Wyrok I C 300/1 O 11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 300/1 O 11 $1 9? /‘N\. ll ._ » M £1 M‘ ' ' 4311» WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2010 roku Sqd Okrggowy W Gliwicach I Wydziai Cywilny w skiadzie nastgpujqcymz Przewodniczapy: SSO Andrzej Kieé “ Protokoianti stazysta Lukasz Rusinek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 roku w Gliwicach sprawv Z powédztwai przeciwko Skarbowi Parfistwa  Dyrektorowi Aresztu Sledczego w j 0 zap1atQ 1) oddala powédztwo; 2) umarza post:gpowanie w zakresie cofnietego Zqdania; 3) zasqdza od powoda_ na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwot¢ 600 21 (szeééset z+otych) tytu1em zwrotu kosztéw procesu. Sygn. akt I C 300/10 co Ê» êf Í`N\. ll ._ › .wf žł M' ` ' 4-gfif WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2010 roku Sąd Okręgowy W Gliwicach i Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Kieć _ Protokolant: stażysta Łukasz Rusinek po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 roku w Gliwicach Sprawy 2 pøwództwaí przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego W- í o zapłatę 1) oddala powództwo; 2) umarza postępowanie w zakresie cofniętego żądania; 3) zasądza od powoda_ na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt [C 300/10 UZASADNIENIE do wyroku z dnia 21 grudnia 2010 roku Powéd — poczqtkowo wni<5s1 0 zasqdzenie od Skarbu Pafistwa  Dyrektora Aresztu Sledczego w _ kwoty 100 000 z’rotych tytufem zadoééuczynienia za nieludzkie traktowanie, polegajace w szczegénlnoéci na: pobycie W przeludnionych, brudnych i zagrzybionych celach, braku oddzielnych urzqdzefi sanitarnych, braku prawidiowej wentylacji, podczas jego pobytu w areszcie w okresie od 12 paidziernika 2007 roku do 5 lutego 2009 roku. Zqdanie to ograniczy1 pismem procesowym z dnia 18 paidziernika 2010 roku (k.49) do kwoty 5.00021. W uzasadnieniu powéd podniésh iz w okresie, w jakim by’: osadzony, pozwany nie zapewnfi mu warunkéw bytowych jakie prawo nakazuje zagvvarantowaé osobie pozbawionej wolnoéci. I\/limo prawnych wymogéw traktowania kaidej osoby pozbawionej wolnoéci w sposéb humanitarny i z poszanowaniem godnoéci czknwieka, w pozwanej jednostce panowa+o przeludnienie (w celach oémioosobowych przebywa+o dwanaécie oséb, mimo ze powierzchnia przypadajqca na skazanego wynosi 3m2 na osobq2), brak by10 oddzielnej toalety, ws;z1a sanitarnego i wentyiacji. Wskutek osadzenia powoda w takich warunkach mia1 on odczucie, Ze jest poddawany przez pozwanego nieludzkiemu i ponizajqcemu traktovvaniu wbrew postanowieniom Konstytucji oraz umévv miedzynarodovvych, przez co dozna1 szkody. Pozwany reprezentowany przez Prokuratorie Generama Skarbu Pafistwa wniésf 0 oddalenie powédztwa i obciqzenie powoda kosztami procesu. W uzasadnieniu podnicfish Ze powéd nie wykaza1 zaistnienia przeshanek odpowiedzialnoéci ociszkodowawczej powoda. Nie oznaczyk szkody jaka; mia1 ponieéé, nie wykazah by naruszenie jego débr osobistych mia%0 sig odbyé bezprawnie. Pozwany nie wykluczyi tego, 2e powéd moze przebywaé w warunkach przeludnienia przy czym zjawisko to p0wsta1o z przyczyn niezaleznych od pozwanego. Podkreélfljednakze, Ze 0d mornentu utraty mocy obowiqzujqcej art. 248 kkw pozwalajqcego na czasowe umieszczenie powoda bez zachowania kodeksowej normy powierzchni mieszkamej powéd zawsze tg powierzchnig mia1 zapewnionq. Pozwany zaprzeczyh by powéd nie mia1 zapewnionych warunkéw bytowych Sygn. akt IC 300/10 UZASADNIENIE do wyroku z dnia 21 grudnia 2010 roku Powód _ początkowo wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego W _ kwoty 100 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za nieludzkie traktowanie, polegające W szczególności na: pobycie W przeludnionych, brudnych i zagrzybionych celach, braku oddzielnych urządzeń sanitarnych, braku prawidłowej wentylacji, podczas jego pobytu W areszcie w okresie od 12 pażdziernika 2007 roku do 5 lutego 2009 roku. Żądanie to ograniczył pismem procesowym z dnia 18 pażdziernika 2010 roku (k.49) do kwoty 5.000zł. W uzasadnieniu powód podniósł, iż W okresie, W jakim był osadzony, pozwany nie zapewnił mu warunków bytowych jakie prawo nakazuje zagwarantować osobie pozbawionej wolności. Mimo prawnych wymogów traktowania każdej osoby pozbawionej wolności W sposób humanitarny i z poszanowaniem godności człowieka, w pozwanej jednostce panowało przeludnienie (W celach ośmioosobowych przebywało dwanaście osób, mimo że powierzchnia przypadająca na skazanego