Wyrok I C 261/i

--- STRONA 1 --- ` 4 11 Sygn. akt: I C 261/i'1 .-'*' Ha. “- vågåß WYROK a W IMIENIU RZ ECZYPOSPOLITEJ PoLs1<;1EJ Dnia 17 lutego Ź012 1' Sąd Okręgowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny w składzie następującym: ` I Przewodniczący: SSO Joanna Sauter - Kunach Protokolantz st - _ sekr. sądowy Maria Badowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. w Bydgoszczy sprawy z powództwa _(3-0- przeciwko A- M-Í O- W Ü- o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. oddala powództwo; ` ` ' 2. zasądza od powodki na rzecz pozwanej A-'M-<"wotę 977 zł (dziewięćset Í siedemdziesiąt siedem złotych] tytułeni zwrotu kosztow procesu. Sędzia Joanna Sauter - Kunach --- STRONA 2 --- 1 C 261/l 1 Uzasadnienie Pozwem z dnia 18 kwietnia 2011 r. powód ›- G-OE wniósł o nakazanie pozwanej AĹ Mi oraz pozwanemu K: C,,RĹS-` w Onarzeproszenia powoda poprzez złożenia pisemnych oświadczeń skierowanych do powoda oraz wójta gminy O- o treści wskazanej w pozwie terminie 7 dni od uprawomocnienia się orzeczenia oraz zobowiązanie pozwanej do zapłaty 5.000 zł na wskazany w pozwie cel społeczny. Powód wniósł również o nakazanie pozwanemu S:R_O- w OE przeproszenia powoda poprzez złożenie pisemnego oświadczeń skierowanych do powoda oraz wójta G:Og›raz opublikowania jego treści w głównej zakładce na stronach intemetowych www.rekinteam.hpu.pl w brzmieniu wskazanym w pozwie w terminie 7 dni od uprawornocnienia się orzeczenia, o nakazanie usunięcia ze stron internetowych wpisów wskazanych w pozwie, zaniechania umieszczania na stronach internetowych, na forum, wpisów i postów dotyczących określania powódki rnianern ,,plagiatora”, pomawiania no ,,inwigilację“, ,,wyszukiwanie haków”, niekornpetencje oraz niesprawiedliwe traktowanie pozwanego 'oraz zobowiązanie pozwanego do zapłaty 5.000 zł na wskazany w pozwie cel społeczny. W uzasadnieniu powódka podała, że pozwana A-l\/1:2 w ramach prowadzonej działalności' gospodarczej pod firma P.H.U. R-, świadczyła na rzecz powódki usługi -ratownicze. Gdy umowa uległa rozwiązaniu zaczął narastac konflikt pomiędzy stronami. Pozwana A.l\/lúzaczęła formułować oskarżenia pod adresem powódki w pismach kierowanych do pozwanej. W piśmie z dnia 21.02.2011 r. kierowanym do wójta pozwana oskarżyła dyrektora i pracowników GOSiR o nadużycia i nieuczciwośó przy organizowaniu przetargu, faworyzowanie firm konkurencyjnych. Pozwana skierowała to pismo w imieniu własnym i klubu Ra, gdzie pozwana pełniła funkcje prezesa. Na swoich stronach internetowych klub komentował swoje działania zmierzające do zawarcia umowy z powódka. Oskarżał powódkę, że: inwigiluje klub, utrudnia działanie klubowi, faworyzuje inny klub „D-*O_“, szuka haka na klub i prezesa, stwierdzał, że powódka jest „zielona”, nazywał powódkę i jej pracowników ,,emerytami, którzy nie _wiedza nic poza tym, co napisze Gílł-`”, nazywał powódkę ,,plagi'atorern” oskarzał powódkę _o nadużycie władzy i doprowadzenie do zerwania współpracy. Zdaniem powódki tc działanie naruszyło jej dobra osobiste. . 1 --- STRONA 3 --- W odpowiedzi na pozew pozwana A-Mfiwniosła o oddalenie powództwa i zasadzenie kosztów procesu. Podniosła, że pisma i wpisy internetowe nie naruszają dóbr osobistych powódki. Pozwana Wyrażała niezadowolenie z działań C. do czego miała prawo i forrnułowała to w pismach skierowanych bezpośrednio do .gminy w zakresie dopuszczalnej krytyki działań władz samorządowych. Pisma nie były rozpowszechniane. Wpisy na stronie intemetowej dotyczą jedynie kwestii związanych z organizacją szkółki pływania i zainteresowania społeczeństwa tym faktem. Sformułowanie „plagiator” zostało usunięte ze strony internetowej po wezwaniu powódki. Na rozprawie pozwany klub, reprezentowany przez prezesa zarządu R: wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, co następuje:- Pozwana A-1 w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod firmą P.H.U. R: świadczyła na rzecz powódki usługi ratownicze. Razem z R_ Mbąaracowali jako ratownicy, prowadzili zajęcia sportowe, organizowali zawody dla dzieci, fundowali nagrody. Zorganizowali również obóz sportowy. Dowód' zeznania R (k 98-99), dziennik zapisu pracy ratowników . 1 . (k. 19), pismo do dyrektora Gminnego Ośrodka Sportu i Reheacji z dnia 4.12.2010 r. (k.20), pismo z dnia 13.12.2010 r. (k.21), pismo z dnia 13.12.2010 r., pismo (k.23), faktura VAT (k.24), pismo z 14.12.2010 r. (k. 25) __ ~ Pozwana oraz R.l\/1-popadli w konflikt z pracownikami GOSiR. Gminny Ośrodek Sportu í Rekreacji stanowi jednostkę organizacyjną gminy. Umowa stron o świadczeniu usług ratowniczych Wygasłe a dniem 1.01.2000 r. r. Gmina ogłosiła przetarg na świadczenie usług ratowniczych w 2011 r. Przetarg został unieważniony. Pozwana złożyła protest w związku z unieważnieniem przetargu. Pozwani kwestionowali sposób przeprowadzenia przetargu. Od stycznia 2011 r. GOSiR zatrudnił swoich ratowników. Dowód: zeznania świadka A_›B- (`k.97-98), zeznania (k. 98), protest z dnia 24.12.2010 r. (k.2ó), pismo z dnia 4.01.2011 r.(k.27), pismo z dnia 21.02.2011 ri ~ _20 stycznia 2011 r. został założony klub _sportowy ,,R_ O-"Í . .'. 'ş 2 --- STRONA 4 --- Dowód: decyzja w sprawie zarejestrowania stowarzyszenia z dnia 20 stycznia 201 1' r. (kl3), statut klubu sportowego ,,R_- 0-” (k_ 14-18); Klub zwracał się do dyrektora GOSiR o udostępnienie basenu dla trenowania zorganizowanej grupy dzieci, z którymi pozwana i prezes zarządu klubu współpracowali już' wcześniej. Przez trzy miesiące klub nie mógł wynająć basenu. W tym czasie odbywały się- i spotkania u wójta, pisma, interwencje. O stanie sprawy rodzice dzieci byli informowani na bieżąco na stronach internetowych klubu. 17 marca 2011 r. została podpisana umowa dotycząca korzystania z basenu. Dowody: zeznania świadka A-› B:(k.97-98), zeznania R. (k.98-99), wydruki ze strony intemetowej www._'-hpu.pl (k. 30689). Za wiarygodne źródło ustaleń faktycznych, dotyczących publikowanych w sieci treści, Sąd uznał wydruki stron intemetowych, na których umieszczane były odnośne wpisy. Zgodnie ze stanowiskiem Sadu Najwyższego, wyrażonyrn w wyroku z dnia 5 listopada 2008 roku (sygn. akt I CSK 138/08) w kodeksie postępowania cywilnego nie zawarto zamkniętego _katalogu środków dowodowych i dopuszczalne jest skorzystanie z każdego żródła informacji o faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jeśli tylko nie jest to sprzeczne z-przepisami prawa. Uznać należało, iz powód tylko poprzez przedłożenia stosownych wydruków mógł sprostać ciężarowi dowodzenia, ze określone treści zamieszczone zostały w sieci. Sąd ocenił prawdziwość tych dokumentów w świetle pozostałych dowodów, logiki i doświadczenia życiowego. 'Wpisy znajdujące się na stronach internetowych nie zostały zakwestionowane przez pozwanego, przyznał on , że dokonywał wpisów posługując się nickiem ,,R:`. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka A: Bi oraz zeznania stron. Sąd uznał równiez za wiarygodne dowody z-' dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały. ' _ I Sąd ustalił, co następuje; W rozpoznawanej sprawie sporne było, czy pozwani dopuścili się naruszenia dobrego imienia powoda i czy ich działanie było bezprawne. Należało zbadać, czy zostaly wykazane przesłanki ochrony dóbr osobistych zawarte w art. 24 kc, któryini są istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra, bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Zgodnie art. 43 kc przepisy art. 23 i 24 kc mają odpowiednie'zastosowanie do osób prawnych. Przesłankami ochrony dóbr osobistych muszą zostać spełnione łącznie. F Va _ _ _ 3 --- STRONA 5 --- Kwestia czy doszło do naruszenia dobra osobistego, z uwagi na konieczność obiektywnej oceny, w zasadzie ocenianajest autonomicznie przez sąd. Należy wskazać, że dobre imię przysługuje wszystkim osobom prawnym. Nie ma znaczenia zakres i przedmiot działalności, rozpoznawalność na rynku, długość istnienia itd. Naruszenie dobrego imienia czy renomy firmy może polegać bądź na rozpowszechniania zarzutów określonej treści, bądż na uj emnej ocenie jej działalności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I ACa 204/11). Roszczenia dotyczące ochrony dóbr osobistych mogą więc być skierowane zarówno wobec osób fizycznych, jaki prawnych. Powód wykazał spełnienie przesłanki istnienia dobra osobistego w postaci dobrego imienia C: O- ` ~' _. Oceniaj ąc czy doszło do naruszenia dobrego imienia powoda Sąd kierował się obiektywną oceną, odwołująca się do powszechnej, rozsądnej oceny. Wziął pod uwagę ` przyjęte zwyczaje i język powszechnie stosowany w korespondencji urzędowej oraz na forach internetowych a takze wzajemne powiązania stron, stan faktyczny oraz funkcje w stosunku do społeczeństwa spełnianą przez powoda.. Zdaniem Sądu nie doszło do _naruszenia dobrego imienia powoda poprzez zamieszczenie w pismach kierowanych do powódki zastrzeżeń dotyczących działalności powódki a także we wpisach dokonanych na stronie. internetowej pozwanego klubu. Zakwestionowane wypowiedzi nie naruszyły dobra osobistego powoda. Nie podważyły jego wiarygodności. Nie spowodowały utraty ._ 'zaufania potrzebnego do prawidłowego ftinkcjonowania w zakresie swych zadań (por. wyrok SN z dnia 9 czerwca 2005 r., Ill CK 622/04). Treści zawarte w pismach kierowanych do dyrektora Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji oraz do wójta G- S- nie mogły narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania działalności przez gminę, ponieważ mieszkańcy gminy się z nimi _nie zapoznali. Przy ocenie naruszenia czci należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. Nie każdelpozbawienie uprawnień jest ujmowaniem godności, uzasadniającym zastosowanie cywilnoprawnych środków ochrony dóbr osobistych. Zależy to od tego, czy w powszechnym odczuciu stanowi ono naruszenie godności człowieka, czy też opinia publiczna nie wiąże z nim takich konsekwencji. (orz. SN z dnia 25 kwietnia 1989 r., |- 4 --- STRONA 6 --- I CR l43/89, OSP 1990, z. 9, poz. 330). Ponieważ opinia publiczna nie zapoznała się z wypowiedziami pozwanych zatem dobre imię gminy nie mogło ucierpieó. Niezależnie od tego należało stwierdzić, że w korespondencji pozwani nie naruszyli dobrego imienia powoda. Korespondencja jest rzeczowa, konkretna, zawiera uzasadnione pytania i wątpliwości. Pisma kierowane do jednostki organizacyjnej powoda - GOSiR dotyczą zapytań w kwestii specyfikacji istotnych warunków zamówienia w przetargu na obsługę ratowniczą basenu GOSiR w O-, deklaracji w jakiej formie mają być prowadzone zajęcia z dziecmi, wyrażają wątpliwości w związku z data wystawienia faktury oraz protest związany z przetargiem.. Również w piśmie do wójta (k.28) pozwani kwestionowali sposób przeprowadzenia przetargu. Pismo stanowi próbę wyjaśnienia kwestii ważnych dla powodów oraz dla opinii pub1icznej,'dotyczącą gospodarowania publicznymi pieniędzmi. Pozwani wyrazili również wątpliwości dotyczące kwalifikacji zatrudnionych przez gminę ratowników. Wbrew twierdzeniom pozwu w obiektywnej opinii korespondencja ta w żaden sposób nie narusza dobrego imienia gminy, nie przekracza przyjętych standardów, co do formy pism urzędowych i uzywanych w nich sformułowan. Użyty język jest wyważony, nie zawiera emocjonalnych, obraźliwych wypowiedzi. Zadanie przez mieszkańca gminy uczciwości nr prowadzonych przetargach i konkursach nie może być postrzegane jako ujmowanie godności. Faktem jest, ze ogłoszony przez gminę przetarg został unieważniony a specyfikacja istotnych warunków zamówienia na obsługę ratowniczą basenu GOSiR w O; zawierała budzące wątpliwości braki, o których wyjaśnienie słusznie zwracała się pozwana B-kg jako osoba zainteresowana przetargiem i mieszkaniec G-O- Podstawą roszczeń powoda było twierdzenie, że do naruszenia tych dóbr dos-zło również w internecie, na stronie internetowej pozwanego klubu R- oraz "na forum dyskusyjnym prowadzonym na portalu udostępnionym przez stronę pozwana. Generalnie należy stwierdzic, że forma i treśó wypowiedzi publikowanych na otwartych internetowych portalach dyskusyjnych odbiega od przyjętych w innych środkach publicznego przekazu. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, ze wypowiedzi publikowane w Internecie są z reguły anonimowe i wpisywane na gorąco, w czasie dyskusji na tematy budzące aktualnie zainteresowanie społeczne, co nie sprzyja ich wywazaniu. Charakteryzują się one na ogół ostrzejszym językiem i niejednokrotnie są przejaskrawione. Nie jesttak jednak w niniejszej sprawie. Analizując wypowiedzi zamieszczonych na forum pozwanego klubu stwierdzić nalezy, że nie zawierają one treści umniejszaj ących społeczne uznanie powódki, ośmieszaj ących, obraźliwych czy w wysokim stopniu emocjonalnych 'Dodać 'u 5 --- STRONA 7 --- należy, że forum pozwanego nie jest ogólnodostępne, aby wziąć udział w dyskusji trzeba się zalogować, nie dociera do szerokiego kręgu odbiorców. Powódka nie podnosiła również, aby na skutek publikowanych w Internecie treści ucierpiał jej wizerunek. _ _ W większości publikowane na stronie informacje odnosiły się do faktów. Były to skierowane do rodziców dzieci uczęszczających na zajęcia pływackie informacje, ze klub nie jest wpuszczany na basen, że GOSiR sprawdza referencje pozwanej mimo wcześniejszej współpracy „inwigiluje” ją. Wyraźone jest rozczarowanie, źe klub może korzystać z basenu tylko w ograniczonym czasie, zawiera apel o sprawiedliwe traktowanie klubów na terenie gminy. Zdaniem Sadu również sformułowania ,,emeryci” i „władza jest zielona” nie naruszają dóbr osobistych powódki. „Emeryci” stanowi określenie nawiązujące do dojrzałości, doświadczenia, nie jest to wyraz obraźliwy. Również stwierdzenie, ze pracownicy gminy są czytelnikami G- lokalnej gazety o ' największym nakładzie w kraju i o najszerszym zasięgu oddziaływania w regionie, nie może zostać uznane za naruszające dobra powoda. Z kolei określenie ,,władza jest zielona” .nawiązuje do młodości, braku doświadczenia organów władzy i pracowników ' samorządowych. Jest to niewątpliwie bardzo wyważone określen-ie, nie obraźliwe w języku polskim, nie napastliwe, dopuszczalne w dyskusji publicznej. W ocenie Sądu nawet sformułowanie ”plagiator”, którego nie można odczytywać w oderwaniu od całości wypowiedzi, nie stanowi naruszenia dobrego imienia gminy. Wyjaśnione zostało, że pozwany ma na myśli powielanie innowacyjnych pomysłów klubu sportowego przez jednostkę organizacyjna gminy GOSiR, która nie posiada własnej inwencji twórczej. Podkreślić należy, że działalność gminy nie opiera się na wdrażaniu innowacyjnych pomysłów a na wykonywaniu zadań publicznych na rzecz mieszkańców gminy. Sam fakt wykorzystywania dobrych, innowacyjnych pomysłów przez władze samorządowe dla dobra mieszkańców gminy, dla rozwoju i promocji sportu na terenie gminy stanowi .pozytywne działanie Takie stwierdzenie nie powinno być przez władze i pracowników gminy - traktowane jako coś nagarmego i uwłaczającego W wypowiedziach pozwanych nie ma sformułowań obraźliwych, opinii krytykuj ących działania gminy w taki sposób, aby umniejszały jej społeczne uznanie. Nie były to również informacje ani bezpodstawne ani krzywdzące. Stanowiły osobisty komentarz pozwanych do sposobu działania pracowników jednostki organizacyjnej gminy. ` Pozwany opisywał fakty i miał prawo do użycia wypowiedzi waitościuj ących. Wykorzystał słowa powszechnie używane w języku polskim, nie mające charakteru wulgarnych lub obraźliwych, oddaj ące jego ocenę sytuacji. 'Wpisy nie są obiaźliwe, raczej --- STRONA 8 --- barwne i opisowe, mieszczą się w społecznie akceptowanych granicach. Nie spowodowały spadku zaufania do organów samorządowych. Stanowią dozwoloną krytykę pracowników gminy, dyrektora GOSiR i pracowników basenu. Nawet gdyby przyjąć odmienną ocenę, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki to zdaniem Sądu wyłączona zastała bezprawność działania pozwanych. Działali oni w obronie uzasadnionego interesu społecznego i prywatnego, swojego a także dzieci z terenu gminy, które chciały uczestniczyć w zajęciach sekcji pływackiej klubu i korzystać z gminnego basenu. Ponadto ich wypowiedzi są prawdziwe. Istotnym w sprawie jest fakt, że gmina powinna liczyć się z krytyką opinii publicznej. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym gmina jest jednostką samorządu terytorialnego wykonującą zadania publiczne. W szczególności zadania własne gminy obejmują sprawy m.ir1. kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych. Krytyka pozwanych dotyczyła więc zadań własnych gminy. Należy podkreślić, że granice krytyki osób publicznych są szersze niż osób prywatnych, zwłaszcza gdy jej celem jest interes publiczny W wyroku z 2 lutego 2010 roku, ( r _ sygn. 02/05/2010, skarga nr 571/04) Europe] ski Trybunał Praw Człowieka w Strasbu gu. zakwestionował: orzeczony przez polskie sądy nakaz przeproszenia zarządu gminy przez jednego z radnych, krytykującego wydatki gminy. Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, iż doszło do naruszenia art. 10, czyli prawa do swobody wyrażania wypowiedzi, z uwagi na to, że zarzuty dotyczyły spraw ważnych publicznie, a osoby, które wystąpiły z powództwern z racji pełnionych funkcji powinny wykazywać się większą tolerancją na krytykę. - _ Wypowiedzi pozwanych należy uznać za krytykę podjętą w interesie społecznym, rzeczowa i rzetelna, nie przekraczającą granic potrzebnych do osiągnięcia społecznego celu krytyki. liírytyczne wypowiedzi pozwanych opierały się na prawdzie i zmierzały jedynie do poinformowania o faktach zainteresowanych mieszkańców gminy a także podjęcia konstruktywnej dyskusji na wymienione w wypowiedziach problemy. Pozwani mieli prawo czuć, że odmowa wynajęcia basenu jest spowodowana konfliktem pomiędzy nimi i pracownikami Gminy a w rezultacie szkodę ponoszą dzieci i informować o tym osoby zainteresowane. Zdaniem Sądu pozwani nie przekroczyli granic rzeczowej krytyki. Biorąc pod uwagę poczynione ustalenia Sąd oddalił na podstawie art. 23 i 24 § l kc a contrario. ` ' 7 --- STRONA 9 --- 1.1 Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Pozwana A-M- korzystała z pomocy pełnomocnika, który przygotował odpowiedź na pozew. Zatem na podstawie art. 98 § l kpc w zw. z § 6 pkt 3 oraz § ll pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (DZ.U. 2002", Nr l63, poz. 1348) Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 977 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od udzielonego pełnomocnictwa. Sędzia Joanna Sauter~Kunach 8