§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 257/12 x div/L

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 257/12 x div /L ,/1%:".1 *,1=\\;u.I .» §,M¥g;s§\J ‘~%"%%F%>~~%@ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIE] Dnia 26 lutego 2013 roku Szgd Okreggowy w Gliwicach I V\/ydzial Cywilny W skladzie nastcgpujqcymz Przewodniczqcy: SSO Katarzyna Banko Protokolantz Iulia Piqtek p0 rozpoznaniu W dniu 26 Imago 2013 roku W Gliwicach SPWY Z P°\*’<'>¢1ZtWa przeciwk0— 0 ochrone; débr osobistych 1. zobowizgzuje pozwancg0— aby na swéj koszt w ciqgu 30 clni 0d uprawomocnienia si<; wyroku przeprosii powoda Spéflug z ograniczonq odpowiedzialnoéciq w_ poprzez publikacje; wjednym piqtkowym wyclaniu Tygodnika miejskieg0_ na pierwszej stronié tej gazety, W widoczny sposéb oraz drukiem wielkoéci Anie odbiegajzgcej od stosowanego na tej stronie — nastgpujzgcej treéci oéwiadczenia: ,,Przepraszam w_ kt0're dostarcza ciepfo na terenie  za to, z'e W dniu 24]<w1'etn1'a 20121: na 1c0n.férencj1' prasowej W hotelu bezzasadn1'e podajlgc s1'¢ za przedstawflem njepraWdzjwe zhfozzuacje 1' sugestie, 1)0db1'0rcy ciepfa dostarczanego przez p. 2 0. 0. bgdq placid wyisze ce11y.n.iz' odbjorcy ciepla 2 Sp. z 0. 0. nje dostosowuje 51'? do norm un1']'11yc11, zaniedbuje dZ1}91alI10.s‘c' 1'nWestycyj'1:z@, a zwfaszcza Wobszarze ekologii, skutkiem czego zaziieczyszcza érodowislro narazajqc Sygn. akt: I C 257/"12 N _"iš7 _/;_ „4\p¿¿':-' ^„1=¬\;u.--› .› §_j¿^Y¿;ß.Ŝ`J 'a-'“Ša'@Fê>~~ā° WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEI Dnia 26 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy W Gliwicach I Vx/ydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Katarzyna Banko Protokolantz Iulia Piątek po rozpoznaniu W dniu 26 lutego 2013 roku W Gliwicach SPHWY 2 P°\'~f<'>ß12tW=' przeciwko- o ochronę dóbr osobistych 1. zobowiązuje pozWancgo_ aby na swój koszt W ciągu 30 dni od uprawomocnienia się wyroku przeprosił powoda :półkę z ograniczoną odpowiedzialnością W_ poprzez publikację wjednym piątkowym Wydaniu Tygodnika miejskiego- na pierwszej stronie' tej gazety, W Widoczny sposób oraz drukiem Wielkości nie odbiegającej od stosowanego na tej stronie - następującej treści oświadczenia: „Przepraszam W- które dostarcza ciepło na terenie _ za to, że W dniu 24 kwietnia 20121: na ko11.ferencj1' prasowej W hotelu bezzasadnie podając się za przedstawüem nieprawdziwe zhfomracje 1' sugestie, 1) odbiorcy ciepła dostarczanego przez p. z o. o. będa płacić Wyższe ceny .niż odbiorcy ciepła 2 Sp. z o. o. nie dostosowuje się do norm unijhyclr, zaniedbuje działalność J'11Westycy7`1:zę, a zwłaszcza Wobszarze ekologii, skutkiem czego zanieczyszcza środowislfo narażajęc --- STRONA 2 --- nzdeszkazfcdw na utratg zdrowia a siebie na Wysolcie kazy, powodujlgc W efekcie uszczerbek W zakresje dobrego in11'enja, W1'zeru.n]cu 1' izmycb godnych ddbr P' Z 0 @ W rzeczywi.s't0s'c1' Wdwczas nie w1'edz1'az'em 1' nadal nic nie Wiem 0 ;l=1kiJn]ro1w1'e1: fa1rc1'e, ktdzy uzasadnialby takg wj/p0W1'edz‘. ” 2. oddala powédztwo W pozostalyrn zakrcsie; 3. zasqdza od p0zwaneg0—1a rzecz p0w0da _Spé1ki z ograniczonq odpowieclzialnoéciq \§v—kw0t<; 977,00 (dziewie;c'sct siedemdziesigt siedern) zlotych ty“tu%en1 zwrotu kosztéw procesu. SSO Katarzyna Banko mieszkańców na utratę zdrowia a siebie na Wysokie kary, powodujlşc W efekcie uszczerbek W zakresie dobrego imienia, wizerunku i iimycb godnych dóbr P' Z 0' 0- W rzeczywistoścr' Wówczas nie wiedziałern 1' nadal nic nie Wiem o ;akirnkolwiek fakcie, który uzasadniałby taka wypowiedź. ” 2. oddala powództwo W pozostałym zakresie; 3, zasądza od pozwanego_1a rzecz powoda -Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w_kwotę 977,00 (dziewięćset siedemdziesiat siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Katarzyna Banko --- STRONA 3 --- Sygn. akt I C 257/12 UZASADN l EN l E PM 0: ~  z0b0\\'iqza|1ie wa koszt \\ uiqgu 30 dni Od L1pi‘8WOl11OC|1iCl'liEl Sig; wyroku przeprosil powoda LSpé»lkQ z ograniczonq odpowicdzialnoéciq w piqtkQw_ych wydania¢|\ u|<azujz;cycl1 sig na [creme (Tygodnika miejskiego  oraz lokalncgo dodalku do na picrwszej stronie lych gazet, W widoczny sposéb oraz drukicm wielkosici nie 0dbicga_iqccj 0d stosowanego nu tej stronie — nastegpujqcej treéci 0éwiadc7.enia: Prze )!