Postanowienie I C 284/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 284/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: 9849 Zana Womar Wojskahowska Agraszka woloch po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa G. D. przeciwko B. S. (1) o ochronę dóbr osobistych 1 nakazuje pozwanemu B. S. (1) usunięcie komentarza z dnia 10 listopada 2014 roku godzina 09.57 umieszczonego na stronie internetowej www.(....pod artykułem z dnia 9 listopada 2014 roku pt. „(...)” w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia; 2. nakazuje pozwanemu B. S. (1) przeproszenie powódki G. D. poprzez zobowiązanie pozwanego do opublikowania i utrzymania przez okres co najmniej 14 dni na swój koszt na stronie internetowej: https:/www.(...), czcionką nr 12, kolorem czarnym, oświadczenia o następującej treści: „B. S. (2) przeprasza G. D. z powodu bezprawnego naruszenia w dniu 10 listopada 2014 roku dóbr osobistych G. D. poprzez zamieszczenie na stronie internetowej www.(...) nieprawdziwej informacji o treści: „Panie M.... ktojak kto, ale Pan i Pani G. D. nie macie prawa zabierać w tym temacie głosu. Oboje jesteście moralnie odpowiedzialni za śmierć śp. L. M.. Powyższe oświadczenie publikuje się, w wyniku przegranego procesu sądowego”; 3. zasądza od pozwanego B. 8. (1) na rzecz Towarzystwa (...) z A. w R. kwotę 5000 zł (pięć tysięcy złotych) tytułem zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny; 4. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 5. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1827 zł (tysiąc osiemset dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu części kosztów procesu. SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska --- STRONA 2 --- IC284/14 UZASADNIENIE Powódka G. D. wniosła o zobowiązanie pozwanego B. S. (1) do usunięcia naruszającego dobra osobiste powódki komentarza z dnia 10 listopada 2014 roku godz. 09:57 umieszczonego na stronie internetowej https://www.(...) pod artykułem z dnia 9 listopada 2014 roku pt. „(...) w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Nadto wniosła o zobowiązanie pozwanego do opublikowania na swój koszt w terminie 5 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia i utrzymanie przez okres co najmniej 14 dni na stronie internetowej hitps:/www.(..., czcionką nr 12, kolorem czarnym oświadczenia o następującej treści” B. 8. (1) przeprasza G. D. z powodu bezprawnego naruszenia w dniu 10 listopada 2014 roku dóbr osobistych G. D. poprzez zamieszczenie na stronie internetowej https://www.(... nieprawdziwej informacji o treści: „Panie M.... Kto jak kto, ale Pan i Pani G. D. nie macie prawa zabierać wtym temacie głosu. Oboje, jesteście moralnie odpowiedzialni za śmierć śp. L. M.". Powyższe oświadczenie publikuje się w wyniku przegranego procesu sądowego. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanego na rzecz organizacji pożytku publicznego kwoty 10.000zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powódka argumentowała, iż B. $. (1) kandydat na Radnego Miasta R. w dniu 10 listopada 2014 roku opublikował na stronie internetowej https://www.(...). komentarz: „Panie M.... Kto jak kto, ale Pan i Pani G, D. nie macie prawa zabierać w tym temacie głosu. Oboje jesteście moralnie odpowiedzialni za śmierć L. M..." Powódka podniosła, iż powyższym komentarzem uczestnik narusza dobra osobiste G. D., przy czym w żaden sposób nie udowadnia związku przyczynowego pomiędzy działaniem G. D. Prezydenta Miasta R., a śmiercią L. S. Miasta R.. Wskazała, że zarzuty uczestnika uznać należy za gołosłowne, krzywdzące generalizujące i niewłaściwe, mające na celu jedynie postawienie w złym świetle powódki kandydującej w tamtym czasie na Prezydenta Miasta R.. Powódka podała, że umieszczony przez pozwanego komentarz naruszył dobra osobiste powódki takie jak cześć, dobre imię, pozycję zawodową i społeczną. Naruszenie dobrego imienia polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości , które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Powódka wskazała, że