Postanowienie I C 29/14 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 29/14 WYROK ŁĄCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR(del.) Tomasz Choczaj Protokolant: staż. Patrycja Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2014 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa H. D. i J. D. przeciwko (...) S.A. w W. o zadośćuczynienie 1. zasądza od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powódki H. D. kwotę: a) 60 000,00 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami dnia 01 lipca 2013 roku do dnia zapłaty, b) 1 812,75 (jeden tysiąc osiemset dwanaście 75/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, 2. oddala powództwo w pozostałej części, 3. ściąga z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki H. D. w pkt 1 a wyroku na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 1 000,00 (jeden tysiąc) złotych tytułem części brakującej opłaty stosunkowej, 4. nakazuje pobrać od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 3 000,00 (trzy tysiące) złotych tytułem części brakującej opłaty stosunkowej, 5. zasądza od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powoda J. D. kwotę: a) 60 000,00 (sześćdziesiąt tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami dnia 01 lipca 2013 roku do dnia zapłaty, --- STRONA 2 --- b) 1 812,75 (jeden tysiąc osiemset dwanaście 75/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, 6. oddala powództwo w pozostałej części, 7. ściąga z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda J. D. w pkt 5 a wyroku na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 1 000,00 (jeden tysiąc) złotych tytułem brakującej opłaty stosunkowej, 8. nakazuje pobrać od pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 3 000,00 (trzy tysiące) złotych tytułem brakującej opłaty stosunkowej. Sygn. akt I C 29/14 UZASADNIENIE H. D. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) S.A. w W. kwoty 80 000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia w związku ze śmiercią syna z ustawowymi odsetkami od dnia 01 lipca 2013 roku do dnia zapłaty, zażądała również zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Pozwana spółka nie uznała jej powództwa i wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego. J. D. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od (...) S.A. w W. kwoty 80 000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia w związku ze śmiercią syna z ustawowymi odsetkami od dnia 01 lipca 2013 roku do dnia zapłaty, zażądał także zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Pozwana spółka nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Postanowieniem z dnia 07 marca 2014 roku obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W dniu 16 października 2005 roku w miejscowości C., gmina S., kierujący samochodem osobowym marki A. o nr rej. (...) K. S. naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez nieudzielenie pierwszeństwa przejazdu samochodowi marki R., o nr rej. (...), doprowadzając do zderzenia w/w pojazdów, w wyniku czego pasażer T. D. doznał rozległych obrażeń ciała skutkujących jego śmiercią, (bezsporne) . Sprawca wypadku K. S. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli z dnia 06 czerwca 2006 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II K 28/16, (bezsporne) . Samochód sprawcy wypadku w chwili zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w pozwanej spółce, (bezsporne) . Powodowie posiadali czworo dzieci. Jeden syn zmarł w 1996 roku --- STRONA 3 --- na raka mózgu w wieku zaledwie 11 lat, drugi syn choruję na żółtaczkę typu B i boreliozę. Tylko zmarły w wypadku samochodowym T. był silny i zdrowy, pomagał w opiece nad młodszym rodzeństwem i w gospodarstwie. Potrafił wszystko zrobić: naprawić maszyny, oprzątnąć inwentarz, pracować w polu. Był bardzo dużą pomocą dla swoich rodziców, często wyręczał ich w codziennych obowiązkach. W rodzinie nie było poważnych konfliktów. T. miał zostać z rodzicami na starość, (dowód: zeznania powódki – k. 89 – 89 verte w zw. z k. 61 verte – 62, nagranie z dnia 18 kwietnia 2013 roku – płyta k. 91, minuta od 00:08:00 do 00:28:00 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:29:55 do 00:36:43; zeznania świadka A. D. – k. 62 – 63, nagranie z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta od 00:41:08 do 00:48:20; zeznania powoda – k. 89 verte – 90 w zw. z k. 61 verte, nagranie z 18 kwietnia 2014 roku – płyta – k. 91, minuta od 00:29:15 do 00:40:10 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:08:45 do 00:29:00) . Zmarły w wypadku syn powodów miał marzenia i plany. Uczył się w Ł. w technikum, miał dziewczynę, planowali ślub. T. D. po ukończeniu szkoły chciał założyć na posesji rodziców warsztat samochodowy, gdyż znajdowały się na niej pomieszczenia nadające się do takiej działalności. Nagła śmierć pokrzyżowała jednak te plany. Powodowie zostali zmuszeni poradzić sobie po raz kolejny ze śmiercią dziecka i żyć dla pozostałych dzieci, które wymagały ich pomocy i wsparcia, (dowód: zeznania powódki – k. 89 – 89 verte w zw. z k. 61 verte – 62, nagranie z dnia 18 kwietnia 2013 roku – płyta k. 91, minuta od 00:08:00 do 00:30:00 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:29:55 do 00:36:43; zeznania świadka A. D. – k. 62 – 63, nagranie z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta od 00:41:08 do 00:48:20; zeznania powoda – k. 89 verte – 90 w zw. z k. 61 verte, nagranie z 18 kwietnia 2014 roku – płyta – k. 91, minuta od 00:29:15 do 00:40:10 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:08:45 do 00:29:00) . J. D. dowiedział się o śmierci syna w dniu wypadku, słyszał sygnał karetki, ale nie wiedział co się stało. Powód nie był na miejscu wypadku. O wypadku syna T. dowiedział się od swojego drugiego syna, który także jechał do szkoły, ale innym samochodem. Po dowiedzeniu się co się stało, powód poprosił sąsiadkę pracującą w szpitalu o podwiezienie do szpitala gdyż nie był w stanie prowadzić auta. W szpitalu dowiedział się, że syna T. nie udało się uratować. Powód bardzo przeżył śmierć syna, do dziś nie pogodził się z jego śmiercią i jest to nadal temat drażliwy, którego unika. Powód uczył wszystkiego swojego syna, który dzięki temu potrafił zrobić wiele rzeczy w domu i w gospodarstwie, potrafił go zastąpić. Powód miał do niego pełne zaufanie i wiedział, że syn T. ze wszystkim sobie poradzi. Po śmierci syna musiał szybko wziąć się w garść i pracować sam w gospodarstwie. Powód miał problemy ze snem, ale nie zażywał leków nasennych. By jakoś sobie poradzić z bólem i zaistniałą sytuacją, korzystał przez około 5 lat z pomocy terapeuty oraz przyjmował ziołowe leki na uspokojenie. Powód nadal prowadzi gospodarstwo rolne, nie może jednak liczyć na pomoc swoich pozostałych dzieci, gdyż córka się uczy, a drugiego syna, który jest elektronikiem i pracuje, często nie ma w domu, ponadto choruje, (dowód: zeznania powódki – k. 89 – 89 verte w zw. z k. 61 verte – 62, nagranie z dnia 18 kwietnia 2013 roku – płyta k. 91, minuta od 00:08:00 do 00:30:00 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:29:55 do 00:36:43; zeznania świadka A. D. – k. 62 – 63, nagranie z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta od 00:41:08 do 00:48:20; zeznania powoda – k. 89 verte – 90 w zw. z k. 61 verte, nagranie z 18 kwietnia 2014 roku – płyta – k. 91, minuta od 00:29:15 do 00:40:10 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:08:45 do 00:29:00) . Również żona powoda J. D. bardzo przeżyła śmierć syna. Ta trudna sytuacja spadła na nią nagle, niespodziewanie, jak coś na co nie można się przygotować. Powódka nie może zaakceptować, że znów straciła syna. Najpierw na raka mózgu zmarł jej 11- letni syn, a teraz po zaledwie 9 latach utraciła kolejne dziecko. Zmarły syn T. w przeciwieństwie do swoich dwóch braci, był zdrowy, w pełni sił i nic nie zapowiadało, że stanie się coś tak tragicznego. Powódka miała ze zmarłym synem bardzo dobry kontakt. T. pomagał jej we wszystkim. Był pogodny i wesoły, lubiany przez wszystkich. --- STRONA 4 --- Powódka bardzo kochała syna. Teraz marzenia o spokojnej starości pod opieką syna legły w gruzach. Wspomnienia syna wciąż przywołują u powódki ból, cierpienie oraz łzy. Powódka po pogrzebie zamknęła się w sobie, nie chciała utrzymywać z nikim kontaktów. By poradzić sobie z tą trudną sytuacją korzystała wraz z mężem i córką z pomocy terapeuty i zażywała leki uspokajające. Wspomnienia zmarłego syna nie pozwalały jej zasnąć. Na przemian śnili jej się zmarli synowie, więc musiała posiłkować się lekami nasennymi. Powódka, by radzić sobie z tęsknotą za synem T., stara się jak najczęściej odwiedzać jego grób, (dowód: zeznania powódki – k. 89 – 89 verte w zw. z k. 61 verte – 62, nagranie z dnia 18 kwietnia 2013 roku – płyta k. 91, minuta od 00:08:00 do 00:30:00 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:29:55 do 00:36:43; zeznania świadka A. D. – k. 62 – 63, nagranie z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta od 00:41:08 do 00:48:20; zeznania powoda – k. 89 verte – 90 w zw. z k. 61 verte, nagranie z 18 kwietnia 2014 roku – płyta – k. 91, minuta od 00:29:15 do 00:40:10 w zw. z nagraniem z dnia 07 marca 2014 roku – płyta k. 56, minuta 00:08:45 do 00:29:00) . Powodowie od pozwanej tytułem odszkodowania otrzymali kwotę po 20 000,00 zł każde oraz zwrot kosztów pogrzebu, ( bezsporne) . Następnie powodowie reprezentowani przez (...) Centrum (...) w piśmie z dnia 27 maja 2013 roku, odebranym w dniu 31 maja 2013 roku, wystąpili do pozwanej z roszczeniem o zapłatę na ich rzecz kwoty po 100 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia w związku ze śmiercią syna, (bezsporne). Ustalony w sprawie stan faktyczny jest w większości bezsporny, gdyż został oparty na dowodach i twierdzeniach nie negowanych przez strony. Sąd ustalił jakie więzi rodzinne łączyły powodów z T. D. oraz w jaki sposób powodowie przeżyli jego śmierć w oparciu o zeznania powodów H. i J. D. oraz w oparciu o zeznania świadka A. D.. Sąd przyznał zeznaniom powodów i zeznaniom świadka pełen walor wiarygodności z uwagi na ich spójność i jasność. Ponadto zeznania te nie były negowane przez pozwaną. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powodowie H. D. i J. D. wystąpili z żądaniem wypłaty zadośćuczynienia w związku z tragiczną śmiercią syna T. D.. W ich ocenie sprawca wypadku, w wyniku którego zginął ich syn, naruszył ich dobra osobiste w postaci zerwania więzi rodzinnej. W niniejszej sprawie w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości ustalono, iż sprawca wypadku samochodowego K. S., w którym zginął syn powodów T. D., w dniu wypadku korzystał z ubezpieczenie OC pozwanej i kwestia ta nie wymaga dalszego wyjaśnienia. Samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu na zasadzie ryzyka, a gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny (art. 436 § 1 k.c.). Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony, przy czym uprawniony do odszkodowania --- STRONA 5 --- w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (art. 822 § 1 i § 4 k.c.). Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – Dz.U. z 2013 r., poz. 392, tekst jedn.). Nie ma racji pozwana twierdząc, że niedopuszczalnym jest żądanie przez powodów zadośćuczynienia w związku ze śmiercią syna w oparciu o treść art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c., w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 03 sierpnia 2008 roku (patrz: uchwała SN z dnia 22 października 2010 roku, III CZP 76/10, OSNC – ZD 2011, nr B, poz. 42; uchwała SN z dnia 13 lipca 2011 roku, III CZP 32/11, OSNC 2012, nr 1, poz. 10; uchwała SN z dnia 07 listopada 2012 roku, III CZP 67/12, OSNC 2013/4/45, Biul. SN 2012/11/7; wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010 roku, IV CSK 307/09, OSNC – ZD 2010, nr C, poz. 91; wyrok SN z dnia 25 maja 2011 roku, II CSK 537/10, nie publ.; wyrok SN z dnia 10 listopada 2010 roku, II CSK 248/10, OSNC – ZD 2011, nr B, poz. 44; wyrok SN z dnia 11 maja 2011 roku, I CSK 621/10, nie publ.; wyrok SN z dnia 15 marca 2012 roku, I CSK 314/11, nie publ.). Również w orzecznictwie sądów powszechnych to stanowisko jest w pełni aprobowane i Sąd Okręgowy również je podziela, odrzucając argumenty pozwanej przytaczane w odpowiedzi na pozew (patrz: wyrok SA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2013 roku, I ACa 392/13, lex nr 13432326; wyrok SA w Lublinie z dnia 21 maja 2013 roku, I ACa 104/13, Lex nr 1321986,; wyrok SA w Gdańsku z dnia 08 maja 2013 roku, I ACa 144/13, Lex nr 1316575; wyrok SA w Łodzi z dnia 10 czerwca 2012 roku, I Aca 94/13, Lex nr 1324717; wyrok SA w Łodzi z dnia 21 lutego 2013 roku, I ACa 525/12, Lex nr 1316375; wyrok SA w Łodzi z dnia 06 czerwca 2013 roku, I ACa 63/13, Lex nr 1327565; wyrok SA w Szczecinie z dnia 14 marca 2013 roku, I ACa 835/12, Lex nr 1344224). Mając powyższe na uwadze oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, iż w przypadku powodów H. i J. D. doszło do naruszenia ich dóbr osobistych – zerwania więzi rodzinnej z synem wskutek jego gwałtownej śmierci w wypadku samochodowym. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego; ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym może żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty sumy na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 k.c. i art. 448 k.c.). W orzecznictwie sądów powszechnych i Sądu Najwyższego oraz w piśmiennictwie przyjmuje się zgodnie, że ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 k.c. objęte są wszelkie dobra osobiste rozumiane jako pewne wartości niematerialne związane z istnieniem i funkcjonowaniem podmiotów prawa cywilnego, które w życiu społecznym są uznawane za doniosłe i zasługują z tego względu na ochronę, m.in. prawo do intymności i prywatności, płeć człowieka, prawo do planowania rodziny, tradycja rodzinna, pamięć o osobie zmarłej oraz więzi rodzinne, które stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny. Oceniając, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze to, że na rozmiar krzywdy mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, wreszcie wystąpienie zaburzeń będących skutkiem tego odejścia. Relewantne są również takie okoliczności jak rola w rodzinie pełnionej przez osobę zmarłą --- STRONA 6 --- i stopień w jakim pokrzywdzony będzie umiał się znaleźć w nowej rzeczywistości, a także zdolność jej zaakceptowania, leczenie doznanej traumy, wiek pokrzywdzonego itp. O wysokości zadośćuczynienia decydują zatem w ostateczności realia każdej sprawy, co oznacza, że wysokość sum orzekanych w innych sprawach, objęta wszak dyskrecjonalnością sędziowską, może mieć znaczenie jedynie pośrednie w tym sensie, że nie powinna od nich rażąco odbiegać (tak też: wyrok SN z dnia 11 lipca 2000 r., II CKN 1119 / 98, Lex Polonica nr 388287 ). Uwzględniając dorobek orzecznictwa na gruncie art. 445 k.c. należy również stwierdzić, że wzgląd na realia życia, a zwłaszcza na stopę życiową społeczeństwa nie może pozbawić zadośćuczynienia jego kompensacyjnej funkcji (tak też: wyrok SN z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131 / 03, OSNC 2005, nr 2, poz. 40 i z dnia 10 marca 2006 r., IV CSK 80 / 05, OSNC 2006, nr 10, poz. 175 ). Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszego stanu faktycznego należy przede wszystkim zauważyć, że nie ma dla rodzica gorszej rzeczy niż śmierć własnego dziecka, a śmierć nagła i nie przewidziana jest dla rodzica tym większym ciosem, gdyż nie mógł się nawet z tą myślą oswoić, jak było chociażby w przypadku śmierci 11 letniego, ciężko chorującego syna powodów. Powodowie towarzyszyli zmarłemu na raka mózgu synowi do ostatnich chwil jego życia, z pewnością się z nim pożegnali, powiedzieli jak bardzo się go kochają, jak jest ważny. Niestety śmierć w wyniku wypadku samochodowego, nagła i nieprzewidywalna nie daje takiej możliwości. Powodowie nie mogli pożegnać się ze swoim synem, przytulić go po raz ostatni i powiedzieć, że go kochają. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że więź łącząca rodzica z dzieckiem jest jedną z silniejszych więzi międzyludzkich. Brutalne rozerwanie tej więzi przez śmierć dziecka jest dla rodzica przeżyciem pozostawiającym ślad na całe dalsze jego życie. W życiu powodów śmierć ich syna w wieku zaledwie 22 lat, z którym łączyli swoje plany na przyszłość, który miał im zapewnić pomoc na starość, przynieść tą przysłowiową „szklankę wody”, zburzyła ich dotychczasowy porządek życia i zmusiła do ponownego zmierzenia się z niewyobrażalnym bólem i cierpieniem. Wycena tego bólu, rozpaczy i cierpienia po stracie dziecka jest bardzo trudna. Biorąc pod uwagę to, że wysokość przyznawanej kwoty zadośćuczynienia powinna być ukształtowana tak, by stanowić „ekwiwalent wycierpianego bólu” jak też i to, że kwota zadośćuczynienia powinna zawierać się w rozsądnych granicach, by nie prowadzić do bezpodstawnego wzbogacenia, Sąd uznał, iż żądanie w kwocie 80 000,00 zł dla każdego z powodów jest wygórowane i prowadziłoby do wzbogacenia, nie mającego uzasadnienia w rozmiarze krzywdy wynikającej z utraty dziecka. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny należy stwierdzić, że powodowie po śmierci syna odczuwali ból i cierpienie, które bardzo trudne jest do wyobrażenia, a tym bardziej do wycenienia. Nie można jednak stracić z punktu widzenia tego, że powodowie nie zostali sami na świecie i mieli dla kogo żyć, zostały im bowiem dzieci, na które mogli i mogą liczyć w trudnych chwilach i które złagodziły ból po utracie syna. W ocenie Sądu dla wysokości zadośćuczynienia ma również znaczenie upływ czasu, jaki nastąpił od daty wypadku, gdyż kompensacyjny charakter zadośćuczynienia nakazuje uwzględniać złagodzenie skutków zdarzenia wywołującego szkodę w kontekście odległości czasowej pomiędzy wypadkiem a datą orzekania o zadośćuczynieniu. Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powodowie po śmierci syna nie musieli korzystać z pomocy psychologa bądź psychiatry, powodowie nie wykazali, by doznali uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Musieli zająć się gospodarstwem rolnym i wychowaniem oraz edukacją córki. Nie wykazali również, by śmierć syna uniemożliwiała bądź znacznie utrudniała wykonywanie przez nich dotychczasowych obowiązków. Powodowie nie wykazali, że stan przeżywania żałoby nie uległ zakończeniu, na tę okoliczność nie przeprowadzili żadnego dowodu. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje to, że niezwykle pomocnym --- STRONA 7 --- w przeżywaniu żałoby było wsparcie bliskich osób. Dodać też należy, choć ma to drugorzędne znaczenie, że powodowie otrzymali od pozwanej odszkodowanie w wysokości po 20 000,00 zł. Mając na uwadze opisane powyżej okoliczności, zdaniem Sądu odpowiednią kwotą zadośćuczynienia jest kwota po 60 000,00 zł, taką też kwotę Sąd zasądził na rzecz powódki H. D., o czym orzekł w pkt. 1a wyroku i na rzecz powoda J. D., o czym orzekł w pkt 5a wyroku, na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 k.c. W pozostałym zakresie Sąd oddalił oba powództwa, o czym orzekł odpowiednio, jak w pkt 2 i 6 wyroku. Zadośćuczynienie w tej kwocie utrzymane jest w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kompensuje doznaną przez powodów krzywdę, przedstawia dla nich ekonomicznie odczuwalną wartość, nie jest również rażąco wygórowane i nie prowadzi do nieuzasadnionego przysporzenia w ich majątku, uwzględnia również przesłankę przeciętnej stopy życiowej społeczeństwa w konkretnych uwarunkowaniach dotyczących powodów. Zginął członek rodziny powodów, osoba, na której mogli zawsze polegać, na którą mogli liczyć przez wiele lat. Więzi rodzinne łączące powodów z synem były bardzo bliskie i znajdowały swój wyraz w codziennych, intensywnych i wielowymiarowych kontaktach. Powodów ominęły wszelkie wydarzenia takie jak radość ze spędzania wspólnie czasu, możliwość cieszenia się z sukcesów zawodowych i osobistych syna. Zostali pozbawienie poczucia bliskości, miłości, przywiązania ze strony syna. Sąd miał okazję przekonać się w toku przesłuchania powodów jak silne emocje nadal towarzyszą im w związku z rozpamiętywaniem śmierci syna. Powodom sprawiało ogromną trudności mówienie o okolicznościach śmierci syna i skutkach tego zdarzenia dla nich. Naruszenie takiego dobra osobistego stanowi dalece większą dolegliwość psychiczną dla członka rodziny, niż w przypadku innych dóbr osobistych, a jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich. Dlatego doznana w tym przypadku szkoda jest bardziej godna ochrony z uwagi na naruszenie dobra wysokiej rangi i w najwyższym stopniu. Utrata osoby bliskiej ma zawsze charakter nieodwracalny. Kwoty zadośćuczynienia zasądzono na rzecz powodów z ustawowymi odsetkami od dnia 01 lipca 2013 roku - zgodnie z treścią art. 359 k.c., art. 481 k.c. i 360 k.c. oraz art. 817 k.c., gdyż powodowie zgłosili pozwanej roszczenie pismem z dnia 27 maja 2013 roku, które pozwana odebrała w dniu 31 maja 2013 roku. Pozwana mając 30 dniowy termin do spełnienia świadczenia nie spełniła go w wymaganym terminie, a więc od dnia następnego po jego upływie, tj. od dnia 01 lipca 2013 roku pozwana pozostaje w zwłoce. O kosztach procesu należnych powódce H. D. Sąd orzekł, jak w pkt 1b wyroku, na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490), gdyż powódka wygrała sprawę w 75 %, a przegrała w 25 %, zatem wygrała koszty w wysokości 2 712,75 zł (75% z 3 617,00 zł), a przegrała w wysokości 900,00 zł (25 % z kwoty 3 600,00 zł). Różnica tych kwot dała kwotę 1 812,75 zł. O kosztach procesu należnych powodowi J. D. Sąd orzekł, jak w pkt 5 b wyroku, na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 490), gdyż powód wygrała sprawę w 75 %, a przegrał w 25 %, zatem wygrał koszty w wysokości 2 712,75 zł (75% z 3 617,00 zł), a przegrał w wysokości 900,00 zł (25 % z kwoty 3 600,00 zł). Różnica tych kwot dała kwotę 1 812,75 zł. O brakujących kosztach procesu (brakująca opłata stosunkowa w wysokości 4 000,00 zł od pozwu H. D. i kwota 4 000,00 zł od pozwu J. D.) Sąd orzekł, jak w pkt 3 ,4, 7, 8 wyroku, --- STRONA 8 --- na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. z 2010 roku, Dz. U. Nr 90, poz. 594 ze zm.) w zw. z art. 100 k.p.c., przyjmując, że powodowie przegrali sprawę w 25%, a więc muszą ponieść koszty brakującej opłaty, każde z nich w wysokości po 1 000,00 zł (25 % z 4 000,00 zł), a pozwana przegrała proces 75%, a więc musi ponieść koszty brakującej opłaty w wysokości po 3 000,00 zł (75% z 4 000,00 zł).