Teza / krótkie omówienie
zazalenia powodéw na postanowienie" Sadu Okregowego Slupsku W przedmiocie niewlaéciwoéci tego sadu i przekazania sprawy Sadowi Rejonowemu W Slupsku) nie dostrzegli, ii W dacie orzekania w przedrniocie Wlaéciwoéci rzeczo
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. I C 27/ 12 1. ==f '2 V WYROK 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia SO marca 2012 r. Sad Okrcgbwy W Slupsku I Wydzial Cywilny w skiadzie nastepujacymz , Przewodniczacy: SSO Malgorzata Banaé Protokolant: sekr. sadowy Malgorzata Bugiel po rozpoznaniu W dniu 30 marca 2012 r. W Slupsku na rozprawie sprawy z powédztwa ,# 7 I— / przeciwko Skarbowi Pafistwa — Sadowi Rcjonowemu w Slupsku 0 zaplatc 1. oddala lpowédztwo; 2. zasadza od powodéw q I 2 i .2» 3 :2 i 2 gsolidarnie na Yrzecz Skarbu Paflstwa — Sadu Rejonowego W Slupsku kwotc 600 zl (siownie: slzeéésefzlotych) tytulem zwrotu kdsztéw procesu. A ' Na oryginale wlaéciwy podpis
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt IC 27/ 12 UZASADNIENIE Powodowic Q is : 2.} ii 1 2? wnieéli ostatecznie 0 zaplatc’ na ich rzecz solidarnie ocl Skarbu Pafistwa Segciu Rejonowego Slupsku kwoty 2.682 zi, z odsetkami ustawowymi od dnia 16 czerwca 2009 roku do dnia zaplaty i kosztami poswpowania tytulern odszkodowania za Wadliwie dokonane rozliczenie kosztéw postcpowania 0 dzial spadku toczacego si¢ przed Sa,dem Rejonowym W Slupsku pod sygn. akt IX Ns 493/05. Zarzucali, Ze referendarz saglowy nie uwzglednil, przy rozdziale kosztéw, tego, fie wnioskodawczyni teé koszty te powinna. ponieéé, zatem pofivodowie zostali obcia_z'eni wyiszyrni kosztami aniieli naleine. Powodowie przedstawili swoje wyliczenie kosztéw postgpowania, ktére ich zclaniem powinny byé ustalone W oparciu 0 treéé art. 520 § 1 kpc. Pozwany Skarb Pafistwa Sa,d Rejonowy w Slupsku wnoszac 0 oddalenie powédztwa wskazal na brak przeslanek, 0 jakich mowa W art. 4172 § 2 kc. Nadto podniésl, fie brak bylo bczprawnoéci dzialania, bowiem istniala podstawa prawna podjqatych decyzji, tj. art. 108 kpc. Wskazal takéze, 2e referendarz sadowy orzekl jedynie o Wysokoéci poniesionych kosztéw, b0 0 zasadzie ich rozliczenia orzeld Sa,d W postanowicniu 0 dziale spadku. Sad w sprawie dzialowej pozostawil rozliczenie kosztéw referendarzowi sqdowemu, co mial prawo zrObié,v a od tego orzeczenia przyslugiwala stronom apclacja, ktéra nie zostala wniesiona, wobec czego postanowienie uprawomocnflo sic;. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 roku, sygn. akt IX C 180/ 11 Sad Rejonowy w S1up'sku oddalil powédztwo oraz zasa,dzi1 od powodcjwg solidarnic na rzecz Skarbu Pafistwa Sadu Rejonowego w Shlpsku kwote 600 21 tytulem zwrotu kosztéw postcpowania. ' .
