Wyrok I C 30BX07 WYROK 33 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V Dnia 4 Wrze

--- STRONA 1 --- ' ' '  ' '=¢i¢:1 %? Sygn. akt I C 30BX07 WYROK 33 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V Dnia 4 Wrzeénia 2007 r.‘ Sqd Okrqgowy W Gdafisku I WydziaiCywi1ny W skladzie nastgpujqcymz 0 Przewodniczqcy : SSO Piotr Kowalski ‘ Protokolant : starszy s<:k_r.sa¢d. Iwona WysieckaBuczek p0 rozpoznaniu W dniu 28.08.2007 r. W Gdafisku sprawy z powédztwk1 przeciwko Skarb0wiPa1istwa  Zaldadowi Karnemu W 0 zapiaug Powédztwo oddala . , \'.; ‘.3 .122?!5r.~I..='.=:::'.='3 11 1?F. a 1. '. ‘ = .;L5» Ic T\ 1,£__='!: '.__)‘E$;<= gf..;»=t,=.;!.2.== . . . . ’ ;,,é,§. » /3!Q’$4Le ' ' ' " " '=-„az Ê? Sygn. akt I C 303,10? WYROK Š3 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' Dnia 4 Września 2007 rz Sąd Okręgowy W Gdańsku I WydzíałCywi1ny W składzie następującym: ‹ Przewodniczący : SSO Piotr Kowalski A Protokolant : starszy sekr.sąd. Iwona Wysiecka-Buczek po rozpoznaniu W dniu 28.08.2007 r. W Gdańsku sprawy z powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu wg o zapłatę Powództwo oddala . , \".;- *.¿ ś::“~§fś'‹>!..='.=::='.=‹'3 .vi ET-F. a :_ "„- = z- .';'¬5›- I-'_ 1¬ ';_-ł__='!: _.__)`Ê'ş¿== f,{...;»=¿,=.fz.2.„= _ .. _ . ' „',„¿,a. -' íš«‹[email protected],Ź --- STRONA 2 ---  .   . _ ,_.__=_ __ ,_... __=,__ == ~,_ .  _ ._ . ;:..._ ;....+?.  _ _ _  _  . __ . =:__=...;,..._._ .  _ . _  __.;;.. |_5.?‘_=_,.;_'.=..1.5; 1=“=—.,L.._,;....= _ ,_._.=._...1..  ' 2 " Sygn. Akt I C 303107 . ,  Gdahsk dnia 1? wrzeénia 2007 r. UZASADNIENIE 0,930 _,|ad0wski zioiyi w dniu 27 marca 2007 r do Sqdu Okrggowego w Gdafisku t pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Parfistwa  Zakiadowi Karnemu w ___.d'2enie cad pozwanego na rzecz powodakwoty 120,000 2!. z ustawowymi odsetkami od .za pozwu do dnia zapiaty oraz 0 zasqclzenie kositbw postegpowania. 1' uzasadnieniu powéd poclai, fie ed 1995 roku odbywa Kare; pozbawienia wolnoéci. Od .4ie'rnika'pr'zebyWa W Zakfadzie Karnymw GV"czasie przebywania w tym zaldadzie Hozwany nie zapewnil powodowi "odpowiednich warunkéw bytowych. W cell w ktérej przebywa% panowaio przeiudnienie, gdzie na powierzchni 31,45 m 2 przebywain 14 osadzonych. W celi zna}d0wa%3. sis; tylko dwa stoiy, Wszyscy jednoczeénie nie mogq spoiywaé poéiiku. W celi "zna}d0wa1o sig takze za mam szafek. Powodowalro to trudnoéci w przechowywaniu érodkéw zywnoéciowych oraz ubrah. Nadto skuiba zdrowia pozwanego zakiadu nie izoluje chorych skazanych od zdrowych, co powoduje laficuchowe zakaianie sie zdrowych Voséb od chorych. Nadto posiiki wydawane sq na brudnym korytarzu, ktéry wymaga odnowienia, W celach mieszkainych panuje péimrok uniemozliwiajqcy prowadzenie Wiasnych zajgé oraz uniemoiliwia czytanie. Wszystkie te podane przez powoda okoiicznoéci sq przejawem naruszanla przez Polske an. 3 Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci poprzez poniiajqce traktowanle 1 karanie powoda przebywaiqcego w zaktadzie karnym. , Pozwany Skarb Pafistwa  Zak%ad Kamy» w— W odpowiedzi na pozew 2 dniei 18 czerwca 200? r. wniési 0 ocldaienie powédztwa.  ' ¢ ' 1 - _ - - _ _ ,_._-_¦-_- __ __-_-._ -__-=,-__- =¦- -._ _ - _ ._ _ ;¦.-.-'-.-_ ¦_..¬4f. - _ _ _ - _ -- -_ _-_ .- =:__-¦.-._„_'.__'.-_- ~. - _ _ _ - _-_'.;';.. ._-5;,-_;__-.,1_'.¦._-1.5; '_=¬¬=¬,„_-._,;.._.-= --_- -,_.-_-.-„__--__---1.. - ` : " Sygn. Akt I C 303107 . __ ‹ Gdansk dnia 1? września 2007 r. UZASADNIENIE cyfr _,radowski złożył w dniu 27 marca 2007 r do Sądu Okręgowego w Gdańsku l 'pozew przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa '- Zakładowi Karnernu w ____Jzenie od pozwanego na rzecz powoda-kwoty 120,000 zł. z ustawowymi odsetkami od .ra pozwu do dnia zapłaty oraz o zaśądzenie kosztow postępowania. _r uzasadnieniu powod podał, że od 1995 roku odbywa karę pozbawienia wolności. Od .