‘fl‘SZ(lHl ' ,, 1 More dostarczu cieplo na terenie za to, fie w dniu 24 kwietnia 20l2r. na korgferencji prasowej w harem bezzasadnie Joda '10 si' za Pre em . I ll Q Z przedsmwilern nieprmwlziwe infarmacje i sugcstie, ii: 1) orlbiorcy ciepla rlo.s‘ta1czanego przez Sp. z 0. 0. b Idq Iacié wyisze ceny nii mlbmrcv uepla w 2) hi nie dostosowuje sig do norm lmijnych, zrmiellbuje (Izia (1 nosc lnwesIyc_)yl1q, (1 zw asz zn w obsznrze ekolngii, skutkienx czego zanieczyszcza s'r0d0wisk0 naruiajrgc mieszkmicriw nu u!rm‘¢ zdrowiu 1: siebie na wvsokie karv, powodujqc w e ekcie uszczerbek w zukresie dobre '0 imieniu, Wizerunku i innych g0lIn_vc'/1 l!(5br ,' , W rzeczj'wisr0s'(?i wriwczns nie wierlziulem i narlal nic nie wiem ojakimkolwiek fakcie, ktrir_1P uzrlsrrdrziulby mkrg wymwiecli. ”;  obciqienic pozwancgo kosztami procesu. W u2.z1sadnicniu powéd wskazal, ii w dniu 24 kwietnia 20I2r. na ko|1ferenc_ii przlsowej w ,|>r7.edstawiI nieprawdziwc informacjc i sugcstic, ii odbiorcy ciepla d0sIa1'c7.ancg0 [)1"zcz p. z 0. 0. bqdq placid \~.'3.‘iszc cen'*ni?. d i 1" I '* ’ ‘ ' " ) 0 b 0 c) cmpla \\ . L 0. 0. me dostosowujc siq do norm unijnycll, zzmiec uje dziz1lal|10éé illwestycyjllq, 21 zwaszcza w obszarze ckologii, skutkiem czcgo zanicczyszczzl Srodowisko naraZajz\c lnieszkaficéw nu utratg zdrowia, a sicbic na wysokie kary. l|1l‘0r|m1cje le w ocenie powoda sq nieprawdziwe, a powéd nie \\="y1'azi% zgody na ich publikacjc. Zacllowzmie pozwanego ucierza w dobre imigg, wizerunek i inne godne ochrony dobra osobisle powocla P0 ich opublikowaniu odbiorcy mogq poczué SiQ zanicpokojcni co do pewnoéci, jakozici i ccn dostaw cicpla co uderzaé bqdzie w wiarygodnoéé powoda. Dzizlkallloéé powoda polega ml éwiadczcniu uslug uzylecznoéci publicznej, wczym \vy|'¢czz1 sz\n10r7.qd w wype||1ianiu jego ;/.z1da1'1 wlasnyclm. Tym samym nicprmvcizixve informacje najej temat rzulujq réxvniei nu wizerunck wladz smllorzqciowycll. Pozwany _ wniésl 0 oddalenie pQwé(lz1wa oraz obciqicnic powoda kosztami proceslu W uza5ad11ieniu swojego stnnowiska przyznal siq do autorslwa \\\"ypowiedzi, 0 klérgi 1110“‘:1 w pozwic. Wskazal. ii w trukcie konferencji, na kt('1rej by10 0k. 25 oséb zabral gins albowiem nurlujq go problcmy zwiqzanc 2 cncrgc1yka\. Pozwany wskazai, i2 z uwagi na strcfq l<|i|11aty'cznq w jakiej p0}020na jest Polska koniccznc jcsl utrzymywanie w stanic maksymalncj sprawnoéci calego systemu c11c1‘gclycz|1cg0, w szc2eg,(5l|10§Ci urZ£1d7.€|'1 S|u7.QCyCh do \\~'yt\val'Za|1ia cieplu oraz sieci p1‘z<:syl0wych. Czlonkostwo W Unii Eu|'op<:_iskiej skulkujc koniecznoéciq \vydz1wzmia COl‘8Z \\~'iQ}{SZ)’Ch picniqdzy na unmv0czes';11ia|1ie systelml _g|‘7.cwc7cg0. Nawct jcZcli wiqksza cZ¢§<': k0sztc3\v zostanie 221pew11i0nz1 ze Zrédcl z0\»v|1Qt|‘z11)'cl1, to i talk czqgéé \vy'Liz1tk(3\\~' 0bciz1_Z_\;' budiely gmin, 21 koszl |n0dcrnizac_ji w cfékcifii musi p1‘ze|0?.y(: siq; I121 wy7.S7.C rachunki Za Cicplo dla 0dbi0|'0(3w koficowych, 7.ar()\\'|10 instytL|cj0|121l|1)‘ch,jak i indywidualnych. Wypowicdi. ta byia krytyczna wobec clzialah i za|1iecl1a11'1 powoda, _ied|1z1k7.e jest t0 krytyka aclckwatna. Byla ona krétka (0|<. 65 Sekund), w ocenie powoda do Sygn. akt l C 257/12 UŻASADN l EN l E PM' o: i - zobowiązanie wa koszt W ciągu 30 dni od uprawolnocnienia się txyroku przeprosił powoda [Spółkę z ograniczoną odpowicdzialnością w piątkoxxfycłi wydzmiaclt ukazujących się na terenie (Tygodnika miejskiego _ oraz lokalnego dodatku do na pierwszej stronie tych gazet, w widoczny sposób oraz drukiem wielkości nie odbicgającej od stosowanego na tej stronie - następującej treści oświadczenia: Prze nnszarn ' „ 1 ktore dostarcza ciepło na terenie za to, że w dniu 24 kwietnia 2012r. na konferencji prasowej w hotelu bezzasadnie 1oa'a'(c si' za Pre esa . I ll t Z prze‹isrmviien.' nieprmwlziwe informacje i sugestie, iż: 1) odbiorcy ciepla ‹Io.s'mrcz.'1nego przez Sp. z o. o. b 'dą lncić wyższe ceny niż ‹›rII›mrcv ciepla w 2) lil nie dostosowuje się do norm unijnych, zaniellbuje (Izia (1 nosc nm'esI_|›'(.'