§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 321/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Kra

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 321/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Ewa Olszewska Protokolant: st. sekr. sądowy Renata Dragan po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. w Krakowie sprawy z powództwa S… M… (M…) przeciwko T… M… (M…), I… M… o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. przyznaje radcy prawnemu J… M… – Kancelaria Prawna w K… wynagrodzenie w kwocie 610 (sześćset dziesięć) złotych plus 22% podatku VAT za udzielenie powodowi nieopłaconej pomocy prawnej i poleca wypłacić tę kwotę od Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Krakowie. --- STRONA 2 --- Uzasadnienie wyroku z dnia 15 listopada 2010 r. Powód – S… M… w sprecyzowanym żądaniu pozwu (k. 88) wniósł o: 1. zobowiązanie pozwanych do zaniechania dokonywania działań bezprawnych naruszających dobra osobiste powoda, 2. zobowiązanie pozwanych T… M… i I … M… do złożenia oświadczenia następującej treści: „ Przepraszamy S… M… za to, że w piśmie z dnia 23 lutego 2009 roku, skierowanym do Wójta Gniny L… , uznaliśmy S… M… za niezrównoważonego psychicznie oraz za pomówienie że znęcał się psychicznie nad matką A… M… i znęca się psychicznie nad swoim bratem K… . Nadto T… M… przeprasza S… M… za naruszenie godności osobistej S… poprzez kierowanie wobec niego obelżywych wypowiedzi ”. 3. zobowiązanie pozwanych do ogłoszenia w/w oświadczenia w Dzienniku Polskim i na tablicy głównej ogłoszeń w Gminie L…, 4. zasądzenie od pozwanych zadośćuczynienia w wysokości 5.000 zł na cele statutowe Szkoły Podstawowej w L…. Na uzasadnienie roszczeń podał, iż powód i pozwani mieszkają w dwóch różnych domach w L… , ale posadowionych na jednej nieruchomości – działce nr … . Nieuregulowane stosunki własnościowe i faktyczne pomiędzy stronami są jednym ze źródeł agresywnego zachowania pozwanych wobec S… M… . Innymi powodami są cechy charakterologiczne pozwanego T… M… . W dniu 9 czerwca 2010 r. pozwany nazwał powoda „ ch… ”, „ b… ”, „ w… ” i innymi obraźliwymi słowami oraz kierował wobec niego groźby o zabiciu go widłami oraz „ że urwie mu łeb bo jest chory psychicznie ”. Powód jest świadom konieczności uregulowania tych stanów i czyni to w sposób legalny. Stan taki w żaden sposób nie usprawiedliwia natomiast agresywnego zachowania pozwanego i składania przez obydwoje pozwanych nieprawdziwych oświadczeń naruszających godność powoda. Dnia 23 lutego 209 r. pozwani skierowali do Wójta Gminy L… pismo, w którym to --- STRONA 3 --- oświadczyli, iż powód jest „ osobą niezrównoważoną psychicznie ” oraz „stwarza urojone problemy”. Ponadto proszą o ignorowanie osoby powoda przez Urząd Gminy i traktowanie wszelkich pism skierowanych do urzędu jako „ zwykłych donosów niezrównoważonej psychicznie osoby ”. Pozwany – T… M… wniósł o oddalenie powództwa w całości. Odnośnie treści pisma z dnia podniósł, iż stanowiło ono jedynie ustosunkowanie się do pisma S… M… , które ten złożył w Gminie L… . Podpisani w tym czasie świadkowie jak i wnioskodawcy zajmują nadal takie stanowisko, iż S… M… był osobą trudną i uciążliwą dla życia sąsiadów i innych mieszkańców Gminy L…. Pozwana – I… M… wniosła o oddalenie powództwa w całości, podając iż zajmuje stanowisko tożsame z T… M… . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest bratem pozwanego i M… K… , a pozwana jest żoną pozwanego. Matka stron A… M… umową darowizny z dnia 15 maja 2002 r. zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A nr … /02 przeniosła na rzecz syna i synowej T… i I… małżonków M… ½ nieruchomości objętej KW … gmina L… w L… . Współwłaścicielami pozostałej ½ nieruchomości są M… K… i J… K… na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, również na podstawie opisanej wyżej umowy. W budynku mieszkalnym posadowionym na nieruchomości mieszka powód z synem, synową S… M… i ich dzieckiem oraz brat stron K… M… . W sąsiednim budynku mieszkalnym zamieszkują pozwany z rodziną na parterze i M… K… , siostra powoda i pozwanego. Okoliczności te nie zostały zaprzeczone przez powoda. [ dowód: zawiadomienie SR z 12.08.2002, k. 100; zeznania pozwanej I… M… , k. 113; okazany na rozprawie akt notarialny Rep. A … /02 z 15.05.2002 r., powołany w zawiadomieniu SR (k. 113)] Powód jest skonfliktowany ze swoim rodzeństwem. Kieruje przeciwko członkom rodziny liczne oskarżenia, w szczególności wzywa policję, pisze pisma do Gminy. Na wszystkie te pisma pozwani są zmuszeni odpowiadać. S… M… zawiadamiał np., iż pozwani palili w domu śmieciami; nie mają kosza na śmieci; mają nielegalnie podłączone szambo; nie płacą podatku za grunt. W sumie powód 11 razy wzywał policję na posesję z różnych --- STRONA 4 --- podawanych przez siebie przyczyn. Powód pisał również pisma w sprawie sąsiadów z donosami na nich. [ dowód: zeznania pozwanej I… M… , k. 113; zeznania pozwanego T.. M…, k. 113-114; zeznania świadków: C… B… , k. 110-111; S… S… , k. 111; M…K…, k. 110 ] Zachowanie powoda wobec rodziny i sąsiadów spowodowało, że M… K… , I… M, T… M… oraz K… M… zdecydowali się wystosować do Wójta Gminy L… pismo datowane na dzień 23 lutego 2009 r., w którym znalazło się stwierdzenie, iż: „ S… M… jest osobą niezrównoważoną psychicznie […] Stawarza urojone problemy w stosunku do osób z rodziny i otoczenia i tymi problemami absorbuje w pismach i interwencjach wszelkie instytucje takie jak: Urząd Gminy, Policję, Parafię Rzymskokatolicką, Sądu itp. ” W związku z powyższym wnioskujący prosili o ignorowanie pretensji S… M… i „ traktowanie jego pism jako zwykłe donosy niezrównoważonej osoby psychicznej ”. Podali, że S… M… stwarza wiele konfliktów w rodzinie i najbliższym otoczeniu sąsiedzkim. W szczególności „ znęcał się psychicznie nad swoją zmarłą matką A… ”. Po jej śmierci „ znęca się psychicznie nad swoim 61-letnim bratem K… zamieszkującym we wspólnym budynku, utrudniając mu codzienne życie w rodzinnym domu np. przez odcięcie dopływu gazu i wody do mieszkania ”. Autorzy pisma podali, iż dla uwiarygodnienia przedstawionych przez siebie faktów pod pismem złożyli swoje podpisy również sąsiedzi, którzy byli naocznymi świadkami konfliktowego postępowania S… M… wobec rodziny. [ dowód: pismo z dnia 23.02.2009 r., k. 9-10; zeznania pozwanej I… M… , k. 113; zeznania pozwanego T… M… , k. 113-114] Matka powoda – zmarła w 2008 r. – w ostatnich latach mieszkała z synem i często skarżyła się nie tylko do rodziny ale też sąsiadów, że syn S… utrudnia jej życie, nie pozwala normalnie funkcjonować w jej własnym domu. Mówiła często, że syn jest chory, znerwicowany i że tak jest od dziecka jak też, że powinien się leczyć. Matka powoda bała się syna S… , dlatego nie sprzeciwiała się jego wyczynom, m.in. takim, że rozbił wszystkie szyby w części domu i nie wprawił przez rok, rozebrał ścianę i drzwi w drugiej części budynku, stanowiącej część gospodarczą. Wszystko to robił powód bez zgody matki, która była głównym użytkownikiem domu a od 2002 r. współwłaścicielami było rodzeństwo powoda z małżonkami. --- STRONA 5 --- [ dowód: zeznania świadków C… B… , k. 110-111; S… S… , k. 111; zeznania pozwanej I… M… , k. 