¿ie'rnika'pr'zebyw'a w Zakładzie Karnyrnw Êllczasie przebywania w tym zakładzie pozwany nie zapewnił powodowi 'odpowiednich warunków bytowych. W celi w ktorej przebywał 'panowała przeludnienie, gdzie na powierzchni 31,45 m 2 przebywało 14 osadzonych. W celi znaidowały się tylko dwa stoły. Wszyscy jednocześnie nie mogą spożywać' posiłku. W celi 'znaidowało się także za mało szafek. Powodowało to trudności w przechowywaniu srodkow żywnościowych oraz ubrań. Nadto służba zdrowia pozwanego zakładu nie izoluje chorych skazanych od zdrowych, co powoduje łańcuchowe zakażenie się zdrowych osob od chorych. Nadto posiłki wydawane są na brudnym korytarzu, ktory wymaga odnowienia. W celach mieszkalnych panuje połmrok uniemożliwiający prowadzenie własnych zajęć oraz uniemożliwia czytanie. Wszystkie ie podane przez powoda okoliczności są przejawem naruszania przez Polskę an. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez pcniżaiące traktowanie i karanie powoda przebywaiącego w zakładzie karnym. _ Pozwany Skarb Panstwa - Zakład Karny yy- w odpowiedzi -na pozew z dnia 18 czerwca 200? r. wniosł o oddalenie powództwa. - ' ‹ ' 1 --- STRONA 3 --- ‘ . Pi Pozwany przyznai, Ze powod jest pensjonariuszem w jego zakfadzie. Plzyznai takie, Ze panuje W nim pzzleludnienie. Spowodowane to jest jednak zbyt maiym zasobem cef w zakiadzie. Zgodnie zaé z ad. 248 kkw dyrektor zakladu karnego moie osadzié skazanych na czas okreslony w ceiach, gdzie itosé powierzchni mieszkainej przypadajqcej na jednego skazanego jest mniejsza od 3 m 2 .'W cefi, gdzie przebywa powod znajduje sis; dwa duie stoiy I dwa maie. Szafki iywnosolowe sq podzielone na polowki i kazdy skazany ma swojq ozosé do przechowywania swojej odzieiy. Pod kfiikami zamontowane sq szufiady umoiiiwiajqce przechowywanie odzfeiy. Jeieii ohodzi 0 brak izolacjf skazanych chorych od zdrowych to schorzenia wirusowe dolnych i gornych drog oddechowych nfe wyrnagajq izoiacji skazanych, Posi%ki na oddziaiach wydawane sq w specjainych termosach i przez osoby upowainione do pracy przy Zywnoéci. Wydawane posiiki pozwalajq na utfzymanie odpowiedniej temperatury i sq estetyczne. . ..  . Sqd ustalii nastopujqcy stan faktyczny Powod _1 od roku 1995 odbywai karo pozbawienia woinoéci w wymiarze 12 Fat. Odbywai jq do sierpnia 2007 r, kiedy odbywanie kary sis zakoficzyio. Podczas tego czasu najpierw przebywai w Zaldadzie Karnym w Od paidziernika 2000 r1 zostai przeniesiony do Zak1adu Karnego w—Powodzosta1osadzony w ceii osmioosobowej. Na poczqtku cela byia zajmowana przez osiem osob, jednakie sukcesywnie zaozoto dostawiaé loika i w celi zaczska przebywaé do jedenastu osob. Od czewvca 2001 1. oowod zosta1 przeniesiony do celi o powierzchni 33 m 2 przeznaczonej dla dziesisciu» osob, gdzie przebywafo trzynaécie osob. W tskiej celi powod p:2_ebywa% do kodca odbywania kary pozbawienia wolnosci z przelwq w Iatach 20022002, kiedy to przebywai W Zakiadzie Karnym'w— Koficzy1 on tam nauko w Technikum. W Zakladzie Karnym w_wszystkie Cele mieszkalne sq skanaiizowane, zas kqciki sanitame w . 2 _ 11 :1 | J ,,......~.~.....,»~1»,.>.,.q=.»_.._ `- _ 'H-Ĺ Pozwany przyznał, że powód jest pensjonariuszem w jego zakładzie. Przyznał także, że panuje w nim pizeludnienie. Spowodowane to jest jednak zbyt małym zasobem cel w zakładzie. Zgodnie zaś z art. 248 kkw dyrektor zakładu karnego może osadzić skazanych na czas określony w celach, gdzie ilośc powierzchni mieszkalne] przypadającej na jednego skazanego jest mniejsza od 3 m _2 _'W celi, gdzie przebywa powód znajduje się dwa duże stoły i dwa małe. Szafki żywnościowe są podzielone na połówki i każdy skazany ma swoją część do przechowywania swojej odzieży. Pod łóżkami zamontowane są szuflady umożliwiające przechowywanie odzieży. Jeżeli chodzi o brak izolacji skazanych chorych od zdrowych to schorzenia wirusowe dolnych i górnych dróg oddechowych nie wymagają izolacji skazanych, Posiłki na oddziałach wydawane są w specjalnych termosach i przez osoby upoważnione do pracy przy żywności. Wydawane posiłki pozwalają na utrzymanie odpowiedniej temperatury i są estetyczne. . .. - . Sąd. ustalił następujący stan faktyczny Powód _i od roku 1995 odbywał karę pozbawienia wolności w wymiarze 12 lat. Odbywał ją do sierpnia 2007 r, kiedy odbywanie kary się zakończyło. Podczas tego czasu najpierw przebywał w Zakładzie Karnym w Od pażdziernika 2000 r. został przeniesiony do Zakładu Karnego w_Powód został osadzony w celi ośmioosobowej Na początku cala była zajmowane przez osiem osób, jednakże sukcesywnie zaczęto dostawiać łóżka i w celi zaczęło przebywać do jedenastu osób. Od czerwca 2001 r. powód został przeniesiony do celi o powierzchni 33 m 2 przeznaczonej dla dziesięciu» osób, gdzie przebywało trzynaście osób. W takiej celi powód przebywał do konca odbywania .kary pozbawienia wolności z przerwą w latach 2002-2002, kiedy to przebywał w Zakładzie Karnym'w_ Kończył on tam naukę w Technikum. W Zakładzie Karnym w_wszystkie cele mieszkalne są skanalizpwane, zaś kąciki sanitarne w _ 2 _ _--W n | j .,......