Wyrok I C 318/19 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 26 czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział

--- STRONA 1 --- sygn. akt: I C 318/19 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 26 czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Robert Węgrzyn Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Baranowska , po rozpoznaniu 26 czerwca 2020 r. w K. na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w S. o zapłatę l. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Karego w S. na rzecz powoda A. K. 1000 zł (tysiąc złotych) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 01 września 2016 roku do dnia zapłaty; I. w pozostałym zakresie oddala powództwo; . I. odstępuje od obciążania powoda A, K. kosztami procesu. SSR Robert Węgrzyn | --- STRONA 2 --- sygn. akt I C 318/19 Pozwem z 03.04.2016r. (k. 12) powód A. K. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w S. 75.000 zł wraz z odsetkami od „dnia orzeczenia” do dnia zapłaty oraz kosztami procesu - tytułem kosztu naprawy jego uzębienia oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powód wniósł o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając żądanie podał, że: - pozwany naruszył jego dobra osobiste nie zapewniając należytej opieki dentystycznej, co skutkowało rozwojem paradontozy i utratą uzębienia, . - roszczenia dotyczą okresu od 24.05.2012r. do 11.12.2014r. , (pozew k. 2-7 akt, W toku postępowania powód sprecyzował, że z żądanej kwoty 20.000 zł to koszt regeneracji górnej szczęki, zaś pozostała kwota to zadośćuczynienie za utracone zdrowie i dolegliwości psychiczne. W ocenie powoda, w wyniku, zaniedbań pozwanego, do których doszło w ww. okresie, utracił on znaczną, istotną część swojego uzębienia górnej szczęki — z uwagi na niezauważoną w porę paradontozę, (protokół rozprawy nagranie k. 91 akt Pozwany wskazał wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu wskazując, że: - zapewnił powodowi prawidłową opiekę dentystyczną, - powód nie wykazał zasadności powództwa, , - roszczenie dotyczące okresu od 24.05.2012r. do 02.04.2013r. uległo przedawnieniu. (odpowiedź na pozew k. 55-59 akt) > Zgodnie z art. 327 * k.pc, sąd nie ma obowiązku w uzasadnieniu przedstawiać żądań i stanowisk stron. Stąd też wyżej jedynie w zarysie określono te stanowiska i żądania. Stan faktyczny sprawy i dowody, na podstawie których został ustalony. Powód A. K. przebywał w Zakładach Karnych (Aresztach Śledczych) od 02.12.2004r. : W Zakładzie Kamym w S. powód przebywał m.in. w od 24.05.2012r. do 11.12.2014r. (dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach k. 60-66 akt) W chwili osadzenia w Zakładzie Karnym 02.12.2004r. powód nie posiadał zębów 8 zębów tj. 16,15,12,24,25,26,28, (dowód: opinia biegłego S. W. k. 447-464 akt) W okresie od 24.05.2012r. do 11.12.2014r. powód odbył dziewięć wizyt u stomatologa. W książeczce zdrowia powoda znajdują się następujące wpisy z tego okresu: + 12.06.2012r. — pacjent zgłasza problem jak w 29.12.20Hr. Ubytków nie stwierdzam. Zęby wyłeczone materiałem dostępnym w ZK. Pacjent oczekuje wypełnień kosmetycznych. Poinformowałam pacjenta, iż kosmetyka (porcelanowe korony), tym zajmują się gabinety prywatne na (...). lek. stom. E. B., , --- STRONA 3 --- + 7.08.2012r. - skaling na żądanie pacjenta. Jek. stom. E. B., , + 6.11.2012r. - w czasie badania nie stwierdzam ubytków. Zęby wyleczone. lek. stom. E. B., + 4.07.2013r. — przegląd (...). Nie stwierdzam ubytków. Pacjent twierdzi, że ma nadwrażliwość zębów, zastosował Fluormex 1x. Pacjent oczekuje wymiany wypełnień na kosmetyczne i prace poroelanowe, Nie ma takiej potrzeby. Poinformowano pacjenia ponownie, Lek. stom. E. B., + 20.08.2013r. — pacjent żali się, że po zjedzeniu kwaśnego jabłka (...) bolą go zęby. Poinformowałam pacjenta, że to normalny objaw. Zastosowano Elmex. Pacjent chce wypełnień kosmetycznych. Zęby wyleczone, nie wymaga leczenia, 0 czym poinformowałam pacjenta. Lek. stom. E. B., , + 31.10.2013r. - pacjent oczekuje wymiany wypełnień na kosmetyczne (...) Nie ma takiej potrzeby. (...) okolicy 21 skier. Rtg (..) (przetoka). lek. stom. B. B., , + 18.02.2014r. - pacjent oczekuje wymiany wypełnień na kosmetyczne (...). Nie ma takiej możliwości. Brak próchnicowych ubytków. Poinformowano pacjenta. 