Postanowienie I C 277/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Olszt

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 277/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Oknińska Protokolant: stażysta Justyna Niebrzydowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa T. D. przeciwko J. Ż. o zapłatę 500.000 zł I zasądza od pozwanego J. Ż. na rzecz powoda T. D. kwotę 2.000 (dwa tysiące) zł, II oddala powództwo w pozostałym zakresie, III oddala wniosek powoda o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, IV nie obciąża powoda kosztami procesu, V nie obciąża stron kosztami sądowymi. SSO Ewa Oknińska Sygn. akt I C 277/16 UZASADNIENIE Powód T. D. wniósł o zasądzenie od pozwanego J. Ż. kwoty 500.000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że był kandydatem do sejmu z pozycji nr (…) z Komitetu Wyborców (...), w okręgu (…) w wyborach do Sejmu i Senatu przypadających na 25 października 2015 r. W okresie od 14 października 2015 r. do 22 października 2015 r. internet został zalany nieprawdziwą informacją przekazaną przez pozwanego o brzmieniu „… Proszę Państwa zostałem oszukany przez Pana T. D. (poz….)) a mianowicie prowadząc firmę --- STRONA 2 --- transportową tankował pojazdy na mojej stacji i do dnia dzisiejszego nie uregulował zadłużenia…” Kłamstwo zostało wysłane na portale informacyjne, społecznościowe (…) oraz (…). przesłano też wiadomość m.in., do Gazety w K., dodatku do Gazety (...) medium opiniotwórczego. Powód wskazał, że nie znał pozwanego, nie miał żadnych zobowiązań wobec niego. Rozpowszechnianie przez pozwanego nieprawdziwych informacji w okresie wyborczym miało na celu zdyskredytowanie powoda wobec wyborców, a działanie pozwanego było świadome. Pozwany dotarł ze swoimi postami do znajomych powoda na (…), a także bezpośrednio do sztabu wyborczego KWW (...) oraz do samego lidera P. K.. Ponadto z informacji uzyskanej przez byłą żonę powoda wynika, że córka była wyśmiewana w szkole, bo dzieci przynosiły wydruki wpisu dokonanego przez pozwanego. Powód jak i jego córka zostali skazani w lokalnym rynku na ostracyzm. Pozwany dopuszczając się pomówień i insynuacji za pośrednictwem środków masowego przekazu naruszył dobra osobiste powoda, poniżył go w opinii publicznej, jak również naraził na utratę zaufania wyborców, co przełożyło się na jego wynik wyborczy. Powód zajmował (…) pozycję na liście, co dawało mu szansę na zdobycie mandatu posła i niepowtarzalną szansę na poprawę sytuacji materialno – bytowej. Tym samym pozwany pozbawił powoda osiągnięcia dochodów należnych szeregowemu posłowi, tj. kwoty ok 10.000 zł miesięcznie, co daje 480.000 zł za okres trwania czteroletniej kadencji Sejmu. Zamieszczone nieprawdziwe informacje naruszyły dobra osobiste powoda takie jak: godność, cześć, dobre imię, pozycję społeczną związaną z wykonywaną funkcją, prestiż. Za doznane krzywdy moralne w związku z rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji powód wniósł o zasądzenie 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwany J. Ż. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu wskazał, że błędem pozwanego było stwierdzenie, że został bezpośrednio oszukany przez powoda i posiada stosowny wyrok. Powód nie podał jednak, że wobec niego został wydany nakaz zapłaty z dnia 15 sierpnia 2008 r. na kwotę 19.029,23 zł na rzecz M. Ż., który jest ojcem pozwanego. Podejmowane prawne działania wobec powoda nie dały żadnego rezultatu a egzekucje były bezskuteczne. Powód poza stwierdzeniem, że nie ma pieniędzy nie robił nic, aby to zadłużenie spłacić, unikał kontaktów, nie odbierał telefonów. Powód prowadził do końca kampanię, posiadanie przez niego korzystnego postanowienia sądu oraz wykonanie wszystkich obowiązków przez pozwanego powinno umocnić pozycję powoda jako kandydata na posła. Ponadto pozwany podniósł, że obowiązująca na dzień wyborów ustawa Kodeks wyborczy nie gwarantowała powodowi uzyskania mandatu posła. Pozwany zamierzony cel osiągnął, nie głosowałby bowiem na kandydata, którego celem jak sam podaje jest niepowtarzalna szansa na poprawę sytuacji materialno – bytowej. Sprowadzenie funkcji posła do pracy zarobkowej jest nie do przyjęcia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny M. Ż. ojciec pozwanego prowadzi stację benzynową w B.. Pozwany jest u niego zatrudniony na podstawie umowy o pracę z dnia 28 czerwca 2013 r. jako kierownik stacji. Powód do 2008 r. prowadził działalność gospodarczą. Sąd Rejonowy w Olsztynie nakazem zapłaty z dnia 15 lipca 2008 r. zasądził od powoda na rzecz M. Ż. kwotę 19.029,23 zł z --- STRONA 3 --- ustawowymi odsetkami od dnia 07 maja 2008 r. do dnia zapłaty wraz z kwotą 238 zł tytułem kosztów procesu. Komornik postanowieniem z dnia 14 września 2009 