113] K… M… , który zamieszkuje w jedynym domu z powodem, który jest jego bratem często żali się, że nie ma dostępu do łazienki i ubikacji, bowiem S… M… zabrania bratu korzystania z tych pomieszczeń sanitarnych. Brat powoda zmuszany jest przez to do korzystania z uprzejmości rodziny lub sąsiadów. K… M… żalił się również, iż powód go „ skopał ”. [ dowód: zeznania świadków C… B… , k. 110-111; S… S… , k. 111] Na podstawie zeznań pozwanej I… M… (k. 113) oraz świadka M… K… (k. 110) Sąd ustalił, że powód po śmierci matki A… M… skłócił się z sąsiadami, pisał na nich donosy podobnie jak to robił w stosunku do swojego rodzeństwa T… M… i M… K… . Wszyscy oni bardzo często musieli się tłumaczyć w różnych instytucjach a donosy powoda zwykle nie polegały na prawdzie. I tak powód donosił do urzędów, że pozwani palą w domu śmieci, że mają nielegalnie podłączone szambo, że nie płacą podatku za grunt a wszystko to nie polegało na prawdzie. Podobne pisma powód kierował w stosunku do sąsiadów, m.in. tych którzy podpisali się w piśmie z 23 lutego 2009 r. do Wójta Gminy L… . Osoby podpisane m.in. C… B… i S… S… (k. 111-112) potwierdziły zasadność opinii o powodzie a to wobec jego zachowań wobec rodziny i sąsiadów. Sąsiedzi stanęli w konflikcie po stronie pozwanych. Po zapoznaniu się z treścią listu z dnia 23 lutego 2009 r. zdecydowali się go podpisać. [ dowód: zeznania świadków C… B… , k. 110-111; S… S… , k. 111; zeznania pozwanej I… M… , k. 113] Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodu z dokumentu – pisma z dnia 23 lutego 2009 r. oraz na podstawie zeznań świadków i zeznań stron. Pozwani przyznali, iż są współautorami pisma, które skierowali do Wójta Gminy L… . Sąd dał wiarę zeznaniom świadków C… B… oraz S… S… . Świadkowie ci są sąsiadkami stron procesu. Zgodnie podały, iż powód jest osoba konfliktową, dlatego zdecydowały złożyć podpisy pod pismem z dnia 29 lutego 2009 r. razem z innymi sąsiadami. Świadkowie przyjaźniły się również z matką pozwanych S… i T… M… – A… M… . Jako sąsiadki stron C… B… i S… S… przedstawiły swoją wiedzę na temat relacji między nimi i relacji powoda z sąsiadami. Zeznały również odnośnie zasłyszanych informacji, jakie im przekazała A… M… na temat jej relacji z --- STRONA 6 --- synem S… z przytoczeniem jej wypowiedzi oraz informacji na temat warunków w jakich zamieszkuje K… M jego relacji z powodem. Sąd nie znajduje podstaw by kwestionować wiarygodność zeznań tych świadków. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka M… K… , która jest siostrą T… i S… M… . Potwierdziła ona negatywne relacje powoda z pozwanymi oraz z innymi sąsiadami, a jej zeznania są w tym zakresie zbieżne z zeznaniami C… B… i S… S… . Sąd dał również wiarę zeznaniom pozwanych. Podali oni przyczyny wystosowania listu do wójta gminy L… . Zeznania pozwanych znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków, którym Sąd dał wiarę. To, iż powód kierował pisma do licznych urzędów znalazło potwierdzenie również w jego zeznaniach. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda oraz świadka S… M… odnośnie przebiegu zajścia, do jakiego miało dojść w dniu 9 czerwca 2010 r. Zeznania te nie zostały potwierdzone innymi dowodami, natomiast świadek jest synową powoda, zamieszkującą w jego domu, co budzi zastrzeżenia co do jej wiarygodności. W szczególności S… M… zeznała też, iż powód nie pozostaje w konflikcie z innymi osobami tylko z pozwanymi. W świetle zeznań C… B… i S… S… zeznania te nie są wiarygodne. Sąd w oparciu o stan faktyczny ustalony w sprawie zważył co następuje: Roszczenie powoda jako niezasadne