Wyrok I C 303/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt:I C 303/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSR del. Żaneta Bloma – Wojciechowska Protokolant: Sandra Olesiak po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 roku w Gliwicach sprawy z powództwa M. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w G. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego. SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska Sygn. akt I C 303/15 UZASADNIENIE Powód M. W. ostatecznie wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w G. zadośćuczynienia w kwocie 20.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu za naruszenie dóbr osobistych okresie od dnia 28 listopada 2011 roku do dnia 4 lipca 2013 roku, czyli zakończenia osadzenia w Areszcie Śledczym w G.. Nadto domagał się przeproszenia jak w piśmie procesowym z dnia 10 lipca 2015 roku poprzez zamieszczenie na stronie internetowej www.fundacja.lexnostra.pl na okres 30 dni w dziale ogłoszenia i komunikaty czcionką Verdana na koszt pozwanego w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku tekstu: wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych M. W. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone szkody niematerialne” (pozew i pismo k.219). W uzasadnieniu wskazał, iż odbywał karę pozbawienia wolności w pozwanym areszcie w okresie od dnia 28 listopada 2011 roku do dnia 4 lipca 2013 roku. W trakcie pobytu pozwana jednostka naruszyła jego dobra osobiste. Powód był izolowany w Areszcie Śledczym który nie spełniał standardu 3m2 powierzchni mieszkalnej na osobę, co naruszało dyspozycję art. 110 par. 2 kkw. W stworzonych powodowi przez pozwanego warunkach nastąpiło przeludnienie przyczyniające się do braku komfortu psychicznego oraz utrudniało zachowanie prywatności czy intymności, --- STRONA 2 --- powodowało często konflikty i agresję więźniów osadzonych wraz z powodem co skutkowało dyskomfortem oraz narastającym strachem i niepokojem o własne zdrowie i życie. Powód wskazał, iż przeludnienie wiązało się z trudnościami w korzystaniu z kącika sanitarnego, który nie spełniał standardów albowiem nie był zadaszony, po celi unosił się nieprzyjemny zapach, co potęgowało zdenerwowanie i agresję więźniów. Miejsce to nadto nie było oświetlone. Z uwagi na panującą w celi wilgoć powód miał problem z suszeniem ubrań. Prośby powoda o zezwolenie na dostarczenie suszarki bądź sznurka do bielizny były załatwiane odmownie. Ponadto powód wskazał, że nie spełniała żadnych norm prawnych kąpiel w pozwanym areszcie albowiem odbywała się ona raz w tygodniu. Powód podniósł nadto, iż w celach 213,423,403,406 i 409 były montowane żarówki jarzeniowe bez osłon powodujące ból oczu a następnie uszkodzenie wzroku. Wskazał nadto, iż osadzono z nim osobę chorą na chorobę zakaźną (HCV) o czym nie został powiadomiony a co narażało go na zachorowanie. Zarzucił również ,że w areszcie brak było pilotów do tv i dekoderów co również stanowiło utrudnienie w korzystaniu z telewizji. Domagał się również zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Na rozprawie w dniu 17 maja 2016 roku k.337 powód precyzując wnioski dowodowe zawarte w pozwie złożył wniosek o dopuszczenie dowodu przez osobę nie związaną z pozwanym aresztem na okoliczność wyliczenia powierzchni cel rzeczywiście udostępnionej powodowi po odliczeniu powierzchni zajmowanej przez kącik sanitarny, łóżka, taborety, stoły. Podtrzymał wniosek o zobowiązanie osoby trzeciej do sporządzenia dokumentacji fotograficznej wymienionych cel. Pozwany Skarb Państwa- Dyrektor Aresztu Śledczego w G. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawił, że powód był osadzony w pozwanym areszcie w okresie od 28 listopada 2011 roku do dnia 4 lipca 2013 roku w celach zapewniających normatywną powierzchnię celi mieszkalnej. Nieuprawnione jest odliczanie od powierzchni celi powierzchni zajmowanej przez stoły, taborety, łóżka. Wszystkie cele są wyposażone w sprzęt kwaterunkowy zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych w tym wyposażone w prawidłowe oświetlenie a dodatkowo każdy osadzony może zwrócić się o wyrażenie zgody na posiadanie w celi lampki nocnej. Zastosowana zabudowa kącików sanitarnych spełnia warunki intymności. Nadto argumentował, że piloty do urządzeń typu audio-video stanowią przedmioty niedozwolone w rozumieniu § 2 pkt 31 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 roku w sprawie ochrony jednostek organizacyjnych służby więziennej. Pozwany reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa złożył pismo przygotowawcze, w którym wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazał, że powód w żadnej mierze nie wykazał istnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Okoliczności z jakimi powód wiąże odpowiedzialność strony pozwanej nie zostały w żaden sposób udowodnione. Pozwany wywiązał się ze wszystkich nakładanych na niego obowiązków mających na celu zapewnienie powodowi przysługujących mu praw jako osoby osadzonej. W pierwszej kolejności podkreślił, że powód ani jednego dnia nie przebywał w warunkach przeludnienia. Brak jest podstaw aby zgodnie z koncepcją powoda nie zaliczać do powierzchni mieszkaniowej celi powierzchni zajmowanej przez sprzęt kwaterunkowy: stoły, łóżka, taborety. Literalne brzmienie art. 110 kkw nie legitymizuje do pomniejszania powierzchni celi o ilość miejsca zajmowanego przez sprzęt kwaterunkowy: stoły, taborety, krzesła. Cele w jakich przebywał powód są wyposażone w sprzęt kwaterunkowy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. We wszystkich celach znajduje się odpowiednie oświetlenie elektryczne oraz naturalne, a każdy osadzony może zwrócić się do dyrekcji aresztu o wyrażenie zgody na posiadanie lampki nocnej. W celach mieszkalnych w których przebywał powód kącik sanitarny jest oddzielony ścianą oraz płytą nieprzezroczystą, wchodzi się do niego poprzez drzwi przesuwne. Wysokość na jakiej jest zabudowany spełnia podstawowe wymogi intymności. Powód jak każdy osadzony ma możliwość korzystania z łaźni w celu kąpieli raz w tygodniu. Nadto powód może myć się w celi w misce wodą uprzednio podgrzaną w czajniku. W każdej celi są zamontowane suszarki do bielizny. Rzeczy osobiste powód może prać w celi lub w trakcie korzystania z łaźni. Pozwany wskazał nadto, iż powód w czasie osadzenia w pozwanym areszcie był traktowany w sposób godny, --- STRONA 3 --- z poszanowaniem przysługujących mu praw i dóbr osobistych. Funkcjonariusze pozwanego aresztu działali wobec powoda w ramach swoich uprawnień ustawowych a ich działaniom nie można w żaden sposób przypisać cech bezprawności. Podkreślił, że sąd cywilny w procesie o naruszenie dóbr osobistych skazanego nie jest władny oceniać czy funkcjonariusz służby więziennej odmawiając przyznania skazanemu określonego uprawnienia działa zgodnie z prawem czy bezprawnie, jak również czy zastosowanie wobec skazanego kary dyscyplinarnej było uzasadnione i zgodne z prawem czy bezprawne. Do oceny tej uprawniony jest jedynie sędzia lub sąd penitencjarny w sytuacji odwołania się skazanego. Nadto podniósł zarzut ,że powód wytaczając niniejszy proces nadużywa przysługujące mu prawo podmiotowe do ochrony prawnej. Organy państwa dochowały bowiem wszelkich starań aby powód miał zapewnione humanitarne warunki odbywania kary. Zachowanie powoda polegające na wytaczaniu powództwa w takiej sytuacji stanowi przejaw swoistej niewdzięczności a żądanie powoda ma charakter jedynie fiskalny co oznacza, że ich celem nie jest ochrona dóbr osobistych a jedynie uzyskanie kosztem pozwanego wysokiej sumy pieniężnej. Sąd ustalił, co następuje: Powód był osadzony w Areszcie Śledczym w G. w okresie od 28 listopada 2011 roku do dnia 4 lipca 2013 roku. W okresie objętym pozwem powód przebywał: - w okresie od 28.11.2011 – 8.12.2011 w celi dwuosobowej 301 (6,10 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 