godności osobistej człowieka jak i wewnętrznego przekonania człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu oraz czci, jako wyrazu pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej, człowiek za swego życia nie może utracić. Podała, że jedynym celem pozwanego było poniżenie powódki w opinii publicznej. Podała, że w związku ze śmiercią L. M. prowadzone było postępowanie karne (sygn. akt II Ds. 126/12) zakończone ze względu na to, że śmierć miała charakter samobójczy. Wskazała, że w dniu 7 lutego 2012 roku na stronie internetowej portalu informacyjnego (...) opublikowany został artykuł zawierajmy oświadczenie kandydatki na Prezydenta Miasta R. - G. D. dotyczące nieprawidłowości wykrytych w pionie finansowym Magistratu Miasta R.. Informacje dotyczące nieprawidłowości finansowych zostały opublikowane także na stronach internetowych innych publikatorów oraz na łamach kilku innych gazet. Podkreśliła, że L. M. przed śmiercią przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na problemu kardiologiczne. Opublikowany przez pozwanego komentarz postępowania naruszył dobra osobiste powódki, gdyż działanie pozwanego obraziło i naraziło ją na utratę zaufania, przy czym podkreśliła, że pozwany nie wykazał by wyłączną przyczyną popełnienia samobójstwa przez L. M. była publikacja przedmiotowego oświadezenia, która mogłaby, bądź powinna stanowić podstawę odpowiedzialności moralnej ówczesnej Kandydatki na Prezydenta Miasta R. — G. D.. Celem pozwanego było zdyskredytowanie kandydatury G. D. na Prezydenta Miasta R. oraz poniżenie jej w opinii publicznej. Pozwany B. $. (1) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie pozwu i zasądzenie kosztów postępowania zarzucając, żejego wypowiedź nie stanowi naruszenia dóbr osobistych powódki albowiem stanowiła ona wyraz własnych odczuć, oceny. Nie kwestionował treści wypowiedzi oraz przyznał, że to on jest jej autorem. Argumentował, że wypowiedź pozwanego była rozpatrywana przez Sąd Okręgowy w sprawie I NS 125/14, w której wniosek powódki został oddalony. Sąd Okręgowy w uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdził, że wypowiedź pozwanego nie może być traktowana jako --- STRONA 3 --- wypowiedź o faktach a stanowi ona osąd pozwanego, nie poddający się weryfikacji w kategoriach prawda-fałsz. Podał, że na wyrobienie sobie przez pozwanego opinii oraz oceny postępowania moralnego powódki miały wpływ wypowiedzi związane z poruszaną problematyką w tym wywiad z. S. M. opublikowany na stronie internetowej portalu (...) z dnia 28 kwietnia 2014 roku. „Z wypowiedzi radnych wywnioskowałem ,że chciano się matki pozbyć a kiedy radni nie spełnili oczekiwań Pani Prezydent i nie odwołali mamy to pojawiło się to oświadczenie w prasie. Być może wcześniej ktoś podważył zaufanie do mojej mamy, ktoś miał ambicje a nic miał skrupułów a była kandydatka na jej miejsce i trzeba było to sfinalizować. Nikt nie liczył się wówczas z uczuciami mamy” Na stronie internetowej portalu R. (...) z dnia 11 lutego 2014 roku ukazał się tekst” Czy publiczne zarzuty względem jej osoby mogły się przyczynić do jej śmierci. Już podczas czwartkowej sesji rady miasta pojawiły się głosy, że w oświadczeniu Pan Prezydent brak konkretów a sam tryb załatwiania tej sytuacji urąga jakimkolwiek standardom. Teraz coraz częściej można usłyszeć słowa mobbing” Pozwany powołał się również na treść protokołu z dnia 14 lutego 2012 roku z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Miasta R.. Na rozprawie w dniu 27 października 2015 roku pozwany wskazał, że w tej sprawie nie mamy do czynienia z naruszeniem dóbr osobistych z tego względu, że komentarz z dnia 10 listopada 2014 roku nie podważa faktu i nie odnosi się do faktu. Jest to odniesienie się do oceny moralnej, które nie podlega ocenie prawnej. Podał, że czynności które dokonała powódka choć zgodne z literą prawa to jednak niemoralne, naganne i doprowadziły do zachwiania emocjonalnego L. M.. Moralność to sprawa osobista każdego człowieka. Powołał się na prawo do oceny osób sprawujących funkcje