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt IC;,__27/ 12;. ¢ ., 1 '3?‘ I _, ">‘ ' P? 4 P“ UZASADNIENIE ' Powodowie Andrzej Jakubowski, Jan Jakubowski, Zdzislaw Jakubowski, Elzbieta Kobuszewska i Stanislaw Malinowski wnieéli ostatecznie 0 zaplate na ich rzecz solidarnie od Skarbu Pafistwa Sadu Rejonowego Slupsku kwoty 2.682 zl, z odsetkarni ustawowymi od clnia 16 czerwca 2009 roku tdo dnia zaplaty i kosztami postcpowania tytlilern odszkodowania za wadliwie dokonane rozliczenie kosztéw postgpowania 0 dziakspadku toczacego sic; przed Sadem Rejonowym W Slupsku pod sygn. akt IX Ns 493 / 05. Zarzucali, 26 referendarz sadowy nie uwzglcdnil, przy rozdziale kosztéw, tego, fie wnioskodawczyni tea koszty te powinna ponieéé, zatem powodowié zbstali obciaéeni Wyészymi k0sztami' aniZe1i naieine. Powodowie przedstawili swoje Wyliczenie kosztéw postcpowania, ktére ich zdaniem powinny byé ustalone w oparciu 0 treéé art. 520 § 1 kpc. ' Pozwany Skarb Pafistwa Sad Rejonowy w Slupsku wnoszac 0 oddalenie powédztwa wskazal na brak przeslanek, 0 jakich mowa w art. 4172 § '2 kc.‘ Nadtci podniési, fie brak bylo bezprawnoéci dzia'1ar1ia',; bowiern istniala podstawa prawna podjetych decyzji, tj. art. 108 kpc. Wskazal takze, Ze referendarz sadowy orzekl jedynie 0 wysokoéci poniesionych kosztéw, bo 0 zasadzie ich rozliczenia orzekl Sad W postanowieniu 0 dziale spadku. Sad W sprawie dzialowej pozostawil rozliczenie kosztéw _referendarz0wi sadowcmu, cb rniz11 prawo zrbbié, a od tego orzeczenia przyslugiwala stronom apelacja, ktéra nie zostala wniesiona, wobec czego postanowienie uprawomocnilo sic. Wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2011 roku, sygn. akt IX C 180/ 11 Sad Rejonowy W Slupsku oddalil powédztwo oraz zasadzil od powodéw Andrzeja J'akub0ws1~:i'eg0, Jana Jakubowskiego, Zdzislawa Jakubowskiego, Elibiety Kobuszewskiej, Stanisiawa Malinowskicgo solidarnie na rzecz Skarbu Pafistwa — Sadu Rejonowego W Slupsku kwotc 600 zl tytuiem zwrotu kosztéw p0 stepowania. " A _ _'
--- STRONA 4 ---
Pvwodowie Z2, in ' zaskaréyli powyiszy wyrok apelacja wnoszae 0 jego zmiane poprzez uwzglednienie p0Wc'>d2tWa' W ca10éci' 0ra'z"Ci zasadzenie od pozwanego na rzecz powodéw kosztéw ‘procesu Wedlug norm przepisanych oraz ,,uzna.nie postanowienia Sadu i Referendarza za razaco niezgodne zvprawem”. t I ’ Rozpoznajacy. apelacje Sa,dOkr¢gowy w Slupsku uchylii zaskariony Wyrok i przekazal sprawe Sadowi Okregowemu w Slupsku do ponownego rozpoznania z uwagi na dostrzeézona z urzedu niewainoéé postepowania polegajaca na orzekaniu przez sad rejonowy vv sprawie, W. ktérej sad okregowy jest Wlaéciwy bez Wzgledu na wartoéé przedmiotu sporu (art. 379 pkt 6 kpc). Sad iten zwaétyl, fie zaréwno Sad Okregowy ‘(do ktérego pierW0tn_ie_ Wplynalpozew 21 grudnia 2010 roku), jak i Sad Apelacyjny [rozstrzygajacy W przedmiocie zazalenia powodéw na postanowienie" Sadu Okregowego Slupsku W przedmiocie niewlaéciwoéci tego sadu i przekazania sprawy Sadowi Rejonowemu W Slupsku) nie dostrzegli, ii W dacie orzekania w przedrniocie Wlaéciwoéci rzeczowej sadu W niniejszej sprawie obowiazywal jui przepis art. 17 pkt 44 kpc, zgodnie z ktérym db wlaéciwoéci sadéw okregowych naleia min. sprawy 0 odszkodowanie z tytuiu szkedy Wyrzaclzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. Dodatkowo wskazujac na przepis art. 4241“ kpc, Sad stwierdzil, Ze dopuszczalna jest mozliwoééjdemagania sie bezp_0\éred_ni0 odszkodowania od orzeczefi prawomocnych, od ktérych nie przysluguje skarga o_ stwierdzenie niezgodnoéci z prawem prawomocnego orzeczenia, bez koniecznoéci uzyskania prejudykatu, co oznacza, i2 strona bez uprzedniego stwierdzenia niezgodnoéci z prawemprawomocnego orzeczenia sadu drugiej instancji moie dochodzié edszkodowania przed sadami powszechnymir Przepis art. 42411’ kpc stanowi zarazem ,,przepis odrebny”, 0 ktérym mowa W art. 4171 § 2 zdanie 1 kc. 1 Sad ustalil co_ nastepujez” ‘