_tyną, (1 zw asz za w obszarze ekologii, skutkiem czego zanieczyszcza śr0‹l0wi.s'k0 narażując mieszkmícríw na utratę zdrowia ii siebie na wysokie kary, powodując w e ekcie uszczerbek w zakresie dobre 'o imienin, wizerunku i innych gorlnyc'/1 lÍÓbł' , -; , W rzeczj-'wisrości wówczas nie wierlziułem i nadal nic nie wiem ojakimkolwiek fakcie, ktrir_t-' uzusodiliziłby lnką w_vp‹›wiefIź. ”; - obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, iż w dniu 24 kwietnia 20121: na konferencji prasowej w .|>r7.edstawił nieprawdziwe informacje i sugestie, iz odbiorcy ciepła dostarczancgo r)i'zcz p. z o. o. będą płacić wyższe cen i' niz dir -' 'H ' ` ' 'c 3 o b o cy ciepła \\ . z o. o. nie dostosowuje się do norm unijnych, zaniet uje działalność inwestycyjtią, a zw aszcza w obszarze ekologii, skutkiem czego zanicczyszcza środowisko narazając mieszkańców na utratę zdrowia, a siebie na wysokie kary. lnforinacje te w ocenie powoda są nieprawdziwe, a powód nie \\~"yraził zgody na ich publikacje. Zachowanie pozwanego uderza w dobre imię, wizerunek i inne godne ochrony dobra osobiste powoda Po ich opublikowaniu odbiorcy mogą poczuć się zanicpokojcni co do pewności, jakości i cen dostaw ciepla co uderzać będzie w wiarygodność powoda. Działalność powoda polega na świadczeniu usług użyteczności publicznej, w czym wyręcza samorząd w wypełnianiu jego zadań wlasnych. Tym samym nieprawdziwe informacje na jej temat rzutują równiez na wizerunek władz sainorządowych. Pozwany _ wniósł o oddalenie powództwa oraz obciążenie powoda kosztami procesu W uzasadnieniu swojego stanowiska przyznał się do autorstwa wypowiedzi, o której mowa w pozwie. Wskazał. iz w trakcie konł`erencji, na której było ok. 25 osob zabrał głos albowiem nurtują go problemy związane z energetyka. Pozwany wskazał, iż z uwagi na strefę klimatyczną w _jakiej położona jest Polska konieczne jest utrzymywanie w stanie maksymalnej sprawności całego systemu eiicrgelycznego, W szczegolnosci urządzeń służących do wytwarzania ciepla oraz sieci przesyłowych. Członkostwo w Unii Europejskiej skutkuje koniecznością wydawania coraz większych pieniędzy na unowocześnianie systemu _g|“7.cwczcgo. Nawet _jeżeli większa część kosztow zostanie zapewniona ze źródeł zcwiiętrzuycli, to i tak część wydatk('›w obciąży budżety gmin, a koszt inodernizacji w efekcie musi przełożyć się na wyzsze rachunki za cieplo dla odbiorców koncowycli, zarówno instytucjonalnych, jak i indywidualnych. Wypowiedź ta byla krytyczna wobec działań i zaniechań powoda„ jednakże jest to krytyka adekwatna. By-la ona krótka (ok. 65 sekund), w ocenie powoda do --- STRONA 4 --- momentu zlozenia odpowiedzi na pozcw wiekszoéé ludzi 0 niej zapomnizilo, a nieliczni zdolali pojqé i zapaiiiiqtaé jcj sens. Mialai ona stanowié zaczyn (lyskusji na ten tcmul. Pozwuliy w przcszloéci zajmowal znaczape stanowisko w przemyélc cieplowniczyin, \vyp(m'izidal siq: jako OSOl)i1 zinajqcz1 zzigadriicnia tcj branzy. Pozwany nie mial zamiaru naruszaé dobr osobistych powoda. POl‘|lt‘\\"'32 |Jozwa|1y wypowiadal sie w obecnoéci okolo 25 osob, a powod domagu sie przeprosin w a2 dwocli codzieimyeh gazetach to zzirowno pozcw, jak i calc poslepowanic slanowi w ocenic pozwanego probe tlumicnia Io")"tyki dzialallioéci powoda. W razie uwzglednienia powodztwa zobowiqzzmie to bgdzie zbyt dolegliwc, stanowié bedzic nadmiernq represje w stosunku do stopnia nagannoéci zachowania. Pogwany plzyznal, |7. plZL(l§Id\\ll >1eJak _]ecl11;1k;e uczyml lo na skutek omylki. ‘ 8:111 uslalil, co nastgpuje: Powod jest spol|<z1 gminnq. Przedmiolem jego dzialalnoéci jest produkcja oraz dystrybucja ciepla 1121 tereni@— ~‘» W dniu 24 kwietma 20l2r odb