zostało oddalone. Przepisy art. 23 i 24 kc regulują rodzaj dób osobistych podlegających ochronie prawnej jak też sposób ochrony tych dóbr. Ochronie dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym i jest to przesłanka konieczna do udzielenia ochrony. Bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi i zasadami współżycia społecznego. Każdy uczestnik postępowania sądowego może się powoływać na dane dotyczące innej sprawy czy też zachowań bezprawnych osoby dochodzącej ochrony dóbr osobistych jeżeli są one potrzebne mu do obrony. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność naruszenia dobra osobistego jest m.in. wykonywanie prawa podmiotowego i działanie w obronie uzasadnionego interesu. Powód, zgodnie z nakładem ciężarów dowodowych z art. 6 kc i art. 232 kpc w związku z art. 24 kc winien wykazać jakie dobra osobiste zostały naruszone działaniami pozwanych oraz, że naruszenie to miało wydźwięk obiektywny a nie stanowiło jedynie subiektywnego odczucia powoda. Ocena bowiem czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego. Powód w niniejszej sprawie nie potrafił wskazać dobra osobistego jakie pozwani naruszyli jak też jakie obiektywne znacznie miała treść pisma podpisanego przez pozwanych i inne osoby skierowanego do Wójta Gminy L… . Zatem już z tego względu roszczenie --- STRONA 7 --- powoda jest niezasadne jako że nie spełnia koniecznych przesłanek w zakresie dochodzenia ochrony dóbr osobistych, zgodnie z ciążącymi na powodzie ciężarze dowodowym. Główne pretensje i zarzuty, jak wynika z przesłuchania powoda w charakterze strony (protokół rozprawy k. 112) kieruje on w stosunku do Wójta Gminy L… urzędników Gminy i innych wielu instytucji, do których powód kierował liczne pisma dotyczące m. in. pozwanych i swoich sąsiadów. Zachowanie powoda na przestrzeni ostatnich lat według oceny pozwanych i sąsiadów powoda, mogło być uznane za takie jakie określili oni w piśmie z 23.02.2009 r. broniąc się przed działaniami powoda, zachowaniami konfliktowymi wobec swej rodziny i sąsiadów. Ocena zachowania powoda zawarta w w/w piśmie wniosek o „Traktowanie jego pism jak zwykle donosy niezrównoważonej osoby psychicznej” na uzasadnienie w działaniach powoda, o których zeznawali świadkowie i pozwani w niniejszym procesie. Ich ocena miała podstawę również w wiedzy uzyskanej od matki powoda A… M… , która mówiła nie tylko rodzinie ale też sąsiadom z nią zaprzyjaźnionymi, że syn S… od dziecka jest chory, że jest nerwowo chory i wymaga leczenia. Odnośnie stosunku powoda do matki, to był niewłaściwy, że robił matce na złość, że bała się ona syna i starała się unikać go chronią się do domu syna T… M… i córki M… K… . W piśmie do Wójta Gminy K… znalazły się zatem prawdziwe informacje o zachowaniu powód wobec swej matki, co wynika z zeznań świadków C… . B… , S. S… , osób obcych w stosunku do stron , zaprzyjaźnionych z matką stron. Powyższy stan rzeczy pozwala przyjąć, że roszczenie powoda nie znajduje uzasadnienia a to wobec niespełnienia przesłanek z art. 24 kc w zw. z art. 23 kc a tym samym podlega w całości oddaleniu. Orzeczono na podstawie cyt. wyżej przepisów a o kosztach na podstawie § 6 i § 11 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.09.2002 r. Dz. U. Nr 163 p. 1348 – koszty udzielonej powodowi pomocy prawnej z urzędu ponosi Skarb Państwa. --- STRONA 8 --- Sygn. akt I ACa 141/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Andrzej Struzik Sędziowie: SSA Józef Wąsik SSA Piotr Rusin Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Galica po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2011 