--- STRONA 5 ---
W dniu 05 grudnia 2005 roku —_z1oZy1a do Sadu Rejonowego W Slupsku Wniosek 0 dzial spadku po zmarlym L. S Uczestnikami toczacego sie na skutek powyiszego Wniosku postepowania byli , Gm _ 3 gs powodowie W niniejszej sprawie. Sprawa toczyia sie pod sygn. akt IX Ns 493/ 05; Postanowieniem 2 dnia 09 listopada 2007 roku Sad Rejonowy W Siupsku ustalil sklad spadku i dokonal dzia1uAspadku po zm. i j W punkcie 3 postanowienia Sad orzekl 0 kosztach postepowania zasadzajac od uczestnikéw postepowania <_ lug, iii Sina rzecz wnioskodawczyni g koszty postepowania W sprawie, z zastosowaniem zasady stosunkoWeg0 rozdziaiu kosztow, pozostawiajac referendarzowi sadowemu szczegélowe ich Wyliczenie. Postanowienie to uprawomocnilo sie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 roku referendarz sadowy Sadu Rejonowego W Slupsku zasadzii na rzeez wnioskodawczyni od kwote 1.131,l9 zk, od i 1508,30 Z1, od 1.1s1,19 Z1, od " "" 377,06 Z1‘ i ¢ 377,06 Z1. Skarge na powyisze orzeczenie Wywiédlé, zarzucajac 2e spor zostal zakoficzony na/§kutek jego stanowiska procesowego, a tym samym 2 é nie Wygrala przedmiotowego sporu. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 roku Sad Rejonowy W Slupsku oddalit przedmiotoway skarge (utrzymal W mocy zaskarione postanowienie]. Uzasadrfiajac powyisze Sad Rejonowy zwaiyl, Ze bezsporny jest fakt sprzecznych stanowisk prezentowanych W toku postepowania przez Wnioskoclawczynie i uczestnikow postepowania. Sporny charakter tego postepowania wygenerowai znaczne koszty p'0step'oWan‘ia‘,""'kt6ry "hie byt skutkiem stanowiska. Wnioskodawczyni. Jednoczeénie Sad. Wyjaénil, 2e to Sad W prawomocnym jut orzeczeniu z 09 listopada 2007 roku oceniajac stopiefi zainteresowania stron i sprzeczny interes' W wyniku postepowania postanowil o obowiazku zwrotu co do zasady kosztow postepowania od
--- STRONA 6 ---
uczestnikow postepowania na rzecz wnioskodawczyni. W tym zakresie referendarz sadowy 'zwia,zany by} ‘senteneja orzeczenia W ifiunkcie '3'i przedmiotowa dyspozycje Wykonal prawidiowo. . ' ‘ Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 roku Sad Rejonowy W Slupsku uzupelnil postanowienie ~z dnia 09“1istopada 2007 roku W przedmiocie kosztow postepowania nakazujac éciagnaé od uezestnikow poszczegélne koszty na rzecz’Skarbu Pafistwa Sadu Rejonowego W‘S1‘llpSk1.1;. Postanowienie to uprawomocnilo sie. Bezspome Sad zwaéyl, co nastepuje: Powodztwo nie zaslugiwalo na uwzglednienie z powodu jego bezzasadnoéci. W obecnym stanie prawnym tj. po nowelizacji kodeksu cywilnego i kodeksu postepowania cywilnego dokonanej ustawa z. dnia 22 lipca 2010 roku 0 zmianie ustawyKodeks cywilny, Kodeks postepowania eywilnego oraz ustawy — Prawo upadloéciowe i naprawcze — Dz.U.' Nr 155," poz. 1037] dochodzenie odszkodowania za szkode Wyrzadzona prawomocnym orzeczeniem odbywa sie W dwoch trybach W zaleriznoéci, czy chodzi o szkode Wyrzadzona, prawomocnym orzeczeniem, W stosunku do ktorego przysluguje skarga 0 stwierdzenie "niezgodnoéci orzeczenia z praWem,_ czy _ tak jak to ma 1». miejsce W niniejszej sprawie 0 szkode Wyrzadzona prawomoenym orzeczeniem, od ktorego skarga nie przysiuguje. W tym pierwszyrn przypadku dochodzenie odszkodowania Wymaga uprzedniego uzyskania