Wyrok I.C.297/12 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 Września 2013 r. Sad Okręgowy W Tarnobrze

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I.C.297/ 12 WYROK WIMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 Września 2013 r. Sad Okręgowy W Tarnobrzegu, Wydział I Cywilny W składzie następuj acym: Przewodniczący SSR del. Szymon Rozek Protokolant st. sekr. sąd. Barbara Śledź po rozpoznaniu W dniu 3 Września 2013 r. W Tarnobrzegu na rozpraWie spraWy z poWodztWa J. 0. przeciWko M. S. I o ochronę dóbr osobistych i zapłatę zadośćuczynienia W kWocie 15.000 zł I. oddala poWodztWo, II. zasądza od powoda J. O. na rzecz pozWanej M. S. kWote 360 zł I trzysta sześćdziesiąt złotych! tytułem częścioWego zWrotu kosztoW procesu , odstepując od obciążenia poWoda kosztami procesu W pozostałym zakresie. Sygn. akt I C.29Tf 12 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 3. 09. 2013 r. PozWem z dnia 22 marca 2013 r., sprecyzoWanym pismem z dnia 21.04.2012 r. powod J. O. domagał się: - nakazania pozwanej M. S. opub1ikoWania W Tygodniku NadWis1af1skim przeprosin o tresci "1'v1. S. przeprasza Pana J. Ü. za sWoje - potWierdzone wyrokiem Sądu W sprawie karnej - zachoWanie polegaj ace na publicznym pomoWieniu o kradziez, ktore to zachowanie ponizyło pokrzywdzonego W opinii publicznej", format ogłoszenia duzy, W ramce; " - zasadzenia od pozwanej kWoty 15000 zł, W tym 10000 zł zadośćuczynienia na rzecz poWoda i 5000 zł na rzecz Dziermego Domu Dziecka W T.. ' .¬ Na uzasadnienie żądania Wskazał poWod,. ze W dniu 13 maja 2010 r. pozWana W Wypowiedzi do sWej Wnuczki R. G. określiła poWodajako osobe, ktora ukradła jej długopis. PostępoWanie karne za ten czyn zostało Wobec pozWanej Wa1"LmkoWo umorzone, co równoważne jest ze stwierdzenieim jej Winy. Prawomocny Wyrok karny Wiaże W postępowaniu cywilnym. ¬ 1 . --- STRONA 2 --- K Zachowanie pozwanej naruszyło cześo i dobre imię powoda. Ponieważ pomowienia dokonano publicznie, powod domaga się przeprosin W prasie lokalnej. Pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem domagała się oddalenia powodztwa, podnosząc, że -powod nie wskazał, jakich konkretnie słow użyła pozwana, W jakim znaczeniu i W jakich okolicznościach słowa te wypowiedziano. Nadto, Wyrok ' warunkowo Lunarzaj ący postępowanie nie wiąże Sądu W postępowaniu cywilnym. Pozwana zarzuciła rownież, że powod W zaden sposob nie wykazał, jak zachowanie pozwanej wywołało stan dyskomfortu psychicznego, a tym bardziej spowodowało ujemną ocenę jego osoby i utratę szacunku. Sąd nsrnłił nnsrępujący_sron faktyczny* PoWod J. O. jest ojcem małoletniej W. O.. Pozwana M. S. jest babką małoletniej R. G.. . _ W. O. przed rozpoczęciem nauki szkolnej przez okres około 6 miesięcy uczęszczała do przedszkola, W ktorym pozwana jest zatrudniona jako intendentka. Powod miał z powodu zastrzeżenia co do stosowanych W przedszkolu tym metod wychowawczych. Po ukończeniu przedszkola, W roku 2010 W. O. oraz R. G. uczęszczały do tej samej szkoły, miały one wowczas po 7 lat. W dniu 13 maja 2010 r. dziewczynki pokłociły się, W trakcie kłotni R. G. powiedziała W. 0. "Twoj tato ukradł mojej mamie długopis". Dzieci od razu pobiegły do pedagoga szkolnego, ktoremu opowiedziały zaj ście. - Po tym zdarzeniu, z inicjatywy J. O. W szkole, do ktorej uczęszczaly małoletnie odbyło się spotkanie z udziałem J. O., A. G. (1) (matki R.) oraz nauczycieli tej szkoły D. Z. i M. R.. ¬. Na spotkaniu tym A. G. (2) przeprosiła powoda za zachowanie corki, rownież i R. G. przeprosiła powoda. Powod nie był usatysfakcj onowany przebiegiem spotkania, bowiem oczekiwał on, ze spotkanie to odbędzie się przy udziale rodzicow imrych dzieci, a nadto, że będzie on mogł zadawao pytania małoletniej R.. (dowod: zeznania pozwanej M. S., świadka A. G. (2), częściowe zeznania powoda J. O.) W dniu 29.06.2010 r. powod złożył do Sądu Rejonowego W Tarnobrzegu prywatny akt oskarżenia przeciwko M. S. i A. G. (2), oskarżając je o to, że pomowiły go o kradzież długopisu M. S.. ' ' ¬.f.__ Wyrokiem z dnia 27.10.2010 r. W sprawie II K 697.110 Sąd Rejonowy W Tarnobrzegu uniewinnił oskarżone od zarzucanego -im czynu. Wyrokiern zdnia 8.02.2011 r. (II Ka-299x110) Sąd Okręgowy uchylił wyżej wskazany wyrok Sądu Rejonowego co do osoby M. S. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. ..¬_ 1 --- STRONA 3 --- Po powtornym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 7.04.2011 r. (II K 154111) Sąd Rej onowy ponownie Lmiewinnił M. S.. Wyrokiem z dnia 30.06.2011 r. (Il 1 Ka 139f'l1) Sąd Okręgowy W Tarnobrzegu uchylił zaskarżony Wyrok i postępowanie wobec M. S. warrmkowo umorzył. Od wyroku tego kasację złożył Rzecznik Praw Obywatelskich. _ Wyrokiern z dnia 5.04.2013 r. ( (...) 40Sf12) Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego W Tarnobrzegu z dnia 30.06.20ł 1 r. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy W Tamobrzegu wyrokiem z dnia 2-4.05.2013 r. (II Ka 165! 13) utrzymał W mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tamobrzegu, uznając apelację oskarżyciela prywatnego za oczywiście bezzasadną. - (dowod: odpisy Wyrokow W aktach ll 154,f1 1 Sądu Rejonowego W Tamobrzegu) Od wyroku tego powod Wywiodł kasację, ktora nie została jeszcze rozpoznana. (bezsporne) ' W toku przesłuchania przed Sądem Rejonowym W Tarnobrzegu W sprawie II K 154f'll powod zeznał, że W dniu 8.05.20-10 r. około godziny 10 - tej, idąc z corka na spacer, spotkał M. S., ktora miała iść z wnuczką R.. Kiedy mijali się oni, M. S. miała zapytać "kto to jest", a po uzyskaniu odpowiedzi, że jest to W. O., pozwana miała powiedzieć "Jej tata ukradł mi długopis". _ (dowod: protokoł przesłuchania powoda W sprawie II K 154f1l k.9-10) Przesłuchana W postępowaniu karnym małolet1'1ia¬R. G. zeznała, że powiedziała do W. O., że jej tata ukradł długopis, bo sobie to wymyśliła. - (dowód: protokoł przesłuchania R. G. W sprawie II K 154f1ł k. 1 lv) Powyższy stan faktyczny ustalił Sąd W oparciu o wskazane wyżej dowody. Dowody z dokmnentow uznał sąd za wiarygodne, prawdziwość ich czy też zawartych W nich treści nie była kwestionowana, a brak jest jaldchkolwiek przesłanek, ktore kazałyby kwestionować ich wiarygodność. Powod J. O. oraz pozwana M. S. złożyli sprzeczne, wykluczające się wzaj enmie zeznania, co do istotnego dla rozstrzygnięcia faktu, tj. co do zaistnienia zdarzenia 'z dnia 8.05.2010 r., podczas ktorego pozwana miała powiedzieć swej Wnuczce, że J. O. ukradł jej długopis. Ocena powyższych zeznań była utrudniona, ponieważ zarowno powod jak i pozwana zeznali'-'-W sposob spoj ny i pozbawiony większych sprzeczności bądż nielogiczności, które _ dyskwalifikowałyby ich zeznania W sposob jednoznaczny i oczywisty. W tych Warunkach kierował się sąd zasadami logiki i doświadczenia życiowego, analizując złożone zeznania W kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Analiza ta nakazuje dać wiarę zeznaniom M. S.. . \ --- STRONA 4 --- l. Budzi wątpliwość przedstawiona przez powoda treść rozmowy między M. S. a R. G. ~¬ pozwana z racji pracy W przedszkolu znała zarowno powoda, jak i jego corkę, stąd też mało prawdopodobne jest, aby pytała się "kto to był" 2. powod nie Wsponmiał o-tym zdarzeniu podczas spotkania, ktore odbyło się W szkole, mimo iż zebranie to miało na celu Właśnie wyj aśnienie Właśnie okoliczności wypowiedzenia przez R. G. słow o rzekomej kradzieży długopisu 3. powod W sposob niezbyt jasny opisuje szczegoły zdarzenia - m.in. kierunek poruszania-się, miejsce (skwer,ulica), W istocie szczegołowo (detalicznie) przedstawia tylko przebieg. . rozmowy między M. S. a R. G. 4. plywatny akt oskarżenia skierowany został nie tylko przeciw M. S., lecz także przeciw A. G. (2), co nie jest uzasadnione W świetle przedstawionego przez powoda przebiegu zdarzenia 5. zeznania M. S. potwierdziła A. G. (2). Sąd uwzględnił przy ocenie tych zeznań fakt, że świadek jest corką pozwanej, była oskarżona przez J. O. W postępowaniu . _ prywamoskargowym, co oznacza, że jest ona W zasadzie bezpośrednio zaangażowana W spor. Okoliczności te jednak W ocenie sądu nie wpłynęły na wiarygodność zeznań świadka. a zeznania A. G. (2) są szczere. Świadek ten zeznał W sposob spojny i logiczny, zaś zeznania jej są zbieżne iz zeznaniami powodki ' 6.UWzględniaj ąc wiek dziecka (7 lat) oraz okoliczności zdarzenia (kłotnia między dziećrni), wiarygodne jest twierdzenie, że małoletnia R. G. historię z kradzieżą długopisu po prostu sobie wymyśliła - faktem- powszechnie znanym jest, że dzieci mają tendencję do zmyśleń, W szczegolnosci W stosunkach z rowieśnikarni; dodatkowo okoliczność tą potwierdza zeznanie przez R. G. W sprawie kamej, że wymyśliła ona historię z długopisem - choć protokoł jej przesłuchania uznano wyłącznie za dowod, że małoletnia złożyła zeznania o takiej treści (art. 24-4§1 kpc) - _ '?.pozWana zaprzeczyła zaistnieniu przedmiotowego zdarzenia, przedstawiając co robiła W dacie, kiedy miało ono nastąpić. Sygnałizowane przez powoda W toku rozprawy dnlgorzędne rozbieżności między zeznaniami złożonymi początkowo W sprawie karnej (pozwana zeznała, że była tego dnia W pracy) M. S. wyj aśniła W przekonuj ący sposob, wskazując, że nie pamiętała, co robiła 8 maja 2010 r. i dopiero po uj awnieniu tej daty przez powoda zaczęła ustalać, jaki to był dzień i co W tej dacie robiła. Takie postępowanie jest jak najbardziej zrozumiałe, jak bowiem uczy doświadczenie życiowe, zazwyczaj szczegołowy przebieg dnia o odległej dacie, podczas ktorego nie nastąpiło żadne niezwykłe Wydarzenie, nie zapisuje się W pamięci i jest trudny do odtworzenia Powyższe okoliczności nakazują obdarzyć wiarą W spomym zakresie zeznania pozwanej. Wskazać przy tym należy, iż rownież W sprawie karnej Il K 154/11 Sąd nie poczynił ustaleń, aby miało miejsce opisywane przez powoda zdarzenie W dniu 8.05.2010 r. ~ W dałszym zakresie zeznania J. O. zasługują na wiarę, są bowiem zbieżne z pozostałym- materiałem dowodowym. ' Sąd zważył, co następuje: ¬. --- STRONA 5 --- Powodztwo nie zasługuje na uwzględnienie. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, ktora dopuściła się naruszenia, dopełniła czyrmości potrzebnych do usunięcia jego skutkow, W szczegolności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści iw odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie może on rownież żądać .- zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej smny pieniężnej na wskazany cel społeczny(art. 24 §1 kc). J. O. wskazał, że do naruszenia jego dobra osobistego doszło poprzez Wypowiedź pozwanej, skierowaną do małoletniej R. G., W ktorej to 'wypowiedzi pozwana miała stwierdzić, że powod ukradłjej długopis. Faktu tego powod nie był jednak W stanie udowodnić, a to na nim, stosownie do art. o kc i 232 kpc spoczywał obowiązek przedstawienia dowodow. Powod dowodow takich nie przedstawił, powołując się na moc Wiążącą wyroku zapadłego W postępowaniu kamym. Wyrok ten jednak upadł a skutek kontroli instancyj nej i obecnie pozwana została prawomocnie uniewitmiona od postawionego jej zarzutu. Wniesienie kasacji pozostaje bez wpływu na prawomocność wyroku, bowiem W procesie karnym kasacja jest środkiem zaskarżenia przysługnjącym od wyrokow prawomocnych (art. 519 kpk). Nadto, stosownie do art. ll kpc, sąd W postępowaniu cy"Wilnym związany jest Wyłącznie prawomocnym wyrokiem skazuj ącym. Ponieważ, jak wyżej wskazano, powod nie przedstawił imrych wiarygodnych dowodow, brak było podstaw do ustalenia, że opisywane przez niego zdarzenie miało miejsce, stąd też powod nie może domagać się ochrony powołując się na powyższe zaj ście. Niewątpliwie natomiast doszło do zdarzenia z udziałem corki powoda W. O. oraz wnuczki pozwanej - R. G., W trakcie ktorego to zdarzenia R. G. powiedziała, że J. O. ukradł M. S. długopis. Fakt powyższy nie uzasadnia jednak W żaden sposob odpowiedzialności pozwanej, nie wykazano bowiem żadnego związku między tym zdarzeniem a jej zachowaniem. Nadto wskazać należy, iż ocena poszczegolnych zdarzeń jako naruszających dobra osobiste winna następować W sposob zobiektywizowany tj. poprzez pryzmat nie subiektywnych odczuć osoby, ktora powołuje się na naruszenie dobr osobistych, lecz poprzez Wzorzec modelowy, tzw. przeciętnego obywatela, przy uwzględnieniu stosunkow i poglądow panujących W danej społeczności. Inaczej rzecz ujmując, sam fakt uznania określonego zdarzenia, W subiektywnym odczuciu osoby dotkniętej tym zdarzeniem, za naruszające jej dobro osobiste nie oznacza jeszcze, że obiektywnie zdarzenie to narusza dobro osobiste. Nazwanie kogoś złodziej em ma Wydżwięk oczywiście i jednoznacznie negatywny, jednakże przy uwzględnieniu, że wypowiedz taka pada z ust 7 letniego dziecka i kierowana jest W trakcie sprzeczki do imiego dziecka, zaś przedmiotem rzekomej kradzieży jest długopis, nie sposob przy zastosowaniu zobiektywizowariego wzorca oceny przyjąć, że wypowiedż ta narusza dobra osobiste powoda. Powod powoływał się co prawda na znaczące skutki i doniosłość tego zajścia, lecz skutkow takich - a W szczegolnosci poniżeniapowoda wobec imiych dorosłych osob - nie wykazano i wydaje się, że powod przypisuje tej sytuacji znaczenie i wagę większą, niż rzeczywista. _ Marginalnie jedynie wypada zauważyć, iż powod za zaj ście to został przeproszony zarowno przez samą małoletnią, jak i przez jej matkę A. G. (2). ¬. --- STRONA 6 --- Mając powyższe na uwadze, powodztwo oddalono, opierając rozstrzygnięcie na powołanych wyzej przepisach. Orzeczenie o kosztach procesu znajduje podstawę w art. 100 kpc. Powod przegrał proces, więc co do zasady winien zwrocio koszty tego procesu przeciwnikowi. Sąd uznał jednak, ze w sprawie niniejszej zachodzi przypadek szczegoiny opisany przez art. 100 kpc, pozwałaj ący na częściowe jedynie obciążenie powoda kosztami procesu. Za rozstrzygnięciem takim -' przemawia fakt, iz jak wyżej wskazano.. doszło do wypowiedzenia przez R. G. słow o kradziezy długopisu, a słowa te skierowano do corki powoda. Okolicznośo ta uzasadniała pewna reakcję emocj onalną - choc nie, co wyzej wskazano, zadanie ochrony sądowej. Uwzgiędniaj ac powyższe, jak i zaangażowanie w sprawę dzieci, uznał Sąd iz zasadne jest obciążenie powoda jedynie 'obowiązkiem zwrotu częsci kosztow zastępstwa procesowego, tj. częściowymi kosztami zastępstwa procesowego, ustalonymi na podstawie§11 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości- z dnia 23.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztow nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.163, poz. 1343 z poz. zrn.). - -