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzonej bezskuteczności egzekucji. W dniu 01 lipca 2013 r. M. Ż. upoważnił pozwanego do reprezentowania go w sprawach związanych z egzekwowaniem należności od powoda. (dowód: nakaz zapłaty - k. 36, oświadczenie- k. 37, umowa o pracę – k. 35, upoważnienie – k. 38) Powód był kandydatem do sejmu z pozycji nr (…) z Komitetu Wyborców (...), w okręgu (…) w wyborach do Sejmu i Senatu przypadających na dzień 25 października 2015 r. W dniu 14 października 2015 r. została wysłana do powoda wiadomość e-mail przesłana pocztą elektroniczną z konta M. Ż. , w której wierzyciel prosi powoda o kontakt w sprawie omówienia warunków spłaty zadłużenia, w przeciwnym razie odzyska dług w inny sposób, np. w postaci kampanii reklamowej, gdzie poda do publicznej wiadomości zadłużenie. (dowód: wiadomość e- mail - k. 58) W okresie od 14 października 2015 r. do 22 października 2015 r. w internecie ukazała się informacja przekazana przez pozwanego o brzmieniu: „Witam. Proszę Państwa zostałem oszukany przez Pana T. D. (poz. 2 K. 15) a mianowicie prowadząc firmę transportową tankował pojazdy na mojej stacji i do dnia dzisiejszego nie uregulował zadłużenia, co na dzień dzisiejszy wynosi ponad 20 tyś zł co z odsetkami wynosi 45 tyś zł, Pan T. unika kontaktu, a wszystkie moje posty kasuje, w ramach udowodnienia mogę przesłać wyrok sądu, który posiadam oraz nakaz zapłaty, proszę Państwa o pomoc w postaci wpłynięcia na tego Pana, aby uregulował zadłużenie. Jak taki człowiek może startować na Posła sejmu RP, gdzie będzie decydował o stanowieniu prawa, jak sam go nie przestrzega i oszukuje! Panie T. proszę o kontakt i uregulowanie zaległości. J. Ż.” (dowód: informacja – k. 9, informacje znajdujące się na płycie CD załącznik nr 2 – k. 13) Informacja została umieszczona na portalu społecznościowym (…)., (…)., na stronie internetowej gazet (...).pl., (…) (...). (dowód: zeznania świadka T. A. – k. 76 v., zeznania świadka J. K. – k. 79, zeznania świadka M. Ł. – k. 79, zeznania świadka A. M. – k. 80, przesłuchanie stron – k. 80-81, informacje znajdujące się na płycie CD – k. 13) Sąd Okręgowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 22 października 2015 r. nakazał pozwanemu zaprzestania rozpowszechniania nieprawdziwej informacji, usunięcie ze wszystkich portali na których zamieścił swój tekst, zobowiązał pozwanego do przeproszenia powoda poprzez zamieszczenie na stronach (…) (...).pl, (…).pl oraz na swojej stronie (…) informacji o następującej treści: Ja J. Ż. oświadczam, że rozpowszechniałem nieprawdziwą informację we wpisach na (…) oraz na różnych stronach internetowych i w informacjach przesłanych do mediów w okresie od 14 października jakoby T. D., kandydat do sejmu z komitetu wyborczego wyborców (…) miał mnie oszukać i że posiadam wyrok oraz nakaz zapłaty przeciwko Panu T. D.. Jest to oczywista nieprawda i za to wszystko przepraszam. J. Ż.”. Ponadto Sąd nakazał pozwanemu, aby zapłacił kwotę 2.000 zł na rzec Towarzystwa (...). --- STRONA 4 --- (dowód: postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie o sygn. akt I Ns 284/15) Pozwany wykonał powyższe obowiązki (bezsporne) Posłem do Sejmu RP został A. M., kandydat nr (…) z listy (...), otrzymując 7.899 głosów. Powód otrzymał 1.856 głosów. (dowód: wydruk – k. 77, zeznania świadka A. M. – k. 80) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach, których wiarygodność nie została podważona przez żadną ze stron. Ponadto uwzględniono zeznania świadków T. A., J. K., M. Ł., A. M., z których wynika, że informacja pozwanego została zamieszczona w internecie na stronach portali społecznościowych oraz stronach internetowych gazet. Uwzględniono również dowód z przesłuchania stron w takim zakresie w jakim znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Analizując zasadność żądania powoda wskazać należy, że w świetle art. 24 § 1 k.c. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 24 § 2 k.c. jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Dobra osobiste, ujmowane są w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej i psychicznej oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Niewątpliwie cześć człowieka jest dobrem osobistym, które podlega ochronie. Na cześć człowieka składa się dobre imię jak i godność. Naruszenie dobrego imienia polega na pomówieniu o takie postępowanie, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Niewątpliwie powód nie spłacił zobowiązania wobec ojca pozwanego, wynikającego z prawomocnego nakazu zapłaty. Jednakże powyższa okoliczność nie upoważniała pozwanego do zamieszczenia w internecie określeń, że pozwany został „oszukany ” przez powoda oraz „Jak taki człowiek może decydować o stanowieniu prawa, jak sam … oszukuje”. Użycie słowa „oszukuje” niewątpliwie spowodowało negatywny odbiór powoda przez otoczenie. Podkreślić należy, że powód kandydował wówczas na posła, więc był osobą rozpoznawalną. Powyższe wynika z zeznań świadka M. Ł.. Świadek potwierdził, że po ukazaniu się --- STRONA 5 --- informacji w internecie, dotarły do niego negatywne opinie o powodzie („że D. to musi być przekręt, bo nie płaci tego co bierze” – k. 79 v.). Informacja umieszczona przez pozwanego dotarła również do szkoły, w której uczęszcza córka powoda. Wymieniona była wyśmiewana przez rówieśników z uwagi na powyższy wpis. Ponadto z zeznań powoda wynika, że na portalu (…). ukazały się opinie osób, że powód jest oszustem. W ocenie Sądu zachowanie pozwanego było bezprawne i naruszało dobro osobiste powoda, jego dobre imię. Pozwany zaś nie obalił domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego powoda (art. 24 § 1 k.c.). Nie wykazał okoliczności, które pozwalałyby uznać jego zachowanie za mieszczące się w ramach porządku prawnego, czy też podyktowane obroną uzasadnionego interesu, bądź będące wyrazem wykonywania prawa podmiotowego. Zachowania pozwanego nie sposób również pogodzić z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu nie może wyłączyć bezprawności działania pozwanego to, że podejmowane prawne działania wobec powoda w celu wyegzekwowania wierzytelności przysługującej ojcu, nie dały żadnego rezultatu a egzekucje były bezskuteczne. Pozwany nie wykazał w niniejszym procesie, aby powód działał z zamiarem oszustwa, zaciągając zobowiązanie, a następnie nie spłacając tego zobowiązania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie powołanych przepisów przyznał powodowi zadośćuczynienie w kwocie 2.000 zł. Odpowiednia suma pieniężna w rozumieniu art. 448 k.c. powinna być adekwatna do okoliczności naruszenia dóbr osobistych, rodzaju krzywdy powoda. W ocenie Sądu przyznana kwota spełnia funkcję kompensacyjną wobec powoda oraz represyjną wobec pozwanego, który publicznie sformułował uwagę o powodzie. W przedmiotowej sprawie powód domagał się naprawienia szkody majątkowej z tytułu utraconego zarobku w kwocie 480.000 zł. Podstawę żądania stanowi przepis art. 415 k.c. Dla przyjęcia odpowiedzialności opartej na przepisie art. 415 k.c. wymagane jest, zgodnie z zasadami ogólnymi odpowiedzialności odszkodowawczej, oprócz zaistnienia zawinionego zachowania sprawcy, wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zachowaniem się sprawcy. Istnienie związku przyczynowego pomiędzy szkodą a zachowaniem sprawcy musi być przez powoda udowodnione (art.6 k.c.). Przy ustalaniu odpowiedzialności z tytułu czynu niedozwolonego znajdują zastosowanie przepisy ogólne dotyczące związku przyczynowego, szkody i sposobów jej naprawienia (art. 361-363 k.c.). W myśl art. 361 § 1 i 2 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, a naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przypadku wystąpienia wymienionych wyżej przesłanek naprawienie szkody przez podmiot do tego zobowiązany powinno polegać na przywróceniu w majątku poszkodowanego stanu rzeczy naruszonego zdarzeniem wyrządzającym szkodę (art. 363 k.c.), nie może przewyższać jednak wysokości faktycznie poniesionej szkody. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, aby zachowanie pozwanego spowodowało, że powód nie otrzymał mandatu poselskiego. Zawnioskowany przez niego świadek M. Ł. nie potrafił ocenić w jakim stopniu działania --- STRONA 6 --- pozwanemu wpłynęły na wynik wyborczy. Posłem do Sejmu RP został A. M., kandydat nr (…) z listy (...), otrzymując przeważającą liczbę głosów (7.899 głosów). W wyborach do sejmu mandaty rozkładają się względem partii proporcjonalnie do ich poparcia w całym kraju. W okręgach zaś podział mandatów następuje według metody d’H.. Powyższy system faworyzuje pierwsze miejsce na liście, w konsekwencji mandat otrzymuje (…) osoba znajdująca się na liście. Zatem niniejszej sprawie powód nie wykazał, aby wystąpił związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem pozwanego, które upublicznił przedstawioną wyżej informację o powodzie a nieotrzymaniem mandatu posła przez powoda. Z tych przyczyn na podstawie powołanych przepisów należało oddalić powództwo o zapłatę kwoty 480.000 zł. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami procesu. Sąd miał na względzie okoliczności niniejszej sprawy. W pkt V wyroku Sąd nie obciążał stron kosztami sądowymi w oparciu o art. 113 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz U. 2014, poz. 1025) w zw. z art.102 k.p.c. Ponadto Sąd oddalił wniosek powoda o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności, albowiem powód nie wykazał, aby zachodziły przesłanki określone w art. 333§ 3 k.p.c. SSO Ewa Oknińska