lo s1 s otkanie  ' . W ' ~' 1 mieszkaficow w zwiqzku z referendum w iasta>£\V jego trakcic pozwany, podajqc siq za prezcsa zarzzldu clcktrocieplowni—SLWicrdzil, ii_bedz; placid kary za niedostosowanic swojego systcmu cieplowniczego do norm unijnych albowiem normy to w przyszloéci zostzmq zaostrzone. Naloienie tych kar spowoduje drastycznq podwyzke ciepla (Ila klientéw powoda. Sytuacje W‘ przeciwslawil syniacji w gdzie — jak twicrdzil — postawiono nu budowq now0c7.csne_j cieplowni od podstaw, co wyklucza wzrost kosztow cicpla‘ Konfeiencja odbyla eiq w obecnoéci wielu )r7cdslawicieli mcdiow (m in _ PO7W£1lW pr7.cmawia_jqc przcdslawil siejako p|'ezes c|10¢i11Z Oil 301 ll? l'l1"l<Qll tej jui nie pclnil. Relacja 7. tcj k0nl‘erencji orazjej fragincnly znalazly sie w lokalnych mediach m.in_ oraz_ Na ww. stronach wydarzenie to bylo szeroko komentowane. Odbiorcy ciepla Zywili olmwy, iz z uwagi na treéé wystqpienia pozwanego bedq musieli wi<gcej placié za uslugi powoda. Wypowiedi pozwancgo lraktowali oni jako skierowanq przeciwko dzialalnoéci miasta (powod jest spolkq nlicjska); domagali sie oni sprecyzowania zarzuto\.v pozwanego wobec miasta, przedsiawienia analiz proekologicznych uzalciniajqc od {ego swoj glos w referencluin (list p. 0 2 l I maja 012 roku). Z dmem l paidziernika 20121". powod podwyiszyl cene cicpla 0 okolo 5 — 6 %. Podwyzka la spowodowana byla wzrostem kosztow produkcji i dystrybucji cicpla. Powodowa spolka podwyisza cane ciepla przewainie raz w roku. Z wyjqtkowych wzgl<;d<'>w takich jak gwaltowny wzrost nicktorych pozycji kosztowych, cena moie byé po(lwyZszzma czQ§ciej i tak np. z uwagi na podwyikq can wegla 0 25 % powodka byla zmuszona podnicéé ceny ciepla na poczqtku ubieglego roku. Nowc ccny weszly w Zycie zdniem 3 luteg,o 20121". Warunkiem wcjécia w iycie kaidej zmiany cen jest zgoda Urzqdu Rcgulacji Energetyki. Powod w pl‘OWZldZ€I1lLl swojcj dzialalnoéci stara sic; closlosowywaé do norm unijnych, zwlaszcza w zakresie ckologii. Dysponujc pozwoleniem zintegrowanym na emisje zanieczyszczefi oraz pozwolenicm na hzmdel emisjami wy(lz1nyn1 przez Urzqd Marszalkowski \~_W ciqgu ostalnich 5 lat powod dokonywala szercgu il1\V€Sl_\;"C_]l moderni2ac§,{inycl1, w szczegolnoéci w 20l0r. za pienizidzc zc s'r0dkow unijnych (2.l98.()O0 zl) zmodcrnizowala kociol  cclcm zmniejszenia zuiycia opalu, a tym samym cmisji zanieczys7.c7.ci'1 pylowych i gazowych do atmosfcry; zzlkoxiczyla budowq drugiego etapu instalacji odsiarczania spalin dla dwéch kotlow co pozwolilo na ograniczenie emisji dwutlcnku siarki do poziomu niiszego anizeli dopuszczalna emisja dopuszczona w pozwoleniu 2inte_growa|1ym; jednoczeénie wybudowal instalacje do oclpylania spalin, co pozwolilo na ograiiiezeliie cmisji pylow; przepr0wad7.i»l szcreg inwestycji nmjqcycli na celu ograniczcnie zuiycia ener_gi i clcktrycznej; wymienil sieci zuiylc p0W0(lllj2\06 wysokie straty w przcsylc na iechnologie rur; budowal duio sicci cieplowniezych dla nowyclx odbiorcow ciepla. Wszystkie kotly wyposazone sq w elclmolillry oraz palniki niskoemisyjne ograniczajapc cmisjq tlcnkow azotu. Wszystkie te inwcstycjc finansowal ze ézrodkow pochodzqcych z aiiionyzacji, 7. wc>jcwo(|zkicgo I‘unduszu Oclirony Slrodowiska i Gospodarki Wodnej, ze érodkow unijnych, m.in. z Regionalnego Programu Opcracyjnego Wojewodztwa_Powod stale bada poziom cmisji zaiiicczyszczcfi za pomoezi inoineiitu złożenia odpowiedzi na pozew większość ludzi o niej zapomniało, a nieliczni zdołali pojąć i zapainiętać jej sens. Miała ona stanowić zaczyn dyskusji na ten teinat. Pozwany w przeszłości zajmował znaczące stanowisko w przemyśle ciepłowniczym, wypowiadał się jako osoba znając;-i zagadnienia tej branży. Pozwany nie miał zamiaru naruszać dóbr osobistych powoda. Ponieważ pozwany wypowiadał sie w obecności okolo 25 osób, a powód domaga sie przeprosin w az dwóch codziennych gazetach to zarówno pozew, jak i całe postępowanie stanowi w ocenie pozwanego próbę tłumienia krytyki działalności powoda. W razie uwzględnienia powództwa zobowiązanie to będzie zbyt dołegliwc, stanowić będzie nadmierną represje w stosunku do stopnia naganności zachowania. Pozwany przyznał, iz przedstawił się jak0 jcdnakze uczynił to na skutek omyłki. ` Sąd ustalił, co następuje: Powód _jest spółką gminną. Przedmiotem jego działalności jest produkcja oraz dystrybucja ciepla na terenie- ¬«--' W dniu 24 kwietnia 20ł2r odb ło si s otkanie ' ' _ w ' ~' _¬ mieszkańców w związku z referendum w iasta>flW jego trakcie pozwany, podając się za prezesa zarządu clektrociepłowi1i_SŁwierdził, iż_będa płacić kary za niedostosowanic swojego systemu ciepłowniczego do norm unijnych albowiem normy te w przyszłości zostaną zaostrzone. Nałożenie tych kar spowoduje drastyczną podwyżkę ciepła dla klientów powoda. Sytuację w- przeciwstawił sytuacji w- gdzie - jak twierdził - postawiono na budowę nowoczesnej eiepłowni od podstaw, co wyklucza wzrost kosztów ciepła, Konfeieiicja odbyła się w obecności wielu nrzedstawiciełi mediów (min _ Pozwanv przemawiając przedstawił sięjako pi'ezes cl10CÍ&Ż Oil 2Ül ll`- fU"l<C.ll tej już nie pełnił. Relacja 7. tej konł`erencji orazjej fragincitty znalazły się w lokalnych mediach m.in_ oraz_ Na ww. stronach wydarzenie to bylo szeroko koinentowane. Odbiorcy ciepła żywili obawy, iż z uwagi na treść wystąpienia pozwanego będą inusieli więcej płacić za usługi powoda. Wypowiedź pozwanego traktowali oni jako skierowaną przeciwko działalności miasta (powód _jest spółką miejska); domagałi się oni sprecyzowania zarzutów pozwanego wobec miasta, przedstawienia analiz proel‹ologicznycl1 uzałeżniając od tego swój głos w reł`ei'endum (list p.- '> _Z ll maja _O12 roku). Z dniem l października 20121: powód podwyższył cenę ciepla 0 około 5 - 6 %. Podwyżka ta spowodowana była wzrostem kosztów produkcji i dystrybucji ciepła. Powodowa spółka podwyższa cenę ciepła przeważnie raz w roku. Z wyjątkowych względów takich jak gwałtowny wzrost niektórych pozycji kosztowycłi, cena może być podwyzszana częściej i tak np. z uwagi na podwyżkę cen węgla o 25 % powódka była zmuszona podnieść ceny ciepla na początku ubiegłego roku. Nowe ceny weszły w życie zdniem 3 lutego 20121: Warunkiem wejścia w życie każdej zmiany cen jest zgoda Urzędu Regulacji Energetyki. Powód w prowadzeniu swojej działalności stara się dostosowywać do uorin unijnych, zwłaszcza w zakresie ekologii. Dysponuje pozwoleniem zintegrowanym na emisję zanieczyszczeń oraz pozwołenieiu na handel einisjanii wydanym przez. Urząd Marszałkowski \~_W ciagu ostatnich 5 lat powód dokonywala szeregu inwestycji inodernizacyjnycli, w szczególności w 2010r. za pieniadze ze środków uni_jnycli (2.l98.000 zł) ziiioderiiizowala kocioł _ eełein zmniejszenia zużycia opału, a tym samym cinisji zanieczyszczei'i pyłowych i gazowych do atmosfery; zakończyła budowę drugiego etapu instalacji odsiarczania spalin dla dwóch kotłów co pozwoliło na ograiiiczenie emisji dwutlenku siarki do pozioniti niższego aniżeli dopuszczalna emisja dopuszezona w pozwoleniu zintegrowanym; jednocześnie wybudował instalację do ocłpyłania spalin, co pozwoliło iia ograniczenie cniisji pyłów; przeprowadził szereg inwestycji mających na celu ograniczenie zużycia energii elektrycznej; wymienił sieci zużyte powodujące wysokie straty' w przesylc na technologie rur; budował duzo sieci ciepłowniczych dla iiowycli odbiorców ciepła. Wszystkie kotły wyposażone są w cłektroliłtry oraz palniki niskoemisyjne ograniczające emisję tlenków azotu. Wszystkie te inwestycje ł`1nansował ze środków pocliodzącycłi z ainoityzacji, z wojewódzkiego l-`unduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ze środków unijnych, m.in. z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa_Powód stałe bada poziom emisji zanieczyszczeń za pomoca --- STRONA 5 --- cizgglego moniloringu wlasncgo (analizatory spailin) oraz poprzcz niczaleine jednostki. Aklualnic praenje nad konccpcjq tzw. kogciieracji czyli jednoczesnego wylwarzania cicpla 2 encrgiq e1ektrycz|1q_. Za zanieczyszczeilic s‘rodo\\~'isi\'a nic plnci ?.ac1nyc11 kar. Pismcm z 12 lipca 2012 roku powiidka wczwaln pozwanego do /izunicszcxenia przeprosin w formic i o lreéci jak w pozwie. Pozwany nie ustosunkowal sie do wczwania. Powyzsze okolicznosici faktyczne Sqcl uslalil na podstawie nastqpujqeycli dowodow: pierwszycli strony p1€1_1l(OW}“C11 wydaii gazet lokalncgo dodatku do _i _ _,z okresu od 13 lipca 20121‘. do 23 Iistopada 20121‘. (k. 19 — 59), publikacji prasow},"c11 dotyczqcych wypowicdzi pozwanego zawa|'tyc11 W —, : 1z dniu 27 kwielnia 2012:‘. i 1 1 maja 2012r. znajclujqce sie mi plycic CD (k. 106), nagrania na plycie CD z odbytej w dniu 24 kwictnia 20121‘. konlierencji prasowej \ (k. 62), zeznan s'.wiz1dkow—k. 100), —k. 98 ~ 100), oraz p1"7.csluc11z1nia stron ograniczonego do przesluchama pozwanego (k. 101 — 102). ' Sad zwaiyl, co nastepujc: Roszczenie powodowej spolki zaslugiwaio na uwzglednienie w czeécii Zgodnie 2 an. 23 oraz 24§ 1 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak w szczegolnoéci zdrowie, wolnoéé, czeéé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim. wizerunck, tajemnica korcspondencji_ nietykalnoéé mieszkania, lworczoéé naukowa, 3l'1Z)’S1.)"CZ11&l, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niczaleznie od ochrony przewidziancj w innych przepisach. Ten, czyje dobro osohistc zostaje zagrozone cudzym (lzialaniem, moic Zqdaé zaniechania tego dzialania, chyba is nie jest ono bczprawne. W razie dokonancgo naruszenia moze on takic 7.q(1:1é, aieby osoba, klorn dopuécila sie naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnych do usuniocia jego skntkow, w szczcgolnoéci aicby zloiyla oéwiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowiednicj formic. Na zasadach pr7.cwi(1ziz1nyc11 w kodeksie moZe on rowniei, iqdaé zzidoééuczynieliia pienicgincgo lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieinej na wskazany ccl spoleczny. Slrona powodowa wskazala, i2 na skutck zachowania pozwanego zostaly naruszone jej dobra osobiste w postaci dobrcgo imienia. Zgodnie z ug|'u11to\va|1y1ni i bezspornymi poglqdami katalog dobr osobisiych zamicszczony w art. 23 k.c. ma cl1arakterotwarty, przykladowy i nie ma przy tym Zadnych wz1lp1i\\'o§ci. ii dobrem osoby prawnej jest m.in. jej dobrc imie, rozumianc jako marka, rcnoma. ugruntowzma pozycja. Naruszenic dobrego imienia osoby prawnej moie polegaé np. na rozpowszcchnianiu zarzulow okreéloncj treéci, bqdi na ujcmnej ocenie dzialalnoéci podmiotu (zob. np. wyrok Sqdu Apelacyjncgo w Poznaniu 2 dnia 22 paidziernika 2009 r. 1 AC1: 613/09). Do czasu przesluchania pozwanego nie bylo 'asnym, 0 kim tak naprawde mowil pozwany. W toku poslepowania pozwany przy2nal_ iZ mowiqc mial na myéli powodn. Jego wypowiccli dotyczyla zatcm sposobu dzialania slron_\_~' powodowej. W trakcie postqpowania ustalono, ii powod cieszyl sig dobrq opiniq. Przcslrzega norm unijnych, slam siq inwcstowaé w nowe technologie slnzqce oszczedzaniu zarowno wyprodukowanego ciepla, jak i surowcow niezbqdnycll do jego produkcji. Pozysknje w tym cclu érodki zarowno krajowe jak i unijnc. Nie uslalono, by z tytulu prowad?.one_j dzizilalnoéci ponosil jakickolwiek negatywnc konsekwencje zwiqzane z nznuszenicin norm emisji zanieczyszczcn. Powod dba 0 swoj wizerunek starajqc sie byé przedsiqbiorstwem dbajqcyin o ochrone s';rodowis1\"a naturalncgo i za l2ll(16 prmdsiqbiorslwo przignie byé poslrzegana. Biorqc powyisze pod uwagq nuleialo stwicrdzié, ii pozwany Z2ll'7,LlCf1j21C slronie powodowcj nie dostosowywanie sie do obo\\»'iqzL1jqcycl1 norm ochrony érodowiska, co moie cloprowadzié do drzlstyczncgo wzrostu ccn Cicpia, naruszyl b€7. wqlpienia dobra osobisto slrony powodowcj W postaci dobrego imienia. Jcgo wypowiedi zawicrala u_iemnz1A ocenq dzialalnoéci powoda i byla to occna l116pI'E1\\’(lZiWfl. 1\/limo, Ze wypowicdi la byla oglqdna, lo jednak naruszala dobra osobiste powoda (por. wyrok Sqdu Apeiacyjnego w Lublinic Z dnia 10 lipca I998 r. I AC1: 202198). Okolicznoéei w jakich doszlo do naruszenia dobr osobislych powoda oraz sposob prowadzcnia przez niego dziz1lalnoéci ciągłego monitoringu własiiego (anałizatory spalin) oraz poprzez niezależne jednostki. Aktualnie pracuje iiad koncepcją tzw. kogciierac_ji czyli jednoczesnego wytwarzania ciepła z energią ełektrycziią. Za zanieczyszczenie środowiska nie płaci zadnych kar. Pismem z I2 lipca 20l2 roku powódka wezwała pozwanego do zamieszczenia przeprosin w formie i o treści jak w pozwie. Pozwany nie ustosunkował się do wezwania. Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie następujących dowodów: pierwszych strony piątkowych wydań gazet lokalnego doclatku do _i _ _,Z okresu od 13 lipca 20l2r. do 23 listopada 20l2r. (k. 19 - 59), publikacji prasowych dotyczacych wypowiedzi pozwanego zawai'tych w _, : _z dnia 27 kwietnia 2012r. i l l maja 2012r. znajdujące się na płycie CD (k. 106), nagrania na płycie CD z odbytej w dniu 24 kwietnia 2012r. konl`erencji prasowej w (k. 62), zeznań Świadków _K 100), _K 98 ~ 100), oraz przesłuchania stron ograniczonego do przesłuchania pozwanego (k. l0l - 102). ' Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powodowej spółki zasługiwało na uwzględnienie w części, Zgodnie z art. 23 oraz 24§ l k.c. dobra osobiste czlowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, inoże żądać zaniechania tego działania, chyba że nie _jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się nariiszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia _jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego liib zapłaty' odpowiednie_j sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Strona powodowa wskazała, iż na skutek zachowania pozwanego zostały naruszone jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia. Zgodnie z ugruntowanymi i bezspornymi poglądami katalog dóbr osobistych zamieszczony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty, przykładowy i nie ma przy tym żadnych wątpliwości, iż dobrem osoby prawnej jest m.in. jej dobre linię, rozumiane jako marka, rcnoma. ugruntowana pozycja. Naruszenie dobrego imienia osoby prawnej może polegać np. na rozpowszechnianiu zarziitów określonej treści, bądź na ujemnej ocenie działalności podmiotu (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 października 2009 r. 1 ACa 6 l 3/09). Do czasu przesłuchania pozwanego nie było `asnym, 0 kim tak naprawdę inówił pozwany. W toku postępowania pozwany przyznał, iż mówiąc miał na myśli powoda. .lego wypowiedz dotyczyła zatem sposobu dzialania strony powodowej. W trakcie postępowania ustalono, iż powód cieszył się dobrą opinią. Przestrzega norm unijnych, stara się inwestować w nowe technologie służące oszczędzaniu zarówno wyprodukowanego ciepła, jak i surowców niezbędnych do jego produkcji. Pozyskuje w tym celu środki zarówno krajowe jak i unijne. Nie ustalono, by z tytułu prmvadzonej działalności ponosił _jakiekolwiek negatywne konsekwencje związane z naruszeniein norm emisji zanieczyszczeń. Powód dba o swój wizei'unek starając się być przedsiębiorstwem dbającym o ochronę .fuodowiska naturalnego i za takie przedsiębiorstwo pragnie być postrzegana. Biorąc powyższe pod uwagę należało stwierdzić, iż pozwany zarzucając stronie powodowej nie dostosowywanie sie do obowiązującycłi norm ochrony środowiska, co może doprowadzić do drastycznego wzrostu cen ciepła, naruszył bez wątpienia dobra osobiste strony powodowej w postaci dobrego imienia. .lego wypowiedź zawierała ujemna ocenę działalności powoda i była to ocena nieprawdziwa. Mimo, że wypowiedz ta byla oględna, to jednak nartiszała dobra osobiste powoda (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca |998 r. I ACa 202198). Okoliczności w jakich doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda oraz sposób prowadzenia przez niego działalności --- STRONA 6 --- w_v|1i1<a_iz1ze zg|"o|11adzonego matcrialu dowodowego tj. clokuinentow, zeznan .~';wiad|<ow oraz zeznan po;o.