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa S… M… przeciwko T… M… i I… M… o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 listopada 2010 r. sygn. akt I C 321/10 oddala apelację. --- STRONA 9 --- Sygn. akt I ACa 141/11 Uzasadnienie: Powód S… M… , po ostatecznym sprecyzowaniu żądań pozwu skierowanego przeciwko T… M… i I… M… , domagał się zobowiązania pozwanych do zaniechania dokonywania działań bezprawnych naruszających jego dobre imię, zobowiązania pozwanych do ogłoszenia w Dzienniku Polskim i na głównej tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy L… oświadczenia o treści: Przepraszamy S… M… za to, że w piśmie z dnia 23 lutego 2009 roku, skierowanym do Wójta Gminy L… , uznaliśmy S… M… za niezrównoważonego psychicznie oraz za pomówienie, że znęcał się psychicznie nad matką A… M… i znęca się psychicznie nad swym bratem K… . Nadto T… M… przeprasza S… M… za naruszenia godności osobistej S… poprzez kierowanie wobec niego obelżywych wypowiedzi. Nadto powód domagał się zasądzenia od pozwanych na cele statutowe Szkoły Podstawowej w L… kwoty 5.000 zł. Na uzasadnienie powyższych żądań powód przytoczył, że zamieszkuje wraz z pozwanymi na jednej nieruchomości, jakkolwiek w odrębnych domach, a nieuregulowane stosunki własnościowe i faktyczne dotyczące tej nieruchomości oraz cechy charakteru pozwanego T… M… są przyczyną agresywnego zachowania pozwanych wobec powoda. W dniu 9 czerwca 2010 r. pozwany użył wobec powoda słów obelżywych, bliżej w pozwie przytoczonych oraz groził powodowi zabiciem go widłami i że urwie mu łeb, bo jest chory psychicznie. Powód stara się uregulować stosunki dotyczące nieruchomości, co jednak wywołuje agresywne działania pozwanych oraz spowodowało skierowanie przez nich do Wójta Gminy L… pisma z dnia 23 lutego 2009 r., w którym oświadczyli, że powód jest osoba niezrównoważoną psychicznie i stwarza urojone problemy, prosili o ignorowanie osoby powoda przez Urząd Gminy i traktowanie wszelkich jego pism kierowanych do Urzędu, jako zwykłych donosów niezrównoważonej psychicznie osoby. Pozwani domagali się oddalenia powództwa i podnosili, że ich pismo z dnia 23 lutego 2009 r. stanowiło jedynie ustosunkowanie się do pism powoda, który wielokrotnie składał bezpodstawne donosy na pozwanych i ich sąsiadów, jest osoba trudną i uciążliwą dla otoczenia, a podniesione w piśmie zarzuty odpowiadają prawdzie. Pozwani zaprzeczyli także jakoby w dniu 9 czerwca 2010 r. doszło do znieważenia powoda przez pozwanego T… M… i gróźb pod jego adresem. --- STRONA 10 --- Wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo i przyznał od Skarbu Państwa wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda – radcy prawnemu za pomoc prawną udzielona z urzędu. Uzasadniając powyższy wyrok sąd I instancji ustalił, powód i pozwany są braćmi, zaś pozwana jest żoną pozwanego T… M… . Strony zamieszkują na jednej nieruchomości, którą matka powoda i pozwanego umowa z 2002 r. darowała w ½ części pozwanym oraz w ½ części swej córce M… K… i jej mężowi J… K… . Na nieruchomości tej znajdują się dwa budynki mieszkalne. W jednym z nich mieszka powód wraz z synem, synową, ich dzieckiem oraz bratem K… M… . W drugim zamieszkują pozwani z rodziną oraz M… K… . Powód jest skonfliktowany z rodzeństwem, kieruje przeciwko nim liczne oskarżenia, wzywa policję, pisze pisma do Urzędu Gminy. Powód pisał między innymi, że pozwani palili w domu śmieciami, że nie mają kosza na śmieci, że mają nielegalnie podłączone szambo, że nie płacą podatku za grunt. Powód z różnych przyczyn jedenastokrotnie