wynosi 3m2 na osobę), brak było oddzielnej toalety, węzła sanitarnego i wentylacji. Wskutek osadzenia powoda W takich warunkach miał on odczucie, że jest poddawany przez pozwanego nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu wbrew postanowieniom Konstytucji oraz umów międzynarodowych, przez co doznał szkody. Pozwany reprezentowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i obciążenie powoda kosztami procesu. W uzasadnieniu podniósł, że powód nie wykazał zaistnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej powoda. Nie oznaczył szkody jaką miał ponieść, nie wykazał, by naruszenie jego dóbr osobistych miało się odbyć bezprawnie. Pozwany nie wykluczył tego, że powód może przebywać; W warunkach przeludnienia przy czym zjawisko to powstało z przyczyn niezależnych od pozwanego. Podkreślił jednakże, że od momentu utraty mocy obowiązującej art. 248 kkw pozwalającego na czasowe umieszczenie powoda bez zachowania kodeksowej normy powierzchni mieszkalne] powód zawsze tę powierzchnię miał zapewnioną. Pozwany zaprzeczył, by powód nie miał zapewnionych warunków bytowych --- STRONA 3 --- zgodnych z odpowiednimi przepisami. Powodowi zapewniono oddzielne miejsoe do spania, ciep%s; kqpiel co najmniej raz W tygodniu, odpowiednie jakoeciowo i kaloryczne posi%ki, odpowiednie Srodki czystoéoi do zachowania W+asnej higieny osobistej i czystoéci W celi. Sam fakt przebywania W warunkach przeludnienia nie powoduje naruszenia dobr osobistyoh. Powod poprzesta1 jedynie na ogolnyoh sformmowaniach, nie przytaczajqc Zadnych doWodc'>W na ioh poparoie, W szczegolnoéci nie Wykazai, by Warunki, W ktoryoh przebyWa1 W jednostce penitenojarnej Wj8kikO|W1€k sposob nie spe%nia+y Wyrnagafi okreélonych przepisami prawa, Powod takze W Zaden sposob nie uzasadnii Wysokoéci zadoé,éuozynienia_ ktorego sie domaga. Z tego powodztwo nie zas1uguje na uwzglednienie. Sad ustalfl, co naste_puje: Powod —przebyWa% W pozwanym areszoie W okresie od 12 paidziernika 2007 roku do 5 lutego 2009 roku. W trakcie pobytu W areszcie zdarza1o sie, ze powod by’; osadzony W celach, W ktorych nie by1a zachowana ustawowa norma powierzchni mieszkalnej 3 m2 na osadzonego. By1o to Wynikiem kierowania do pozwanego Wielu Iudzi przez odpowiednie organy dysponujqce (pozwany nie mog+ odmowio przyjecia tych osob) oraz konieoznoéciq przestrzegania ureguiowarfi dotyczecych zasad rozmieszozania osob przebyvvajqcych W aresztach éledczych i zakfadach karnyoh. W+adze pozwanego zmuszone byfy zarzedzié czasowe osadzenie Wieiniow bez zachowania przypadajqcego na kazdego osadzonego powierzchni mieszkalnej 3m2. Zgodnie z an. 248 kkw pozwany zawiadamia’: 0 tym fakoie sad penitencjarny. Cele W pozwanym areszcie Wyposazone sq W sprzet kwaterunkowy zgodny z przepisami rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowyoh osob osadzonych W zak1adaoh karnych 1 aresztach éiedczyoh, ktorego iloéé kazdorazowo dostosowywana byka do liozby osadzonych, przebywajacych W danej celi mieszkalnej. Cele by+y Wyposazone W odpowiedniq iloéo kazek, szafek Wieziennyoh, taboretow Wieziennych, stoi, Wieszak, stolik lub pofke pod telewizor. W kqciku sanitarnym natomiast znajdoweflo sie lustro oraz po+ka pod przybory kosmetyozne. Kaidy z osadzonych mia% zapewnione osobne miejsoe do spania, dostateozny dop1yW powietrza i odpowiedniq temperature. Powod otrzymywat Wystarozajaceq iloéé érodkow ozystoéoi oraz higieny osobistej a oele by%y WVPOSQZQHY zgodnych z odpowiednimi przepisami. Powodowi zapewniono oddzielne miejsce do spania, ciepłą kąpiel co najmniej raz W tygodniu, odpowiednie jakościowo i kaloryczne posiłki, odpowiednie środki czystości do zachowania własnej higieny osobistej i czystości W celi. Sam fakt przebywania W warunkach przeludnienia nie powoduje naruszenia dóbr osobistych. Powód poprzestał jedynie na ogólnych sformułowaniach, nie przytaczając żadnych dowodów na ich poparcie, W szczególności nie wykazał, by Warunki, W których przebywał w jednostce penitencjarnej W jakikolwiek sposób nie spełniały wymagań określonych przepisami prawa, Powód także W żaden sposób nie uzasadnił wysokości zadośćuczynienia, którego się domaga. Z tego powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sad ustalił, co następuje: Powód _przebywał W pozwanym areszcie W okresie od 12 pażdziernika 2007 roku do 5 lutego 2009 roku. W trakcie pobytu W areszcie zdarzało się, że powód był osadzony W celach, W których nie była zachowana ustawowa norma powierzchni mieszkalnej 3 