publiczne przez obywateli. Na rozprawie w dniu 27 października 2015 roku pełnomocnik powódki podał, że zamiarem pozwanego było poniżenie powódki w oczach mieszkańców poprzez naruszenie jej dobrego imienia i czei. Skierowanie zawiadomienia o przestępstwie było obowiązkiem powódki i nie można tego oceniać jako czyn niemoralny i mający związek z samobójczą śmiercią skarbnika. Wypowiedź pozwanego można oceniać w kategoriach prawdy i fałszu albowiem istnieją prejudykaty w postaci umorzenia postępowań karnych. Sprecyzował ,że zasądzenie kwoty 10.000 zł tytulem zadośćuczynienia na rzecz organizacji pożytku publicznego ma nastąpić na rzecz Towarzystwa (...) ZA. w R.. Sąd ustalił, co następuje: W czasie trwającej kampanii wyborczej wyborów samorządowych 2014 w R., B. S. (1) w dniu 10 listopada 2014 roku opublikował na stronie internetowej https://www.(...). komentarz: „Panie M.... Kto jak kto, ale Pan i Pani G. D. nie macie prawa zabierać w tym temacie głosu. Oboje jesteście moralnie odpowiedzialni za śmierć L. M....”. (dowód: akt notarialny z dnia 12.11.2014 roku k. 11-12, okoliczność bezsporna) Strona ta była prowadzona przez A. P. niezwiązanego z wyborami samorządowymi. Treść wpisu odnosiła się do wątku dotyczącego zachowania jednego z radnych- W. D., krytykowanego przez uczestników dyskusji i stanowiła polemikę z wpisem M. P. pełniącego funkcję zastępcy prezydenta miasta R.. Zdaniem M. P. radny W. D. niewłaściwe go potraktował na posiedzeniu Komisji Rewizyjnej z dnia 14 lutego 2012 roku. Pozwany sformułował tę wypowiedź wreakcji na „zalajkowanie się” powódki. (dowód: zeznania pozwanego k.123 zapis audio -video) Pozwany sformułował swoją wypowiedź albowiem uważał, że powódka swoim postępowaniem doprowadziła do śmierci L. M. poprzez złożenie oświadczenia z dnia 7 lutego 2012 roku oraz przez to „że nie dała szansy L. M. się obronić wysyłając do niej zawiadomienie pocztą. Powódka najpierw stworzyła fakt medialny a potem podjęła prawne czynności. (dowód: zeznania pozwanego k.123 zapis audio -video) W dniu 7 lutego 2012 roku na stronie internetowej portalu informacyjnego (...) opublikowane zostało oświadczenie ówczesnej Prezydent Miasta R. - G. D., w którym Prezydent informowała, że w urzędzie miasta co najmniej od 2007 --- STRONA 4 --- roku dochodziło do nieprawidłowości w pionie finansowym oraz że kieruje wniosek do prokuratora o podejrzeniu zaistnienia przestępstwa. Prezydent wskazał, ze czuje się odpowiedzialna za tę sytuację, tym bardziej, że zawiodła osoba — S. Miasta. Zaapełowała, by wszyscy którzy będą komentować tę sprawę pamiętali, że działalność jednej osoby nie oznacza, iż wszyscy postępują tak samo. W dniu 8 lutego 2012r, na stronie www.(..).pl ukazał się artykuł zatytułowany: (...), zawierający cytaty z oświadczenia Prezydent Miasta. W dniu 7 lutego 2012 roku na stronach internetowych (...) ukazały się artykuły zatytułowane: Skarbniczka R. podejrzewana o nieprawidłowości. W dniu 8 lutego 2012 roku na stronach internetowych (...) opublikowano artykuły pt.: (...). W dniu 8 lutego 2012 r. na stronie internetowej (...) ukazał się artykuł: (..), zawierający stwierdzenie: „Obecne władze miasta podejrzenia kierują w stronę skarbniczki, które w urzędzie pracuje od 25 lat”. W dniu 9 lutego 2012 r. ukazały się artykuły: w gazecie (... pt.:(...)',zcytatem A. N. z biura prasowego UM: „ Zawiadomienie do prokuratury nie będzie przeciwko komukolwiek, lecz po prostu w sprawie. O ewentualnej odpowiedzialności poszczególnych osób zdecyduje sam prokurator”, w (...) pt.:(..), zewstępem: „G. D., prezydent R., podejrzewa że wystąpiły nieprawidłowości w finansach miasta, Zawiadomiła już prokuraturę. Prezydent poinformowała o tym w specjalnym oświadczeniu. Zapowiada również, że na najbliższej sesji złoży wniosek o odwołanie skarbnika miasta”. W (...) ukazał się artykuł:(.... (dowód: wydruki ze stron internetowych gazet, kserokopie artykułów k.13-24, 82-93-okoliczności bezsporne) W dniu 8 lutego 2012 roku Zastępca Prezydenta Miasta M. P. zawiadomił organy ściągania o