Wyrok I C 275/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 275/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Mirosława Polak - Pawlaczek Protokolant: sekr. sądowy Anna Wolter po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. w Legnicy sprawy z powództwa M. M. przeciwko J. M. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie oddala powództwo. Sygn. akt IC 275/12 UZASADNIENIE Powódka M. M. wniosła o nakazanie pozwanej J. M. przeproszenia powódki za naruszenie jej dóbr osobistych, polegające na ujawnieniu jej imienia i nazwiska w artykule prasowym, poprzez zamieszczenie, na koszt pozwanej, na stronie 1 „(...)”, w formacie całej strony, przeprosin o wskazanej treści „ J. M. przeprasza Panią M. M. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez ujawnienie, bez jej zgody, imienia i nazwiska, w artykule znajdującym się w wydaniu z dnia 31 marca 2011 roku.” Równocześnie powódka domagała się zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kwoty 5.000 zł i na rzecz Kiliniki (...) we W. kwoty 3.000 zł, z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz zasądzenia od pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W uzasadnieniu żądania powódka podniosła, że pozwana jest redaktorem naczelnym „(...)”, a także autorką artykułu „(...)” opublikowanego w numerze (...) tygodnika z dnia 31 marca 2011 roku. Artykuł został również opublikowany w wersji internetowej „(...)”. W tym artykule zostały ujawnione przez pozwaną bez zgody powódki jej dane osobowe – imię i nazwisko. Pismem z dnia 27 kwietnia 2011 roku powódka wezwała pozwaną do opublikowania przeprosin za naruszenie jej dóbr osobistych oraz zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. Pozwana J. M. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości z uwagi na jego bezzasadność i domagała się zasądzenia od powódki kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego --- STRONA 2 --- stanowiska pozwana podniosła, że ujawnienie personaliów powódki wiązało się z faktem prowadzenia przez nią działalności gospodarczej o nazwie „(...)”, a zatem dane osobowe powódki będąc cechą nazwy firmy powódki nie podlegają ochronie - zgodnie z zasadą jawności firmy. Personalia te pojawiły się w artykułach prasowym i internetowym właśnie w związku z faktem, że powódka prowadzi firmę. Nadto wymienienie imienia i nazwiska powódki w artykule dotyczącym działalności jej firmy nie naruszało jej dóbr osobistych, lecz realizowało jej prawo do wypowiedzi, i ustosunkowania się do zarzutów zgłaszanych przez klientów firmy. Dane powódki zostały ujawnione jako jedynego możliwego i uprawnionego źródła informacji i opinii w sprawie. Sąd ustalił: Powódka M. M. prowadzi przedsiębiorstwo usług pogrzebowych pod nazwą firmy „(...)”. (dowód: wypis z ewidencji k. 19, specyfikacja k. 20) W wydaniu papierowym i internetowym tygodnika „(...)” z dnia 31 marca 2011 roku opublikowano artykuł „(...)”, którego treścią były zdarzenia dotyczące działalności firmy powódki. Autorem artykułu jest pozwana J. M., będąca równocześnie redaktorem naczelnym tygodnika „(...)”. (dowód: artykuł prasowy i wydruk z internetu k. 7,8) W treści artykułu opisano wydarzenia według relacji rodziny, która korzystała z usług firmy powódki. Przed opublikowaniem artykułu pozwana, jako dziennikarz, zwróciła się o komentarz do powódki, która oświadczyła jej, że zdarzenie wyglądało inaczej niż przedstawiła to rodzina, która korzystała z usług firmy oraz, że skierowała oskarżenie przeciwko tej rodzinie. Pozwana zamieściła komentarz powódki w treści artykułu podając imię i nazwisko powódki. (dowód: zeznania stron, treść artykułu k. 7, 9) Pełnomocnik powódki w dniu 27 kwietnia 2011 roku wezwał pozwaną do przeproszenia powódki wobec naruszenia jej dóbr osobistych poprzez ujawnienie jej danych osobowych i o zapłatę zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. Pozwana nie zareagowała na to wezwanie. (dowód: pismo k. 10, zeznania stron) Około rok czasu po publikacji artykułu rodzina, której pogrzebu dotyczył artykuł pozwanej wystąpiła o zadośćuczynienie przeciwko powódce i sprawę wygrała. (dowód: zeznania powódki) Sąd uznał: Żądanie pozwu nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę żądania stanowiły przepisy art. 23 i 24 k.c. oraz art. 448 k.c. Dobra osobiste człowieka, takie jak nazwisko, wizerunek pozostają pod opieką prawa w rozumieniu art. 23 k.c. Nadto, zgodnie z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje naruszone, czyimś działaniem może żądać usunięcia jego skutków , w szczególności złożenia przez sprawcę naruszenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Ochrona