~.~.....,„~».-.›.„w-_-.¬_.... --- STRONA 4 --- H 1 0nieskr§pdwsne iqiycie. Cele pos_i:adaj'_qtak2e'odp'o1Niednie wens/Iac]e. ' W Ikltofej przebywiafpowod ‘zn aj'd_o'1s=31y sis. 1szk'a. piigtrowe w ii‘cZbi'e 6 _dziesioé svYzafek1wisz;qcyoh;“dwie ma%e2szafk_1_, dwe ’_maie_ si_o_l1!<i1_dwa' du2e . ' ' 1 V ” * . _  '  '. _'_ .__:»,,;'.,';¢»,,'»', :»' , » '. ' . < ‘ ".§\';‘ =.':. ..» .. 1 1 wizytaoji 1_z:¥d;1ia{j 85149, lis1op‘qd‘é‘11‘4200‘6‘ Fa‘ 46+843?,7‘ze:naniq_stron =:1:5''.<='¥='=iii£i¢55':=='='.~’;_~*f.'» 1 ‘ » » .  I I ' '  . . ' ' ‘ ' '. _ ' ' . ' . _ .  . . 0 ._,=,;_~:,_;._==.:__.;..z._;7.;§;=.;;t;=.;=r;;_;;.=¢.=:';;.‘:'='.  . .= =  _ 1 \  '  _  '  ' ' " 1 1 1 Kamym sw i§1prz¢§£:6s¢1i<2‘s11511111?‘i fZ1étru‘dor;acngzii,.Eden1‘;§ty‘§i1<‘o:; 2s»p$§cholog1ém>aftrudnoiféoiifz kotjtaikte_m wmqo 2 tam konta ‘przyp"_a‘d I':!.<I,€?_"F3i'_$i1l.’r'§ojs_» psysnqosiscznq’s1@szekiwq¢J yqfkolé]¢é.. ~ jJefld'nak2e |ji's'trqoja": I: ?_ __.;|_ __ _:. _ _. _ . . I nt x 0nleskrę'powane użycie. cele poś_i_¿aaj'_ą także 'ódp-pwreanle wen±Íy|-ac]-a. ` w .której przebywał-powód _zn aj"d_o'wały się. łóżka: piętrowe w liczbie. 6 _d-_ziesięć s*zaiekf_ wisz¿ących,"dwie rnałeë s_zafk_i_, d-wa '-_n`_¬ałe_ s_t_o_liki- i-_dwa duże- _- ' ' _ ' ` * -_ _ - ' - '_' _'_' .__:›„;'.,';ę'„,'››', :›' _ › '. ' _ ‹ ' ".Í\`;' =.':. ..' .. _ _ wizytacji '_z:1idnia{j 8:]-_9, listopadiałi 2006' r.« _46#8_3Ÿ‹,Ÿ'zeznania_-_-stron -=:'?:'ř`-"_‹-='?'=`=-¿fi3'¿¿¦5¿`:==-'='.~>;;^=ž.'› '› ` _ › _ ~ I = " ' ' _ .- ' '_ '_ " '_ _ ` ' _- ' _ _ _ - _ -_ O ._,=--,;--_~=,'_;.-_=-=.:-_-__;_-.z-__;7.;f;=.;;tz'_.;=r_¿_;;.=_¿.==';;_=:'=`. _ _ .= = - _ 2- t _' '_ ' -_ ' -' - ' ' " _ _ = karnym sw :§:p‹z'ęsżr6ścii‹Ÿ_Ĺbidli Í2Ĺátru<a_rjióny‹fí,._.i:lęid_e*n1r«_§tyĹflii‹¿›:_ 2›_psy<zhq'l0glém›.ajrruqnó_ścrjf'z kørirákieym wynikało z. iąrwj konta lprzyrjaid '-'_!_<Ĺ,C?_`iři'_$Ĺ1li`ację_› psychoioti Í,ĆZn ąi O l 7 oczekiwaó wfkojejce.. ł _j'Je_dnakże ni's`tracja'_ __ __ __.___ __ ___ _ __ _ _ _ I --- STRONA 5 --- ".=.<,. 1" so " 2 D'ii"i1k't.U'.' widzensdochrwdébr §>s@bsw99r:@9w@¢sa11+9iesoqssossdniéssoios9 Ms§1zssssssnis11o1s¢r@n9K asas; przedstéwisielqii'"i§_iQzW'ahe"go Skarbu. K'ar'n_'ego W. dyrektora Jei‘2ego__Z'imn_ick}.eg_o: kl 'zdjo_'wia skazan'e'go‘"_ _  ' 1 V “ V 1 ‘ " _ . _ <90 Q§'?3.!'§j'§¢.""5t_3nI"f?'|1.tY_¢?0_Y"'i 0@Pa‘fl*$i@1 spied? »f"71i,”»”»5;M’BIiéfi’qi»§»f",’d‘oIw0d’oWy{U92upé1’n’i'q?dokument urzé3d‘o1¢§1y11‘41‘w pdqstas; Pafluiacé" pod:P§¢n_i.§§jc.g’Q_Q6';: sq"wszssissqy ipiowod jeszcze odby:Wa%.t'am_ ksrg. . _ IA __ j_ :'_C')f__d1§1"c'>'é_I_1i:1__9" p_réwh_'éjI fozpozgjawanegos ZaQ,3dfii'eni'a,"i ‘to. wp";awd'2i'§i " bdw§'d"_._¢k'(eé'1i_i. .1915???'fi1i¢0‘.s'"=i'i'ak9ss;1s.s;1iié'd¢$6u¢zYfiiB’fli@1»1’ ivwfu ;wyw¢*énié‘ uszkweniassssdoo Cid?1'11b.1in102$?F01U"":Zd_.§9059' sksréchi.‘ miss ram1nri1i¢smenia griw csi’prze1ud‘hi0@0héi9;1iésdhdaokié sad '.=.-‹__- j' zł zł 2 r±"uín‹łi_ui_s wldzentlaiiøchføfivłłidóbr ę›s‹›l=›l8iwlriiirł;‹›iir«‹›‹=1ł‹@-1._+sie@°łss_@aníé.śts_l_s-S ponad¿.szę¿n=a'nrą-.__sşir@n3i< 8,5-88, przed5awlßreiałfpłązwłanęigo skarbu. Karnego W. dyrektora Jei`zego__Z`imn_icki_eg_o: |‹Ĺ `zd_ro_'wia skażan'ego=-'_ -_ ' ' ' _ “ _ _ ` ' -_ _ _ ¬s_ UÍ$iä_liäiiäC_iłiiSi@"í=fäłśti¿f=żf1_i"í fz>PāfĹł>*$i@. łßfœüś z~_=“'ä{¶_"›"›f›¿M_aĹteri'ał›Ê›Í_'__dłoĹwod'dwyf;uzupełiniia?dokument urz¿§d'óyiy¿.i..iw p.ostac_i_' panurązel r:_›o'd_.¿¿kdn_i_ęĹc._;-2iQ_Q5';: ç'z_y|lĹł›w¶_çząr_srł'e___'›głçiy _powód jeszcze odby_wąi.ram__ karę. _ __ __ __ j_ _`_C")Í__dn`oś_n'i_e'- p_rawn__'eji rozpoznawanego› zaQ_ádni'eni'a,'_ to. wp"rawd'żi`e ` j5dwĘj'd-'___ek'reś'li_ł_- .r}‹e=:<asín.lé¬_słsałlsainzz;±íasd@a›uczyfilerle tym .