wzywał na posesję policję. Pisał także pisma z donosami na sąsiadów. Donosy powoda okazywały się bezpodstawne. Pozwani musieli pisać pisma, w których podejmowali obronę przed zarzutami powoda. W konsekwencji, w reakcji na zachowanie powoda, pozwani oraz M K… i K… M… zdecydowali się wystosować do Wójta Gminy L… pismo datowane 23 lutego 2009 r., w którym zawarli stwierdzenie, że: S… M… jest osobą niezrównoważoną psychicznie (…) Stwarza urojone problemy w stosunku do osób z rodziny i otoczenia i tymi problemami absorbuje w pismach i interwencjach wszelkie instytucje, takie jak: Urząd Gminy, Policję, Parafię Rzymskokatolicką, sąd itp. W związku z powyższym autorzy pisma prosili o ignorowanie pretensji S… M… i: traktowanie jego pism jako zwykłe donosy niezrównoważonej osoby psychicznej . Autorzy pisma podali, że S… M… stwarza wiele konfliktów w rodzinie i najbliższym otoczeniu sąsiedzkim, w szczególności: znęcał się psychicznie nad swoją zmarłą matką A… (…) Znęca się psychicznie nad swoim 61-letnim bratem K… zamieszkującym we wspólnym budynku, utrudniając mu codzienne życie w rodzinnym domu np. przez odcięcie dopływu gazu i wody do mieszkania. Dla uwiarygodnienia przedstawionych faktów pod pismem podpisy złożyli również sąsiedzi, którzy byli naocznymi świadkami konfliktowego postępowania S… M… wobec rodziny. Sąd I instancji ustalił też, że matka powoda i pozwanego A… zmarła w 2008 r. i mieszkając z powodem, w ostatnich latach swego życia wielokrotnie skarżyła się do rodziny i sąsiadów, że syn S… utrudnia jej życie, nie pozwala jej normalnie funkcjonować we własnym domu. Często mówiła, że syn jest chory, znerwicowany, że tak jest od dziecka i powinien się leczyć. Matka bała się powoda, dlatego nie sprzeciwiała się jego wyczynom, --- STRONA 11 --- m.in. takim, że rozbił wszystkie szyby w części domu i nie wprawił przez rok, rozebrał ścianę i drzwi części gospodarczej budynku, przy czym robił to bez zgody matki, będącej głównym użytkownikiem budynku, jak też rodzeństwa, będącego od 2002 r. właścicielami nieruchomości. Brat powoda i pozwanego K… M… , który zamieszkuje w jednym budynku z powodem, często żali się, że nie ma dostępu do łazienki i ubikacji, bowiem powód zabrania mu korzystania z pomieszczeń sanitarnych, w konsekwencji czego zmuszony jest korzystać z uprzejmości rodziny i sąsiadów. K… M… żalił się także, że powód go skopał. Sąd Okręgowy ustalił też, że powód po śmierci matki skłócił się z sąsiadami, pisał na nich donosy, podobnie jak na swoje rodzeństwo T… M… i M… K… . Wszyscy oni często musieli tłumaczyć się w różnych instytucjach, a donosy nie polegały na prawdzie. Odnośnie zdarzenia z dnia 9 czerwca 2010 r. sąd I instancji nie dał wiary twierdzeniom powoda i przyjął, że brak jest podstaw do ustaleń, jakoby pozwany użył wówczas w stosunku do powoda słów obelżywych oraz groził mu. Oceniając materiał dowodowy Sąd Okręgowy wskazał, że ustalenia te znajdują podstawy nie tylko w zeznaniach pozwanych, ale także sąsiadów C… B… i S… S… oraz siostry stron M… K… . Fakt kierowania przez powoda pism do wielu urzędów znalazł potwierdzenie nawet w zeznaniach samego powoda. Sąd odmówił natomiast wiary zarówno zeznaniom powoda, jak też jego synowej S… M… co do przebiegu zajścia z dnia 9 czerwca 2010 r., wskazując, że zeznania te nie zostały potwierdzone innymi dowodami, a nadto nie sposób uznać S… M… za wiarygodnego świadka, skoro twierdzi ona, że powód nie pozostaje w konflikcie z innymi niż pozwani osobami, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z zeznaniami sąsiadów. W swych rozważaniach prawnych