orzeczenia stwierdzajacego niezgodnoéé orzeczenia z ‘Z‘praWerr1_[prejudykatu), natomiast W drugiej sytuacji dochodzenie odsz1<:odoWania;‘moZ1iWe jest bez uprzedniego stwierdzenia niezgodnoéci orzeczenia z pravvem W postepowaniu ze skargi. Oznacza 1:0, Ze W przypadku dochodzenia oclszkodowania za szkode Wyrzaclzona prawornocnym orzeczeniem od, ktorego skarga nie iarzysluguje, niezgodnoéé orzeczenia z prawem moie bye stwierdzona W ramach postepowania toczacego sie W sprawie 0 odszkodowanie. ZauWaZyé jedoak nalezy, Ze mozliwoéé dochodzenia Aodszkodowania z" tytulu' szkody
--- STRONA 7 ---
W dniu 05 grudnia 2005 roku Hanna Brodowicz ziozyla do Sadu Rejonowego W Slupsku Wniosek 0 dzial spadku po zmarlym Janie Jakubowskim. Uczestnikami toczacego sie na skutek powyiszego Wniosku postepowania byli Andrzej Jakubowski, Jan Jakubowski, Zdzislaw Jakubowski, Elibieta Kobuszewska i Stanislaw Malinowski powodowie W niniejszej sprawie. Sprawa toczyla sie pod sygn. akt IX Ns 493/ 05. Postanowieniem z dnia 09 listopada 2007 roku Sad Rejonowy W Slupsku ustalil sklad spadku i d0k0na1 dziaiu spadku po zm. Janie Jakubowskim. W punkcie 3 postanowienia Sad orzekl 0 kosztach postepowallia zasadzajac od uczestnikow‘ postepowania Andrzeja Jakubowskiego, Jana Jakubowskiego, Zdzislawa Jakubowskiego, Elzbiety Kobuszewskiej i Stanis1aWa Malinowskiego na rzecz Wnioskodawczyni Hanny Brodowicz koszty postepowania W sprawie, z zastosowaniem zasady stosunkowego rozdzialu kosztow, pozostawiajac referendarzowi sadowemu szczegolowe 'i'ch Wyliczenie. Postanowienie to uprawomocnilo sie. ' Pérstanowieniem z dnia 18 stycznia 2008 roku referendarz sadowy Sadu Rejonowego W Slupsku zasadzil na rzecz Wnioskodawczyni Hanny Brodowicz od Andrzeja Jakubowskiego kwote 1.131,19 21, od Jana Jakubowskiego 1.508,30 21, od Zdzislawa Jakubowskiego1.131,19 z1, od Elzbiety 'KOb='l;1SZ€WSk1¢j;377,06 zk i od Stanislawa Malinowskiego 1377,0621. Skarge na powyisze orzeczenie Wywiédl Jan Jakubowski, zarzucajac fie spor zostal zakoficzony na skutek jego stanowiska procesowego, a tym samym Hanna Brodowfcz nie wygrala j przedmiotowego sporu. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 roku Sad Rejonowy W Slupsku odda1i1 przedmiotowa; skarge (utrzymal W mocy zaskarione postanowienie). Uzasadniajac powyisze Sad Rejonowy zWaz'y1, Ze bezsporny jest. fakt sprzecznych stanowisk prezentowanych W toku postepowania przez Wnioskodawczynie i uczestnikéw postepowania. Sporny charakter tego postepowania wygenerowal znaczne koszty postepowania, ktory nie byl skutkiem stanowiskag Wnioskodawczyni. Jednoczesnie _ Sad; Wyjaéni1,_ 2e to Sad W prawomocnym jui orzeczeniu Z O9 listopada 2007. roku oceniajac stopien zainteresowania stron ijsprzeczny interesw Wyniku. postepowania postanowil o obowiazku zwrotu co do zasady kosztow postepowania od A |
--- STRONA 8 ---
Wyrzadzonej prawomocnyrn orzeczeniem jest niedopuszczalna, gdy strona nie skorzystala z przyslugujacych jej srodkow prawnych (art. 42411’ kpc). Przez srodki prawne rozumie sie zwyczajne érodki odwolawcze, inne srodki zaskarienia [W rozurnieniu art. 363 § 1), nadzwyczajne srodki zaskarienia, ale takie instytucje niebedace srodkarni zaskarienia, umoiliwiajace ponowne orzekanie W sprawie prawomocnie osadzonej [vide Mariusz P. Wojcik Kornentarz aktualizowany do art. 424111 kpc, Lex). Problemem najbardziej istotnym przy rozwaz'a.niu o odpowiedzialnosci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa W kontekécie tresci Zadania strony powodowej, a Wynikajacej z art. 4171§2 kc W zw. z art. 77 