8.12.2011 – 24.01.2012 – w celi dwuosobowej 315 (7,59 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 24.02.2012 do 2.03.2012 – w celi dwuosobowej 316 (7,41 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 2.03.2012 do 28.03.2012 – w celi dwuosobowej 423 (6,19 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 5.06.2012 do 11.06.2012 – w celi trzyosobowej 216 (9,05 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby (5 – 11.06) a następnie (11.06) trzy osoby, - od 18.06.2012 do 27.08.2012 – w celu czteroosobowej 217 (13,59 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem cztery osoby (18.06 – 16.08.2012, 21.08 – 27.08.2012) oraz (16.08 – 21.08.2012) trzy osoby, - od 27.08.2012 – 30.08.2012 - w celi trzyosobowej 403 (9,05 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem trzy osoby, - od 30.08.2012 – 6.09.2012 - w celi dwuosobowej 404 (6,24 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 6.09.2012 – 24.09.2012 - w celi trzyosobowej 403 (9,05 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem trzy osoby (6.09 – 20.09.2012) bądź (20.09.2012) dwie osoby, - od 24.09.2012 – 16.11.2012 – w celi dwuosobowej 409 (7,73 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, - od 16.11.2012 – 20.11.2012 – w celi dwuosobowej 406 (6,22 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, --- STRONA 4 --- - od 20.11.2012 – 4.07.2013 – w celi dwuosobowej 409 (7,73 m 2 ) i w tym okresie przebywały tam łącznie z powodem dwie osoby, Do powierzchni cel nie wlicza się wnęki okiennej, grzejnikowej i zajmowanej przez kącik sanitarny. Sposób obliczania tej powierzchni wynika z instrukcji-zarządzenia 7/2012 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 30 stycznia 2012 roku. Od tak obliczonej powierzchni nie odlicza się powierzchni zajmowanej przez sprzęt kwaterunkowy. /Dowód: notatka służbowa k. 45, zeznania świadka M. G. k. 338-339, zapis audio-video k. 342, wykaz pomieszczeń k. 352-354, zeznania pozwanego k. 393-394 zapis audio-video k. 397 / Wszystkie cele, w których przebywał powód były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy zgodny z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Kąciki sanitarne były oddzielone od reszty celi i były zabudowane w sposób stały. Konstrukcja oparta jest o kątowniki metalowe, wypełnione płytą i ma wysokość1,85 m. Za utrzymanie czystości w celi odpowiedzialny jest osadzony. Na osadzonego przypada jedno łóżko i jeden taboret w celi oraz stół: mały – jeden na dwóch osadzonych, duży – jeden na czterech osadzonych. Podobnie szafki więzienne - jedna mała szafka przypada na dwóch osadzonych, jedna duża szafka - na czterech osadzonych. W celi znajduje się jedno wspólne lusterko i jedna szafka na środki czystości, a w zależności od potrzeb wydawane są wieszaki na ubrania lub po telewizor oraz suszarki do bielizny. Każda cela jest oświetlona a nadto osadzony może złożyć wniosek o wyrażenie zgody na korzystanie z małej lampki. Na terenie aresztu jest oświetlenie sztuczne: jarzeniowe, żarowe, ledowe i żarówki energooszczędne. W ciągu dnia osadzony może w sytuacji gdy na terenie celi brak jest włącznika prosić o wyłączenie oświetlenia. Weryfikacji jakości oświetlenia dokonuje dwa razy w roku sanepid. Nigdy żadna kontrola nie zarzuciła nieprawidłowości w oświetleniu w tym polegających na braku obudowy lamp. /Dowód: zeznania świadka M. G. k. 338-339, zapis audio-video k. 342 zeznania pozwanego k. 393-394 zapis audio- video k. 397,częsciowo zeznania powoda k. 393-394, zapis audio-video k. 397 / W okresie osadzenia nie stosowano względem powoda przemocy fizycznej. /okoliczność bezsporna/ Środki higieny i czystości są przydzielane zgodnie z normami wynikającymi z obowiązujących przepisów. W każdej celi jest dostęp do wody zimnej ale istnieje możliwość podgrzania wody czajnikiem lub grzałką. W niektórych celach jest ciepła woda. W celach w których był osadzony powód była tylko zimna