sąd I instancji powołał się na rozkład ciężaru dowodu, wskazał, że powód nie potrafił wskazać, jakie jego dobro osobiste zostało naruszone przez pismo z dnia 23 lutego 2009 r. i jakie obiektywne znaczenie miało to pismo. Nadto podniesione w piśmie zarzuty miały swe uzasadnienie w zachowaniu powoda na przestrzeni ostatnich lat, w konsekwencji czego brak przesłanek z art. 24 w zw. z art. 23 k.c. do udzielenia ochrony. Wyrok powyższy został zaskarżony w całości apelacją sporządzoną przez powoda samodzielnie. Powód w toku postępowania między instancyjnego powiadomił sąd, że cofnął pełnomocnictwo radcy prawnemu z urzędu, będzie działał samodzielnie, a pomoc prawna z urzędu nie jest mu potrzebna (k. 154). Powód zakwestionował ustalenia faktyczne sądu I instancji twierdząc, że w aktach licznych spraw znajdują się dokumenty potwierdzające, że jego zarzuty dotyczące zachowania się pozwanych są zasadne. Zakwestionował też ocenę --- STRONA 12 --- dowodów dokonaną przez sąd I instancji twierdząc, że świadkowie S… S… i C… B… nie są wiarygodni, gdyż toczy się sprawa z jego powództwa, w której są oni pozwani. Powód podniósł także w apelacji liczne oskarżenia dotyczące pozwanych oraz jego brata K… M… , a także kwestionował ustalenia dotyczące własności nieruchomości, na której on oraz pozwani zamieszkują twierdząc, że SA one oparte na sfałszowanym postanowieniu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 232 k.p.c. obowiązek wskazania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których strony wywodzą skutki prawne spoczywa na stronach. W toku postępowania przed sądem I instancji powód wnosił o przeprowadzenie dowodów zeznań świadków S… M… , E… Ł… i zeznań własnych a nadto dowodu z pisma z dnia 23 lutego 2009 r. (pismo procesowe k. 88-90). Z tych wniosków pominięto jedynie dowód z zeznań świadka E… Ł… . Pomimo zastrzeżenia złożonego w trybie art. 162 k.p.c. na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie wskazał przyczyn, dla których dowód ten pominął. Kwestia ta jest jednak bezprzedmiotowa, gdyż w apelacji powód nie podniósł stosownego zarzutu dotyczącego pominięcia dowodu z zeznań tego świadka. Nadto w piśmie procesowym z dnia 22 czerwca 2010 r. (k. 52) powód domagał się, aby sąd zwrócił się do Komisariatu w Z… o materiał dowodowy, który jest zabezpieczony na okoliczność zwracania się do jego osoby z użyciem wulgaryzmów i pomówień w obecności policjantów. Ten wniosek nie był przez sąd I instancji rozważany, jednakże nie zgłoszono stosownego zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c., a nadto nie podniesiono odpowiedniego zarzutu w apelacji, co czyni rozważanie tej kwestii bezprzedmiotowym. W konsekwencji podstawą ustaleń faktycznych sądu I instancji były wyłącznie zeznania świadków C… B… , S… S… , M… K… , S… M… , pismo z dnia 23 lutego 2009 r. oraz zeznania samych stron. Ten materiał dowodowy dawał pełne podstawy do ustaleń poczynionych przez Sąd I instancji, a jego ocena przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest poprawna i powód nie podniósł żadnych istotnych argumentów mogących ją podważyć. Sam konflikt powoda ze świadkami przesłuchiwanymi na wniosek pozwanych nie budzi wątpliwości, a jak wynika z samych twierdzeń i pism powoda, nie są to jedyne osoby, z którymi pozostaje on w konflikcie. Zauważyć jednak trzeba, że w sytuacji, gdy powód jest skonfliktowany z wieloma osobami, a faktem podlegającym dowodzeniu jest konfliktowy charakter powoda i jego działania podejmowane przeciwko licznym osobom, okoliczność ta nie mogła sama przez się podważać wiarygodności