mz na osadzonego. Było to Wynikiem kierowania do pozwanego Wielu ludzi przez odpowiednie organy dysponujące (pozwany nie mógł odmówić przyjęcia tych osób) oraz koniecznością przestrzegania uregulowań dotyczących zasad rozmieszczania osób przebyvvających W aresztach śledczych i zakładach karnych. Władze pozwanego zmuszone były zarządzić czasowe osadzenie więźniów bez zachowania przypadającego na każdego osadzonego powierzchni mieszkalnej 3m2. Zgodnie z art. 248 kkw pozwany zawiadamiał o tym fakcie sąd penitencjarny. Cele W pozwanym areszcie wyposażone są W sprzęt kwaterunkowy zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 pażdziernika 2003 r. W sprawie warunków bytowych osób osadzonych W zakładach karnych i aresztach śledczych, którego ilość każdorazowo dostosowywana była do liczby osadzonych, przebywających W danej celi mieszkalnej. Cele były wyposażone W odpowiednią ilość łóżek, szafek Więziennych, taboretów Więziennych, stół, Wieszak, stolik lub półkę pod telewizor. W kąciku sanitarnym natomiast znajdowało się lustro oraz półka pod przybory kosmetyczne. Każdy z osadzonych miał zapewnione osobne miejsce do spania, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią temperaturę, Powód otrzymywał wystarczającą ilość środków czystości oraz higieny osobistej a cele były WVPOSÊIŻOWY --- STRONA 4 --- W17 _ W sprzet sluiqcy do utrzymywania czystosci. W celach byt dostep do Wody biezacej. Czeso sanitarna celi byla oddzielona od jej czesci mieszkalnej. Od 2006 roku W areszcie przeprowadzone byly gruntowne remonty oel. W noworemontowanych celaoh czeso sanitarna byla murowana, W celach przed remontem oddzielona za pomocaj plyt pilsniowych i przeslon. Cele sq regularnie remontowane oraz odswiezane, W zwiqzku z czym brak jest podstaw do twierdzenia, ze sq brudne i zagrzybione. Dbanie 0 porzqdek celi mieszkalnej, a takze jej przewietrzanie stanowi jeden vz obowiqzkow osadzonyoh, Cele Wyposazone byly W sprzet niezbedny do zapewnienia czystosci, m.in. szczotki, zmiotki z szufelkami, pojemniki na smieoi Powod miat dostep do kqpieli zgodnie z regulaminem organizacyjno — porzqdkowym kary pozbawienia Wolnosci przynajmniej raz W tygodniu (W okresie letnim czesoiej). Powod W kazdym miesieou otrzymywal srodki higieny osobistej, zgodne z normami okreslonymi W rozporzejdzeniu MS z 17.10.2003r, W tym min. 200g proszku do prania, 1 tube pasty do zebow, 1 tube pasty do golenia. W areszoie Wystepowala Wentylaoja grawitacyjna, opierajqoa sie na naturalnym procesie Wymiany powietrza, polegajajoym na usuwaniu na zewnqtrz zuzytego powietrza i substanoji Wydzielajqcych sie W pomieszczeniu i dostarczaniu powietrza czystego, ktore dostawalo sie do celi przez stolarke drzwiowaj i okiennaj, a nastepnie po zrealizowaniu Wymiany uchodzilo do kanatow Wentylaoyjnych. Przewody Wentylacyjne byly na biezqco poddawane kontroli przez specjalistow. Wyzywienie, jaki pozwany Wydaje osadzonym spelnia normy okreslone W rozporzejdzeniu MS W sprawie okreslenia Wartosci dziennej normy Wyzywienia oraz rodzaju diet Wydawanych osobom osadzonym W zakladaoh karnyoh i aresztach sledczych W zakresie iloéoi kalorii, prooentowej zawartosci sktadnikow odzywozych. Jakoso positkow jest kontrolowana przez upowaznione osoby, W razie jakichkolwiek Wqtp|iWOéCi Wydawanie positkow jest Wstrzymywane. Powod nie skarzyl sie na jakoéé otrzymywanych posilkow. Nie zglaszal takze podozas swego pobytu W areszcie Zadnych zastrzezerfi do Warunkow tam panujqcych. dowody: notatka sluzbowa z dnia 7 paidziernika 2010 roku (k. 56), zawiadomienia Sedziego penitencjarnego (k.5767, k.69, k.71, k.73, k.75, k.77) oraz zarzedzenia Dyrektora Aresztu Sledczego (k. ea, kt"/‘0, k.‘/'2, K74, me, ms), zeznania éWiadk8_(l<192*1O3) inf _ W sprzęt służący do utrzymywania czystości. W celach był dostęp do wody bieżącej. Część sanitarna celi była oddzielona od jej części mieszkalnej. Od 2006 roku W areszcie przeprowadzone były gruntowne remonty cel. W noworemontowanych celach część sanitarna była murowana, W celach przed remontem oddzielona za pomocą płyt pilśniowych i przesłon. Cele są regularnie remontowane oraz odświeżane, W związku z czym brak jest podstaw do twierdzenia, że są brudne i zagrzybione. Dbanie o porządek celi mieszkalnej, a także jej przewietrzanie stanowi jeden iz obowiązków osadzonych, Cele Wyposażone były W sprzęt niezbędny do zapewnienia czystości, m.in. szczotki, zmiotki z szufelkami, pojemniki na śmieci. Powód miał dostęp do kąpieli zgodnie