woda. W okresie osadzenia w pozwanym areszcie powód odbywał kąpiel raz w tygodniu. Od sierpnia 2014 roku w areszcie wykonywane są dwie kąpiele w tygodniu. Każda cela wyposażona jest w miskę, wiadro, zmiotkę, szufelkę, kosz na śmieci i szmatę, suszarkę. Toaleta jest dezynfekowana raz w tygodniu. Wychowawcy i oddziałowi kontrolują stan czystości cel codziennie. Remonty w placówce trwają nieprzerwanie. Możliwość wprowadzenia w areszcie pilotów bez funkcji telegazety została wprowadzona w 2015 roku. Ograniczenie takie zostało wprowadzone ponieważ zdarzały się przypadki porozumiewania się za pośrednictwem telegazety. Jeżeli osadzony ma potrzebę dostrojenia kanałów w telewizorze to funkcjonariusze dokonują jego dostrojenia. /Dowód: zeznania świadka M. G. k. 338-339, zapis audio-video k. 342 ,zeznania świadka A. S. k. 391-392, zapis audio- video k. 397,częściowo zeznania powoda k. 393-394, zapis audio-video k. 397 ,zeznania pozwanego k. 393-394 zapis audio-video k. 397 / W areszcie osadzeni mają zajęcia kulturalno-oświatowe. Mają możliwość korzystania z biblioteki, z ogólnodostępnego radiowęzła. Na świetlicy odbywają się zajęcia w czasie których można grać w gry planszowe, tenis stołowy, piłkarzyki. Na terenie świetlicy dostępna jest prasa. Osadzeni mają dostęp do posługi religijnej. W areszcie wydawana jest gazetka „Po drugiej stronie Wieczorka”. Działa kółko informatyczne, plastyczne i teatralne. Osoby uzdolnione artystycznie mogą się zajmować twórczością artystyczną : rysunki plastyczne, wykonywanie makiet. --- STRONA 5 --- /Dowód :zeznania świadka A. S. k. 391-392, zapis audio-video k. 397/ Wskazany stan faktyczny Sąd w pierwszej kolejności ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne i dowody z dokumentów. Autentyczność przyjętych do materiału dowodowego dokumentów nie była podważana przez strony, a i Sąd nie dopatrzył się podstaw do ich kwestionowania. Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z ustaleń przez osobę nie związaną z pozwanym aresztem na okoliczność wyliczenia powierzchni cel rzeczywiście udostępnionej powodowi po odliczeniu powierzchni zajmowanej przez kącik sanitarny, łóżka, taborety, stoły. Brak jest bowiem podstawy prawnej do wyliczenia powierzchni cel po odliczeniu powierzchni zajmowanej przez łóżka, taborety, stoły. Sąd oddalił również wniosek powoda o zobowiązanie osoby trzeciej do sporządzenia dokumentacji fotograficznej wymienionych cel. Powód był osadzony w celach wskazanych w historii rozmieszczenia w okresie od 28 listopada 2011 roku do 4 lipca 2013 roku i od tego czasu upłynęły 3 lata. Pozwana jednostka przeprowadza cyklicznie remonty cel co oznacza ,że brak jest możliwości w sporządzonej obecnie dokumentacji fotograficznej odzwierciedlenia stanu cel z okresu, w którym powód był osadzony. Sad oddalił również wniosek powoda o zobowiązanie strony pozwanej do przedstawienia pisma zawierającego zgodę powoda na przebywanie w warunkach zapewniających powierzchnię mniejszą niż 3 m2 wobec faktu, że w okresie dochodzonym w pozwie powód nie przebywał w takiej celi . Na walor wiarygodności zasługują zeznania świadków jako wzajemnie się uzupełaniające oraz zgodne z dowodami z dokumentów. Korespondują z nimi zeznania pozwanego. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w części dotyczącej naruszenia dób osobistych powoda albowiem nie zostały one potwierdzone żadnymi dowodami w tym dowodami z dokumentów czy też zeznań świadków. Dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny i co do zasady strona zeznaje zawsze zgodnie ze swoimi twierdzeniami. Zarzut osadzenia powoda w celach przeludnionych nie znalazł potwierdzenia a jego koncepcja wyliczania powierzchni po odliczeniu części zajmowanej przez sprzęt nie zasługuje na uwzględnienie jako nie znajdująca oparcia w obowiązujących przepisach. Stan faktyczny w zakresie konstrukcji kącików sanitarnych oraz ilości kąpieli ,braku ciepłej wody w celi przy jednoczesnej możliwości jej podgrzania znalazł potwierdzenie w materiale dowodowym, ale powód nie wykazał w tym zakresie ,że ich występowanie naruszyło dobra osobiste powoda w postaci godności . Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlega oddaleniu jako bezzasadne. Zgodnie z przywołanymi przez powoda przepisami, każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, a ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art 77 Konstytucji). Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa (art. 417 k.c.). W pozwie, powód swoje roszczenie określił jako zadośćuczynienie za wyrządzenie szkody niematerialnej w następstwie niezgodnego z prawem działania władzy publicznej – pozwanego Dyrektora Aresztu Śledczego w G. polegającego na uwłaczającym godności ludzkiej traktowaniu powoda podczas pobytu w areszcie. W toku procesu powód doprecyzował, że roszczenie stanowi zadośćuczynienie za umieszczanie go w przeludnionych celach i za naruszenie prawa do intymności w wyniku nieoddzielenia kącików sanitarnych od pozostałej części celi i nieoświetlenia kącików sanitarnych, niewłaściwe oświetlenie polegające na braku obudowy lamp, niewystarczającej ilości kąpieli ( kąpiel raz w tygodniu), brak suszarek i sznurków do bielizny oraz braku pilotów do telewizorów. Zatem podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowiły art. 23 i 24 k.c. w zw. z art 448 § 1 k.c. przy czym art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności działania osoby naruszającej dobra osobiste. W konsekwencji na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, że jego działanie było zgodne z prawem a na powodzie – że jego godność --- STRONA 6 --- została naruszona (podobnie SN w wyroku z 28 lutego 2007r. VCSK 431/06, OSNC2008/1/13, SN w wyroku z 2 października 2007r. II CSK 269/07, OSNC 2008/3/75, S.Apel. w Katowicach z dnia 8 stycznia 2009r. VAca 542/08.). Przesłanka bezprawności w prawie cywilnym ujmowana jest szeroko jako każde działanie sprzeczne z normami prawnymi lub zasadami współżycia społecznego. W pierwszej kolejności zgodnie z art 110 § 2 k.k.w. obowiązującym w czasie objętym żądaniem powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 . Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. W okresie od 28 listopada 2011 roku do dnia 4 lipca 2013 roku powód nie przebywał w celi w której na jednego osadzonego przypadałoby mniej niż 3 m 2 przy obliczeniu powierzchni cel bez uwzględnienia wnęki okiennej, grzejnikowej i powierzchni zajmowanej przez kącik sanitarny. Brak jest podstaw aby zgodnie z koncepcją powoda nie zaliczać do powierzchni mieszkaniowej celi powierzchni zajmowanej przez sprzęt kwaterunkowy: stoły, łóżka, taborety. Literalne brzmienie art. 110 kkw nie uprawnia do pomniejszania powierzchni o ilość miejsca zajmowanego przez meble. Dokonując zaś analizy systemowej przepisów dotyczących obliczania powierzchni w tym wynikających z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy, zawartych w art. 2 ust 1 pkt 7, należy stwierdzić ,że poprzez powierzchnię użytkową lokalu - należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania. Oznacza to ,że w warunkach wolnościowych powierzchnię pomieszczenia oblicza się wraz z wyposażeniem wnętrza a to oznacza, że brak jest przeciwskazań aby ten sam model zastosować w warunkach penitencjarnych. Reasumując koncepcja zaoferowana przez powoda (odliczenie od powierzchni cel powierzchni zajmowanej przez meble) nie ma żadnej podstawy prawnej i nie może zasługiwać na uwzględnienie. Oznacza to zatem ,że powód nie był we wskazanym okresie osadzony w przeludnionych celach a przeprowadzanie dowodu na okoliczność wyliczenia powierzchni cel rzeczywiście udostępnionej powodowi po odliczeniu powierzchni zajmowanej przez , łóżka, taborety, stoły było bezprzedmiotowe. Podkreślić przy tym należy również, iż Europejski Trybunał Praw Człowieka na gruncie przepisu art.3 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wartości