14 (..) placebo, lek. stom. E. B., + 29.04.2014r. — poinformowano pacjenta, iż nie posiada żadnych ubytków. lek. stom. E. B., + 01.07.2014z.— poinformowano pacjenta o braku ubytków (...)Jek. stom. E. B., (dowód: kopia książeczki zdrowia powoda k. 67-70. Wykonanie zdjęcia RTG zęba nr 21, na które skierowanie powód otrzymał 31.10.2013r. możliwe było w lutym następnego roku, z uwagi na konieczność dokonania badania poza Zakładem Karnym. Powód 20.02.2014r. złożył oświadczenie, iż rezygnuje z wykonania zdjęcia, gdyż jego problemy (podbiegnięcie ropne nad górną jedynką) samoistnie zniknęły. (dowód: kopia skierowania na badanie k. 105, kopia oświadczenia powoda z 20.02.2014r. —k: 135 akt). „Powód od wielu Jat cierpi na na parodontozę (uogólnioną, zaawansowaną)”. „Stan zdrowia powoda w okresie od 24.05.2012r. do 11.12.2014. był konsekwencją czynności stomatologicznych wykonywanych (lub ich braku) w Jatach wcześniejszych (zaniedbania w leczeniu przyzębia, braku funkcjonalnego górnego uzupełnienia protetycznego), a także jakości codziennie wykonywanych zabiegów higienicznych przez powoda, obecności stresu, stanu jego zdrowia ogólnego” . W okresie od 24.05.2012r. do 11.12.2014r. u powoda występowały pełnoobjawowe zmiany chorobowe w przyzębiu. 'W okresie tym w dokumentacji medycznej powoda brak jest: - „diagnozy wskazującej proces chorobowy, opisu badania przyzębia (1 raz na pół roku gwarantowane przez NZ)”, które obejmowałoby obecność głębokich kieszonek dziąsłowych, ruchomości zębów, obecności stanu zapalnego dziąseł i ocenę higieny jamy ustnej, W okresie tym; - „tylko jeden raz wykonano usunięcie złogów nazębnych (gwarantowane przez NFZ jeden raz w roku)”, : - „nie zlecono powodowi stosowania środków miejscowych, przeciw zapalnych (pasta do zębów dla pacjentów z parodontozą, płyn do płukania jamy ustnej i żel do smarowania dziąseł)”, - „nie przeprowadzono toalety kieszonek dziąsłowych patologicznych, z ewentualną aplikacją do nich leku p/zapalnego (gwarantowane przez NFZ bez ograniczenia)”. --- STRONA 4 --- Wykonanie powyższych było możliwe podczas wizyt powoda u dentysty 12.06.2012r., 07.08.2012r. 6 miesiąc nieczytelny 2012r, 04.07.2013r., 20.08.2013r., 31.10.2013r. Według stanu z 08.08.2017r. u powoda występują: stan zapalny dziąseł, patologiczne kieszonki dziąsłowe, których głębokość przekracza 10 mm przy szeregu zębów (17,22,23,47,48) rozchwianie zębów (17,22,23), uogólniony poziom zaniku kości z ubytkami przy zębach 17,23,47. „Stwierdzony stopień zniszczeń przyzębia świadczy o długoletnim procesie chorobowym”. „Nie ma możliwości stwierdzić kiedy doszło do pogorszenia stanu zdrowia powoda”. (dowód: opinie biegłej A. P. k. 221-224 i 288-289 akt) A Od 06.12.2004r. do 27.08.2019. (data badania powoda przez biegłą) powód utracił 4 zęby. Kolejne 4 ma wskazane do ekstrakcji. 'W celu rekonstrukcji uzębienia szczęki powoda należałoby przeprowadzić trzy etapy: przygotowawczego, chirurgicznego składającego się z dwóch faz, tj. odbudowy kości szczęki oraz wszczepienia implantów zębowych w szczęce oraz protetycznego. Ostateczny koszt przeprowadzenia ww. rekonstrukcji zależy „rozwiązania protetycznego oraz rodzaju matefiałów użytych do jego wykonania”. Ceny takiej rekonstrukcji w klinikach w G. wynoszą od 18.000 zł do 50.000 zł. (dowód: opinia biegłoj S. W. k. 447-464 akt) Podstawa prawna wyroku i ocena dowodów. Stosownie do art. 187 $ 1 pkt 1 k.p.. pozew powinien (...) zawierać dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedrniotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna. Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie (art. 321 $ 1 k.p.c.). W zakazie o jakim wyżej mowa mieści się zakaz orzekania zarówno o czymś więcej, jak i o czymś innym, niż obejmuje żądanie, a także zakaz orzekania przez sąd bez żądania. Powód określił swe żądania wskazując wysokość dochodzonych kwot oraz określił też okres czasu, którego żądania te dotyczą (art. 187 $ 1 pkt 1 k.pc.). Wobec tego zgodnie z art. 321 $ 1 k.p.c. sąd nie mógł wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. O żądaniach powoda (w rozumieniu ww. przepisów) sąd orzekł, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia. Zgodnie z art. 442! $ I k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Wobec powyższego roszczenia za okres od 24.05.2012r. do 02.04.2013r. uległy przedawnieniu. Powód od pierwszej wizyty u stomatologa na terenie pozwanego w okresie objętym sporem negatywnie oceniał działania służby zdrowia pozwanego w tym zakresie. Świadczy o tym opis tej wizyty zawarty w piśmie powoda (k.6-6v akt). Treść pozwu (i późniejszych pism powoda) pozwala na stwierdzenie, że powód posiadał, od wielu lat przed wniesieniem pozwu, wiedzę w zakresie prawidłowego dbania o uzębienie i parodontozy. Oznacza to, że jeżeli działania pozwanego były w tym zakresie niewłaściwe to powód miał tego świadomość. Powód sam podał (pismo datowane na 30.10.20]6r. k.109 akt) „(... na tle własnych zębów od 1981r. byłem bardzo wyczulony”(...). Z tego wynika, że powód wiedział o szkodzie o osobie obowiązanej do jej naprawienia w rozumieniu ww. przepisu. Wobec tego roszczenia za ww. okres uległy przedawnieniu i powództwo w tym zakresie zostało oddalone (art. 442' $lkewzw.zart, 117 $2kec.). Zgodnie z: - art. 102 pkt I k.k.w. skazany ma prawo w szczególności do (...) świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny; -art. 115 $ 1 k-k.w. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. --- STRONA 5 --- Przepis art. 417 $ 1 k.c. stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Bcz wątpienia ewentualne naruszenia pozwanego w zakresie obowiązków określonych w ww. przepisach kodeksu karnego wykonawczego mogą skutkować odpowiedzialnością pozwanego (art. 417 $ 1 k.c.). Zgodnie z: -art. 444 $ 1 ke. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. - art. 445 $ 1 k.e. w wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. - art. 24 $ J k.e. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub' zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. - art. 24 $ Z kc. jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Ocena prawidłowości leczenia powoda u pozwanego wymagała wiadomości specjalnych (art. 278 k.p.c.) sąd dopuścił dowód z opinie biegłych na okoliczność ustalenia czy proces leczenia powoda był prawidłowy, czy wystąpiły jakieś zaniedbania ze strony pozwanego, a także na okoliczność kosztów uzupełnienia ubytków w uzębieniu powoda spowodowanych parodontozą. Opinie te jako rzetelne, fachowe stanowiły podstawę do ustalenia okoliczności faktycznych. Powód domagał się odszkodowania oraz zadośćuczynienia. Powództwo w zakresie odszkodowania jest niezasadne w całości (w tym także w okresie co do którego uwzględniono zarzut przedawnienia). Z opinii biegłej A. P. wynika, że „Nie ma możliwości stwierdzić kiedy doszło do pogorszenia stanu zdrowia powoda”, a „Powód od wielu lat cierpi na na parodontozę (uogólnioną, zaawansowaną)”. W takiej sytuacji nie można uznać aby pogorszenie stanu zdrowia powoda i wystąpienie parodontozy zostało spowodowane przez działanie (brak działania) pozwanego w okresie objętym sporem. Stosownie do art. 361 $ 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powód nie wykazał aby to działania lub zaniechania pozwanego wywołały skutki w postaci wystąpienia lub pogłębienia parodontozy i ubytków w zakresie uzębienia. Sąd nie stwierdził, że powód nie cierpi na parodontozę, że nie utracił wielu zębów. Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że to pozwany jest odpowiedzialny za taki stan rzeczy. Powództwo w zakresie zadośćuczynienia częściowo zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie opinii biegłej A. P. sąd ustalił, że pozwany w okresie objętym sporem nie zapewnił powodowi opisanych wyżej świadczeń gwarantowanych przez NFZ. Ponadto powodowi w tym okresie nie postawiono prawidłowej diagnozy. Jak wynika z opinii. w okresie tym u powoda występowały „pełnoobjawowe zmiany chorobowe w przyzębiu. Brak jest w książeczce zdrowia osadzonego diagnozy wskazujące na ten proces” (k. 289 akt). W takiej sytuacji po stwierdzeniu ww. objawów koniecznym było postawienie właściwej diagnozy czego zabrakło. Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów kodeksu karnego wykonawczego to na pozwanym ciążył obowiązek zapewnienia powodowi odpowiednich świadczeń medycznych. Nie zapewnienie tych świadczeń, nie postawienie prawidłowej diagnozy zostało uznane za naruszenie dóbr osobistych. Ustalenie krzywdy ma decydujące znaczenie dla określenia odpowiedniej sumy, która miałaby stanowić jej pieniężną kompensatę, Wskazać w tym miejscu należy, iż ustalony stopień utraty zdrowia nie jest równoznaczny z rozmiarem krzywdy i wielkością należnego zadośćuczynienia. Przy oznaczeniu zakresu wyrządzonej krzywdy należy uwzględnić: rodzaj naruszonego dobra, zakres (natężenie --- STRONA 6 --- i czas trwania) naruszenia, trwałość skutków naruszenia i stopień ich uciążliwości. Zdrowie jest dla człowieka jednym z jego najważniejszych dóbr i teza ta nie wymaga, zdaniem sądu, szerszego uzasadnienia. Ustalając zakres tj. natężenie i czas trwania naruszeń sąd oparł się na opinii biegłego sądowego (art. 278 k.p.c.). Mając na uwadze ustalenia dokonane na podstawie ww. opinii sąd przyjął, że właściwym zadośćuczynieniem będzie 1.000 zł. Sporządzone w sprawie opinie jako logiczne, rzeczowe, a także przekonywująco uzasadnione winny stanowić podstawę dokonania ustaleń faktycznych. Powód w toku postępowania podnosił, że zawsze dbał o uzębienie i jak to sam ujął „(... na tłe własnych zębów od 1981r. byłem bardzo wyczulony”(...). Należy jednak wskazać, że w chwili osadzenia w grudniu 2004r. powód (mający wtedy zaledwie 43 lata) nie posiadał już 8 zębów, a w trakcie osadzenia (do dnia badania) utracił „tylko” 4 zęby. Okoliczność ta może wskazywać na jakieś niedociągnięcia powoda w zakresie higieny jamy ustanej przed osadzeniem, które (co także wynika z opinii biegłej A. P.) mogą być jedną z przyczyn stanu zdrowia powoda. Sąd pominął wnioski dowodowe powoda (k. 198 akt) w zakresie przeprowadzenia dowodu z akt spraw wykonawczych (sygnatury akt wymienione w ww. piśmie). Przedmiotem tych postępowań było warunkowe przedterminowe zwolnienie powoda. O warunkowym przedterminowym zwolnieniu orzekają powołane do tego sądy. Sąd w postępowaniu cywilnym nie może oceniać zasadności tych rozstrzygnięć. Wobec tego dowody te zostały uznane za nie przydatne do wykazania faktów istotnych do rozstrzygnięcia sprawy (art. 235? $ 1 pkt 3 k.pc.). Sąd pominął także wnioski dowodowe pozwanego (k. 474 akt) zgodnie z art. 235? $ 1 pkt 2 k.pc. Podstawą częściowego uwzględnienia powództwa było nie zapewnienie świadczeń gwarantowanych przez NFZ oraz brak prawidłowej diagnozy, którą można było postawić bez konieczności wykonywania zdjęcia rtg. Gdyby przyjąć, że dla postawienia pełnej diagnozy koniecznym było wykonanie zdjęcia rtg to powód powinien był zostać o tym poinformowany. W takiej dopiero sytuacji odmowa powoda mogłaby mieć wpływ na ocenę sprawy. Wobec powyższego sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda ww. kwotę zgodnie z art. 417 $ 1 k.c. w zw. zart. 24 $ 1 k.c. O odsetkach orzeczono zgodnie z art. 455 k.c. w zw. z art. 481 $ 2 k.c. Odpis pozwu został pozwanemu doręczony 24.08.2016r. (k.50 akt) i sąd przyjął, że pozwany winien spełnić świadczenie niezwłocznie tj. do 31.08.2016r. W takiej sytuacji odsetki ustawowe za opóźnienie zasądzono od 01.09.2016r. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu zgodnie z art. 102 k.p.o. Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami sądowymi (art. 113 ust. 4 u.k.ś.c.). SSR Robert Węgrzyn Zarządzenie; 1. odnotować i zakreślić; 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem (wnioskami), 3. akta przedłożyć z apelacją lub za 14 dni. 15.07.2020r. *