z regulaminem organizacyjne - porządkowym kary pozbawienia wolności przynajmniej raz W tygodniu (W okresie letnim częściej). Powód W każdym miesiącu otrzymywał środki higieny osobistej, zgodne z normami określonymi W rozporządzeniu MS z 17.10.2003r, W tym min. 200g proszku do prania, 1 tubę pasty do zębów, 1 tubę pasty do golenia. W areszcie występowała wentylacja grawitacyjna, opierająca się na naturalnym procesie wymiany powietrza, polegającym na usuwaniu na zewnątrz zużytego powietrza i substancji wydzielajacych się W pomieszczeniu i dostarczaniu powietrza czystego, które dostawało się do celi przez stolarkę drzwiową i okienną, a następnie po zrealizowaniu wymiany uchodziło do kanałów wentylacyjnych. Przewody wentylacyjne były na bieżąco poddawane kontroli przez specjalistów. Wyżywienie, jaki pozwany wydaje osadzonym spełnia normy określone W rozporządzeniu MS W sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym W zakładach karnych i aresztach śledczych W zakresie ilości kalorii, procentowej zawartości składników odżywczych. Jakość posiłków jest kontrolowana przez upoważnione osoby, W razie jakichkolwiek wątpliwości wydawanie posiłków jest wstrzymywane. Powód nie skarżył się na jakość otrzymywanych posiłków. Nie zgłaszał także podczas swego pobytu W areszcie żadnych zastrzeżeń do warunków tam panujących. dowody: notatka służbowa z dnia 7 pażdziernika 2010 roku (k. 56), zawiadomienia Sędziego penitencjarnego (k.57-67, k.69, k.71, k.73, k,75, k.77) oraz zarządzenia Dyrektora Aresztu śierziezege (i‹. 68, k.70, i‹.72, i<.74, ms, i<.78), zeznania śWiadk8_(l<-l02*l03)- --- STRONA 5 --- Powyzszy stan faktyczny ustalono na podstawie zgromadzonego W toku prooesu materialu dowodowego. Sad dat Wiare dowodom z dokumentow albowiem ich prawdziwosé nie zostata zaprzeczona, a tym samym moo dowodowa tych dokumentow nie zostala podwazona przez strone przeoiwna. W zakresie pozostalyoh ustaleifi Sad oparl sie na zgodnyoh logicznych, Wzajemnie sie potwierdzajaoych dowodach osobowych. Sad dal Wiare dowodom z zeznah swiadka: _ _ (k.102103), pelniaoego funkoje kierownika dziatu kwatermistrzowskiego W pozwanym areszcie, albowiem zeznania te sa spojne, przekonujajce i koresponduja ze zgromadzona dokumentaoja. Sad zwaiyi, co nastepuje: Powodztwo nie zastugiwalo na uwzglednienie. Sad uznat, Ze powod nie Wykazal, by pozwana jednostka dziatata Wzgledem jego osoby W sposob bezprawny. Bezprawne dziatanie pozwanego, jak Wynikato z twierdzefi powoda, mialo polegaé na umieszczaniu go W celach, ktore nie spelniaty Wymogu dotyczacego minimalnej powierzohni przypadajaoej na jednego osadzonego ( 3 m2) oraz naruszaniu jego uprawnieifi jako osoby skazanej W zakresie zapewnienia mu nalezytych Warunkow bytowyoh oraz naruszania zasad rozmieszczania Wieiniow. Odnoszac sie do tych kwestii, W pien/vszej kolejnosci nalezy Wskazao na art. 248 k.k.w., ktory przewiduje, i2 W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakladu karnego lub aresztu sledczego moze umiesoio osadzonyoh, na czas okreslony, W Warunkaoh, W ktoryoh powierzohnia W celi na jedna osobe wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszozeniu nalezy bezzwlocznie powiadomio sedziego penitenojarnego. Jak Wynikalo 2 poozynionych W sprawie ustaleifi faktycznyoh pozwany przestrzegal tego przepisu. Deoyzje W tej kwestii byly podejmowane na soisle okreslony czas i nie byty one kwestionowane przez sedziow penitencjarnych, ktorzy doskonale znali problemy pozwanego. Podkreslié nale?y, i2 a|t.248 k.k.w. co prawda zostal uznany Wyrokiem Trybunalu Konstytuoyjnego z dnia 26 maja 2008r. ( sygn. akt SK 25/07 ) za niezgodny z Konstytucja RP, jednakze zgodnie z tym samym Wyrokiem utracil on moo obowiazujaoa z dniem 6 grudnia 2009r., a W tej sytuacji nie mozna zarzuoio pozwanemu zaohowania sprzecznego 2 prawem, albowiem do 6 grudnia 2009r. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zgromadzonego W toku procesu materiału dowodowego. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów albowiem ich prawdziwość nie została zaprzeczona, a tym samym moc dowodowa tych dokumentów nie została podważona przez stronę przeciwną. W zakresie pozostałych ustaleń Sąd oparł się na zgodnych logicznych, wzajemnie się potwierdzających dowodach osobowych. Sąd dał wiarę dowodom z zeznań świadka: _ _ (k.102-103), pełniącego funkcję kierownika działu kwatermistrzowskiego W pozwanym areszcie, albowiem zeznania te są spójne, przekonujące i korespondują ze zgromadzoną dokumentacją. Sad zważyi, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd uznał, że powód nie wykazał, by pozwana jednostka działała względem jego osoby W sposób bezprawny. Bezprawne działanie pozwanego, jak wynikało z twierdzeń powoda, miało polegać na umieszczeniu go W celach, które nie spełniały wymogu dotyczącego minimalnej powierzchni przypadającej na jednego osadzonego ( 3 mz) oraz naruszaniu jego uprawnień jako osoby skazanej W zakresie zapewnienia mu należytych warunków bytowych oraz naruszania zasad rozmieszczania więźniów. Odnosząc się do tych kwestii, w pierwszej kolejności należy wskazać na art. 248 k.k.w., który przewiduje, iż W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego może umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach, W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niz 3 m2. O takim umieszczeniu nalezy bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Jak wynikało z poczynionych W sprawie ustaleń faktycznych pozwany przestrzegał tego przepisu. Decyzje W tej kwestii były podejmowane na ściśle określony czas i nie były one kwestionowane przez sędziów penitencjarnych, którzy doskonale znali problemy pozwanego. Podkreślić należy, iż ait.248 k.k.w. co prawda został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008r. ( sygn. akt SK 25/07 ) za niezgodny z Konstytucją RP, jednakże zgodnie z tym samym wyrokiem utracił on moc obowiązującą z dniem 6 grudnia 2009r., a W tej sytuacji nie można zarzucić pozwanemu zachowania sprzecznego z prawem, albowiem do E5 grudnia 2009r. --- STRONA 6 --- norma wynikajaoa z art.248 k.k.w. obowiazywala W polskim borzadku prawnym, co przesadza o braku bezprawnoéci zaohowania pozwanego do tego ozasu, skoro podejmowane byto na podstawie obowiazujacego prawa. Zwrocio przy tym na|eZy uwage na fakt, iZ W europejskiej przestrzeni prawnej nie funkcjonuje Wiazaoe pojecie standardow europejskich W zakresie Wykonywania kary pozbawienia Wolnoéci, a zwlaszcza nie ma écislego i Wiaiacego okreslenia norm powierzohni majacych przypadao na kazdego osadzonego. Kazdy kraj W swoich przepisach okresla m.in. Warunki odbywania kary, W tym normy powierzohni. Unia Europejska nie narzuoa panstwom ozlonkowskim ujednolicenia norm powierzohni celi przypadajacych na skazanego. a jedynie zaleca podejmowanie okreslonych krokow dotyczacych funkcjonowania jednostek penitencjarnych. Europejskie reguly Wiezienne nie przewiduja Zadnych Wiazacych norm powierzohni. Podkreslié przy tym nalezy rowniez, i2 Europejski Trybunal Praw Czlowieka na grunoie przepisu art.3 Europejskiej konwencji o oohronie praW cztowieka i podstawowyoh Waitosci nie Wskazal konkretnej normy powierzohni, ktorej przekroczenie automatyoznie oznaczaioby naruszenie W/W przepisu. Co Wiecej 2 jego orzeoznictwa Wynika, Ze powierzohnia celi przyslugujaoa osadzonemu nie jest samoistna i Wystarczajaca przeslanka do oceny czy doszlo do naruszenia praW zagwarantowanych W Konwencji. Przy ustaleniu, czy Warunki pobytu W zakladzie przekraczaja zakres dolegliwosci uzasadniajacych stwierdzenie, Ze doszto do naruszenia art.3 Konwencji Trybunal posluguje sie kryterium tzW. kumulatywnej ooeny zaistnialych Warunkow polegajaoej na kompleksowej ooenie Wszelkich aspektow Warunkow oraz rygorow pozbawienia Wolnosoi takioh jak powierzchnia celi, liczba osadzonych osob W celi, Warunki sanitarne, mozliwoso zapewnienia minimum prywatnosci, ilosé czasu spedzanego poza oela, mozliwoso praoy, czas i czestotliwosé zajeo spoitowych i rekreacyjnyoh, Wiek i pteo osadzonyoh, ioh prawidlowy dobor itp. Zastosowanie tego kryterium ma to znaczenie, i2 braki i nieprawidtowoéci W jednej z Wymienionych okolicznosci, jezeli sa ,,zrekompensoWane" pewnymi udogodnieniami W zakresie innyoh, nie musza powodowaé oceny negatyvvnej i stwierdzenia naruszenia praw czlowieka. Europejski Trybunal Praw Cztowieka za traktowanie nieludzkie uznal zte traktowanie, ktore jest zamierzone, stosowane nieprzerwanie przez diuzszy 02:18, jesli spowodowalo u otiary obrazenia ciata albo intensywne cierpienie fizyozne lub psychiczne. norma wynikająca z art.248 k.k.w. obowiazyvvała W polskim porzadku prawnym, co przesądza o braku bezprawności zachowania pozwanego do tego czasu, skoro podejmowane było na podstawie obowiązującego prawa. Zwrócic przy tym należy uwagę na fakt, iż W europejskiej przestrzeni prawnej nie funkcjonuje wiążące pojęcie standardów europejskich W zakresie wykonywania kary pozbawienia wolności, a zwłaszcza