przewidziana w tych przepisach przysługuje wyłącznie przed działaniem bezprawnym. Przyjmuje się --- STRONA 3 --- przy tym, że bezprawność dotyczy każdego działania sprzecznego z normami prawnymi, porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. W razie naruszenia dobra osobistego, zgodnie z art. 448 k.c , sąd może przyznać temu, którego dobro zostało naruszone odpowiednie zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz stosowną kwotę na cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Istota sporu między stronami sprowadza się do ustalenia, czy pozwana naruszyła dobra osobiste powódki oraz czy jej działanie było bezprawne. Pozytywne odpowiedzi na te pytania determinowałyby rozważania na temat sposobu usunięcia skutków naruszenia oraz roszczeń odszkodowawczych powódki. Na powódce spoczywał ciężar udowodnienia, że doszło do naruszenia jej dóbr osobistych, a pozwana winna wykazać, że jej działanie nie było bezprawne. Okoliczności sprawy co do zasady nie budzą wątpliwości. Powódka upatruje naruszenia jej dóbr osobistych w ujawnieniu w artykule prasowym jej imienia i nazwiska twierdząc, że zastrzegła sobie w rozmowie z dziennikarką, że nie życzy sobie ujawnienia tych danych. Pozwana zaprzeczyła, by powódka zastrzegła sobie anonimowość, lecz ta okoliczność nie ma znaczenia dla oceny postępowania pozwanej w kontekście ochrony dóbr osobistych powódki. Stosownie do utrwalonego w orzecznictwie stanowiska nazwisko i imię jest skierowanym na zewnątrz znakiem rozpoznawczym osoby fizycznej i ujawnienie go w celu identyfikacji nie może być zasadniczo uznane za działanie naruszające dobra osobiste i bezprawne, jeżeli nie łączy się z naruszeniem innego dobra osobistego np. dobrego imienia, czci, prywatności itp. (tak w wyroku SN z 19 XI 2003 roku OSNP 2004, nr 20, poz. 351). Jak wynika z ustaleń Sądu imię i nazwisko powódki jest równocześnie składnikiem nazwy jej firmy, z której działalnością wiązała się treść artykułu prasowego autorstwa pozwanej. To oznacza, że pozwana używając swojego nazwiska i imienia w nazwie firmy pośrednio godziła się na ich upublicznienie. W tych okolicznościach brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że pozwana dopuściła się naruszenia dóbr osobistych powódki używając jej imienia i nazwiska w artykule prasowym. Równocześnie należy podkreślić, że powódka nie wskazała innych dóbr osobistych, których naruszenie mogłoby uzasadniać ich ochronę. W ocenie Sądu, artykuł pozwanej stanowił dopuszczalny prawem przejaw krytyki prasowej, skierowanej pod adresem firmy powódki, a nie – krytykę powódki osobiście. Krytyka prasowa, nawet jeżeli towarzyszy jej wymienienie z imienia i nazwiska osób krytykowanych lub nazwy firmy jest – w zasadzie działaniem społecznie pożytecznym i pożądanym, jeżeli została podjęta w interesie społecznym, ma cechy rzetelności i rzeczowości, i nie służy dokuczeniu innej osobie. Podawanie do publicznej wiadomości faktów prawdziwych - z zasady nie może być zakazane. Podmiot prowadzący działalność powinien liczyć się upublicznieniem ewentualnych naruszeń prawa i zasad współżycia społecznego, a także ich negatywną oceną społeczną oraz brać pod uwagę emocjonalną reakcję osób nią dotkniętych. Pozwana J. M., działając jako dziennikarz, była zobowiązana – zgodnie z art. 6 ust. 1 i 12 prawa prasowego – do podania prawdziwych faktów i dołożenia szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu, a także wykorzystaniu materiałów prasowych. Jej obowiązkiem było zwłaszcza sprawdzenie zgodności z prawdą uzyskanych wiadomości i podania ich źródła. W ocenie Sądu pozwana wypełniła swoje dziennikarskie obowiązki w sposób rzetelny i prawidłowy. Przygotowując się do napisania artykułu pasowego nie polegała wyłącznie na opisie zdarzeń sformułowanym przez rodzinę, która korzystała z usług firmy powódki, ale zwróciła się bezpośrednio do powódki, aby poznać stanowisko „drugiej strony”. To stanowisko zostało zresztą rzetelnie w artykule przekazane. Przedstawienie w artykule prasowym źródła informacji było obowiązkiem pozwanej jako dziennikarza. Powódka nie wykazała innego celu pozwanej niż wskazanie źródła --- STRONA 4 --- informacji. Niewątpliwie wskazanie danych osobowych M. M. ułatwiało identyfikację jej firmy jako „bohatera” artykułu, lecz z uwagi na interwencyjny charakter artykułu takie zachowanie było uprawnione. W tych okolicznościach, wobec ustalenia, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki żądanie pozwu nie mogło zostać uwzględnione. Pozwana nie zgłosiła żadnych kosztów procesu, a koszty sądowe opłaciła powódka. Z tych powodów powództwo oddalono.