„wwolanla r›8zi‹‹±d2‹=;inlastisi._ waliub1;eżafonssłłtiżzafwflai _r<ara‹zir1._ iißómez takinnieżczeira ww celi*przeiu‹nli°0ñłéli;1lëłdiwžé sad --- STRONA 6 --- Powoiuje sis on bowiem W swoim pozwie na naruszenie postanowied Konwencji o Ochronie Praw Cziowieka, co zbliia jego powodziwo do opaflego na naruszeniu dobr osobistych. Nadto wystspowai on bez peinomoonika i jako nie prawnik mogi mieé klopoty z ociroznieniem dwoch roinych rezimow odpowiedziainosci  wyrzqdzenia szkody w postaci uszkodzenia ciaia bqdi rozstroju zdrowia oraz naruszenia dobr osobistych, Tym bardziej ie okolicznoéci faktyczne zarowno przy jednej jak i przy drugiej podstawie faktycznej Zqdania wzaiemnie sis zazsbiaiq. ~ Na pewno wspolnym eiementem przy obu podstawach faktycznych Zqdania jest koniecznoso stwierdzenia przez sqd bezprawnosci dziaiania lub zaniechania sprawcy w tym wypadku organu wiadzy, publicznei. Bezprawnosé ta w postaci ziamania powszechnie obowiqzujqcej normy prawa jest podstawq oraz warunkiem sine qua non odpowiedzialnosci cywilnej w tym pizypadku. Poniewai stan sprzeczny 2 prawem miai trwaé wediug powoda od roku 2000 do 2007, dlatego naleiy oprzeé sis na regulacjach prawnych przez ten czas obowiqzujqcych. Typowq normq przewidujqcq odpowiedzialnosé oywiinoprawnqo charakterze deliktowym byi art. 417 § 1 kc, zgodnie 2 ktorym Skarb Pafistwa ponosi odpowiedziainoso za szkods wyrzqdzonq przez funkcjonariusza padstwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynnosci. Jednoczesnie istniaia norms zawaria w Konstytucji Rzeczypospoiitej Polskie] w an. 77zgodnie z ktorym kaidy ma prawo do naprawienia szkody wyrzqdzone} mu przez organ wiadzy publicznej. Norma ta mogia wowczas stanowifi: podstaws odpowiedziainosci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa za szkody wyrzqdzone podczas wykonywania wiadzy publicznej przez parisiwo i jego jednostki. Dotyczyio to w szczegolnoéci szkod powstaiych w sytuacji, gdy pafistwo dzilsiaio W ramach swojego ,,imperium" ~ podejmowania czynnoéci Wiadczych co do ktorych posiadaio srodki do zapewnienia sobie posiuchu oraz do zmuszenia adresata czynnosci do poddania sis jego woli. Takq czynnosciq wiadczq w zakresis ,,lmperium“ pahstwa jest niewqtpliwie wykonywanie wymiaru sprawiedliwosci W sprawaoh karnych a nastspnie wykonywanie przez jednostki penitenojarne orzeozonyoh wyrokami sqdowymi kar. Tym samym dziaianie pozwanego jako jednosiki dziaiaiqcej w imieniu paristwa i uprawnionej do wykonywania kary pozbawienia wolnosci wypeinia hipotezs tej normy konstyiucyjnej, ktora mogia byé podstawq formuiowania bezposrednich roszczefi przy odpowiedzialnosci odszkodowawczej. Mogia byé takie podstawq odpowiedzialnosoi lepszq od art. 417 kc w éwczesnej redakcji. jako is zostaia oparta na zasadzie ryzyka bez koniecznosci wykazywania winy konkretnego funkcjonariusza paristwowego. Norma konstytucyina staia sis jako podstawa odpowiedziainosci bezprzedmiotowa z momentem dokonania z dniem 1 wrzesnia 2004 r. do art. 417 ks Odpowiedzialnosé parisiwa za szkods przy wykonywaniu ,,imperium” wiadzy parfistwowej zostaia bowiem przeniesiona do ustawodawstwa zwykiego i opana rowniez na zasadzie ryzyka bez koniecznosci wykazywania winy konkretne} osoby. ‘ _ 5 Powołuje się on bowiem w swoim pozwie na naruszenie postanowień Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, co zbliża jego powództwo do opaitego na naruszeniu dóbr osobistych. Nadto występował on bez pełnomocnika i jako nie prawnik mógł mieć kłopoty ż odróżnieniem dwóch różnych reżimów odpowiedzialności - wyrządzenia szkody w postaci uszkodzenia ciała bądż rozstroju zdrowia oraz naruszenia dóbr osobistych. Tym bardziej że okoliczności faktyczne zarówno przy jednej jak i przy drugiej podstawie faktycznej żądania wzajemnie się zazębiają. ‹ Na pewno wspólnym elementem przy obu podstawach faktycznych żądania jest konieczność stwierdzenia przez sąd bezprawności działania lub zaniechania sprawcy wtym wypadku organu władzy, publicznej. Bezprawnośó ta w postaci złamania powszechnie obowiązującej normy prawa jest podstawa oraz warunkiem sine qua non odpowiedzialnościcywilnej wtym przypadku. Ponieważ stan sprzeczny z