§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zadośćuczynienie

Wyrok I C 3 0/12 wadzonej przez Sąd Rejonowy W Gd

zadośćuczynienie

Teza / krótkie omówienie

zadośćuczynienie

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- sygn. a1<±I C 567/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJO POLSKIEJ 2 Dnia 2 lipca 2013 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Magdalena Chrzanowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 21 „czerwca_2013ę roku w Gdańsku na rozprawie Sprawy Z POWÓ(1ZÍWa`Š V W I P1'2@01W1<0 foochronę dóbr osobistych i zapłatę iIi.Nakazuje pozwanej iizaniechania naruszania dóbr _osobistych powoda ' 'twiierdzeniami lub sugestiami wskazującymi na związki? ze S Służbą Bezpieczeństwa PRL; 1 __ H ÍII.íNak“azujee*p0zwańejżĹsł}l;aby w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się "S O u zło ii ii O nałpiśmieissepodpisane"Swłasnoręcznie oświadczenie o treści: "Przepraszam W piśmie z dnia 110kwietnia 2012 r. złożonym W sprawie I C 30/ 12 SąduvRej onowego wGdyni naruszających jego dobra osobiste słów sugerujących związki ze iSłuiżbą“Bezpieczeństwa PRL i przyrzekam, że w przyszłości słów takich nie będę 11ŻYWałfi" III.Zasądza od pozwanej na rzecz Caritas Polska ( KRS 0000198645) z sieidziiibeą* w Warszawie ( ul. Skwer Kardynała Stefana Wyszyńskiego 9) kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych ); K ~ IV.W pozostałym zakresie powództwo oddala; N 2 pp _ ÊV”.Ziasiądza od pozwanej na rzecz powodafikwotę 650 zł 'Ÿ_(sz"eśćsiet pięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE wniósł przeciwkoř powództwo 0: nakazanie pozwanej zaniechania naruszaniadóbr osobistych powoda i złożenia przez nią oświadczenia otreści: _ H H _ 2 I 1 1 "Ja iprzepraszalnf "zamoje obraźliwe wobec niego zachowania rażąco naruszającejego dobraosobistew dniu 10.04.2012 r. i przyrzekam solennie, że już nigdy w przyszłości nie użyję wobec megoteścia słów obraźliwych i uwłaczaj ących jego godności." . ._ S zapłatę przez pozwanąkwoty 5.000`;Zł1'1a rzecz Caritas Polska. _ W uzasadnieniu powód wskazał,'że 'w dniu 1 Ořkwietnia 2012 roku spozwana podpisała pismo złożone do sprawy I C 30/ 12toczącej się przed Sądem Rej onowym w Gdyni. W piśmie tym --- STRONA 2 --- pozwana kilkukrotnie nazwała powoda esbekiem, zarzuciłamu'Íesbecko-partyjne . 2 kłamstewka", niezgodnie z prawdąpodała, że powód przegrał jakąś sprawę karną orazże Wygrała ona z powodemprzed 1Sądem*OkręgoWym:W Gdańsku iasprawęijkarinąos:esbeka I C W 1395/11. Powód podniósł, że pismo spozwaşnejjest dla5niego~obraźliiWe1i uwłaczaejego 3 1 5 . godności osobistej. Wskazał, że pozwana już rikilkukrotnieiiswi ipioidioibnyisispojsóbinaruszała jego 5 dobra osobiste. 9 (vide: pozew z 21 kwietnia 2012 roku k. 2-3) 9 Ĺ . W W piśmie prddesowym z 10 maja 2012 rdkdpdwdd sprdcyzowdł swoje żąda11iewSka211ją0.że żąda nadesłania przez pozwaną własnoręcznie:"podpisanego"oświadczeniao -podanej w powie ¿ treści na adres zamieszkania powoda W terminie 14 dni odídaty uprawomocnieniia się"Wyroku. (vide: pismo z 10 maja 2012 roku k. 12-13) O W Odpowiedzi na pozew pozwana wdiddłdd ddddidnid powództwa. W uzasadnieniu wskazała, řże strony oidsikilkuflat znajdują sięfw ostrym .konflikcie osobowym i maj ątkowym, a powód Wrazƒz żoną Wytoczyli pozwanej ii jej rodzinie wiele spraw cywilnych i karnych. Pozwanapodniosła, że powód próbuj ej Wjej polemikę z różnych 'spraw sądowych W _ , - _ _ e _ zakresie realizacji swego ięfuprawnienia do zajęcia stanowiska tychfsprawachi zdyskontować 5 do wszczynania kolejnej .spravvy sądoWej.ŸPozwana stWierdziła,~że od lat poddawana jest 1 -swoistemu praniu mózgu przezswoichteścióW,~=gdzie rozpowszechnianesą nieprawdziwe zarzuty Wobec niej ii jej rodz)i)ny,: Łcioęjsięsikutkuj eg powstaniemklimatu nie *pozwalającego na s normalne ifulikcj oniowaniejisispofęd eidinymiijdachemj.'Pozwanawraznz .mężem czyni starania, aby znieść WspółWłasniośći:)..iaoddziieliićiięişsijię*od “powodai jego iżony. '¿O)d1'1osząc1sięřdoj zarzutu użycia W słów '7esibjeickioëpaiřtyjinei*kłarnsteWka"_fpozwanaÍWskazała:f1że1użyła'ich'Wiipoleniice z powodem W kontekścieWmetodologiiiidziałań;akieiistojsował Ÿi stosuj ei p"oWód,~a nie personalnie do niego. (vide:1odpoWiedź naipozewz 27 Września*20`12Ÿrokufk. 53 7-3 9) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: _ I _ I JĆst5.t)eśc)1e zwallißj ffOd 1riaJa=20 13.0rokufläoiwoidforaz ego*Ÿżo'na są wkonflikcie Íjiejfrnężem (synem pioWoda)Íi Coraz ?córkami.fRelacjesiąssnapliętei,:dochodzi międzyrodzinami do "licznychsporów, W tym s sądowych. Znaczna część sżądańąprocesowych Wynika ze sporów na tle współwłasności nieruchomości. (okoliczności bezsporne) W Wfs Wie o sygn akt I C 3 0/12 wadzonej przez Sąd Rejonowy W Gd ` Wódka 1 wraz z m 2 domagah się od pozwanego 12] ego í 'Íżonysí zapłaty 1.196,78 Zł tytułemínjieuiszczonych zwan ch opłatřt siekjsipliioatacyjnych' za zużytą wodę,-:prąd i gazw budynku ;prz l °. O W odpowiedzi na to Pismo” Powodowie W )Sprawie I C 130/ Í pismem sidatowanylmsrna 27.02.2012 ir.;podnieś1i.1'żezłożony przez nich) pozew dotyczy tylko i wyłącznie należnej imzapłaty zařrnedia. Zarzucili spoizwaniemuiskładaniei pism: niedotyczących sporu. Wskazali m.in., że "nie możnaużytkować mieszkań si prowadzić firmy nakosztdwójki starych i sschorowanychsemielytówmających po 70 lat.:zfktórych jedenjest inwalidąsljszej . grupy Wymagającymstałej ;'opiek1i1ÍÍ,na czego załączyli orzeczenie fo stopniu 5 4 2 niepełnosprawnoiśtfif;.*W+dalszej 5 części pisma*Ÿ(od strony"5) ipowodowie ¿ . zaczęli relacj onować stosunki panujące między nimi a pozwanymfi jego 1']odziną,~opisyWać W O zainteresowania pozwanegoparapsiychologią, pobieranie przez niego fi jego łżonę nauk "na 5 kursach Irydologii, Si1vy,:"iReiiki, analizy pola energetycznego¬człoWieka";zpodnieśli,5 że . --- STRONA 3 --- pozwany i jego żona zaczęli tracić kontakt z rzeczywistością przekonani o swej nieomylności i nadzwyczajnych umiejętnościach, zaczęli być leniwi. Powodowie nawiązali następnie do wydarzenia z 3 maja 2010 r. kiedy to ich synowa i obie wnuczki miały ich Wyzwać i zacytowali W piśmie ich wulgarne Wyzwiska. Do pisma izałączylil-2m.in.zyvykaz _miej sc i specjalności nauk pobieranych przez pozwanych; wykaz 'aktywności na portalach fotograficznych. 1 22 2 , s W odpowiedzi na powyższe pismo procesowef 'zimężem złożyli do akt sprawyl C 30/12 pismo procesowe datowanena 10 kwietnia 2012 roku. .W piśmie tym pozwana odniosła się do twierdzeń i zarzutów podniesionych W piśmie powodów datowanym na 27 lipca 2012 roku stwierdzając m.in.: 2 1. "Ogród zimowy" to kłamliwa dialektykastosowana przez powoda, byłego komunistę wyszkolonego w KC PZPR, 2 2. (...)twierdzenia powodów, że jesteśmy im winni 20.000 z tytułu wynajmu nieruchomości, bo tyle dołożyli dotego interesu sw okresie zgodnym i bezzyskowym - już po samowolnym wypłaceniu sobie z dyskusyjnego konta 2.800 zł. To wszystko są takie esbecko- partyjne kłamstewka, 2 3. Orzeczenie o niepełnosprawności powód powinien otrzymać W połowie lat dziewięćdziesiątych, bo Wtedy przestał pracować, 5 V 4. Niech powodowie przestanąpisać o kurwie jebanej 1i2„gpr22awiei karnej, 5. O Sędzia z tej sprawy słusznie" zauważyła, że to pierwszy zaczął obrażać moją rodzinę - pomij aj ąc(...) prowokatorski charakter nagrań i prowokatorskie zachowania powoda, W tym nasali “sądowej ,brak dodatkowych dowodów powodasprzywielu udokumentowanych dowodach na oibirażanieiismojćj "rodzi1'1Y Przedstawiollých"Prz5ezŸ Wynik końc0Wy był oczywisty, powód przegrał sprawę sądowąo :Esbeka I C 1395/11. O (dowód: pismo z 27 lutego=2012 roku k. 1953-5158,1 pismo sz 10 kwietnia 2012 roku k. 5-6verte) Wyrokiem z dnias:.19_marc5a 2012 roku Sad .wGdańsku W sprawieiiioissisygniąsis dla 1 c 1395/11 iwkdzdi,dbyzłdzyid ndpiśmie oświadczenie następującej treści: "Przepras)zarn" za moje obraźliwew Í stosunku do niego zachowanie naruszające jego dobra osobiste W dniu 8 lipca2011 roku i przyrzekam solennie, że już nigdy W przyszłości nie użyję Wobec niego słów obraźliwych i 2 uwłaczających jego * godności." Sąd W pozostałym zakresie oddalił powództwo i zasądził odfl pozwanej na rzecz powodakwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. (dowód: Wyrok z dnia 19 marca 2012 roku k. 4-4verte) gW;Êzasobie archiwalnym Instytutu"Pamięci Narodowej -Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie odnaleziono dokumentów dotyczącychpowoda. W - ¿ 2 (dowód: :pismo Instytutu Pamięci Narodowej z31 lipca 2012 roku k. 36) Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny W sprawie W zakresie objętym powyższymi ustaleniami jest w zasadzie bezsporny. Z dowodów z dokumentów przedłożonych przez strony i znajdujących się W aktach sprawy I C 30/12 Sądu Rejonowego W Gdyni wynika W sposób jednoznaczny treść pism procesowych powoda i pozwanej, W tym zwłaszcza pisma z 10 kwietnia 2012 roku. Zgromadzone dowody nie dają natomiast podstaw do ustalenia, że powód był W jakikolwiek sposób powiązany ze Służbą Bezpieczeństwa ¬ przeczy temutreść informacji z IPN. _ _ _ Sąd oddal1ł Wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznan swiadkow ° _ 0 _ _ 2 2. _ 0 _ 2 __ __ - y y 2 o 11 -I 2.: _.{1.2 --- STRONA 4 --- s ponieważ wobec treści żądania pozwu okoliczności, które miały być przedmiotem zeznań nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia W sprawie. Z tych samych względów Sąd uznał,.że znajdujące się W aktach sprawy dokumenty pochodzące z innychsprawtoczących) się między stronami oraz :ichrodzinami nie mają s znaczenia dla rozpoznaniaiwniniej szej sprawie. .Wypowiedzi stron W innych sprawach nie mają znaczenia dla oceny 5bezpra5wności5naruszenia dóbr osobistych 5poWoda"pismem“z dnia 10 kwietnia 2012 roku, natomiast fakt skonfliktowania :stron j est oczywistyi bezsporny. Sąd niewystępował zgodnie z wnioskiempozwanej o informację do IPN, ponieważ stosowna informacja na okoliczność braku informacji na temat osoby powodawiarchiwach IPN została złożona do akt sprawy przez powoda. W ocenie Sądu powództwo jest "zasadne W całości W zakresie roszczenia O niemaj ątkowego dotyczącego usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda oraz W części W zakresie roszczenia majątkowego. . 1 O _ Rozpatruj ąc niniejszy .spór Sąd obowiązanybył ustalić W pierwszej ;kolejności,í;czy¿W istocie zachowanieř stanowiło naruszenie dóbr osobistychi"iÍ, 'adopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi W powyższym zakresie ustalić, czy jej działaniebyło W bezprawne, czy też zostały spełnione przesłanki uchylaj ące bezprawność działania pozwanej 1 Podstawę prawną powództwa stanowił art. 23 k.c., zgodnie z którym dobra osobiste człowieka, jak W szczególności zdrowie, wolność, cześć,¿;swoboda sumienia, .nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, .twórczość naukowa, artystyczna,.‹wy2nalazcz5a racj onalizatorska, pozostająfpod ochronąprawa A _cywilnego niezależnie" *przewidzianej W innych: przepisach. Art. 24 § 1 k.c.1' sitanowiŸ*naton1iasit,:'żeten,»czyjedobro5 osobiste zostaje zagrożone cudzym dz"iałaniem,= może'sżądaćzaniechania" tego :działa1*iia,.chybafżeiiniejest ono bezprawne. W razie dokonanego na_ru”sze5nia“ n'1'o5że"on5":ta1<że 5 żądać, iażeby osoba, która dopuściła* się naruszenia, dopełniła czynności'potrzebnych“dousunięciajego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianychjw „ kodeksiemoże on również żądać :zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej 5 sumy pieniężnej fna wskazany cel społeczny. Jak wynika z analizy powołanego art. 24 k.c.,przesłankąjiroszczeń związanych z ochroną dóbr osobistychjest bezprawnośćdziałania zagrażającego lub naruszaj ącego dobra osobiste.: _ 1 22 Działanietozostanie uznanezabezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z aktualnym porządkiem:) prawnym, sa Więciizinormarni prawnymi lub regułami postępowania Wynikaj ącymi z zasad współżycia: społecznego. _ _ Cześć człowieka, jako dobro 'osobiste rpodlegaj ące ochronie wiąże się sz:jego godnością. Ochronę godności człowieka zapewnia także Konstytucja'RP W 47. Wfipiśmiennictwieprzyj muje się, że W czci człowieka Wyróżniasięijej dwie strony: stronę wewnętrzną, .nazywaną godnościąosobistą,1iobejmuj ącąwyobrażenie' człowieka o własnej 5 2 wartości oraz oczekiwanie szacunku zestrony innychludzi, oraz stronę zewnętrzną, 2 2. ._ I oznaczaj ącądobrją sławę, fdobrąopinię innych ludzi, ssizacunek, którym obdarza daną osobę' “ otoczenie- 2 Jak wynikasfzanailiizy powołanego art. 24 k.c., przesłanką roszczeń związanych z ochroną dóbr osobistych jest bezprawność działania zagrażaj ącego lub naruszaj ącego dobra osobiste. Działanie to zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z aktualnym porządkiem prawnym, a Więc z normami prawnymi lub regułami postępowania Wynikaj ącymi z zasad współżycia społecznego. _ s Ingerencja W sferę cudzych .dóbr osobistychjest dopuszczalna (nie może zostać uznana za bezprawną), jeżeli następuje W wykonaniu szeroko rozumianego prawa podmiotowego. Wskazać 5również"należy,:.iż przy ocenie, czy doszło donarusżenia dobra osobistego, decydujące znaczenie* imaelement obiektywny. Zgodnie bowiem íz :przyj ętą liniąorzeczniczą --- STRONA 5 --- granice roszczeń służących do ochrony dóbr osobistychnależy określać nie według subiektywnego tylko odczuwania ze strony danego podmiotu, lecz W ramach obiektywnie Wytyczonych przez zagwarantowany porządek prawny. »Ocena zatem, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego,nie”może być dokonana Według miary indywidualnej R wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem imiej osoby, (wyrok Sądu O Najwyższego - Izba Cywilnaz dnia 55 kwietnia 2002 r., sygn.*~akt II CKN 953/2000). Miernika pozwalającego na ustalenie, czy naruszona została godność takiej osoby,Ÿ'należy Więc przede Wszystkim upatrywać W tzw. opinii publicznej, .która jest wyrazem) poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo W danymsczasie i miejscu. Istotnym jest także, iż nie każde zachowanie, które nie jest zgodne z Wzorcami moralnymi jest W O powszechnym odczuciu rozumiane jako działanie naruszające godność osobistą:jednostki. 7 = Powód opierał swoje żądania nafakcie naruszenia sj egojifdóbr osobistych W piśmie z 10 kwietnia 2012 roku, W którym pozwany użył słów: 1 5 a. to kłamliwa dialektyka stosowana przez powoda, "byłego komunistę wyszkolonego W KC PZPR; _ b. To wszystko są takie esbecko - partyjne kłamstewka; ' R c. Orzeczenie o niepełnosprawności powód powinien otrzymać W połowie lat dziewięćdziesiątych, bo Wtedy przestał pracować; . Niech powodowieprzestanąpisać o kurwie jebaneji sprawie karnej; je. ¿-7 powód przegrał sprawę sądową o .Esbekal C 1395/11. _ ¿iZdaniie)1"n5.:Sądukwestie pirzytocżone' wyżej W pkt 1.a.,~1.b. si 1.e.' .należy odczytywać łącznie, ętej :pismem procesowym. Przekaz zawarty W danym ƒoświiadczeniiui widzenia: ewentualnego .naruszenia 'dóbr osobistych irmej osobyilssikładaiijsięzfposzcziegióilnychiŸkwestii czy wyrażeń." Może się zdarzyć, że poszczególne frazysame W sobie'możejniesiiprowadząsjdoinaruszenia dobra osobistego, lecz W połączeniu ze sobą tworzą treść,~której przekazanie prowadzi do =naru5sźenia'dobra osobistego. 2 2 Z omawianych trzech kwestii drugaitrzecia same W soibienie naruszają dóbrsosiobistychj powoda. Trzecia (e.) stanowi stwierdzenienieprawdy co do faktu przegrania sprawysądowej " przez powoda 5+- nie dotyczy osoby (dóbr osobistych) powoda; druga (b.) stanowi ocenę ęwiarygioidności Wypioiwżiedzi-powoda, .wprawdzieo zabarwieniu pej oratywnym, ale to samo W ŚsobieŸ°+ řkonteikście użycia piśmie iprocesowym W sporze sądowym - nie wystarczyłoby do ej'Ęzaiiisinaruszaj ącąisdobraiiosobiiste powoda; 1 O O fopiniii*Sądu,řWypow)iedźpierwsza1(a.) narusza dobra osobiste ipowodawtym rozumieniu, 1 Ĺ słowa:"WyszkolonyW KC PZPR" zawierają sugestię co do ideologicznego fuękształtojwania powoda przez partię"komunistycznączy 1-_"maj ąc na uwadze kontekst, W jakim iawiasię to Wyrażenie - wykształcenia 'go W posługiwaniiuisię kłamstwem, czy specyficzną fdlapaitii komunistycznej nowomową. Twierdzenie' 'fwyszkolony W KC PZPR" ma wydźwięk xpejioratywny, W sugeruje ideologiczne isusformiowaniiei powoda, aido *takich W stwierdzeń nie 2 :upoważnia samo ewentualne ustaleinie, że .powód był "członkieimi PZPR. W Stąd, :zdaniem:Sądu,~należy przyjąć, że ęwypowiedźpierwsza §(a.) narusza dobra osobiste ¿ _ 2 powoda, tj.j ego )dobre).imię,.ponieważprzedstawia go jako osobęŸukształtowaną przez KC W 5 PZPR, co W powszechnym odbiorze W aktualnych realiach społeczno-politycznych, jest postrzegane jako cecha negatywna. W opinii Sądu, wypowiedzi druga si trzecia (b. i e.) nie mogą być odczytywane W oderwaniu od wypowiedzi pierwszej (a.). Po sugestii wyszkolenia ideologicznego powoda W KCPZPR 2 pozwany używa epitetu "esbecko~partyjne"i.ęą Wprawdzie dotyczącego kłamstw (Wypowiedzi), alepośrednio odnoszący siędo sich::autora..Należy przy tym zauważyć, że sama powódka W swoich zeznaniach co prawda WskazyWała,Ÿ4że sformułowanieto nie odnosiło się do powoda, lecz tylko do rodzaju:5kłams5tW,Ÿj5al<íiemiałby on wypowiadać, .j ednak jednocześnie sugerowała kontakty powodaz esbekan1`i)is55.Wskia.zuj ąc, że W okresie 'PRL odwiedzali oni powoda.-W ocenie --- STRONA 6 --- Sądu można zatem uznać, że zamiarem pozwanej było naruszenie dóbr osobistych powoda. . . Ponadto należy wskazać, że pozwana W sposób nieuprawniony próbowała również zrównywać samo członkostwo W PZPR z działalnością W SB.'W tym kontekście również informacja o przegraniuprzezspowożdasżssprawy '_'o Esbeka" (obiektywnie nieprawdziwa) stanowi kolejną sugestię W co do W związków powoda ze Służbąs Bezpieczeństwa s(skoros"poWód rzekomo "przegrał" sprawę). . 0 Każda z tych dwóch wypowiedzi z osobna nie stanowi wypowiedzi naruszaj ącej dobra. . osobistepowoda, ale wszystkie razem W zestawieniu ze sobąi z wypsowiedziąpierwszą W jednym piśmie W różnych jego częściach stanowią sugestię ścisłych związków powoda ze Służbą Bezpieczeństwa PRL. ~ . Jednocześnie, brakj est dowodów na okoliczność "powiązańpowoida ze”Służbą . Bezpieczeństwa PRL. Sąd nie ma Wątp1iwości,zże zarzut współpracy ze służbami specjalnymi PRL W powszechnym odczuciunaruszazdobre imię osoby, której jest stawiany. Niezdarza się W zasadzie, żeby fakt ten był powoidemsdo' ęchluby, raczej jestto' okoliczność skrywana, przemilczana, jej zataj enie wiąże się z odpowiedzialnością przewidzianą W ustawie. W preambule do ustawy z dnia 118 października 2006 roku oujawnianiu informacji o p dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 63,poz. 425) stwierdzono, że "pracaalbo służba W organach . bezpieczeństwa państwa'komunistycznego,lub pomoc udzielana tym organom przez osobowe .źródło informacji, .polegaj ącena zwalczaniu opozycji demokratycznej ,R związków ¿zawosdowych,s stowarzyszeń,łkościiołów >i związków Wyznaniowych, :łamaniu prawa do Ŝpwoslpnsosścissłowaffiśzgromiadzień,ƒzgwałceniuprawa do życia, wolnosścii,sWłasności i *bezpiieiczeństwasiłoibiywateilsi,ÊbyłasWtrwalefzwiązana" zSłamaniemtprawflczłowieka i obywatela na rzecz komunistycznegios"ustrojjużtotalitarnegoi".Negatywna 'ocena związków osóbz organami sbiezpieczeństwa *PRL zostałafzate1*n“Íiwprioist "wyrażona iustawiei przez ustawodawcę. W kontekście śpśoWyżśzegćo,*nie .ulegafrwątp'liiWoćści,s.żśe jakiekolwiek bezpodstawne Wypowiedzi sugeruj ące związek kogokolwiek sz sorgianamii"bezpieczeństwa państwa komunistycznego współpracę ztakimi organami naruszają.dobraososbistetej osoby W postaci jej dobrego 1m1en1a oraz czc1. . Z art. 24 k.c. wynika jednoznacznie, ochronadóbr osobistych.przysługuje jedynie przed S działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania Sj est przesłankąkonieczną do udzieleniasochrony fo .charakterze niemajątkowym. Przesłanka .ta ujmowana jest W prawie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawnejest każde działanie sprzeczne z . .normami prawnymi, sa nawet z porządkiem prawnym oraz z zasadami współżycia sp"ołieicz"nego. W świetleorzeczenia"Sądu Najwyższego z 19 pażdziernika 1989 roku (sygn. akt fII iCR14l9/89, Lex nr 8996) za bezprawneifuważa się każdesdziałaniesisnaruszaj ącedobro *ioisobżiste,1jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, że s'.'.do okoliczności wyłączających bezprawnosśćnaruszienia dóbr osobistych na ogół W fzalżisczawsię:żspę1)ídziałaniesW ramachporządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez Ãobóowiązuj ąceiprziepsisy prawa, 2) Wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgodę p "?(ale szzastrzeżeniems uchyleniajej skuteczności W niektórych przypadkach) W oraz działanie W obronie uzasadnionego interesu". H Wart. 24 § 1 k.c. ustawodawca wprowadził zasadę domniemania bezprawności, co oznacza, że to pozwany W procesie so ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiaj ącychito działanie, a więc wyłączaj ących bezprawność. W ocenie Sądu zachowania pozwanej nie można uznać za bezprawne. Brak jest bowiem dowodów przemawiających za ustaleniem, żepowód współpracował ze Slużbą Bezpieczeństwa, czy był z niąspowiązany. Sugestie takich związków nie są zatem niczym usprawiedliwione. Również mówienie o powodzie, że jest wyszkolony W KC PZPR W kontekście wstosożwansegożfprzez niego języka jest nadużyciem,jtym bardziej, że twierdzenia te --- STRONA 7 --- są całkowicie gołosłowne. Wypowiedzi zostały użyte W piśmie procesowym, niemniej jednak sama ta okoliczność nie powoduj e,zże ich użycie nie było bezprawne. Nie byłoby to bez znaczenia, gdyby wypowiedzi dotyczyły istoty sporu, np.gdyby przedmiotem sprawy byłaby przynależność partyjna psowoidaczyjego związki ze 'Służbą 1Bezpsieczeństwa.1łSpór dotyczył jednak czegoś zupełnie innego,wypoWiedzi .pozwanego były zupełniesiioderwanesodiijego . przedmiotu, przez co nie sposób znaleźć dla nich innego'uzasadnienianiż chęć wyrządzenia przykrości powodowi i przedstawieniago W negatywnym*świetle.'« są p p pp p _ pp _ . Nie ulegaz:wątpliWości,« żepomiędzy stronami oraz icshrodzinami istniej e”konflikt,*którego wyrazem są liczne sposżtężipowania ;sądowe.Nież można jednak traktować pismapozwanej sz dnia 10 kwietnia2012 roku jako adekwatnej reakcjiÍna'pismafwnoisziojne przezlpowo¦da.ŸW tymf miejscu podkreślić należy, iż zgodniezWutrwalonąfliniąorzecznictwa;ÍŸW raziewzajemnych s 0 naruszeń nietykalności cielesnej i czci sniesswznossząsssiięswzajemnie przysługuj ące stronom . roszczenia so zakazanie tych naruszeń (art. 24 *k.c.).'Nie' byłoby też uzasadnioneżtakie p ę stosowanie art. k.c., W wyniku którego powóidztwofz .podlegałobyoddaleniu zł tym tylko uzasadnieniem,Ê że powód dotknięty naruszeniem dóbr osobistych nadużywaswego prawa" (tak: Sąd Najwyższy W swyrokuzsdnia 13ii0iikwietnia1970 r.,jsygn.=. akt II CR 103/70). W innym wyroku (wyrokz sdnia24 stycznia 2i0i00“roku,:sygn.;akt 'III 'CKN 553/98)sSąd p Najwyższy stwierdził, S "iwzajeimność *naruszeń dóbr osobistychinie iwyłączaprzýysługuj ącego” z mocą art. 24 sk.c.;roszczeniafO'zaniechsanie". JW "świetle"spowyżsżzego,ewentualnaokoliczność Ĺwzajemnego snarusz"anżia*.dóbrÍosobistychi nie może stanowić ispodstawyssdosswyłączenia . bezprawności wnaruszieńřsiidokionanyciih1íprzezřpoiziwanżego,ra*tym tylkoz tego powodu ;prowadzić ązwiąz`kuíz]p“owyż ŚS ądinie *przyichylił się do twierdzeń pozwan'ej,Šej sbyłyfaidekwatnąreakcj ą na wiypowiedzi powoda. _ Jednocześnie,ssíizdaniern'ÍS fprzypadkiuisisí..sdłużgotrwałego*sporu ocena adekwatności reakcji S powinna* być skointekście łkżorflšretnych*Ízdarzień*priowadzącychsibezpośrednio" do zachowania Íćcbśędącegoil ćrprzedrnjiioteim" foścjenyilz' wiidzeniśa 2:23 =k".c.r ,Innymi rsłoiwy, sam fakt istnieniasiiskonfliktu, .używaniiaisiiprzez =istrionyi "nieparillamentarnychs fokresie' wcześniejszym, nie powoduj e,=:że każdaiwnowawypowiedź *oderwana od wypowiiedziisw 1 .przeszłości sęmaioibyć oceniana wsichkonteskiściei. ¬0c'enaf adekwatności reakcji pozwanej objętej S ¿;10 'kwietnia»'201'2 roku powinna być 'dlatego *dokonana -przez pryzmatĹpism i ÊskładanychsWcześniej tej samej ssspirawie.i.iw.1\/lożiliaZatemżirozważać, czy pismo 10 kwietnia 2012"*rioskuřstanowi fadekwatną reakcjęnapismafiíqświadczenia składane W ¿ sprawie I C 30/12ij aktoflpirzekłada się nsassodpowiedzialność"za naruszenie dóbr osobistych. W niniejszej sprawie niej est uprawnione żisdoskonywanieiżoeenyi, czy 1i jak ws przeszłości dobra osobiste zostały naruszonei przez kogo,-ponieważnie"bęidzieetodawałos podstawy do uznania, że użycie wobec powoda określeń sugeruj ąciychfsugerująciych“związki ze Służbą B@2Pi@02ßńSÍWabYł0 ;Zdaniem Sądu, ireakcj ai powoda'írozumianajżakio“sporządzenie Spisma'pozbawionego" W ; 1 zaisadnicżejiissczęści związku sz pirzedmiiotemśiwsispirawy I C ÍŠO/l2*`była'o=tyle =adekwatna,1'ƒże ¿f wypswieazipowsaa zawaae wcześniejSzympiśmierezsyły W istotnej części niezwiązałze z sprzedmsioternisżsipioru ibyły ukierunl<owane znacznej Iczęściftylko na przedstawienie pozwanego W negatywnym świet1e.1>O tyle 'nie można .cziynićpożzwanej zarzutu, że również 9 ona wypowiadała się w swoim piśmie snatematy niezwiąziane ze sprawą. Niemniej jednak, W opinii Sądu, twierdzeniapowoda sw poprzedzającym pismo z 810 kwietnia 2012 roku piśmie procesowym W sprawie I C 30/12 nie fusprawiedliwiały W żadnymstopniu sugestii pozwanej W co do jego związków ze Służbą Bezpieczeństwa. Ÿ ę p H Inaczej rzecz się ma z .wypowiedziami przytoczonymi wyżej swipkt1¿.c.'fi 1.d. Zdaniem Sądu* ' nie naruszająone dóbr osobistychsipowoda.;Stanowią nawiązanie do jego wypowiedzi zawartych W jego piśmie procesowym,.w odpowiedzi na które pozwanasporządziła pismo z 10 kwietnia 2012*roku. Nie dotyczą osoby powoda, ale faktów. s W --- STRONA 8 --- Wypowiedź dotycząca orzeczenia o niepełnosprawności powoda jest wprawdzie oderwana od przedmiotu sprawy, w której się pojawiła, ale dotyczy okoliczności, na które powołał się - zdaniem Sądu bez związku z przedmiotem postępowania - sam powód W swoim Wcześniej złożonym piśmie, do którego dołączył orzeczenie o niepełnosprawności. W opinii Sądu, nie ma W tym układzie podstaw do przyjęcia, że Wypowiedź powinna być odczytywana jako naruszaj ąca dobre imię powoda czy jego część. Samo stwierdzenie, że powód powinien otrzymać decyzję wcześniej nie narusza dóbr osobistych powoda, który sam się powołuje na swoje problemy zdrowotne i podkreśla zły stan swoj ego zdrowia oraz niepełnosprawność. Wypowiedź opisana W pkt 1.d. stanowi wezwanie do zaprzestania przywoływania pewnego zdarzenia, do którego powód notorycznie powraca W swoich pismach - niezależnie od przedmiotu sporu. Nie dotyczy ona osoby powoda, nie naruszajego dóbr osobistych. Z brzmienia art. 24 § 1 zd. 2 k.c. wynika, że W razie dokonanego naruszenia dobra osobistego, ten, czyje dobro zostało naruszone, może żądać, ażebyrosoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czymiości potrzebnych do usunięcia jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i W odpowiedniej formie. Art. 24 k.c. wymienia złożenie oświadczenia jako jeden ze sposobów usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Należy przyjąć, że treść i forma oświadczenia będą zależeć W każdym wypadku od rodzaju naruszonego dobra, okoliczności, W jakich donaruszenia doszło, oraz formy, Wjakiej tego dokonano. Także skutki naruszenia 'dobra osobistego mogą decydować o treści i formie oświadczenia. Przy wyborze" środka oraz formy, „które mają służyć usunięciu skutków naruszenia dobra sossżobżistegojssądipowinienmieć na względzie to, by środek dał rzeczywiście :satysfakcję poszkosdowanemugijednakże powinien baczyć, by jego orzeczenie nie zawierało W swej treści elementów represyjnych i by nieprowadziło do upokorzenia sprawcy naruszenia dobra osobistego. Ustmięcie naruszenia 'dóbrosobiistych'powinnofbyć dokonanew miarę możliwości W takiej samej formie, W jakiej zostały one naruszone przez pozwaną. Powód domagał się W pierwszej kolejności zaniechania naruszania przez pozwanąj ego dóbr osobistych. Ządanie jest 1;.. sformułowane zbyt szeroko.Sąd może nakazać zaniechanianaruszania dóbr ososbistychflwstalçi sposób, W jaki te dobra zostały naruszone lub prawdopodobnie będą mogły być przyszłości. Ponieważ żądanie pozwu jest ściśle związane z pismem powoda sz 10 kiwietniašê 2012 roku Sąd*uznał,¬że orzeczenie nakazu zaniechania naruszenia dóbr osobistych powoda może dotyczyć tylko tychsswypowiedzi, których prawdopodobne użycie W przyszłości wynika z treści podstawy ffaktycznej żądania. Dlatego też Sąd orzekaj ąc oobowiązku zaniechania naruszania przez pozwanego dóbr osobistych powoda zawęził go do 'tych twierdzeń, których użycie jest prawdopodobne W przyszłości W kontekście dokonanego już naruszenia dóbr osobistych powoda - pkt I wyroku. Następnie Sąd nakazał pozwanemu przeproszenie powoda W formie wskazanej W treści żąda1'1ia pozwu. .Przy czym Sąd zmodyfikował i doprecyzował treść przeprosin mając na uwadze poczynione i wyżej przedstawione ustalenia (por. wyrok SN z ll lutego 2010 r., WIR W . CSK 286/09, nie publ.) - pkt II wyroku. Z brzmienia art. 24 § 1 wynika, że W razie dokonanego naruszenia dobra osobistego, ten, czyje dobro Zostało naruszone, może żądać zaniechania tego działania. Może również żądać zapłaty odpowiedniej kwoty pieniężnej na wskazany cel społeczny. . Sąd uznał, że żądanie powoda W tym zakresie powinno podlegać uwzględnieniu co do zasady, natomiast jest ono wygórowane. Zasądzającod pozwanej kwotę 1.000 zł na rzecz Caritas Polska S.A. Sąd miał na uwadze, że pojzwana” przegrała już Wcześniej sprawę o naruszenie . dóbr osobistych powoda W sposób analogiczny do tego, który był przedmiotem niniejszej 1 sprawy. Przy oddaleniu natomiast żądania o zadośćuczynienia W kwocie powyżej 1.000 zł Sąd miał na względzie, że określenie "odpowiedniej 'I sumy zadośćuczynienia przyznawanego na podstawie art. 448 k.c. wymaga rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, W --- STRONA 9 --- 'szczególnościrodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy, intensywności naruszenia oraz stopnia winy sprawcy, a także sytuacji majątkowej zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 roku, V CKN 1010/00, OSNC 2003/4/56). Jakkolwiek roszczenie powoda-o zadośćuczynienie jest usprawiedliwione co do zasady,to jednak jego wysokość jest W ocenie Sądu mocno zawyżona. Należy 'bowiem zauważyć, że pismo pozwanej z 10 kwietnia 2012 roku zostało złożone W odpowiedzi na pismo powoda i jego żony, którzy zawarli w swoim .piśmie szereg wypowiedzinieadekwatnych z punktu widzeniasprzedmiotu sporu, dotyczących osoby pozwanej i jej męża, które to wypowiedzi były bez wątpienia wypowiedziamiprowokacyjnymi. ;Ponadto` należy wskazać,~że jedynie część zarzutów powoda została przez Sąd uznana za zasadne. ę 0 RW związku z powyższym Sąd W pkt III wyrokuzasądził od pozwanej na rzecz Caritas Polska S.A. kwotę 1000 zł, natomiast W punkcie IV oddalił powództwo W pozostałym zakresie. O kosztach sądowych“Sąd orzekł zgodnie zzawartąw przepisie art. 98 k.p.c. regułą odpowiedzialności za wynik postępowania, W myśl której koszty te ponosi strona p przegrywaj ąca sprawę. Koszty te stanowi opłata od pozwu uiszczona przez powoda. .

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Gdańsku#I C 3 0/12 wadzonej przez Sąd Rejonowy W Gd#art. 23 k.c.#Art. 24 § 1 k.c.#art. 24 k.c.#art. 24 sk.c.#art. 24 § 1 zd. 2 k.c.#Art. 24 k.c.#art. 24 § 1 wynika#art. 448 k.c.#art. 98 k.p.c.