nie ma ścisłego i wiążącego określenia norm powierzchni mających przypadać na każdego osadzonego. Każdy kraj W swoich przepisach określa m.in. warunki odbywania kary, W tym normy powierzchni. Unia Europejska nie narzuca państwom członkowskim ujednolicenia norm powierzchni celi przypadających na skazanego. a jedynie zaleca podejmowanie określonych kroków dotyczących funkcjonowania jednostek penitencjarnych. Europejskie reguły więzienne nie przewidują zadnych wiążących norm powierzchni. Podkreślić przy tym należy również, iż Europejski Trybunał Praw Człowieka na gruncie przepisu art.3 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wartości nie wskazał konkretnej normy powierzchni, której przekroczenie automatycznie oznaczałoby naruszenie W/W przepisu. Co więcej z jego orzecznictwa wynika, że powierzchnia celi przysługujące osadzonemu nie jest samoistną i wystarczającą przesłanką do oceny czy doszło do naruszenia praw zagwarantowanych W Konwencji. Przy ustaleniu, czy warunki pobytu W zakładzie przekraczają zakres dolegliwości uzasadniających stwierdzenie, że doszło do naruszenia art.3 Konwencji Trybunał posługuje się kryterium tzw. kumulatywnej oceny zaistniałych warunków polegającej na kompleksowej ocenie wszelkich aspektów warunków oraz rygorów pozbawienia Wolności takich jak powierzchnia celi, liczba osadzonych osób w celi, warunki sanitarne, możliwość zapewnienia minimum prywatności, ilość czasu spędzanego poza celą, możliwość pracy, czas i częstotliwość zajęć sportowych i rekreacyjnych, wiek i płeć osadzonych, ich prawidłowy dobór itp. Zastosowanie tego kryterium ma to znaczenie, iż braki i nieprawidłowości W jednej z wymienionych okoliczności, jeżeli są ,,zrekompensowane" pewnymi udogodnieniami W zakresie innych, nie muszą powodować oceny negatywnej i stwierdzenia naruszenia praw człowieka. Europejski Trybunał Praw Człowieka za traktowanie nieludzkie uznał złe traktowanie, które jest zamierzone, stosowane nieprzenriranie przez dłuższy czaß, jeśli spowodowało u ofiary obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiczne. --- STRONA 7 --- r W sprawach rozpatrywanych przez Tiybunal najczesciej zwracano uwage ( generalnie przy przeludnieniu celi ) na zle Warunki sanitarne, niehigienicznoso i brak piywatnosci przy korzystaniu z urzadzen sanitarnych, permanentna niemozliwoso zaspokajania potrzeb snu spowodowana niewystarczajaca liczba lozek, jak i nieustannie zapalonym swiatlem. niedostateczne oswietlenie uniemozliwiajaoe czytanie, czy Warunki prowadzace do rozprzestrzeniania sie chorob, badé brak mozliwoéoi leozenia. Tylko dziatania stwarzajace niegodziwe, ponizajace dla kazdego osadzonego Warunki lub ich tolerowanie przez dtuzszy okres uznane sa za bezprawne rodzace prawo do oohrony godnosci na podstawie art.24 k.c. Zarowno przepisy Konstytucji, jak i przepisy praWa miedzynarodowego, ktore zostalo ratyfikowane przez Polske dozwalaja na pozbawienie Wolnosci, choé tylko na zasadach i W trybie okreslonym W ustawie, tj. kodeksie postepowania karnego oraz W kodeksie karnym Wykonawczym. Odbywajacy kare pozbawienia Wolnosci musi sie liczyo z pewnymi ograniczeniami swobod i praw, mieszczaoych sie W granioaoh prawnych regulujaoych odbywanie kary pozbawienia Woinoéci. Ochrone z art.24 k.c. mozna bowiem orzyznaé tylko W przypadkaoh dzialan bezprawnych, a bezprawnoéo te Wylacza dziatanie majaoe uznanie W przepisach prawa ( port Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 4 ozerwoa 2003r. Wydany W sprawie o sygn. akt I CKN 480101, LEX nr 137619 ), nawet gdy Trybunat Konstytuoyjriy uznal za oelowe usuniecie W przysztosci okreslonej regulacji prawnej z porzadku prawnego. W kazdym Wypadku o naruszeniu godnosci skazanego mozna moWic'; Wtedy gdy cierpienia i upokorzenie przekraczaja konieczny element cierpienia Wpisanego W odbywanie kary pozbawienia Wolnosci, zwlaszcza przy biernoéci zaktadu karnego, ktory nie dba o poprawe Warunkow obywania kary i godzi sie na przepeinienie oel, nie dba o zwiekszenie ich ilosci, o remonty, o polepszenie Warunkow racjonalnych, zywieniowych, czy Wreszcie kulturalnych. Takiego zas zachowania nie mozna bylo przypisao jednostoe, W ktorej odbywai kare powod, bowiem podejmowano W niej Wszelkie mozliwe dziatania by zagwarantowaé osobom pozbawionym Wolnosoi jak najlepsze Warunki odbywania kary. Poziom dolegliwosci powoda zwiazany 2 czasowym przebywaniem W przeludnionych oelach, bez zamierzenia by go przez to ponizyo i upokoizyo nie prowadzil