prawem miał trwać według powoda od roku 2000 do 2007, dlatego należy oprzeć się na regulacjach prawnych przez ten czas obowiązujących. Typową normą przewidującą _odpowiedzialność cywilnoprawnąo charakterze deliktowym był art. 417 § 1 kc, zgodnie z którym Skarb Panstwa ponosi odpowiedzialność' za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynności. Jednocześnie istniała norma zawarta w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w an. 77zgodnie z którym każdy ma prawo do naprawienia szkody wyrżądzonej mu przez organ władzy publicznej. Norma ta mogła wówczas stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkody wyrządzone podczas wykonywania władzy publicznej przez państwo i jego jednostki. Dotyczyło to w szczególności szkód powstałych w sytuacji, gdy państwo działało w ramach swojego „imperium” ~ podejmowania czynności władczych co do których posiadało środki do zapewnienia sobie posłuchu oraz do zmuszenia adresata czynności do poddania się jego woli. Taką czynnością władczą w zakresie „imperium” panstwa jest niewątpliwie wykonywanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych a następnie wykonywanie przez jednostki penitencjarne orzeczonych wyrokami sądowymi kar. Tym samym działanie pozwanego jako jednostki działającej w imieniu państwa i uprawnionej do wykonywania katy pozbawienia wolności wypełnia bipotezę tej normy konstytucyjnej, ktora mogła być podstawą formułowania bezpośrednich roszczeń przy odpowiedzialności odszkodowawczej. Mogła być także podstawą odpowiedzialności lepszą od art. 417 kc w ówczesnej redakcji. jako że została oparta na zasadzie ryzyka bez konieczności wykazywania winy konkretnego funkcjonariusza państwowego. Norma konstytucyjna stała się jako podstawa odpowiedzialności bezprzedmiotowa z momentem dokonania z dniem 1 września 2004 r. do art. 417 kt- Odpowiedzialnośc państwa za szkodę przy wykonywaniu „imperium” władzy państwowej została bowiem przeniesiona do ustawodawstwa zwykłego i oparta również na zasadzie ryzyka bez konieczności wykazywanla winy konkretnej osoby. l _ 5 --- STRONA 7 --- Jak jui Wspomniano podstawq odpowiedziainoéci zarowno W jednym i drugim przypadku ~ dotyczy to oparcia iqciania na okolicznosci faktycznej uszkodzenia ciaia bqdi rozstroju zdrowia oraz naruszenia dobr osobistych powoda, Wymaga bezprawnego dziaiania lub zaniechania organu Wiadzy publicznej  W tym przypadku pozwanego. Kodeks karny Wykonawczy W art. 110 § 2 Wskazuje, 2e powierzchnia ceii mieszkalnej na jednego skazanego wynosi nie mniej nii 3 m 2. Norma ta stanowi pewnq gwarancjs humanitarnego i zgodnego z godnosciq osoby iudzkiej Wykonywania katy pozbawtenia iudnosci i ma zapobiegaé pirzeiudnieniu cel. Art. 248 kkw przy tym dopuszcza moiliwoéé zmniejszenia tego normatywu na okres przejsciowy W przypadku trudnosci z jego zachowaniem. Jak Wynika ze stanu faktycznego W zaktadzie pozwanego doszio do obniienia normatywu, zas oele mieszkatne byiy zemieszkiwane przez osadzonych W liczbie Wiskszej od przeznaczenia ceii 0 ok. 30 %. Jak Wynika z ustalonego stanu faktyoznego stan ten nie miat charakteru przejsciowego lecz staiy i jak Wynika 2 reiacji dyrektora zakiadu stan niedostatecznej iiosci miejsc ciqgle sis utrzymuje. Niezaieinie od tego czy stan taki test zawiniony przez kierownictwo zaktadu czy nie, to nie moina go okresiié jako zgodnego z prawem, Niezaieinie od winy czy braku Winy W tym przypadku ( odpowiedzialnosé Wszak oparta jest na zasadzie ryzyka) nie moina okresiié jako stanu zgsdnego z prawern sytuacjt, gdy z Wyjqtkowej regulacii czyni sis reguts postspowania. Zatem W konkluzji naieiy stwierdzié, 2e pozwany zasiedtajqc C8|8 mieszkaine ponad normatyw nie dziaiat zgodnie z prawem — art. 110 § 2 kodeksu kamego Wykonawczego. Zatem stwierdzenie to spelnia pierwszq przesianks odpowiedzialnosci odszkodowawczej W postaci bezprawnosci dziaiania pozwanego. Drugq przestankq odpowiedziainoéci jest skutek W przypedku Wyrzqdzenia szkody W postaci uszkodzenia ciaia tub rozstroju zdrowia W drugim przypadku ~ naruszenia dobr osobistych pogwatcenia jednego z dobr prawnie chronionych. Odnosnie uszkodzenia ciat bqdi rozstroju zdrowia, to W omawianym