świadków. Powód nie przedstawił natomiast żadnych dowodów, które --- STRONA 13 --- mogłyby wskazywać, że jego interwencje przeciwko rodzinie i sąsiadom były zasadne. Wnioski składane po ogłoszeniu wyroku przez sąd I instancji, jak też w apelacji, nie zostały uwzględnione, gdyż, niezależnie od braku stosownej precyzji tak w zakresie samego wniosku dotyczącego kserokopii dołączanych dokumentów, jak też umożliwiającej przypisanie tych wniosków do konkretnych faktów mających stanowić podstawę rozstrzygnięcia, powód nie wykazał, aby wniosków tych nie mógł złożyć przed zamknięciem rozprawy przez sąd I instancji, a zatem przepis art. 381 k.p.c. dawał podstawę do ich pominięcia. W konsekwencji Sąd Apelacyjny przyjął stan faktyczny ustalony przez sąd I instancji za podstawę własnego rozstrzygnięcia, nie znajdując podstaw do zmiany lub uzupełnienia tych ustaleń. Zasadnie można zakwestionować pogląd sądu I instancji, jakoby powód nie wskazał dobra osobistego, które zostało naruszone przez skierowanie przez pozwanych do Wójta Gminy L… pisma z dnia 23 lutego 2009 r. Powód w pozwie jednoznacznie wskazuje, że zostało naruszone jego dobre imię i nie sposób zakwestionować, że tego rodzaju zarzuty, jakich tam użyto, w obiektywnej ocenie istotnie godzą w dobre imię człowieka. Dostrzec jednak trzeba, że ustalenia faktyczne sądu wskazują, że pismo to było reakcją pozwanych i innych jeszcze osób pod nim podpisanych, na trwające od lat naganne i wyjątkowo uciążliwe zachowania powoda przeciwko nim skierowane. Tego rodzaju zachowania, w połączeniu z ustalonymi przez sąd wypowiedziami matki powoda dotyczącymi jego osoby, dawały pełne podstawy do przekonania autorów pisma, że powód jest osoba niezrównoważoną psychicznie. Dolegliwości, jakich pozwani doznali ze strony powoda uzasadniały obronę przed jego działaniami poprzez wskazanie stosownym urzędom, w których powód podejmował interwencje, że mają one do czynienia z osobą niezrównoważoną psychicznie. Takie stwierdzenie, w kontekście całego pisma, niewątpliwie służyło wyłącznie spowodowaniu ignorowania przez te instytucje bezzasadnych oskarżeń ze strony powoda. Podejmowanie działań, takich jak to czynił powód, stanowi szczególną uciążliwość dla osób, przeciwko którym działania te są skierowane, a w konsekwencji uzasadnia obronę, która nie może zostać uznana za działanie bezprawne. Pismo z dnia 23 lutego 2009 r. zawierało też szczególnie ciężkie zarzuty dotyczące powoda, a mianowicie psychicznego znęcania się nad matką oraz bratem K… . Materiał dowodowy dał jednak podstawę do przyjęcia, że fakty takie istotnie miały miejsce. Podniesienie tych zarzutów służyło ściśle określonemu celowi, a mianowicie przedstawieniu osoby powoda, jako szczególnie niezrównoważonej psychicznie, a przez to podważeniu --- STRONA 14 --- wiarygodności jego licznych oskarżeń kierowanych przeciwko pozwanym. W tym kontekście także podniesienia tych zarzutów nie można było uznać za bezprawne. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że dobra osobiste chronione są tylko przed działaniem bezprawnym. Skoro działanie pozwanych bezprawnym nie było, zasadnie powództwo zostało oddalone. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 385 k.p.c., apelację oddalono.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział#I C 321/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2010 r. Sąd Okręgowy w Kra#art. 6 kc#art. 232 kpc#art. 24 kc#art. 23 kc#art. 23 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 162 k.p.c.#art. 381 k.p.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 385 k.p.c.