Konstytueji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 4241*; kpc, jest przypisanie bezprawnosci orzeczeniu sadu, tj. okreéflenie na czym ta niezgodnoéé z prawem musi polegaé. W tym zakresie uksztaltowal sie W literaturze i orzecznictwie jednolity poglad, Ze definicja tego pojecia musi uwzgledniaé charakter i istote wladzy sadowniczej, Wyrazajaca sie W orzekaniu W Warunkach niezawislosci, W sposéb‘:'bezstr_onny,_ zaleiny nie tylko od obowiazujacych ustaw, ale tak2':e od ,,g1osu sumienia” oraz zakladajaca swobode sedziego W oeenie faktow i prawa stanowiacych podloze sporu. Nie moina przy tym pomijaé, Ze istotna role W procesie prawa pelni Wykladnia, ktorej rezultaty moga roénié sie W zaleznosci od jej przedmiotu, metod oraz podmiotu jej dokonujacego. W konsekwencji, za orzeczenie niezgodne z prawem W rozumieniu powolanych Wyéej przepiséw uznaé moinajedynie takie orzeczenie, ktore jest sprzeczne z zasadniczyrni i niepodlegajacymi roinej wykladni przepisami, z ogolnie przyjetymi standardami rozstrzygnieé albo ktore zostalo Wydane W wyniku razaco b1edlnej Wykiadni lub niewlasciwego zastosowania prawa, a naruszenie to jest oczywiste i nie wymaga glebszej analizy prawniczej ( tak Sad Najwyiszy W Wyrokach: z dnia 21 Iutego 2007.r01<u, I CNP 71/06, Lex nr 282070; z dnia 4 grudnia 2008 roku, I CNP 72/08, Lex nr 484692, z dnia 24 czerwca 2010 roku, IV CNP 114/09, Lex nr 603894). _ Godzi sie rowniei przywolaé orzeezenie Europej skiego Trybunalu Sprawiedliwosci z dnia 30 Wrzeénja 2003 roku W sprawie Gerhard Kobler v. Republik C')sterreich_ (C224/01, ECR 2003/8—9C/I—10289), W ktorym Trybunal Wyrazfi poglad, ie pafistwo moie poniesé odpowiedzialnosé za
--- STRONA 9 ---
szkode Wyrfiadzona, orzeczeniem sadowym tylko Wtedy, gdy sad naruszyl prawo W sposob. oczywisty, a zatem gdy naruszenie jest Widoozne bez potrzeby glebszej analizy prawniczej, a naruszony przepis 'by1 jasny i precyzyjny W swej treéci. W vprzypadku Wykonywania Wladzy dyskrecjonalnej niezbedny jest bowiem pewien rnargines bledu, ktorego popelnienie nie mofie rodzié odpowiedzialniosci odszkodowawczej panstwa. 1 1“ “ ' H Przenoszac powyfisze przesianki odpowiedzialnoscr na grunt rozpatrywanej sprawyr zwafiyé nalefiy, fie tak rozumiana bezprawnosé W dzialaniu strony pozwanej nie nastapila. Strona powodowa niezgodnosci z prawem orzeczenia referendarza sadowego upatrywala TW niezastosowaniu sie refere'ndarfia' do zasady rozstrzygania 0 kosztach procesu, 'Wynikajace'j""z punktu 3 orzecfienia Sadu Rejonowego W Siupsku z dnia 9 listopada 2007 roku, sygn. akt IX Ns 493/ 05, a W szczegolnosci na nierozlofieniu kosztow na Wnioskodawczynie i uczestnikow proporcjonalnie do ich udziaiu W sprawie, Iecz rozlofieniu ich jedynie na uczestnikow postepowania. W: ten sposob Wnioskodawczyrii uzyskaia calkowity zwrot kosz'téW* 'Wbre'W pkt "3 postanowienia Sadu Rejonowego W Slupsku. W tym. miejscuvprzypomniec’: nalefiy, fie postanowieniem tyrn Sad orzekl o obowiazku zwrotu kosztow postepowania W sprawie od uczestnikow postepowania na rzecz Wnioskodawczyni, z zastosowaniem zasady stosunkowego rozdzialu kosztow i pozostawiajac észczegolowe ich wyliczenie referendarzowi'1 sadowernu.. Rozumowanie strony powodowej opiera sie zatem na blednym zrozumieniu »_ treéci pkt 3. przedmiotowjjego postanowienia. Ilstalona W nim zasade rozliczenia kosztow postepowania powodowie [co zostalo przyznane k. 215) odczytali W ten sposob, fie rozliczenie kosztow nastapi z uwzglednieniem udzialu W» nich. Wnioskodawczyni. W istociewiec. strona powodowa r1ie,ty1e kwestionuje orzeczenie referendarza sadowego lecz pkt 3 postanowienia Sadu Rejonowego W Slupsku z dnia 09 listopada 2007 roku. To Sad bowiem, a nie referendarz postanowil 0 obowiazku zwrotu co do zasady kosztow postepowania od uczestnikowpostepowania na rzecz WnioskodaWczy11i. Sad jednoznaeznie Wskazal, kto i Wzgledem kogo zostaje obciafiony oboWia_zk_ien'_1 zaplaty kosztow procesu oraz jakjej czeéci ten obowiazek dotyczy. Jeszcze raz podkreslié nalefiy, fie koszty te zasadzone zostaly od uczestnikow na rzecz
--- STRONA 10 ---
Wyrfiadzonej'praWorno_cny'm orzeezeniem jest niedoptiszczalna, gdy strona nie skorzystala z przyslugujacych jej érodkéw prawnych (art. 42411’ kpc). Przez érodki prawne rozumie sie zwyczajne srodki odwolawcze, inne srodki zaskarfienia (W rozumieniu art. 363 § 1), nadzwyczajne érodki zaskarfienia, ale takfie instytucje niebedace srodkami zaskarfienia, umofiliwiajace ponowne orzekanie W sprawie prawomocnie osadzonej (vide Mariusz P. Wojcik Komentarz aktualizowany do art. 4241b kpc, Lex). Problemem najbardziej istotnym przy rozwafianiu o odpowiedzialnosci odszkodowawczej Skarbu Panstwa W kontekscie tresci fiadania strony powodowej, a Wynikajacej z art. 4171§2 kc W zw. z art. 77 Konstytucji "Rzeczy"pospo1itej Polskiej i art. 42411’ kpc, jest przypisanie bezprawnosci orzeczeniu sadu, tj. ;okres1enie na czym ta niezgodnosé z prawem rnusi polegaé. W tym zakresie uksztaitowal sie W Iiteraturze i orzecznictwie jednolity poglad, fie definicja tego pojecia musi uwzgledniaé charakter i istote Wladzy sadowniczej, Wyrafiajaca sie W orzekaniu W Warunkach niezawisiosci, .W sposobi‘bezstronny,. zalefiny. nie tylko od obowiazujacych ustaw, ale takfie od ,,g1osu sumienia” oraz zakiadajaca swobode sedziego W ocenie faktow i prawa stanowiacych podlofie sporu. Nie mofina przy tym pomijaé, fie istotna role W procesie prawa pelni Wykladnia, ktorej rezultaty moga rofinié sie W zalefinosei od jej przedmiotu, metod oraz podrniotu jej dokonujacego. W konsekwencji, za orzeczenie niezgodne z praWen__1 W rozumie1_1iu_poWo1anych wyfiej przepisow uznaé mofina jedynie takie orzeczenie, ktore jest sprzeczne z >_ zasadniczymi i niepodlegajlatcymi réfinej Wykiadni przepisami, z ogélnie przyjetymi standardami rozstrzygnieé albo ktore zostaio Wydane W Wyniku rafiaco biedvnej Wykladni Iub niewlasciwego zastosowania prawa, a naruszenie to jest oczywiste i nie Wymaga glebszej analizy jprawniczej .(. tak Sad Najwyfiszy W wyrokachzj z dnia 21 Iutego 2007 roku, I CNP 71/06, Lex nr 282070; z dnia 4 grudnia 2008 roku, I CNP 72 / 08, Lex nr 484692, z dnia 24 czerwca 2010 roku, IV CNP 114/09, Lex nr 603894). ' ' Godzi sie rowniefi przywolaé orzeczenie Europejskiego Trybunalu Sprawiedliwoéci _z dnia 30 Wrzesnia 2003 roku W sprawie Gerhard K6b1er_v. Republik 0sterreic1'1_(C224/018.. ‘ECR 2003/89C/I—10239), W ktorym Trybunal Wyrazil poglad, fie pafistwo rnofie poniesé odpowiedzialnosé za
--- STRONA 11 ---
urfiedu jefieli dziaia befi adwokata lub radcy prawnego (art. 109 W zwiazku z art. 13 § 2 kpc) orzec Wediug dyrekiyw okreslonych W art. 520 § 2 lub 3 kpc. Wyszezegolnienie sytuacji, W ktorych interesy uczestnikow postepowania nieprocesowego sa sprzeczne, a Wiec tych sytuacji, 0 ktorych l'I1OW8.'W art. 520 § 3 kpc, nie jest mofiliwe. Art. 520 § 3 kpc dopuszcza rnofiliwosé zasadzenia kosztéw postepowania od uczestnika, ktorego Wnioski zostaiy oddaione lub odrzucone na rzecz uczestnika. ktéry te wnioski negowal albo skiadal Wnioski przeciwne. zgodnie z§ 3 przy sprzecznosci interesow sad mofie nalofiyé na uczestnika, ktorego Wnioski zostaiy oddalone Iub odrzucone, obowiazek zwrotu kosztow postepowania poniesionych przez innego uczestnika (tak: Komentarz do art. 520 kpc Lex Polonica Jacek Gudowski). Powodowie naruszenie przepisu art. 520 kpc upatrywali W pogladzie, fie W spraWach tzw. dziaiowych, do ktorych nalefiy takfie spraWa 0 podziat rnajatku Wspolnego, nie Wstepuje sprzecznosé interesow miedzy tymi uczestnikami (wspolwiascicielami, spadkobiercami), ktorzy domagaja sie podziaiu (zniesienia Wspolwlasnosci, dzialu spadku, podzialu majatku Wspolnego), niezalefinie od tego, jaki sposob dokonania podziaiu proponuja i jakie Wnioski sldadaja W tym wzgledzie i fie niezgoda uczestnikow na okreslony sposob podziaiu majatku Wspélnego nie stwarza sama przez sie sprzecznoéci ich_ interesu z interesem wnioskodawczyni inie uzasadnia obciafienia ich kosztami posfcepowania. Stanowisko takie Wyrafione zostalo przez Sad Najwyfiszyvw postanowieniu z dnia 19 listopada 2010r., III CZ 46/ 10. Zwafiyé jednak nalefiy, fie nie oznacza to, ifi W konkretnej sprawie nie zajda okolicznosci uzasadniajace zastosowanie art. 520 §2 Iub §3. Sad Najwyfiszy W dalszej czesci uzasadnienia stwierdza, fie nie budzi Watpliwosci, fie stan wspolwiasnosci ma charakter tymczasowy, W zwiazku z czym kafidy Wspolwlasciciel ma prawo — jefieli nie zostalo to umownie Wyiaczone fiadania zniesienia tego stanu. Interesy, osob _domagajacych sie uwzglednienia Wniosku W postepowaniu o zniesieniu Wspolwiasnosci (dziat spadku, podziai majatku Wspolnego) sa, zatem Wspolne i niesprzeczne. Refine udzialy W spadku Iub — W sprawach o podzial we Wspolnosci rnoga natomiast
--- STRONA 12 ---
rzutowaé na stopien zainteresowania W Wyniku postepowania, o ktorym mowa W art. 520 § 2 kpc. ' Dodatkowo Wskazaév nalefiy na Wyrafione W doktrynie stanowisko, fie artykui 520 § 2 kpc stanowi Wyjatek od zasady ustanowionej W _§ 1, stanowia W pewnyrn stopniu odpowiednik koncepcji art. 100 kc, z tym fie przesianka jego zastosowania nie jest rozclzielenie kosztow proporcjonalnie do uwzglednienia fiadafi stron, lecz stopiefi zainteresowania uczestnikow 4; Wynikiem jpostepowania Iub sprzecznosc ich interesow. _ _ __ Wobec braku uzasadnienia postanowienia Sadu 2 dnia 09 Iistopada 2007 roku W sprawie IX Ns 493/ 05, nie mofina stuprocentowo ustalié motywow, ktorymi kierowal sie Sad wydajac postanowienie W przedmiocie kosztow postepowania, ale z tresci samego postanowienia Sadu Wywiesé mofina, fie Sad Wydal postanowienie 0 kosztach W opareiu 0 trese art. 520 § 2 1ub33 kpc. Ponadto posrednio Wynika to rowniefi "z uzasadnienia postanowienia Sadu z dnia 26 sierpnia 2008 roku, gdzie Sad Wyrafinie wskazai, fie W toku postepowania strony prezentowaiy sprzeczne stanowiska a sporny charakter postepowania Wygenerowai znaczne koszty, ktore nie byly skutkiem stanowiska Wnioskodawczyni. ' " Powyfisze rozwafiania prowadza do Wniosku, fie rozstrzygnieeia Sadu zawartego Wpunkcie 3 sentencji postanowienia z dnia 09 listopada 2007 roku W sprawie IX Ns 493 / 05 nie mofina ocenie jako niezgodnego z prawem. W doktrynie i orzecznictwie brak jest jednolitego, stanowczego stanowiska, czy W tzw. sprawach dziaiowfoh uzasadnione jest odstepstwo od Wyrafionej W art. 520 §'1"'kpC zasady,"fie kosvziyjponiesioneuprzez uezestnikoW'zWi'afiar‘1'e2 ich udzialem W sprawie nie podlegaja wzajemnemu zwrotowi. Nie W kafidym bowiem przypadku prawa Iub interesy uczestnikow Wzgledem przedrniotu sprawy nie sa nawzajem przeciwstawne. Przeciwstawnosé taka przedstawia sie rofinie, a W niektorych sprawach W ogole nie istnieje. Podkreslié nalefiy, fie niezgodnosé orzeczenia z fiprawem, rodzaca jodpowiedziainosé odszkodowawcza Skarbu Panstwa, musi ‘mice charakter kvvialifikowany, elementarny i oczywisty. Nie kafida Wadliwosé Wyroku uzasadnia przypisanie orzeczeniu cech bezprawnoécis "Nie rnofina uznaé, by orzeczenie Sadu Rejonowego W Slupsku 'by1o niewatpliwie sprzeczne z ogolnie przyjetymi
--- STRONA 13 ---
urzedu jefieli dziala bez adwokata Iub radcy prawnego (art. 109 W zwiazku z art. 13 § 2 kpc) orzec Wediug dyrektyw okreslonych W art. 520 § 2 lub 3 kpc. _ Wyszczegolnienie sytuacji, W ktorych interesy uczestnikow postepowania nieprocesowego sa sprzeczne, a Wiec tych sytuacji, o ktorych mowa W art. 520 § 3 kpc, nie jest mofiliwe. Art. 520 § 3 kpc dopuszcza mofiliwoéé zasadzenia kosztéw postepowania od uczestnika, ktorego Wnioski zostaly oddalone Iub odrzucone na rzecz uczestnika, ktory te wnioski negowal, albo skiadal Wnioski przeciwne. zgodnie z § 3 przy sprzecznosci interesow sad mofie naiofiyé na uczestnika, ktorego wnioski zostaiy oddalone Iub odrzucone, obowiazek zwrotu kosztow postepowania poniesionych przez innego uczestnika (tak: Komentarz do art. 520 kpc Lex Polonica Jacek Gudowski). PoWodoWie naruszenie przepisu art. 520 kpc upatrywali W pogladzie, fie W spraWalch tzw. dziaiowych, do ktorych nalefiy takfie sprawa o podzial rnajatku wspolnego, nie Wystepuje sprzecznosé interesow miedzy tymi uczestnikainii (wspoiwlaseicielami, spadkobiercami), ktorzy domagaja sie podziaiu (zniesienia Wspoiwiasnosci, dzialu spadku, podziaiu rnajatku Wsp61nego),.nieza1efinie od tego, jaki sposéb dokonania podzialu proponuja i jakie Wiiioslki sakladaja, W tym Wzgledzie i fie niezgoda uczestnikow lna okreslony sposob podziaiu majatku Wspélnego nie stwarza sama przez sie sprzecznosci ich interesu z interesem Wnioskodawczyni i nie uzasadnia obciafienia ich kosztami postepowania. Stanowisko takie Wyrafione zostaio przez Sad Najwyfiszyvw postanowieniu z dnia 19 listopada 2010r., III CZ 46/ 10. Zwafiyé jednak nalefiy, fie nie oznacza to, ifi W‘ konkretnej sprawie nie zajda okolicznosci uzasadniajace zastosowanie art. 520 §2 lub §3.. Sad Najwyfiszy W dalszej czesci uzasadnienia stwierdza, fie nie budzi Watpliwosci, fie stan Wspolwiasnosci ma charakter tymczasowy, W zwiazku z czym kafidy Wspolwiasciciel ma prawo — jefielirrnie zostalo to umownie Wyiaczone fiadania finiesienia ' tego stanu. Interesy‘ eosob domagajacych sie uwzglednienia v . Wniosku W postepowaniu o zniesieniu Wspoiwiasnosci (dziai spadku, podziai majatku Wspélnego) sa zatem Wspolne i niesprzeczne. Rofine udziaiy W spadku Iub W sprawaeh ojiodzial We Wspolnosci mega natomiast
--- STRONA 14 ---
standardami rozstrzygnieé, albo by Wydane zostato W Wyniku szczegolnie rafiaco blednej Wykiadni Iub niewlasciwego zastosowania prawa — oczywistego i nie Wymagajacego giebszej analizy prawniczy. W tyrn stanie rzeczy powodztwo powodow nalefiaio oddalié, 0 czym rozstrzygnieto W punkcie 1 sentencji Wyroku. _ _ _ O kosztach Sad orzekl na podstawie art. 98, 99, 108 § 1 i 105 § 2 kpc, majac na uwadze to, fie powodowie W calosci przegrali sprawe, a pozwany reprezeritowany przez fachowego pelnomocnika Wniosl 0 zasadzenie kosztow postepowania. _/'
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Rejonowy w S1up'sku oddalil powédztwo oraz zasa#I C 27/12 1#art. 520 § 1 kpc.#art. 4172 § 2 kc.#art. 108 kpc.#art. 379 pkt 6 kpc#art. 17 pkt 44 kpc#art. 4171 § 2 zdanie#art. 424111 kpc#art. 4171§2 kc#art. 77 Konstytueji#art. 4241b kpc#art. 77 Konstytucji#art. 13 § 2 kpc#art. 520 § 2 lub#art. 520 § 3 kpc#Art. 520 § 3 kpc#art. 520 kpc#art. 520 §2 Iub#art. 520 § 2 kpc.#art. 100 kc#art. 520 §2 lub