zatem do ponizajacego traktowania jego osoby W stopniu uzasadnionym dla osoby pozbawionej Wolnosci, potrzebe sadowej ochrony jego godnosci i to poprzez przyznanie odpowiedniego zadoséuczynienia pienieznego --7 W sprawach rozpatrywanych przez Trybunał najczęściej zwracane uwagę ( generalnie przy przeludnieniu celi ) na złe Warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemeżliwość zaspokajania potrzeb snu spowodowana niewystarczającą liczbą łóżek, jak i nieustannie zapalonym światłem. niedestateczne oświetlenie uniemożliwiające czytanie, czy warunki prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób, bądż brak możliwości leczenia. Tylko działania stwarzające niegedziwe, peniżające dla każdego osadzonego Warunki lub ich telerewanie przez dłuższy okres uznane są za bezprawne rodzące prawo do ochrony godności na podstawie art.24 k.c. Zarówno przepisy Konstytucji, jak i przepisy prawa międzynarodowego, które zostało ratyfikowane przez Polskę dozwalają na pozbawienie Wolności, choć tylko na zasadach iw trybie określonym W ustawie, tj. kodeksie postępowania karnego oraz W kodeksie karnym wykonawczym. Odbywający karę pozbawienia wolności musi się liczyć z pewnymi ograniczeniami swobód i praw, mieszczących się W granicach prawnych regulujących odbywanie kary pozbawienia wolności. Ochronę z art.24 k.c. można bowiem przyznać tylko W przypadkach działań bezprawnych, a bezprawność tę wyłącza działanie mające uznanie W przepisach prawa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003r. Wydany W sprawie o sygn. akt I CKN 480i01, LEX nr 137619 ), nawet gdy Trybunał Konstytucyjny uznał za celowe usunięcie W przyszłości określonej regulacji prawnej z porządku prawnego. W każdym wypadku o naruszeniu godności skazanego można mówić wtedy gdy cierpienia i upokerzenie przekraczają konieczny element cierpienia wpisanego W odbywanie kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy bierności zakładu karnego, który nie dba o poprawę warunków obywania kary i godzi się na przepełnienie cel, nie dba o zwiększenie ich ilości, o remonty, o polepszenie Warunków racjenalnych, żywieniowych, czy wreszcie kulturalnych. Takiego zaś zachowania nie można było przypisać jednostce, W której odbywał karę powód, bowiem podejmowane W niej wszelkie możliwe działania by zagwarantować osobom pozbawionym Wolności jak najlepsze warunki odbywania kary. Poziom dolegliwości powoda związany z czasowym przebyvvaniem W przeludnienych celach, bez zamierzenia by ge przez to peniżyć i upokeizyć nie prowadził zatem do poniżającego traktowania jego osoby W stopniu użasadnienym dla osoby pozbawionej wolności, potrzebę sądowej ochrony jego godności i to poprzez przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia pieniężnego --- STRONA 8 --- ( por. Wyrok ETPC z dnia 4 paidziernika 2005r. Savbam v Moldawvia nr 3456/105 LEX nr157851 ). Wyrainie podkreélio nalezy, 2e ocena czy nastapilo naruszenie dobra osobistego nie moze bye jednoznaoznie dokonywana Wedtug miary indyvvidualnej Wrazliwosci osoby, ktora ozuje sie dotknieta okreslonym zachowaniem, czy dziataniem innej osoby ( Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 5 kwietnia 2002r., Wydany W sprawie o sygn. akt || CKN 953/00, LEX nr 55098 ). Zapewnienie przez prawo godziwych Warunkow odbywanie kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymagan demokratycznego panstwa prawnego, jednakze osadzenie skazanego W celi W Warunkach, W ktorych powierzchnia na jedna osobe Wynosita mniej niz 3m2, przy spetnieniu przestanek okreslonyoh W art.248§1 k.k.W. bylo z Wyzej Wskazanyoh przyozyn W dacie osadzenia powoda zgodne z prawem. Powod nie udowodnil, aby pobytowi W Warunkaoh przeludnienia towarzyszylo jakiekolwiek inne bezprawne zachowanie strony pozwanej, ktore prowadzitoby do Wiekszego ograniozenia praw powoda i jego godnosoi niz Wynika to z zadan oohronnych i oelu zastosowania Wobec powoda kary W postaci pozbawienia Wolnosci jego powodztwo nie mogio zostao uwzglednione nawet W czesci. Powod na ta okolicznosé nie przedstawil Zadnych dowodow. Powod jako osoba przebywajaca W Warunkach izolacji Wieziennej musi zdawaé sobie sprawe z ograniczen i dolegliwosci, jakie sie z tym Wiazaty ( por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 2 paidziernika 2007r., Wydany W sprawie o sygn. akt ll CSK 269/07, LEX 315849 ), a Wszakze byty nastepstwem jego zachowania. Co do Warunkow W jakioh przebywai powod podkreslié nalezy, i2 nie przedstawil dowodow, ktore Wskazywalyby na naruszenie jego praW. Przeprowadzone postepowanie doWodoWe nie Wykazalo, by pozwany naruszat prawa powoda jako osoby osadzonej. Powod nie udowodnii, 2e pozwany nie zapewnil mu nalezytych Warunkow bytowych W szozegolnosci, ze nie Wydawat mu srodkow higieny osobistej W Wystarczajaoej ilosci, Ze osadzal go W oelach nie spetniajacych Wymagania okreélone W przepisach o Warunkaoh bytowych osob przebywajacych W zakladaoh karnych i aresztaoh sledczych. Powod nie Wykazat jakiohkolwiek przesianek okreslonyoh W art. 417 kc ani szkody. Nie Wykazal tez, by zostaty naruszone jego dobra osobiste a zatem by istniaty przeslanki do zasadzenia ( por. wyrok ETPC z dnia 4 pażdziernika 2005r. Savbam v Moldawvia nr 3456/105 LEX nr 157851 ). Wyraźnie podkreślić należy, że ocena czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego nie może być jednoznacznie dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta określonym zachowaniem, czy działaniem innej osoby ( Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002r., wydany W sprawie o sygn. akt ll CKN 953/00, LEX nr 55098 ). Zapewnienie przez prawo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie skazanego W celi W warunkach, W których powierzchnia na jedna osobę wynosiła mniej niż 3m2, przy spełnieniu przesłanek określonych W art.248§1 k.k.w. było z Wyżej wskazanych przyczyn W dacie osadzenia powoda zgodne z prawem. Powód nie udowodnił, aby pobytowi w warunkach przeludnienia towarzyszyło jakiekolwiek inne bezprawne zachowanie strony pozwanej, które prowadziłoby do większego ograniczenia praw powoda i jego godności niż wynika to z zadań ochronnych i celu zastosowania Wobec powoda kary W postaci pozbawienia Wolności jego powództwo nie mogło zostać uwzględnione nawet W części. Powód na tą okoliczność nie przedstawił żadnych dowodów. Powód jako osoba przebywająca W warunkach izolacji Więziennej musi zdawać sobie sprawę z ograniczeń i dolegliwości, jakie się z tym wiązały ( per. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 października 2007r., wydany W sprawie o sygn. akt ll CSK 269l'07, LEX 315849 ), a wszakże były następstwem jego zachowania. Co do warunków W jakich przebywał powód podkreślić należy, iż nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na naruszenie jego praw. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, by pozwany naruszał prawa powoda jako osoby osadzonej. Powód nie udowodnił, że pozwany nie zapewnił mu należytych warunków bytowych W szczególności, że nie wydawał mu środków higieny osobistej W wystarczającej ilości, że osadzał go W celach nie spełniających Wymagania określone W przepisach o warunkach bytowych osob przebywających W zakładach karnych i aresztach śledczych. Powód nie wykazał jakichkolwiek przesłanek określonych W art. 417 kc ani szkody. Nie wykazał też, by zostały naruszene jego dobra osobiste a zatem by istniały przesłanki do zasądzeniā --- STRONA 9 --- zadosouczynienia przy uwzglednieniu art. 448 kc. Biorac powyzsze pod uwage powodztwo nalezalo oddalié. O kosztaon orzeczono na zasadzie art. 98 i 99 kpc majac na uwadze, Ze powod przegrat prooes. Powod inicjujao powodztwo Winien sie byt liczyé, iz Wiazao sie ono bedzie z kosztami dla strony pozwanej zatem Winien mieo na Wzgledzie konieoznoso ich poniesienia W przypadku nieuwzglednienia powodztwa. Prawo do Sadu nie oznaoza przyzwolenia na konstruowanie Wszelkich moZIiWyoh roszczen i Woluntarystyczne okreélanie ich Wysokosci, gdyz strona Winna mieé swiadomoso tak formulowanyoh roszozen takze W zakresie kosztow postepowania (por. Wyrok SN z 26 listopada 2003 roku sygn. akt ll PK 585/02). W zakresie cofnietego zajdania orzeczono po mysli art.355kpc. zadośćuczynienia przy uwzględnieniu art. 448 kc. Biorąc powyższe pod uwagę powództwo należało oddalić. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 98 i 99 kpc mając na uwadze, że powod przegrał proces. Powód inicjując powództwo winien się był liczyć, iż wiązać się ono będzie z kosztami dla strony pozwanej zatem winien mieć na względzie konieczność ich poniesienia W przypadku nieuwzględnienia powództwa. Prawe do Sądu nie oznacza przyzwolenia na konstruowanie wszelkich możliwych roszczeń i woluntarystyczne określanie ich wysokości, gdyż strona winna mieć świadomość tak formułowanych roszczeń także W zakresie kosztów postępowania (por. Wyrok SN z 26 listopada 2003 roku sygn. akt Il PK 585/02). W zakresie cofniętego żądania orzeczono po myśli art.355kpc.