nieprawidłowościach finansowych w urzędzie miasta. W dniu 14 lutego 2012 roku odbyło się posiedzenie Komisji Rewizyjnej Rady Miasta R. na którym był wysłuchiwany Zastępca Prezydenta Miasta R. M. P.. Przedstawiał wyjaśnienia w przedmiocie daty złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa oraz wyjaśniał kto sporządził ten dokument i dlaczego nie został podpisany przez samego Prezydenta Miasta. Jednym z członków przesłuchującej go komisji był radny W. D.. (dowód: wydruk z protokołu k. 35-36, 48-56) Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2012 r. umorzono śledztwo w sprawie nadużycia udzielonych uprawnień i niedopełnienia obowiązków w okresie się od 2001 do dnia 18.01.2012 r. w R. przez osoby zobowiązane na mocy decyzji właściwego organu do zajmowania się sprawami majątkowymi Urzędu Miejskiego w R. i wyrządzenie przez te osoby szkody majątkowej w mieniu Urzędu Miejskiego w R. w kwocie 2.274.854,70 zł, ij. o czyn z art. 296 par. 11 3 kk na zasadzie ar. 17 par 1 pkt 5 kpk, tj. wobec faktu że w dniu 10.02.2012r. (...) zmarła, a zatem nie można wykonać z nią czynności procesowych. (dowód postanowienie k.15-16-akta I Ns 125/14) Śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci L. M. umorzono postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 roku wobec stwierdzenia, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu wskazano, iż brak jest przesłanek do przyjęcia, ż osoby trzecie przyczyniły się do popełnienia przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci L. M. lub innego przestępstwa na jej szkodę. Postanowieniem z dnia 4 października 2012 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. (dowód: postanowienie 17-18-akta I Ns 125/14 ) W dniu 27 lutego 2014r. wydane zostało postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie nadużycia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w okresie od 2001 roku do 18 stycznia 2012 roku w R. przez osoby zobowiązane na mocy decyzji właściwego organu do zajmowania się sprawami majątkowymi Urzędu Miejskiego w R. wobec braku danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa. (dowód: postanowienie z 27.02.2014r. k. 69-86 - I Ns 125/14) W ,(.) ukazał się artykuł (...) — rozmowa z S. M., synem L. M., na wstępie którego stwierdzono: „Po dwóch latach śledztwa prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie domniemanego wyprowadzenia z kasy miasta 2,5 mln zł. Władze miasta, a ich śladem część mediów, oskarżyły o przywłaszczenie pieniędzy ówczesną skarbnik miasta, W dzień po --- STRONA 5 --- skierowaniu sprawy do prokuratury, L. M. zmarła. Trzeba było dwóch lat , aby skarbniczka została oczyszczona z zarzutów, ale autorzy tej nagonki nadal sprawują swoje urzędy i — jak na razie — nie ponieśli kary”. (dowód: artykułu k. 25, 46-47) W dniu 11 lutego 2014 roku na portalu R. (...) ukazał się artkuł” Czy publiczne zarzuty względem jej osoby mogły się przyczynić do jej śmierci. Już podczas czwartkowej sesji rady miasta pojawiły się głosy, że w oświadczeniu Pan Prezydent brak konkretów a sam tryb załatwiania tej sytuacji urąga jakimkolwiek standardom. Teraz coraz częściej można usłyszeć słowa mobbing......Od znających sprawę można usłyszeć, że skarbniczka miała problemy z sercem i zaledwie kilka dni temu wyszła ze szpitala. Czy publiczne zarzuty mogły się przyczynić do jej śmierci? Opozycyjni radni nie mają wątpliwości” (dowód wydruk artykułu k. 57-58) Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił wniosek komitetu wyborczego powódki w wydanie orzeczenia w trybie wyborczym. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie na to postanowienie. (dowód postanowienia k. k. 91,121 - I Ns 125/14 Wezwaniem z dnia 14 listopada 2015 roku powódka zobowiązała pozwanego do usunięcia komentarza z dnia 10 listopada 2014 roku, przeproszenia powódki oraz zapłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego kwoty 20.000zł z tytułu naruszenia dóbr osobistych powódki. (dowód wezwanie k. 26) Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody, których autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Sąd dopuścił dowód z dokumentów urzędowych i prywatnych , które nie zostały zakwestionowane w trybie art. 252 k.p.c i 253 k.p.c. Dowody te nie wzbudziły żadnej wątpliwości Sądu. Dowody z wydruków internetowych stanowiły inny dowód w rozumieniu art. 309 k.p.c. Natomiast artykuły z gazet przedstawione w kserokopii stanowiły okoliczność bezsporną między stronami w tym zakresie daty publikacji i ich treści. Poza sporem była treść komentarza z dnia 10 listopada 2014 roku i jego umieszczenie przez pozwanego a spór dotyczył jedynie oceny prawnej umieszczonego komentarza. Sąd oddalił wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka S$. M. jako spóźniony i wpływający na przedłużenie postępowania. O sposobie i terminie składania wniosków dowodowych pozwany został pouczony przy doręczeniu pozwu a następnie na rozprawie w dniu 19 maja 2015 roku. Najpóźniejszy termin na złożenie tego wniosku dowodowego upływał po dniu 9 lipca 2015 roku kiedy to strony skierowane do mediacji nie zawarły ugody, Dowód z przesłuchania stron został ograniczony do przesłuchania pozwanego wobec nieusprawiedliwionego niestawiennictwa powódki. W sprawie nie występowały dowody , którym Sąd odmówił waloru wiarygodności Sąd zważył: Powództwo w zakresie żądania usunięcia naruszenia oraz przeproszenia zasługuje na uwzględnienie w całości natomiast w zakresie zadośćuczynienia w części, co do kwoty 5000 zł. Dobra osobiste, ujmowane są w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanie tych wartości, jako zespołu cech właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu przez całe życie, niezależnie od sytuacji --- STRONA 6 --- w jakiej znajduje się w danej chwili. W katalogu dóbr osobistych, wymienionych w art. 23 k.c. pozostających pod ochroną prawa cywilnego pozostaje dobre imię i cześć. Zgodnie z art. 248 1 k.e. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Dla przypisania odpowiedzialności pozwanemu koniecznym jest spełnianie przesłanek określonych tym przepisem a mianowicie musi dojść do naruszenia dóbr osobistych a działania naruszające dobra osobiste muszą być bezprawne. Zgodnie z dyspozycją art. 6 ke. na powódce ciążył obowiązek wykazania naruszenia dóbr osobistych natomiast wobec domniemania bezprawności zachowania naruszającego takie dobra to pozwany musi udowodnić „że zachodziły okoliczności, które wyłączały bezprawność jego działania. Podstawą roszczeń powódki, opartych na art. 24 i 448 k.e,, jest twierdzenie, że do naruszenia dóbr osobistych doszło w internecie na forum dyskusyjnym z udziałem użytkowników podających swoje imię i nazwisko. Zarówno orzecznictwie, jaki w piśmiennictwie ugruntowane jest stanowisko, że ocena zniesławiającego charakteru wypowiedzi nie może być dokonywana według subiektywnej, indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się nią dotknięta, lecz według kryterium obiektywnego, uwzględniającego reakcje przeciętnego, rozsądnego człowieka (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, nr 4, poz. 77, Z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, OSP 1990, nr 9, poz. 330, z dnia 11 września 1997 r., III CKN 164/97, niepubl, z dnia 23 lutego 2001 r., II CKN 396/00, niepubl., z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 953/00, niepubl, z dnia 4 lutego 2005 r., II CK 578/04, niepubl. oraz z dnia 21 września 2006 r., I CSK 118/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 77). Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 września 2010 r., V CSK 19/10 (OSNC-ZD 201, nr B, poz. 37), 0 zniesławiającym charakterze wypowiedzi nie decyduje jej skutek w postaci reakcji otoczenia powoda, wyrażającej się zmianą w nastawienia do niego; chodzi wyłącznie o opinię znajdującą wyraz w poglądach ludzi rozsądnie i uczciwie myślących. Należy zatem badać każdorazowo, czy określona wypowiedź mogła nie tylko u adresata, aleu przeciętnego, rozsądnie zachowującego się człowieka wywołać negatywne oceny i odczucia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., II CSK 58/09, niepubl.). Bardzo wyraźnie należy również podkreślić, że osoba , która decyduje się na pełnienie funkcji publicznych tak jak to zrobiła powódka musi liczyć się z oceną i to nawet bardzo ostrą i surową swojej działalności i zachowań. Krytyka zachowań osób publicznych nie może jednak naruszać czci i dobrego imienia. Po dokonaniu tego wstępu należy stwierdzić, że rzeczywiście wypowiedź pozwanego , jakkolwiek ma charakter kategoryczny, nie może być traktowana jako wypowiedź o faktach czy też skonkretyzowana informacja. Jej treść i użyte sformułowania o nieostrych polach znaczeniowych wskazują, że stanowi ona osąd pozwanego i może być rozumiana wyłącznie jako subiektywny punkt widzenia jej autora, niepoddający się weryfikacji w kategoriach prawda - fałsz. Wypowiedzi ocenne (opinie, poglądy) nie podlegają wartościowaniu w kategoriach prawdy i fałszu i kryterium prawdziwości nie powinno być do nich stosowane, Należy jednak zauważyć „że nie oznacza to sże wypowiedzi ocenne wymykają się spod kontroli Sądu w toku procesu o ochronę dóbr osobistych w tym czci. Zdaniem Sądu wówczas przedmiotem badania nie jest zasadność i słuszność wypowiadanych ocen i opinii i tym samym prawdziwość faktów będących ich podstawą. Sądy nie mają przecież kompetencji do rozstrzygania o zasadności poglądów i opinii. Ujemne oceny krytyczne podlegają kontroli sądowej ze względu na motyw działania osoby rozpowszechniającej zarzut krytyczny. Doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia 0 « dopuszczalności zarzutów oceniających jest ustalenie czy osoba która podnosi takie zarzuty działa w obronie uzasadnionego interesu czy też przeważającym motywem jej działania jest poniżenie osoby krytykowanej w opinii innych. Obowiązkiem Sądu jest rozważenie formy oraz motywów jakim kierował się pozwany przy formułowaniu komentarza zdnia 10listopada 2014 roku. W doktrynie zauważa się, że nawet przy ocenach subiektywnych, odnoszących się do kwalifikacji moralnych może dojść do naruszenia dóbr osobistych --- STRONA 7 --- gdy natężenie tego zarzutu świadczy o intencji poniżenia osoby. (podobnie K. Ś. w pozycji Okoliczności wyłączające bezprawność naruszenia dóbr osobistych przez prasę) Naruszenie dobra osobistego, w szczególności opinii niezbędnej dla sprawowania określonej funkcji, może nastąpić bądź przez sformułowanie ocen, opinii w wypowiedziach krytykujących postępowanie danej osoby, umniejszających jej społeczne uznanie, bądź przez podanie informacji, faktów nieprawdziwych. (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2006 r.VI ACa 1464/06) Komentarz: „Panie M... Kto jak kto, ale Pan i Pani G. D. nie macie prawa zabierać w tym temacie głosu. Oboje jesteście moralnie odpowiedzialni za śmierć L. M... "przekroczył ramy dopuszczalne w dyskursie publicznym. Jest to zdaniem Sądu wypowiedź obraźliwa i poniżająca powódkę i nie można wymagać od niej aby ją tolerowała i nie poszukiwała ochrony prawnej. Wypowiedź ta narusza cześć w tym dobre imię i godność osobistą powódki . Część zewnętrzna (dobre imię ) to opinia którą o danej osobie mają inni a cześć wewnętrzna (godność osobista) to poczucie osoby o swojej wartości. W niniejszym przypadku doszło do naruszenia zarówno dobrego imienia (wypowiedź była na forum publicznym) jak i godności osobistej powódki. Pozwany użył w swym komentarzu określenia którego znaczenie w potocznym odczuciu a więc obiektywnie ma wydźwięk określenia negatywnego i poniżającego zwłaszcza „że dotyczy przypisania moralnej odpowiedzialności za najwyższe dobro człowieka czyli życie. Tak trzeba ocenić wypowiedź pozwanego przy czym ocena ta byłaby analogiczna gdyby powódka nie pełniła funkcji publicznej. Każdy przeciętnie, rozsądnie myślący człowiek mógłby domagać się ochrony dobra osobistego w postaci czci w przypadku skierowania do niego lub publicznie wypowiedzi, że jest moralnie odpowiedzialny za śmierć innego człowieka. Określenie to było tym bardziej negatywne dla powódki ,że sformułowano je w okresie bezpośrednio przed wyborami samorządowymi. Gdyby