nie wskazał konkretnej normy powierzchni, której przekroczenie automatycznie oznaczałoby naruszenie w/w przepisu. Co więcej z jego orzecznictwa wynika, że powierzchnia celi przysługująca osadzonemu nie jest samoistną i wystarczającą przesłanką do oceny czy doszło do naruszenia praw zagwarantowanych w Konwencji. Przy ustaleniu, czy warunki pobytu w zakładzie przekraczają zakres dolegliwości uzasadniających stwierdzenie, że doszło do naruszenia art.3 Konwencji Trybunał posługuje się kryterium tzw. kumulatywnej oceny zaistniałych warunków polegającej na kompleksowej ocenie wszelkich aspektów warunków oraz rygorów pozbawienia wolności takich jak powierzchnia celi, liczba osadzonych osób w celi, warunki sanitarne, możliwość zapewnienia minimum prywatności, ilość czasu spędzanego poza celą, możliwość pracy, czas i częstotliwość zajęć sportowych i rekreacyjnych, wiek i płeć osadzonych, ich prawidłowy dobór itp. Zastosowanie tego kryterium ma to znaczenie, iż braki i nieprawidłowości w jednej z wymienionych okoliczności, jeżeli są „zrekompensowane” pewnymi udogodnieniami w zakresie innych, nie muszą powodować oceny negatywnej i stwierdzenia naruszenia praw człowieka. Europejski Trybunał Praw Człowieka za traktowanie nieludzkie uznał złe traktowanie, które jest zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez dłuższy czas, jeśli spowodowało u ofiary obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiczne. Zarówno przepisy Konstytucji, jak i przepisy prawa międzynarodowego, które zostało ratyfikowane przez Polskę dozwalają na pozbawienie wolności, choć tylko na zasadach i w trybie określonym w ustawie, tj. kodeksie postępowania karnego oraz w kodeksie karnym wykonawczym. Roszczenia z tytułu ochrony dóbr osobistych z art.24 k.c. można bowiem przyznać tylko w przypadkach działań bezprawnych, a bezprawność tę wyłącza działanie mające uznanie w przepisach prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003r. wydany w sprawie o sygn. akt I CKN 480/01, LEX nr 137619 ). Odnośnie naruszenia godności powoda i prawa do intymności, Sąd doszedł do przekonania, iż poziom niewygód, jakie niesie ze sobą osadzenie w placówce penitencjarnej, w przedmiotowej sprawie nie stanowił naruszenia godności --- STRONA 7 --- jednostki ludzkiej, ale element wymierzonej za przestępstwo kary. Osadzony w zakładzie karnym musi sobie zdawać sprawę z ograniczeń i dolegliwości jakie są z tym związane. Na państwie ciąży przewidziany w normach konstytucyjnych i umowach międzynarodowych obowiązek zapewnienia godziwych warunków. Jednakże powód nie udowodnił w oparciu o rozkład ciężaru dowodu z art 6 k.c., aby warunki bytowe naruszały jego godność w stopniu wymagającym udzielenia mu ochrony prawnej . Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda albowiem nie zostały one potwierdzone żadnymi dowodami w tym dowodami z dokumentów czy też zeznań świadków. Dowód z przesłuchania stron ma charakter subsydiarny i co do zasady strona zeznaje zawsze zgodnie ze swoimi twierdzeniami. Odnosząc się do zarzutu powoda, że nastąpiło naruszenie prawa do intymności w wyniku nieoddzielenia kącików sanitarnych od pozostałej części celi i nieoświetlenia kącików sanitarnych to mimo tego ,że pozwany potwierdził okoliczność zastosowania takiej zabudowy, to powód nie wykazał jednakże w trybie art. 6 k.c., by nie spełniała ona warunków określonych przepisami rozporządzenia MS, oraz że zapach „roznosił się” na całą celę. Podzielić należy argumentację pozwanego ,że nie występowała konieczność odrębnego oświetlenia kącika sanitarnego, który był zabudowany na wysokości 1,85 wobec funkcjonowania oświetlenia pochodzącego z celi. W zakresie zaś kącików sanitarnych to są one oddzielone od pozostałej części celi. Obowiązujące przepisy nie regulują wymiarów konstrukcji kącika sanitarnego oraz materiałów z których ma ona zostać wykonana. Powód nie przebywał w celach przeludnionych i cele te nie były pomieszczeniami