orzypadku skutek taki nie nastqpil. Powod nie Wskazat nawet jakiego rodzeju uszkodzenia ciaia lub rozstroj zdrowia stat sis jego udziaiern. Podawane przez niego zabutzenia serca na tle nerwicowym nie okazaiy sis trwate skoro po wyjsoiu z zaktadu karnego ustaiy. Obecnie powod nie Wskazai na Zadne sohorzenie na ktore cierpiatby. Poza Tym Wskazane przez niego niepokojqce symptomy nie wywotaiy trwaiyoh nastspsfw. Tak wtsc w tym przypadku nie nastapit skutek W postaci szkody na zdrowiu powoda czy to fizycznym czy psychicznym. Nie zostaia speiniona zatem druga przesianka. Poniewai powod nie wskazai Zadnego schorzenia jakie byioby jego udziaiem sqd nie dopuszczat dowodu z opinii biegtego, gdyi sam powod nie Wskazai okolicznosci fatycznych uzasadniajqcych Zqdanie pozwu W tym zakresie.  Jak jui Wspomniano powodztwo ninjejsze moie byé opafle takie na ochronie dobr osobistych. Powod na rozprawie powoiywat sis na ‘naruszenie jego godnoéci. W tym art. 3 Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnoéci 2 dnia 4 iistopada 1950 r. Przy czym godnosé cziowieka jest 6 Jak już wspomniano podstawą odpowiedzialności zarówno w jednym i drugim przypadku ¬ dotyczy to oparcia żądania na okoliczności faktycznej uszkodzenia ciała bądż rozstroju zdrowia oraz naruszenia dóbr osobistych powoda, wymaga bezprawnego działania lub zaniechania organu władzy publicznej - w tym przypadku pozwanego. Kodeks karny wykonawczy w art. 110 § 2 wskazuje, że powierzchnia celi mieszkalne] na jednego skazanego wynosi nie mniej niż _3 m 2. Norma ta stanowi pewną gwarancję humanitarnego i zgodnego z godnością osoby ludzkiej wykonywania kary pozbawienia ludności i ma zapobiegać przeludnieniu cel. An. 248 kkw przy tym dopuszcza możliwość zmniejszenia tego normatywu na okres przejściowy w przypadku trudności z jego zachowaniem. Jak wynika ze stanu faktycznego W zakładzie pozwanego doszło do obniżenia normatywu, zaś cele mieszkaine były zamieszkiwane przez osadzonych w liczbie większej od przeznaczenia celi o ok. 30 %. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego stan ten nie miał charakteru przejściowego lecz staly i jak wynika z relacji dyrektora zakładu stan niedostatecznej ilości miejsc ciągle się utrzymuje. Niezależnie od tego czy stan taki jest zawiniony przez kierownictwo zakładu czy nie, to nie można go określić jako zgodnego z prawem. Niezależnie od winy czy braku winy w tym przypadku ( odpowiedzialność wszak oparta jest na zasadzie ryzyka) nie można określić jako stanu zgodnego z prawem sytuacji, gdy z wyjątkowej regulacji czyni się regułę postępowania. Zatem w konkluzji należy stwierdzić, że pozwany zasiedlając cele mieszkalne ponad normatyw nie działał zgodnie z prawem - art. 110 § 2 kodeksu karnego wykonawczego. Zatem stwierdzenie to spełnia pierwszą przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej w postaci bezprawności działania pozwanego. Drugą przesłanką odpowiedzialności jest skutek w przypadku wyrządzenia szkody w postaci uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia w drugim przypadku ~ naruszenia dóbr osobistych pogwałcenia jednego z dóbr prawnie chronionych. Odnośnie uszkodzenia ciał bądż rozstroju zdrowia, to w omawianym przypadku skutek taki nie nastąpił. Powód nie wskazał nawet jakiego rodzaju uszkodzenia ciała lub rozstrój zdrowia stał się jego udziałem. Podawane przez niego zaburzenia serca na tle nerwicowym nie okazały się trwałe skoro po wyjściu z zakładu karnego ustały. Obecnie powód nie wskazał na żadne schorzenie na które cierpiałby. Poza tym wskazane przez niego niepokojące symptomy nie wywołały tnyałych następstw. Tak więc w tym przypadku nie nastąpił skutek w postaci szkody na zdrowiu powoda czy to fizycznym czy psychicznym. Nie została spełniona zatem druga przesłanka. Ponieważ powód nie wskazał żadnego schorzenia jakie byłoby jego udziałem sąd nie dopuszczał _dowodu z opinii biegłego, gdyż sam powód nie wskazał okoliczności iatycznych uzasadniających żądanie pozwu w tym zakresie. ' Jak już wspomniano powództwo niniejsze może być oparte także na ochronie dóbr osobistych. Powód na rozprawie powoływał się na ;naruszenie jego godności. W tym art. 