natomiast przyjąć ,że wypowiedź pozwanego poddaje się weryfikacji pod względem prawdziwości (założyć ,że komentarz z dnia 10 listopada 2014 roku ma charakter mieszany i zawiera ocenę i fakt) to zebrany przez Sąd materiał dowodowy zaoferowany zgodnie z ciężarem dowodzenia przez stronę powodową, nie pozwolił na ustalenie jakiegokolwiek związku powódki i złożonego przez nią oświadczenia w dniu 7 lutego 2012 roku i innych jej czynności w tym złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ze śmiercią L. M.. Śledztwo w sprawie nieumyślnego spowodowania śmierci L. M. umorzono postanowieniem z dnia 28 czerwca 2012 roku wobec stwierdzenia, iż brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa. W uzasadnieniu wskazano, iż brak jest przesłanek do przyjęcia, ż osoby trzecie przyczyniły się do popełnienia przestępstwa nieumyślnego spowodowania śmierci L. M. lub innego przestępstwa na jej szkodę. Postanowieniem z dnia 4 października 2012 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu. Podkreślić też należy „że poinformowanie opinii publicznej o zawiadomieniu organów ściągania i nieprawidłowościach finansowych w urzędzie miasta stanowi emanację jednego z obowiązków organów samorządowych- jawności działania. Do okoliczności, wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, 2) wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz 4) działanie w ochronie uzasadnionego interesu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, LexPolonica nr 296329). Pozwany nie doprowadził do ekskulpacji od domniemania bezprawnego działania. Podkreślić należy ,że składając zeznania przed Sądem podał, że uważa że powódka swoim działaniem doprowadziła do śmierci L. M. co dowodzi jego motywacji, premedytacji i chęci poniżenia powódki. --- STRONA 8 --- ' , W tej sytuacji Sąd uwzględnił na mocy art. 23 i 24 k.c. powództwo w całości w zakresie żądania usunięcia komentarza naruszającego dobra osobiste powódki oraz w zakresie oświadczenia zawierającego przeprosiny dochodząc do wniosku „że ich forma jest adekwatna do dokonanego naruszenia. Powódka zgłosiła również żądanie majątkowe - zapłaty na cel społeczny kwoty 10.000 zł, na podstawie art. 448 k.e. W myśl tego przepisu w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w tym przepisie jest zawinione naruszenie dobra osobistego (por. uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004, nr 4, poź. 53 izdnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 805/04, dotychczas niepublikowane). Na pokrzywdzonym spoczywa ciężar dowodu winy, chociażby w najlżejszej postaci, ponieważ przesłanką zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych jest krzywda wyrządzona z winy umyślnej lub nieumyślnej, niekoniecznie wskutek rażącego niedbalstwa. W rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy daje podstawę do przypisania winy pozwanemu. Podkreślić należy ,że składając zeznania przed Sądem podał, że uważa ,że powódka swoim działaniem doprowadziła do śmierci L. M. co dowodzi jego motywacji „premedytacji i chęci poniżenia powódki. W ocenie Sądu biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności naruszenia przez pozwanego dóbr osobistych adekwatną sumą odpowiedniego zadośćuczynienia jest kwota 5000 24 na rzecz organizacji pożytku publicznego. W pozostałym zakresie powództwo 0 zadośćuczynienie jako wygórowane oddalono. Okosztach orzeczono art. 100 k.p.c albowiem w zakresie żądanego zadośćuczynienia powództwo zostało uwzględnione wczęści. Na zasądzoną kwotę 1827 zł składa się: opłata w sprawie o roszczenie niemajątkowe 600 zł, koszty zastępstwa procesowego w sprawie o roszczenie niemajątkowe w kwocie 360 zł na mocy na $ 10 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.490) i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, połowa opłaty sądowej od roszczenia majątkowego w kwocie 250 zł oraz połowa kosztów zastępstwa procesowego od roszczenia majątkowego w kwocie 600 zł na mocy na 8 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.490). SSR del. Żaneta Bloma-Wojciechowska