z nieoddzieloną toaletą i węzłem sanitarnym, z niewystarczającą ilością łóżek i w konsekwencji warunki izolacji powoda nie stanowiły przejawu poniżającego traktowania prowadzącego do naruszenia godności osobistej i prawa do intymności. Potwierdzona została możliwość wychodzenia do łaźni raz w tygodniu jednakże w świetle przepisów prawa karnego wykonawczego (par. 30 ust. 3 regulaminu organizacyjno – porządkowego odbywania kary pozbawienia wolności) nie jest to bezprawne a powód natomiast nie wykazał, by był narażany na kąpiel w zimnej wodzie. Nie zostało udowodnione przez powoda, że zamontowane w celach oświetlenie to były lampy jarzeniowe bez zabudowy i wpłynęło to w jakikolwiek sposób na zdrowie –wzrok powoda. Zamontowanie w celi lampy jarzeniowej nie stanowi uciążliwości a w szczególności nękania psychicznego czy też innego rodzaju zachowania naruszającego godność osobistą. Ocena tej okoliczności byłaby inna gdyby pozwany wyłączał na cały dzień sztuczne oświetlenie mimo wniosku powoda o jego włączenie. Dokonując oceny oświetlenia w kontekście warunków bytowych Sąd miał na względzie także możliwości finansowe Skarbu Państwa oraz przeciętną stopę życiową społeczeństwa polskiego, także tej jego części która w dzisiejszych realiach ekonomicznych nie ma zapewnionych nawet takich warunków. Oznacza to ,że nie w każdej celi musi być zamontowane nowoczesne oświetlenie tym lampy typu Led. Powód nie wykazał, by jego osadzenie z osobą chorą na HCV – o ile taki fakt miał miejsce – naruszało jego dobra osobiste. Natomiast nieudostępnianie pilotów do odbiorników telewizyjnych argumentowane względami bezpieczeństwa przy jednoczesnej możliwości dostrojenia kanałów przez funkcjonariuszy nie stanowi działania bezprawnego i ma oparcie w § 2 pkt 31 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 roku w sprawie ochrony jednostek organizacyjnych służby więziennej. Zgodnie z art. 135. § 1 k.k.w. w zakładach karnych stwarza się skazanym warunki odpowiedniego spędzania czasu wolnego. W tym celu organizuje się zajęcia kulturalno-oświatowe, wychowania fizycznego i sportowe oraz pobudza aktywność społeczną skazanych. W każdym zakładzie karnym prowadzi się zwłaszcza wypożyczalnię książek i prasy dla skazanych oraz stwarza możliwość korzystania z urządzeń audiowizualnych w świetlicach i w celach mieszkalnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w tym postaci zeznań A. S. wskazuje na to ,że pozwany wywiązuje się obowiązków wynikających z powołanego przepisu. W następstwie na podstawie powołanych przepisów Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne. Cierpienie i upokorzenie powoda nie przekracza nieuniknionego elementu cierpienia lub upokorzenia właściwego dla osoby osadzonej w areszcie a zdrowie i dobrostan powoda są odpowiednio chronione. W tym miejscu warto przytoczyć stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który dokonując wykładni art. 3 e.k.p.c. stwierdził, że cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Półtoracki przeciwko --- STRONA 8 --- Ukrainie, oraz nr 50390/99, McGlinchey i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu) Poziom tych dolegliwości uwarunkowany jest nie tylko pozbawieniem wolności ale także standardem życia w danym kraju w którym kara jest wykonywana i nie można w zakresie oceny warunków bytowych osadzonych abstrahować od poziomu warunków życiowych w kraju, w którym kara jest wykonywana. Wobec oddalenia powództwa jako bezzasadnego zbędne było dokonywanie oceny czy powód występując z niniejszym powództwem dokonał nadużycia przysługującego mu prawa podmiotowego. O kosztach orzeczono na mocy art. 102 k.p.c. nie obciążając powoda kosztami z uwagi na brak dochodów, osadzenie w areszcie. Rozstrzygnięcie to jest równie uzasadnione charakterem rozpoznawanej sprawy, w której powodowi towarzyszyło przekonanie strony o przysługującym jej roszczeniu. SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska