Postanowienie I C 2600/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Op

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 2600/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Katarzyna Faff-Walczak Protokolant : sekretarz sądowy Katarzyna Szczepańska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2019 r. w Opolu sprawy z powództwa M.D. przeciwko J.G. o zapłatę zadośćuczynienia I. powództwo oddala, II. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 10.817 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa. Na oryginale właściwy podpis --- STRONA 2 --- Uzasadnienie Powódka M.D. w pozwie przeciwko J.D. wniosła o zasądzenie kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia za to, że pozwany fałszywie oskarżył ją o czyn karalny, tj. o to, że podrobiła jego podpis na dwóch pismach. W ocenie powódki oskarżeniem tym naruszył jej dobra osobiste, zaś fałszywe oskarżenie, jak również oszustwa i kłamstwa były potrzebne dla osiągnięcia korzyści materialnych, czyli pozbawienia powódki domu i uczynienie powódki osobą bezdomną w podeszłym już wieku. Powódka twierdziła, że pozwany naruszył jej dobra osobiste i wyrządził jej krzywdę moralną. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 17zł tytułem wniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, podnosząc że nie oskarżał powódki o to, że podrobiła jego podpis na piśmie z dnia 14.07.2010r. Podał również, że powódka straciła dom w wyniku egzekucji komorniczej prowadzonej z jego wniosku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka M.D. i pozwany J.G. są rodzeństwem, obecnie skonfliktowanym od kilku lat. Strony starały się o rekompensatę pieniężną w zamian za tzw. mienie zabużańskie. Powódka była wówczas pełnomocnikiem pozwanego i zajmowała się załatwianiem wszystkich formalności związanych z przyznaniem teg rekompensaty.. Strony otrzymały rekompensatę w wysokości:  powódka – 199.344,15zł  pozwany – 66.448,05zł, po zwaloryzowaniu, faktycznie przelana kwota przypadająca na rzecz pozwanego wyniosła 67.245,43zł. Przysługująca pozwanemu rekompensata została przekazana na rachunek bankowy, który wskazał w oświadczeniu z dnia 14.07.2010r., a który należał do powódki. Gdy pozwany dowiedziała się , że kwota należnej mu rekompensaty została przelana na konto powódki, zwrócił się do niej by wypłaciła mu tą kwotę. Powódka przekazała na rzecz pozwanego jedynie z tego tytułu ok. 25 000zł i odmówiła zwrócenia pozostałej kwoty, ponieważ wydała je na remont domu. Doprowadziło to do długotrwałego konfliktu między stronami. Pozwany próbował podważyć prawdziwość dokumentu z dnia 14.07.2010r., jak również podejmował kroki celem wyegzekwowania przysługującej mu rekompensaty. W dniu 7.07.2011r. pozwany oskarżył powódkę o to, że sfałszowała jego podpis i że w dniu 27.10.2010r., bez jego zgody i wiedzy, przelała na swoje konto 67.000zł. Pozwany kwestionował, by podpis na oświadczeniu z dnia 14.07.2010r. należał do niego. Sprawa była prowadzona przez policję pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w O. (………). W toku postępowania, biegły sądowy – ekspert badań pisma i dokumentów stwierdził, że to pozwany podpisał się pod oświadczeniem z dnia 14.07.2010r. Postępowanie w sprawie zostało umorzone postanowieniem z dnia 9.12.2011r. wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego. Zażalenie pozwanego nie zostało uwzględnione. Następnie pozwany uzyskał przeciwko powódce tytuł wykonawczy – wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 31.10.2012r., (…..) , z klauzulą wykonalności z dnia 28.12.2012r. na kwotę 45.938,05zł. Na podstawie tego tytułu pozwany prowadził następnie egzekucję przeciwko --- STRONA 3 --- powódce, która okazała się bezskuteczna, ponieważ powódka wyzbyła się głównego składnika swojego majątku – nieruchomości, położonej w O. przy ul. (…) (……..), którą w dniu 29.10.2012r. podarowała swoim dzieciom P.D. i G. D. W wyniku wniesionej przez pozwanego skargi paulińskiej, Sąd Rejonowy w O., wyrokiem z dnia 28.04.2014r. (………) stwierdził bezskuteczność – w stosunku do pozwanego – darowizny pomiędzy powódką, a jej córką, dokonanej w dniu 29.10.2012r. Ostatecznie, nieruchomość powódki została zlicytowana w toku postępowania egzekucyjnego. Własność nieruchomości została przesądzona na rzecz A. i S.G. Dowód: oświadczenie pozwanego z 14.07.2010r. – k. 7 (12) opinia eksperta – k. 8-11 odpis kw (…..) – k. 63-65 wyrok SR w O. z 28.04.2014r., (….) – k. 66 w aktach sprawy (…): zawiadomienie z 7.07.2011r. – k. 1 decyzja wojewody (…) z 19.08.2010r. – k. 2-3 (15-16) pismo banku z 28.10.2010r. – k. 4 oświadczenie pozwanego z 14.07.2010r. – k. 19 opinia eksperta – k. 49-56 postanowienie z 9.12.2011r. – k. 63 postanowienie SR w O. z 5.03.2012r. – k. 77-78 w aktach sprawy (….) , (…): wezwanie do zapłaty z 23.01.2013r. – k. 12 wyrok SR w O. z 28.04.2014r. , (…) z uzasadnieniem – k. 18-22 zeznania powódki – k. 79/2 zeznania pozwanego – k. 80. W dniu 30.03.2016r. powódka złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez pozwanego polegającego na tym, że złożył fałszywe zeznania i oskarżył ją fałszywie. W toku postępowania, ponownie dopuszczono dowód z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów, który ustalił, że podpis pozwanego na oświadczeniu z dnia 14.07.2010r. został złożony po wydrukowaniu treści oświadczenia – fragmentu „z poważaniem J.G.”. Postępowanie zostało zakończone wniesieniem aktu oskarżenia, w którym pozwany został oskarżony o dwa czyny:  fałszywe oskarżenie powódki w zawiadomieniu z dnia 7.07.2011r.  składanie fałszywych zeznań w dniach 31.10.2012r. i 24.04.2014. Sąd Rejonowy w O. dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu badania dokumentów, który potwierdził, że podpis pozwanego na oświadczeniu z dnia 14.07.2010r. został nakreślony przez niego. Wyrokiem z dnia 5.06.2018r. (……..) Sąd Rejonowy w O. warunkowo umorzył postępowanie karne wobec pozwanego odnośnie fałszywego oskarżenia powódki w zawiadomieniu z dnia 707.2011r. oraz uniewinnił pozwanego od popełnienia drugiego z zarzucanych czynów. W wyniku apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy w O., wyrokiem z dnia 6.11.2018r. (…….) utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. --- STRONA 4 --- Dowód: w aktach sprawy (…), (…): zawiadomienie – k. 1 I opinia biegłego – k. 91-95 akt oskarżenia – k. 127-133 II opinia biegłego – k. 277-281 wyrok SR w O. z 5.06.2018r. – k. 305 z uzasadnieniem – k. 309-316 wyrok SO w O. z 6.11.2018r., (…) – k. 363 zeznania powódki – k. 79/2 zeznania pozwanego – k. 80 Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 24 k.c., w rozumieniu którego, za bezprawne działalnie przyjmuje się takie działanie, które jest sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, a więc z normami prawnymi lub regułami postępowania wynikającymi z zasad współżycia społecznego. Naruszenie dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. Obowiązkiem każdego jest zatem powstrzymanie się od działań naruszających dobra osobiste (dobre imię, sławę, reputację itp.), czemu towarzyszy uprawnienie pokrzywdzonego do żądania zaniechania tych naruszeń względnie usunięcie ich skutków. Sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności, powinien udowodnić, iż jego działanie nie miało cech bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego mogłoby być uznane za pozbawione cech bezprawności tylko w okolicznościach wyjątkowych, np. w sytuacji gdyby podjęte w tym kierunku działanie miało usprawiedliwienie przez wzgląd na ochronę określonego interesu, a sprzeciwienie się takiemu działaniu i żądanie ochrony prawnej pozostawałoby w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc). Ogólnie rzecz ujmując, próba uwolnienia się od odpowiedzialności za bezprawność działania nie może się sprowadzać do wskazania na brak subiektywnych elementów winy podejmującego działania. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że działalnie pozwanego było bezprawne w takim zakresie, w jakim w dniu 7.11.2011r. złożył zawiadomienie o rzekomym przestępstwie popełnionym przez powódkę, a które miało polegać m.in. na podrobieniu jego podpisu na oświadczeniu z dnia 14.07.2010r. i użyciu go jako autentyczny. Pozwany nie został wprawdzie skazany za popełnienie tego czynu, jednakże z faktu, że Sąd umorzył warunkowo postepowanie karne w tym zakresie, wynika, że okoliczności popełnienia tego czynu nie budziły wątpliwości Sądu (art. 66 kk). Natomiast na podstawie art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postepowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postepowaniu cywilny. --- STRONA 5 --- Zatem Sąd w niniejszej sprawie był związany ustaleniami sądu karnego w zakresie popełnienia przestępstwa przez pozwanego, tym samym należało działania pozwanego uznać za bezprawne w rozumieniu art. 24 §1 k.c. Jednakże oprócz istniejącego domniemania bezprawności działania pozwanego, którego pozwany nie obalił, na powódce spoczywała ciężar wskazania jakie jej dobra osobiste zostały naruszone przez działanie pozwanego, a przede wszystkim wobec przedmiotu żądania dochodzonego pozwem, powódka winna była wykazać krzywdę jaką poniosła na skutek naruszenia jej dóbr osobistych przez pozwanego. Zauważyć w tym miejscu należy że powódka nie wskazała, które z jej dóbr zostały naruszone przez fakt wystąpienia przez pozwanego z oskarżeniem o sfałszowanie podpisu , co miało miejsce w 2011r., a Sąd nie jest uprawiony do samodzielnego ustalenia tej kwestii. Powódka ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, iż naruszono jej dobra moralne. Jednocześnie powódka nie wskazała by pozwany tą informację tj. zarzut sfałszowania podpisu, miał rozgłaszać wśród sąsiadów czy znajomych, by przez te zarzuty była źle postrzegana czy źle się do niej odnoszono. Wręcz przeciwnie stwierdzała, iż nie słyszała by pozwany rozpowiadał w środowisku lokalnym o sfałszowaniu podpisu przez powódkę, nie wskazała także jaką krzywdę miałaby ponieść w związku ze stawianym jej zarzutem przez pozwanego sfałszowania podpisu. Powódka w niniejszej sprawie domagała się co prawda zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 300.000zł jako naprawienie krzywdy jaką poniosła na skutek naruszenia dóbr osobistych, ale swoją krzywdę upatrywała w tym, iż na skutek działań pozwanego utraciła należąca do niej nieruchomość. Przeprowadzone postępowanie nie pozostawia wątpliwości, że powódka utraciła prawo własności nieruchomości, ale doszło do tego nie w wyniku bezprawnego działania pozwanego a na skutek działań samej powódki, która nie oddała pozwanemu należnej mu w całości kwoty z tytułu rekompensaty. Postępowanie pozwanego zmierzające do odzyskania należnych mu pieniędzy było natomiast usankcjonowane przepisami, gdyż występował jako wierzyciel w stosunku do dłużniczki (powódki), która nie chciała spełnić przydającego na nią świadczenia. Innymi słowy, gdyby powódka przekazała pozwanemu przypadającą na niego część rekompensaty, nie doszłoby do żadnych z wymienionych postępowań sądowych. Pozwany bowiem wystąpił ze sprawą o zapłatę przeciwko powódce , gdy ta odmówiła zwrotu należnej mu kwoty pieniędzy i zapewne nie wszczynałby postępowania egzekucyjnego gdyby powódka już po wydanym wyroku cywilnym dobrowolnie zapłaciła kwotę wynikającą z wyroku, a nie jak to uczyniła przekazała na kilka dni przed rozprawą nieruchomości w drodze darowizny na rzecz swoich dzieci. Konsekwencją takiego postepowania powódki było wszczęcie postępowania ze skargi pauliańskiej przez pozwanego, a następnie wobec dalszego braku spłaty należności wszczęcie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Zdaniem Sądu działania pozwanego w zakresie odzyskania przez niego należnej mu kwoty z tytułu rekompensaty wobec braku dobrowolnej zapłaty przez powódkę, nie można uznać za działania bezprawne i dopatrywać się w nich naruszenia dóbr osobistych powódki. Dlatego też , Sąd uznał, iż te działania pozwanego nie były bezprawne , nie spowodowały także naruszenia dóbr osobistych powódki a tym, samym żądanie naprawienia krzywdy z tego tytułu jest niezasadne . Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. --- STRONA 6 --- Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. , ponieważ powódka przegrała proces w całości.