sporem na tle treści i wykonania umowy, a więc forma przeprosin byłaby wystarczająca. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art.98 kpc. Skoro powódka przegrała proces to powinna pokryć poniesione przez pozwanego koszty. W skład tych kosztów wchodzi wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego - 360 zł i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.