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada --1-950 r. Przy czym godność człowieka jest 6 --- STRONA 8 --- takie przedmiotem ochrony potskiego prawa krajowego — art. 24 kc. oraz jest takie przedmiotem ochrony koristytucyjnej W art. 30 Konstytucji Rzeczypospoiitej Polskiej. Zatem godnosf: cziowieka powinna zgodnie z dekiaracjq konstytucyjnq byé podstawowq dyrektywq W dziaialnosci kazdej Wiadzy oubiicznej W Polsce, zas jej ochrona jest bezwzgisdnym nakazem skierowanym do. kaidej jednostki Wiadzy publicznej. Ustawodawca konstytucyjny formuiujqc W ten sposob ochrons godnosci cztowieka Wyszedi z zaiozenia przysiugiwania kazdej istocie iudzkiej niezbywainych i przyrodzonych praW. Z tskim pojmowaniem godnosci Iudzkiej jako prawa niezbywainego i przyrodzonego koresoonduje norms Wspomnianej juz konwencji o ochronie praw cztowieka, ktorej Poiska jest stronq. W art. 3 tej t<onWer_1pji sformuiowany zostai zakaz tortur oraz ponizajqcego traktowaniu lub karaniu. W omawianym przypadku chodzi W szozegolnosci zakaz poniiajqcego karania cziowieka. Bogaty dorobek W tej dziedzinie Ttybunaiu Praw Cztowieka ze Strassburga Wyrobii ustaione pogiqdy na rozumtenie jakie traktowanie przez organy paristwa moina uznao za ponizajqce godnoso cztowieka. Otoz oonizajqce uweza sis traktowanie Wowczas zgodnie 2 pogiqdami Trybunaiu, gdy ma ono Wywotaé W ofiarach poczucie strachu, cierpienia i nizszosci, ktorych skutkiem jest ich ponizenie .iub upokorzenie. Daiej samo Wykonywanie przez paristwo kar Wiqie sis Wprawclzie z nieuniknionym W tym przgipadku oierpieniern i upokorzeniem. Paristwo jednak stosujqce srodek karny musi zapewnio, ze osoba pozbawiona Wolnosci W Warunkach zgodnyoh z poszanowaniem iudzkiej godnosci. Sposob i metoda stosowania tego srodka nie poddaje jej cieroieniu lub niedogodnosciom o natsieniu orzekraczajqcym poziom nieuntkniony poziom cierpienia Wpisanego W pozbawienie Wolnosci oraz biorqc pod uwags praktyczne Wymogi pozbawienia Woinosci stan zdrowia i dobro tej osoby sqodpowiednio zaoezpieczone. Vide Wyrok ETPC z dnia 11 marca 2004 r. W sprawie lg0roWBuigaria J 40653t98 oraz z dnia 20 ozerWca 2002 r. W sprawie J 277i5i95 BerIiriskiiPoiska. i\/iozna zatem mowto dopiero Wowczas o naruszeniu dobr osobistych W postaci godnosci cziowieka, gdy W procesie Wykonywania kary pozbawienia Woinosci doohodzi do szczegoinych niekoniecznych z punktu Widzenia sposobu odbywania kery pozoawienia Woinosci zaostrzefl Warunkow bytowych, ktore prowadzq do zagrozenia zdrowia i zycia osoby osadzonej. Zatem samo naruszenis normy powierzchniowej Wprawdzie moze iecz nie must automatycznie prowadzio do naruszenia godnosci iudzkiej skazanego. ii/lusi to bye poiqczone z innymi nieznosnymi Warunkami bytowania jak np. nieoddzielenie kqcika higienioznego, brak odpowiedniej Wentyiacji, ozy tez Wyposaienia cei mieszkalnych, utrudnianie kontaktu ze specjalistami i to prowadzid powinno do ogolnego bytowania skazanegoW zaktadzie karnym W Warunkach urqgajqcych osobie iudzkiej. W omawianym przypadku powod. miat dostsp do zajsé kutturainooswiatowycti, mtai dostsp do specjaiistow iekarzy takich jak Chirurg i psychiatra, miat opieks medycznq. Sposob Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci poprzez umoziiwienia osadzonym kontaktowanie sis ze sobq iagodzii rygory Wiszienne i doiegliwosci zamkniscia W celi. Powodowi umoziiwiono poza tym nauks zawodu na terenie 7 $0.0 także przedmiotem ochrony polskiego prawa krajowego - art. 24 kc. oraz jest także przedmiotem ochrony konstytucyjnej w art. 30 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem godność człowieka powinna zgodnie z deklaracją konslytucyjną być podstawową dyrektywą w działalności każdej władzy publicznej W Polsce, zaś jej ochrona jest bezwzględnym nakazem skierowanym do. każdej jednostki władzy publicznej. Ustawodawca konstytucyjny formułując w ten sposób ochronę godności człowieka wyszedl z założenia przysługiwania każdej istocie ludzkiej niezbywalnych i przyrodzonych praw. Z takim pojmowaniem godności ludzkiej jako prawa niezbywalnego i przyrodzonego koresponduje norma wspomnianej już konwencji o ochronie praw człowieka, której Polska jest stroną. W art. 3 tej