Postanowienie I C 298/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 298/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: odb iS ośw zee Protokolant: Agnieszka Wołoch po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa M. D. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Katowicach o zapłatę 18 oddala powództwo 2 nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego. SSR del. Żaneta Bloma -Wojciechowska Sygn. akt I C 298/14 2.Uzasadnienie Dnia 16 grudnia 2014 roku powód M. D. wniósł przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa-Prezesowi Sądu Apelacyjnego w Katowicach pozew o zapłatę kwoty 700 000 zł tytułem zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę. W uzasadnieniu podał, że żądana kwota stanowi zadośćuczynienie na podstawie art. 417 k.c. w związku z art. 448 k.c. W dniu 4 kwietnia 2014 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach w składzie SSA Iwona Wilk, SSA Grzegorz Stojek, SSA Janusz Kiercz w sprawie V ACa 681/13 wydali wyrok zmieniający wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach wydany w sprawie IRC 112/12. Argumentował, że sędziowie pogwałcili podstawowe prawa obywatelskie wynikające z konstytucji. Dyskryminacja osoby powoda, pogwałcenie podstawowych zasad etyki sędziowskiej i norm moralnych doprowadziły do wydania niemoralnego i niezgodnego z prawem wyroku. Sędziowie pozbawiając powoda prawa do mieszkania pozbawili go prawa do godnego życia, możliwości dalszego dochodzenia swych praw w sądzie wyższej instancji, możliwości brania udziału w wyborach samorządowych i powszechnych, możliwości korzystania z bezpłatnych szkoleń finansowanych przez Unię Europejską oraz narazili na utratę pracy zarobkowej. U podstaw wydania tego wyroku leżały fałszywe zeznania H. D., sędziowie nie reagowali na jej kłamstwa tylko z tego powodu „że jest ona pracownikiem Sądu Rejonowego w Gliwicach. --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa-Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionuje powództwo co do zasady i co do wysokości oraz zaprzecza wszelkim twierdzeniom i okolicznościom faktycznym podnoszonym przez powoda, które nie zostaną przyznane wprost. Bezzasadność powództwa wynika z tego „że w sprawie nie występuje prejudykat konieczny do rozważenia ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Naprawienia szkody wyrządzonej wydaniem prawomocnego orzeczenia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jego niezgodności z prawem. Tymczasem powód nie wykazał, że uzyskał orzeczenie stwierdzające niezgodność z prawem wyroku sądu Apelacyjnego w Katowicach. Rozpatrując odpowiedzialność Skarbu Państwa w trybie art. 417 k.e. to Skarbowi Państwa nie można przypisać bezprawności działania. Wyrok Sądu Apelacyjnego odpowiada prawu. Odpowiedzialność odszkodowawcza Skarbu Państwa w tym trybie może nastąpić w przypadku oczywistej i rażącej obrazy prawa o charakterze elementarnym i kwalifikowanym z czym nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nadto powód nie udowodnił związku przyczynowego między zachowaniem pozwanego a deklarowaną szkodą oraz nie wykazał wysokości szkody. Na rozprawie w dniu powód wskazał, że domaga się zasądzenia kwoty 700 000 zł tytułem zadośćuczynienia za bezprawne i niekonstytucyjne działania sędziów Sądu Apelacyjnego, które doprowadziły powoda do pozbawienia mieszkania i środków do życia. Podał, że państwo ma obowiązek zapewnić mu konstytucyjność wszystkich swoich decyzji oraz rzetelne i sprawiedliwie osądzenie wszelkich spraw. Poinformował, że nie toczy się i nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie niezgodności z. prawem wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 roku wydanego w sprawie V ACa 681/13. Sąd ustalił, co następuje: Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 roku wydanym w sprawie I RC 112/12 Sąd Okręgowy w Gliwicach rozwiązał małżeństwo H. D. i M. D. z winy obu stron, wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron powierzył powódee zapewniając pozwanemu prawo do współdecydowania o istotnych życiowych sprawach małoletniego, uregulował kontakty pozwanego z małoletnim synem oraz zasądził od pozwanego na rzecz małoletniego alimenty w kwocie 450 zł. Nadto Sąd Okręgowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o podział majątku, oddalił żądanie powódki o eksmisję pozwanego, uregulował sposób korzystania ze wspólnego mieszkania i nakazał pobrać od pozwanego część kosztów procesu. (dowód wyrok k. 275-293 akta I Re 112/12) Od orzeczenia Sądu Okręgowego apelację wniosła powódka, która domagała się zmiany zaskarżonego wyroku w części oddalającej żądanie eksmisji pozwanego i zawierającej rozstrzygnięcie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania poprzez orzeczenie eksmisji. Wniosła również o zobowiązanie pozwanego do spłaty kredytu, którego umowę zawarł pozwany. Natomiast pozwany złożył apelację w której wniósł o uchylenie wyroku ewentualnie o jego zmianę i orzeczenie rozwodu z winy powódki, powierzenie jemu wykonywania władzy rodzicielskiej zapewniając powódce prawo do współdecydowania o istotnych życiowych sprawach małoletniego oraz wniósł o uregulowanie kontaktów powódki z małoletnim. Ponadto wniósł o dokonanie podziału obciążeń kredytowych pomiędzy stronami. (dowód apelacje stron akta I Re 112/12) Sąd Apelacyjny w Katowicach w dniu 4 kwietnia 2014 roku w sprawie V Aca 681/13 wydal wyrok w którym zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 28 czerwca 2013 roku w punkcie 2,6,7 w ten sposób, że; -w punkcie 2 ograniczył wykonywanie władzy rodzicielskiej powódki nad dzieckiem stron poprzez poddanie wykonywania przez nią władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora; --- STRONA 3 --- - w punkcie 6 orzekł eksmisję pozwanego z lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ulicy (...) oraz orzekł o braku uprawnienia M. D. do lokalu socjalnego; - wpunkcie 7 Sąd Apelacyjny uchylił zawarte w wyroku Sądu Okręgowego orzeczenie w przedmiocie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania. Sąd Apelacyjny dopuścił i przeprowadził dowód z przesłuchania stron na okoliczność zachowania się pozwanego po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji oraz sytuacji małoletniego syna stron oraz dopuścił dowody z dokumentów. (dowód wyrok k. 588,605-615 akta I Re 112/12) Nie toczyło się i nie toczy się postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 roku wydanego w sprawie V ACa 681/13 (okoliczność bezsporna) Sąd ustalił powyższe okoliczności faktyczne w oparciu o spójne i w pełni przekonujące wskazane wyżej dowody, a w szczególności dokumenty urzędowe, sporządzone przez uprawnione organy w granicach ich kompetencji, które w ocenie Sądu były w pełni wiarygodne. Sąd dopuścił dowód z dokumentów urzędowych, które nie zostały zakwestionowane w trybie art. 252 k.p.c. Dowody te nie wzbudziły żadnej wątpliwości Sąd. Sąd oddalił wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków SSA Iwony Wilk, SSA Grzegorza Stojek, SSA Janusza Kiercza na okoliczność, że sędziowie nie czytali akt sprawy, sporządzone przez nich uzasadnienie jest stronnicze a eksmisja jest niezgodna ze stanem faktycznym jako wykraczające poza przedmiot rozpoznawanej sprawy i zbędne . Sąd oddalił również wniosek powoda o zakreślenie mu terminu do składania wniosków dowodowych, o zawiadomienie Prokuratury o toczącym się postępowaniu oraz o zastosowanie środków przymusu wobec przedstawiciela Skarbu Państwa i świadków jako bezzasadne. Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z dokumentów zawartych w aktach NSM 986/14 na okoliczność ustalenia niepoczytalności kuratora sądowego jako nie mający znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dokumenty zawarte w aktach sprawy 3 DS. 386/15 jako dotyczące innych postepowań okazały się nieprzydatne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlega oddaleniu jako bezzasadne. Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, a ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw (art 77 Konstytucji). Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa (art. 417 k.e.). W pozwie, powód swoje roszczenie określił jako zadośćuczynienie za wyrządzenie szkody niematerialnej w następstwie niezgodnego z prawem działania władzy publicznej Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Powód podawał że sędziowie pogwałcili podstawowe prawa obywatelskie wynikające z konstytucji. Dyskryminacja osoby powoda, pogwałcenie podstawowych zasad etyki sędziowskiej i norm moralnych doprowadziły do wydania niemoralnego i niezgodnego z prawem wyroku. Sędziowie pozbawiając powoda prawa do mieszkania pozbawili go prawa do godności i godnego życia. Zatem podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowiły art. 23 i 24 k.c. w zw. z art 448 $ 1 k.e., 417 k.e. przy czym art. 24 k.e. przewiduje domniemanie bezprawności działania osoby naruszającej dobra osobiste. Dla przypisania odpowiedzialności pozwanemu koniecznym jest spełnianie przesłanek określonych tym przepisem a mianowicie musi dojść do naruszenia dóbr osobistych a działania naruszające dobra osobiste muszą być bezprawne. Zgodnie --- STRONA 4 --- z dyspozycją art. 6 k.e. na powodzie ciążył obowiązek wykazania naruszenia dóbr osobistych natomiast wobec domniemania bezprawności zachowania naruszającego takie dobra to pozwany musiał udowodnić „że zachodziły okoliczności, które wyłączały bezprawność jego działania. Po pierwsze należy stwierdzić ,że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem dóbr osobistych powoda. Sąd Apelacyjny orzekając w przedmiocie cksmisji powoda i nie przyznając mu prawa do lokalu socjalnego nie naruszył dóbr osobistych powoda w postaci godności osobistej czy też prawa do godnego życia. Część zewnętrzna (dobre imię ) to opinia którą o danej osobie mają inni a cześć wewnętrzna (godność osobista) to poczucie osoby o swojej wartości. W niniejszym przypadku nie doszło do naruszenia zarówno dobrego imienia jaki godności osobistej powoda. Ugruntowane jest stanowisko, że ocena naruszenia nie może być dokonywana według subiektywnej, indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się nią dotknięta, lecz według kryterium obiektywnego, uwzględniającego reakcje przeciętnego, rozsądnego człowieka. Sąd stosował obowiązujący przepis art. 58 kro. Nadto również przyjąć należy że pozwany działał w ramach obowiązującego porządku prawnego. Do okoliczności, wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, U. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Pojęcie bczprawności na gruncie art. 417 k.c. było wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który w związku z powyższym wyjaśnił, iż nieprawidłowość w działaniu władzy publicznej może przybrać postać naruszeń konstytucyjnych praw i wolności, konstytucyjnych zasad funkcjonowania władzy publicznej, uchybień wymaganiom określonym w ustawach zwykłych, aktach wykonawczych (uchybienia w sferze prawa materialnego i procesowego), jak i uchybień normom pozaprawnym, w różny sposób powiązanym z normami prawnymi. Takie rozumienie bezprawności w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa przedstawił również Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroku z 4 grudnia 2001 r., SK 18/00 (OTK 2001, nr 8, poz. 256) wskazując, że pojęcie „działanie niezgodne z prawem” ma ugruntowane znaczenie oraz, że w kontekście regulacji konstytucyjnej należy je rozumieć jako zapewnienie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej. „Niezgodność z prawami” w świetle arL. 77 ust. 2 Konstytucji musi być przy tym rozumiane ściśle, zgodnie z konstytucyjnym ujęciem źródeł prawa (art. 87-94 Konstytucji) i jest tym samym węższe niż tradycyjne ujęcie bezprawności na gruncie prawa cywilnego. To bowiem obejmuje obok naruszenia przepisów prawa również naruszenie norm moralnych i obyczajowych, określanych terminem „zasad współżycia społecznego” (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 lutego 2011 r., IV CSK 290/10, LEX nr 1111015). Należy zatem stwierdzić „że bezprawne jest działanie sprzeczne z przepisami z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo polegające na niewłaściwym zastosowaniu prawa , które jest oczywiste i nie wymaga głębokiej analizy. W rozpoznawanej sprawie Sąd procedował oparciu o obowiązujące normy prawa w tym art. 58 k.r.i.o. przewidujące eksmisję z powodu rażąco nagannego zachowania się powoda według stanu na dzień wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny oraz ustali brak prawa do lokalu socjalnego dokonując subsumpcji stanu faktycznego do obowiązujących przepisów w zakresie prawa do lokali socjalnych. Nie mamy do czynienia z bezprawnością o charakterze kwalifikowanym, elementarnym i oczywistym. Jeżeli Sąd nie wykracza rażąco poza granice przyznanej mu swobody orzeczniczej to działa w ramach porządku prawnego. Wskazać należy ,że sędzia poruszający się w obszarze przyznanej mu swobody i nie przekraczający jej granie, pozostający w zgodzie z własnym sumieniem, jak też prawidłowo dobierający standardy orzeczenia działa w ramach porządku prawnego, nawet gdy wydane przez niego orzeczenie może być oceniane jako niezgodne z prawem. (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 listopada 2007 roku I BP 26/07) 'W następstwie na mocy art. 23 i 24 ke. w zw. z art 448 $ 1 k.e. przy zastosowaniu art. 417 k.c. oddalił powództwo wobec braku przesłanek statuujących odpowiedzialność pozwanego w postaci niezgodnego z prawem działania przy wykonywaniu władzy publicznej, szkody i związku między bezprawnym działaniem i szkodą. Mimo, że rozpatrywanie szkody i jej rozmiaru w tym przypadku było prawnie irrelewantne to wskazać należy ,że powód domagał się zadośćuczynienia w kwocie 700 000 zł aby nabyć mieszkanie lub wyjechać z przestępczej miejscowości G., co wskazuje na zupełną , oczywistą nieodpowiedniość wysokości zadośćuczynienia. --- STRONA 5 --- Zgodnie z art. 424!. $ 1 k.p.. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Jak stanowi $ 2. w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. Skoro powód domaga się zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie podstawowych praw obywatelskich wynikających z konstytucji, w wyniku którego naruszenia doszło do pozbawienia powoda praw do mieszkania, naruszenia jego godności osobistej, to idąc tokiem rozumowania powoda orzeczeniu można by zarzucić naruszenie praw człowieka i obywatela o którym mowa w art. 424'. $ 2 k.p.c. W konsekwencji brak prejudykatu - orzeczenia Sądu Najwyższego stwierdzającego niezgodność z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 roku wydanego w sprawie V ACa 681/13, (powód podał , żenie toczy się i nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 roku wydanego w sprawie V ACa 681/13) czyni niezasadnym roszczenie sformułowane na podstawie art. 417'. $2 k.c. W sprawie nie występują przesłanki wynikające z art. 417? zgodnie z którym jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Powód pracuje, osiąga dochód w wysokości 1796 zł a nadto orzeczenie w przedmiocie eksmisji nie stanowi orzeczenia definitywnego. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego nie zmierza wprost do pozbawienia pozwanego prawa do lokalu, a jedynie pozbawia go możności korzystania z niego ze względu na przedmiot i zakres ochrony wynikającej zart.58 k.r.i.o Powód może bowiem wystąpić z wnioskiem o podział majątku i w tym postępowaniu Sąd ustali wartość prawa najmu , przyzna jednej ze stron ze stosownym rozliczeniem na rzecz drugiej strony. O kosztach orzeczono na mocy art. 102 k.p.e. przewidującego wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Powód w niniejszej sprawie był zwolniony z kosztów procesu (postanowienie k. 21) co oczywiście nie zwalnia go z obowiązku zwrotu kosztów stronie przeciwnej w przypadku przegrania sprawy. Mając na względzie trudną sytuację majątkową i osobistą powoda, obciążonego obowiązkiem spłaty kredytu oraz obowiązkiem alimentacyjnym Sąd nie obciążył go kosztami zastępstwa procesowego. SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska