Postanowienie I C 286/13 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Kra

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 286/13 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Justyna Sieklicka-Pawlak Protokolant: protokolant Kinga Żmigrodzka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (…),(…) przeciwko (…) o ochronę dóbr osobistych I. zobowiązuje pozwanego (…) do pisemnego przeproszenia powodów (…) i (…) to jest do złożenia oświadczenia woli o następującej treści: „ oświadczam, że przepraszam Panią (…) i Pana (…) za podanie nieprawdziwych informacji, zamieszczonych we wniosku z dnia 26 października 2012r. o wznowienie postępowania administracyjnego, sygn. Akt (…) , skierowanym do (…) , przekazanego do (…) celem wydania postanowienia, zarzucając w nim popełnienie przez Panią --- STRONA 2 --- (…) i Pana (…) czynów, polegających na popełnieniu przestępstw: - składania fałszywych oświadczeń pod dokumentem – dotyczącym nieruchomości będącej własnością Państwa (…) , składającej się z działki nr (…) , obr. (…) , (…) i przeznaczenia jako działki budowlanej - fałszowania lub przerabiania dokumentów geodezyjnych celem uzyskania podziału nieruchomości stanowiącej wyżej wymienioną działkę - poświadczenia nieprawdy w dokumentach dotyczących wyżej wymienionej działki - wprowadzenia w błąd funkcjonariusza publicznego poprzez wprowadzenie w błąd pracowników (…) , co do przeznaczenia nieruchomości stanowiącej wyżej wymienioną działkę - używania sfałszowanego lub przerobionego dokumentu w związku ze sfałszowaniem lub przerobieniem dokumentu celem uzyskania podziału wyżej wymienionej nieruchomości ”; II. zobowiązuje pozwanego do przesłania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku sporządzonych pisemnie wyżej wymienionych przeprosin do (…) ze wskazaniem na złożenie w dniu 29 października 2012r. wniosku o wznowienie postępowania, sygn. akt (…) ; III. zobowiązuje pozwanego do zaniechania naruszeń dóbr --- STRONA 3 --- osobistych powodów w przyszłości, polegających na kierowaniu i rozpowszechnianiu w obecności osób trzecich, nieprawdziwych oskarżeń wskazujących na dopuszczenie się przez powodów popełnienia przestępstw wymienionych w treści oświadczenia zamieszczonego w punkcie I wyroku; IV. zasądza od pozwanego na rzecz powódki (…) kwotę 1.000 zł ( tysiąc złotych 00/100); V. zasądza od pozwanego na rzecz powoda (…) kwotę 1.000 zł ( tysiąc złotych 00/100); VI. w pozostałej części oddala powództwo; VII. zasądza od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 1.577,00 zł ( tysiąc pięćset siedemdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pozwem z dnia 20 lutego 2013 roku powodowie (…) i (…) wnieśli o zobowiązanie pozwanego (…) do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powodów poprzez dokonanie ich pisemnego przeproszenia o treści jak w pozwie, zobowiązanie pozwanego do przesłania pisemnego przeproszenia do (…) , zobowiązanie pozwanego do zaniechania w przyszłości naruszeń polegających na kierowaniu i rozpowszechnianiu w obecności osób trzecich nieprawdziwych oskarżeń wskazujących na dopuszczenie się przez powodów przestępstw wskazanych w treści pisemnego oświadczenia o przeproszeniu oraz o zasądzenie na ich rzecz kwoty po 5 000 zł tytułem zadośćuczynienia. --- STRONA 4 --- Roszczenia powyższe powodowie uzasadnili powołując się na fakt, że w dniu 29 października 2012 roku pozwany złożył w (…) wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym niezgodnie z prawdą zarzucił powodom szereg przestępstw, m. in. przestępstwa składania fałszywych zeznań, fałszowania dokumentów oraz poświadczania nieprawdy, wskazując ponadto, że w tym samym dniu pozwany złożył do Prokuratury Rejonowej (…) zawiadomienie o popełnieniu przez powodów wyżej wymienionych przestępstw. Powodowie wskazali, że nie popełnili żadnego z zarzucanych im czynów, nie zostali skazani za popełnienie żadnego przestępstwa, ani też nie jest przeciwko nim prowadzone żadne postępowanie karne, wobec czego zachowanie pozwanego było bezprawne. Wskazali również, że naruszenie ich dóbr osobistych przez pozwanego było umyślne, o czym świadczyć miał kilkukrotnie użyty przez pozwanego we wniosku o wznowienie postępowania zwrot "nie budzącego żadnych wątpliwości przestępstwa", zamieszczony przy opisie każdego z zarzucanych powodom czynów. Powodowie podkreślili, że możliwość zapoznania się z wnioskiem o wznowienie postępowania miał bliżej nieokreślony krąg osób, a w szczególności pracownicy …. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany podniósł, że zarówno wniosek o wznowienie postępowania, jak i zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa zawierają informacje zgodne z prawdą, co wyłącza bezprawność jego działania, które nadto służyło obronie uzasadnionego interesu. Pozwany stwierdził, że jedną z intencji funkcjonowania odpowiedzialności karnej jest to, aby sprawca czynu zabronionego odczuł naruszenie jego dóbr osobistych. Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa stanowiło jedynie realizację powszechnego obowiązku denuncjacji wyrażonego w art. 304 k.p.k., więc nie może być uznane za bezprawne. Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego nastąpiła z przyczyn podmiotowych, a więc w żaden sposób nie przesądza o braku przesłanek wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania. Zarówno złożenie --- STRONA 5 --- wniosku o wznowienie postępowania, jak i zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa jest działaniem mieszczącym się w ramach porządku prawnego. Działanie pozwanego miało na celu zwalczanie nieprawidłowości, a nie naruszenie dóbr osobistych powodów. Twierdzenia pozwanego zostały sformułowane w sposób oględny i nie przypisywały wprost powodom nagannych cech, a odnosiły się wyłącznie do przedmiotu postępowania. W piśmie z dnia 14 czerwca 2013 roku powodowie podnieśli, że w świetle zasady domniemania niewinności, do czasu zakończenia postępowania karnego niedopuszczalne jest oskarżanie kogokolwiek o popełnienie przestępstwa. We wniosku o wznowienie postępowania wystarczające było powołanie się - zgodnie z treścią art. 145 k.p.a. - na fakt, że "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe", zbędne było natomiast wskazywanie na popełnienie przez powodów przestępstw. Powodowie podkreślili, że dotychczas nie zostały im nawet przedstawione zarzuty, ani nie byli zawiadamiani o toczącym się postępowaniu karnym. Pozwany nie był stroną postępowania administracyjnego, wobec czego rzekomo popełnione przez powodów przestępstwa nie wpływają na sferę jego praw. Bezspornym w sprawie był fakt złożenia przez pozwanego w dniu 29 października 2012 roku w (…) wniosku o wznowienie postępowania oraz treść tego wniosku, odmowa przez (…) wznowienia postępowania administracyjnego, złożenie przez pozwanego w dniu 29 października 2012 roku w Prokuraturze Rejonowej (…) zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz jego treść, a także otrzymanie przez pozwanego wezwania powodów do usunięcia skutków naruszenia ich dóbr osobistych oraz treść tego wezwania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 6 --- Decyzją (…) z dnia 20 czerwca 2012 roku zostało zakończone postępowanie administracyjne w przedmiocie podziału działki gruntowej, toczące się pod sygnaturą (…) . Stronami tego postępowania byli powodowie (…) i (…) . Pozwany (…) nie był stroną tego postępowania. W dniu 29 października 2012 roku pozwany złożył w (…) wniosek o wznowienie przedmiotowego postępowania administracyjnego, wskazując na popełnienie przez powodów szeregu przestępstw, których popełnienie miało wpływ na decyzję kończącą postępowanie. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2013 roku (…) odmówił wznowienia postępowania na tej podstawie, iż wnioskodawca nie jest stroną postępowania. Poza złożeniem wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w dniu 29 października 2012 roku pozwany w Prokuraturze Rejonowej (…) złożył również zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Dowody: - wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego (k.6-21), - postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (k. 22), - zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (k. 23-32). Na skutek złożonego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w Prokuraturze Rejonowej (…) toczy się postępowanie przygotowawcze pod sygnaturą 2 Ds (…) . Postępowanie to znajduje się w fazie in rem , nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów w stosunku do żadnego z powodów, powodowie w sprawie tej zostali jedynie przesłuchani w charakterze świadków. Dowody: - postanowienie o podjęciu zawieszonego dochodzenia (k. 76), - zeznania powoda (…) (k. 72-73), - zeznania powódki (…) (k. 73), - częściowo zeznania pozwanego (…) (k. 73-74). --- STRONA 7 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dokumentów, których treść i wiarygodność nie były przez strony kwestionowane i nie budziły wątpliwości Sądu. Ponadto Sąd oparł się na zeznaniach powodów, którym dał wiarę w całości, gdyż ich treść jest spójna, logiczna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i znajduje potwierdzenie w treści w/w dokumentów. Zeznania pozwanego Sąd wziął pod uwagę jedynie częściowo, gdyż w pewnym zakresie są one sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w szczególności z bezsporną treścią w/w dokumentów, bądź też nie znajdują w nim żadnego odzwierciedlenia. Pozwany składając zeznania na rozprawie twierdził, że składał jedynie zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, podczas gdy w złożonych przez niego pismach konsekwentnie używał sformułowania "nie budzącego żadnych wątpliwości przestępstwa" oraz "zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa". Ponadto pozwany twierdził, że na własny koszt zlecał sporządzenie opinii grafologicznej, której kopii nie przedłożył w niniejszym postępowaniu. Pozwany, będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika musiał mieć świadomość tego, że opinia taka mogłaby stanowić istotny dowód w niniejszej sprawie, skoro jednak mimo to jej nie przedłożył (lub przynajmniej jej kopii, gdyż oryginał ma znajdować się w aktach sprawy karnej), to wątpliwe jest, czy pozwany rzeczywiście kiedykolwiek był w jej posiadaniu. Sąd nie dał również wiary zeznaniom pozwanego w tym zakresie, w jakim pozwany stwierdza podrobienie dokumentów przez powodów, gdyż, jak już wyżej wspomniano, twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Co więcej, pozwany nie składał nawet żadnych wniosków dowodowych na podparcie swych twierdzeń w tym zakresie. Niewiarygodne są też twierdzenia pozwanego, iż nie zdawał sobie sprawy z tego, że może naruszyć dobra osobiste powodów, gdyż, jak zostało to wyjaśnione powyżej, pozwany jako osoba dorosła i w pełni poczytalna musiał tę świadomość posiadać i brak jakichkolwiek podstaw dla twierdzenia, że było inaczej. --- STRONA 8 --- Sąd zważył, co następuje : Powództwo co do zasady okazało się zasadne, natomiast co do wysokości dochodzonego roszczenia jedynie częściowo. Na początek należy wskazać, że swoje roszczenie powodowie wywodzili wyłącznie z treści wniosku o wznowienie postępowania, nie zaś z treści zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Wszelkie rozważania co do tego, czy na skutek złożenia przez pozwanego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów, czy naruszenie było to bezprawne, czy też nie, pozostają więc bezprzedmiotowe. Nie na tym fakcie powodowie opierają bowiem swoje roszczenie. Okoliczność złożenia przez pozwanego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa została przez powodów powołana jedynie w celu wykazania umyślności działania pozwanego, o czym w dalszej części uzasadnienia. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog w/w dóbr osobistych jest katalogiem otwartym, tj. nie zawiera wyczerpującego wyliczenia wszystkich dóbr osobistych człowieka podlegających ochronie prawnych. Nie ulega wątpliwości, że do dóbr osobistych podlegających ochronie na podstawie art. 23 k.c. zalicza się również dobre imię. Dla oceny, czy doszło do naruszenia dobra osobistego osoby poszukującej ochrony miarodajne są przeciętne oceny funkcjonujące w społeczeństwie, nie zaś jej subiektywne odczucia. We wniosku o wznowienie postępowania pozwany przypisał powodom popełnienie szeregu przestępstw, m. in. przestępstwa składania fałszywych --- STRONA 9 --- zeznań, fałszowania dokumentów oraz poświadczania nieprawdy. Wedle przeciętnych ocen występujących powszechnie w społeczeństwie popełnienie przestępstwa jest działaniem naruszającym dobre imię i cześć jednostki. Popełnienie przestępstwa spotyka się z jednoznacznie negatywnymi reakcjami społecznymi; nie inaczej oceniana jest osoba, która przestępstwo popełnia. Dobra osobiste w postaci czci i dobrego imienia powodów zostały więc bez wątpienia naruszone. Konsekwencje naruszenia dobra osobistego określone zostały w art. 24 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jak wynika z powyższego, odpowiedzialność cywilnoprawna uzależniona jest od bezprawności działania sprawcy naruszenia, przy czym przepis ten ustanawia domniemanie, że działanie to było bezprawne i ciężar wykazania braku bezprawności ciąży na pozwanym. Aby uwolnić się od odpowiedzialności w niniejszej sprawie pozwany powinien zatem wykazać, że zachodzi przynajmniej jedna z przesłanek wyłączających bezprawność naruszenia dobra osobistego, do których należą: działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego, działanie w ramach porządku prawnego, zgoda uprawnionego, wykonywanie własnego prawa podmiotowego. Sama tylko prawdziwość twierdzeń co do faktów, jakkolwiek stanowi konieczny element wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobra osobistego ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2000 roku, sygn. akt II CKN 670/98), to --- STRONA 10 --- nie stanowi przesłanki samoistnej wyłączającej bezprawność działania sprawcy naruszenia. Pozwany nie wykazał, by zachodziła którakolwiek z przesłanek wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych powodów. W szczególności pozwany nie wykazał prawdziwości swych twierdzeń co do popełnienia przez powodów któregokolwiek z zarzucanych im przestępstw, nie powołał na tę okoliczność nawet żadnego dowodu. W szczególności nie zostało wykazane by co do któregokolwiek z powodów zapadł wyrok sądu karnego skazujący za popełnienie któregokolwiek z zarzucanych powodom przestępstw. Tymczasem z art. 5 § 1 k.p.k. wynika, że nikt nie może zostać nazwany przestępcą, a jego działanie przestępstwem, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Działanie wbrew treści tego przepisu jest działaniem bezprawnym i nie może zostać uznane za mieszczące się w ramach porządku prawnego, nawet jeśli w subiektywnym odczuciu sprawcy naruszenia dobra osobistego zmierza do ochrony jego własnych praw. W wyroku z dnia 13 kwietnia 2000 roku, sygn. akt: III CKN 777/98 Sąd Najwyższy stwierdził, że działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną. Nie może też wykraczać poza niezbędną dla określonych prawem celów potrzebę w zakresie wyrażanych ocen. Sporządzając wniosek o wznowienie postępowania pozwany mógł bez przeszkód użyć takich zwrotów, które realizowałyby jego cel i przedstawiały jego racje, a jednocześnie nie wkraczały w sferę dóbr osobistych powodów, jednakże tego nie uczynił. Co więcej, pozwany nie może zastępować organów ścigania i sądów, do których wyłącznej kompetencji należy orzekanie o tym, czy zostało popełnione przestępstwo, czy też nie. Postępowanie przygotowawcze toczące się na skutek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego --- STRONA 11 --- przez pozwanego nie wykroczyło poza fazę in rem , wobec czego brak było jakichkolwiek podstaw, by zarzucać powodom popełnienie przestępstwa. Zresztą, nawet gdyby postępowanie przygotowawcze zakończyło się wniesieniem aktu oskarżenia do sądu, do czasu wydania wyroku skazującego przypisywanie powodom popełnienia przestępstwa nadal pozostawałoby działanie bezprawnym. Samo sporządzenie aktu oskarżenia nie przesądza bowiem treści wyroku. Podsumowując powyższe nie ulega wątpliwości, że powód nie tylko naruszył dobra osobiste powodów, ale również, że naruszenie to miało charakter bezprawny. Wobec tego, zgodnie z treścią art. 24 § 1 k.c. żądanie zobowiązania pozwanego do złożenia oświadczenia zawierającego oświadczenie o przeproszeniu powodów za naruszenie ich dóbr osobistych oraz jego wysłania do (…) , a także zobowiązania go do zaniechania naruszeń w przyszłości jest w pełni uzasadnione. Zgodnie z art. 24 § 1 zd. 3 k.c. powód może domagać się zadośćuczynienia pieniężnego na zasadach określonych w kodeksie. Zasady te określone zostały w art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przyznanie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego uzależnione jest od wykazania przez powoda, że działanie pozwanego naruszające jego dobra osobiste było nie tylko bezprawne, ale również zawinione. O winie można mówić wówczas, gdy możliwe jest postawienie sprawcy zarzutu, że mimo posiadania obiektywnej ku temu możliwości nie dał posłuchu obowiązującej go normie, z uwzględnieniem jego stanu psychicznego. Zawinione może być wyłącznie działanie bezprawne. Ponadto, koniecznymi elementami winy są: zły zamiar sprawcy, tj. jego chęć lub choćby świadomość --- STRONA 12 --- wyrządzenia szkody oraz poczytalność sprawcy. Co do ostatniego z tych elementów należy stwierdzić, iż brak jest podstaw dla kwestionowania poczytalności pozwanego. Pozostaje jedynie rozważyć, czy pozwany miał co najmniej świadomość tego, że swym działaniem narusza dobra osobiste powodów. Będąc osobą dorosłą (pozwany, jak podał, ma (…) lata), nie cierpiącą na żadne zaburzenia psychiczne i posiadającą niemały już bagaż doświadczenia życiowego, pozwany musiał zdawać sobie sprawę z tego, że przypisywanie komukolwiek popełnienia przestępstwa, a tym bardziej wielu przestępstw, narusza dobre imię i cześć tej osoby. Jak już wyjaśniono powyżej, popełnienie przestępstwa jest działaniem jednoznacznie negatywnie ocenianym w społeczeństwie i nie sposób rozsądnie twierdzić, by pozwany nie miał świadomości tego stanu rzeczy. Co więcej, wielokrotne podkreślanie przez pozwanego we wniosku o wznowienie postępowania, że przestępstwa popełnione przez powodów "nie budzą żadnych wątpliwości" dodatkowo świadczy o znacznym ładunku jego złej woli. Dlatego też w pełni uzasadnione jest żądanie przez powodów zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Dotyczącymi ich twierdzeniami pozwanego powodowie bez wątpienia czuli się dotknięci. Każda osoba, której bezpodstawnie zarzuca się popełnienie szeregu przestępstw, w szczególności w piśmie skierowanym do osób trzecich (nie wyłączając organu administracji publicznej) odczuwa dyskomfort psychiczny. Brak podstaw by twierdzić, że inaczej było w przypadku powodów. Co do faktu istnienia krzywdy po stronie powodów Sąd nie miał wątpliwości. Jednakże w ocenie Sądu wysokość żądanego przez powodów zadośćuczynienia uznać należy za wygórowaną. Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia powodów kosztem pozwanego, powinno nadto uwzględniać przeciętną stopę życiową społeczeństwa. Biorąc pod uwagę fakt, że mimo wszystko z naruszającymi dobra osobiste powodów twierdzeniami pozwanego zetknęła się tylko --- STRONA 13 --- stosunkowo niewielka liczba osób (urzędników zatrudnionych u (…) ) należy stwierdzić, że nie jest zasadne przyznawanie zadośćuczynienia w kwocie wskazanej w pozwie. Żądana przez każdego z powodów z osobna kwota 5 000 zł stanowi ponad trzykrotność obowiązującego aktualnie minimalnego miesięcznego wynagrodzenia za pracę (zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 roku wynosi ono 1 600 zł). W ocenie Sądu dla zadośćuczynienia poczuciu krzywdy powodów wystarczające jest przyznanie im zadośćuczynienia w kwocie po 1 000 zł, zwłaszcza, że również złożenie przez pozwane go oświadczenia o przeproszeniu powodów wysłane do (…) będzie stanowiło dla powodów źródło satysfakcji niwelujące poczucie krzywdy. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął zgodnie z normą zawartą w art. 98 k.p.c. Na zasądzoną od pozwanego na rzecz powodów solidarnie kwotę 1 577 zł złożyły się następujące kwoty: dwa razy po 600 zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu (art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy 28 lipca 2005 roku o kosztach w sprawach cywilnych) uiszczonej przez każdego z powodów, 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego (§ 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu) oraz 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z pkt IV załącznika).