konwerjcji siormułowany został zakaz tortur oraz poniżającego traktowaniu lub karaniu. W omawianym przypadku chodzi w szczególności zakaz poniżającego karania człowieka. Bogaty dorobek w tej dziedzinie Trybunału Praw Człowieka ze Strassburga wyrobił ustalone poglądy na rozumienie jakie traktowanie przez organy państwa można uznać za poniżające godność człowieka. Otóż poniżające uważa się traktowanie wówczas zgodnie z poglądami Trybunału, gdy ma ono wywołać w oiiarach poczucie strachu, cierpienia i niższości, których skutkiem jest ich poniżenie .lub upokorzenie. Dalej samo wykonywanie przez państwo kar wiąże się wprawdzie z nieuniknionym w tym przypadku cierpieniem i upokorzeniem. Panstwo jednak stosujące środek karny musi zapewnić, że osoba pozbawiona wolności w warunkach zgodnych z poszanowaniem ludzkiej godności. Sposób i metoda stosowania tego środka nie poddaje jej cierpieniu lub nledogcdnościom o natężeniu przekraczającym poziom nieunikniony poziom cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności oraz biorąc pod uwagę praktyczne wymogi pozbawienia wolności stan zdrowia i dobro tej osoby sąodpowiednio zabezpieczone. Vide wyrok ETPC z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie lgorovłBułgaria J 40853l98 oraz z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie J 27715ł95 BerlińskilPoiska. Można zatem mówić dopiero wówczas o naruszeniu dóbr osobistych w postaci godności człowieka, gdy w procesie wykonywania kary pozbawienia wolności dochodzi do szczególnych niekonłecznych z punktu widzenia sposobu odbywania kary pozbawienia wolności zaostrzeń warunków bytowych, które prowadzą do zagrożenia' zdrowia i życia osoby osadzonej. Zatem samo naruszenie normy powierzchniowej wprawdzie może lecz nie musi automatycznie prowadzić do naruszenia godności ludzkiej skazanego. lvlusi to być połączone z innymi nieznośnymi warunkami bytowania jak np. nleoddzielenie kącika hlgienicznego, brak odpowiedniej wentylacji, czy też wyposażenia cel mieszkalnych, utrudnianie kontaktu ze specjalistami i to prowadzić powinno do ogólnego bytowania skazanego-w zakładzie karnym w warunkach urągających osobie ludzkiej. W omawianym przypadku powód miał dostęp do zajęć kuituralno-oświatowych, miał dostęp do specjalistów lekarzy takich jak Chirurg i psychiatra, miał opiekę medyczną. Sposób wykonywania kary pozbawienia wolności poprzez umożiiwienła osadzonym kontaktowania się ze sobą łagodził rygory więzienne i dolegliwości zamknięcia w celi. Powodowi umożliwiono poza tym naukę zawodu na terenie 7 40.0 --- STRONA 9 --- innego zakiadu karnego. Nadto objsto go opiekq postpenitencjarnq. Zatem Warunki W jakich przebywai powod mimo, iz maio korniortowe nie pizyjsiy postaci W ktorych jego traktowanie przez adrninistracjs zakiadu karnego mozna nazwaé traktowaniem ponizajqcym zmierzajqcym do udrsczenia ponad miars i koniecznosci Wykonywania kary pobawienia Wolnosoi. Dziatanie oozwanego zaktadugnie nosi zatem znamion naruszenia dobra osobistego W postaci godnosoi powoda. Reasumujqc sqd nie stwierdzit powstania skutku W postaci rozstroju zdrowia iub uszkodzenia ciaia tub tez skutku W postaoi naruszenia godnosci osoby iudzkiej powodai Dlatego tez na zasadzie art. 417 kc i 24 kc oraz art. 3 Konwencji o Ochronei Praw Cziowiekaii Podstawowych Woinosci orzeczono jak W sentencji. . ~“ '1, ./i .." J’ )7 . .5‘ ,3’ /70/i‘ innego zakładu karnego. Nadto objęto go opieką postpenitenciarną. Zatem warunki W jakich przebywał powod mimo, iż mało komfortowe nie przyjęły postaci w których jego traktowanie przez administrację zakładu karnego można nazwać traktowaniem poniżającym zmierzajacym do udręozenia ponad miarę i konieczności wykonywania kary pobawienia wolności. Działanie pozwanego zakładu-,nie nosi zatem znamion naruszenia dobra osobistego W postaci godności powoda. Reasumując sąd nie stwierdził powstania skutku W postaci rozstroju zdrowia lub uszkodzenia ciała lub też skutku W postaci naruszenia godności osoby łudzkiej powoda Dlatego też na zasadzie art. 417 kc i 24 kc oraz art. 3 Konwencji o Ochronei Praw Człowiei<a_,__i Podstawowych Woiności orzeczono jak w sentencji. . ~" 'ąf .Í .Ą-'° J' -Í' . .;' ,f /fa/i'