\'anego, klore wzajcn1nie sie 20 sobz; potwierdzaly oraz uzupclnialy. Pozwaiiy w \vy2oj przy_]¢tyi11 zakresie nie obalil doinniemania bezprawnoéci swojcgo [12/.1EllflIl1E1, nie udowodnil tcZ lvvierclzcn o p1'awd'/,i\voéci zarzutow o wyzszycli kosztach cicpla dosla|‘c7a|1ego przcz powoda cicplu W |)rLysZlor§ci. W loku rozprawy w swoich zeznaniach dopuéci~|* |"noZ1iwo§<':, ii nic ma racji lnowiqe, i7 powod nic przeslrzegz1 norm unijnych. 1\/lajqc powyiszc na uwzidzc Sqd zobowiqzal pozwancgo aby na swoj koszt w eizggn 30 dni od uprawomocnicnia sie wy1‘oku przcprosil powoda Spolko z ograniczonq odpowicdzialnoéciq w poprzez publikzlcje wjcdllyin piznkowyin wydaniu Tygodnika miejskieg na picrwszej stronie tej gazcty, w widoczny sposob oraz drukiem wielkoéci nic odbiegajqcei od stosowane o na te' stronie — nastopujqcej trcéci oéwiadczcnia: ,.]’/":epra.s'z(ml Sp. 2 0. 0. w /<10’,@ d0.s‘m'!'cza ciep/0 no terelzie 0 I0, fie W a'm'11 Z4 kwiemia 201 Zr. nu korlfizrencji pi'a.s'0wc§j W Je2z(1suc1'nie ])0z1'c{/'<'gc .s'i:g zr I'Z('(('.S‘[(IWi[(?III 11ie]2ran'dziwe 1'21/brnu'1cjel 1' sugestfe, 1';>.' 1) oc/b:'orc_v cieplu d0.vr(1i'czcmeg0 przez z 0. 0. bot‘/cg plucrié wyzsze ceny nii 0d iorcy ciepla 1 Z . '1). z 0. 0. nie doslosowuje siq do norm unifjlryclr, zmziedbzg/'e d2iulaln0.s‘é i/n1~'es!_1~cr_1y'r1q, a swlaszcrza w obszurze e/mlogii, skufkicm czego :anie(;'z_)»L\‘:c‘:(1 .§rodowisk0 naraiujqc nzieszkmicow no urralr; zdrowia a siehie nu wysokie kary, powodzgkgc w 4;/‘Z?/ccie uszczerbek w zakresie dob/‘ego inzienia, wizerzm/or 1' innych godiryc/1 dribr Sp. 2 0. 0. W r:eC:jvu»'isI0.§a'i wéwczas nie wiedzialem 1' nodal nic nie wiem ojaki/n/colwiek_/hkcie. kiéry uzu.s'udm'ulby la/(qwy1.2mvie(/.2‘. " Odclalajqu powodztwo w pozoslalym zakrcsic Said mial na uwadze, 12 sposob ochrony dobra osobislego powinien: byé adekwatny do jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru jego narnszcnia, uwzglqdniaé caloksztall okolicznoéci, w tym zachowanie osoby, ktorcj dobra osobiste zostaly naruszone, clawaé satysfakcjq poszkodowancinu, lecz nie powinien prowadzié do upokorzcnia sprawcy narns7.eniz1 (por. wyrok Sqdu Apelacyjnego w Lublinie 7. (lnia 10 lipca 1998 r. 1 ACa 202198). Z tcgo wzgledu Said n211\'aza1 przeprosiny w jcdnym piqtkowym wydaniu _ u7najqc, i2 lakie I‘OZS1l‘Z)"g111(§C1C dolrze do odbiorcow using powoda i prz)"czyni sin; do na|)rz1wyjej wizerunku oraz wyjas'ni wszystkie niejasnoéoi wywolanc zachowzmicm pozwzmego; przcz co ochrona udzielona powodowi niniejszym wyrokiein bedzie wystarczajqca do osiqgniecia celu postqpowania, a przcz to bedzie skuleczna. Sqd jednoczeénic uznai, iZ publikacja przeprosin w iloéci wiqkszej (pon"odka domagala sio przeprosin w dwoch numerach) bqdzie nicwspolmiernq sankcjq do stopnia iiagzmnofici zachowania powoda. Oddalajqc Zqdanie przeprosin w _Sz1d mial nu wzglqdzie, Ze powod nie udowodnil — a w tym zakrcsie cieiar dowodu spoczywai na nim ~ i7. w_\;'powiedi pozwanego pl‘ZyI£lCZ£1l£l rownie2_ w swoim piqtkowym dodatku. Z tego wzgledu brak bylo podstaw do naka7.ania pozwanemu przeprosin na lamacli tego dziennika. O koszlach proccsn orzec7.ono na zasadzie 2111;. 100 k.p.c. Wprawdzie powodnwo zostalo w czoéci oddalone. Z uwagi na zakres oddalcnia Sqd uznal, ii powod ulegl co do nieznacznej czqéci swojego indania i zasqdzil od pozwanego ca1o§é kosztow postqpowania a to: 600 21 tylulem oplaty od pozwu. 360 7.1 lytulem wynagrodzenia za czynnoéci radcy prawnego oraz 17 z1 tylulem oplaly s1\'arbowe_i od udzielonego polnomocnictwa. 1 1 i 'l.'l~'|' Gliii'1'ce, dniu 13 I110/‘(.‘(l 20131: SS() [\’u1urz_1'nu Bun/<0 wynikają ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań pozwanego, które wzajemnie się ze soba potwierdzały oraz uzupełnialy. Pozwany w wyżej przyjętyni zakresie nie obalił domniemania bezprawnośei swojego działania, nie nclowodnił też twierdzcii o prawdziwości zarzutów o wyższych kosztach ciepła dostarezanego przez powoda ciepła w przyszłości. W toku rozprawy w swoich zeznaniaeh dopuścił inożłiwość, iż nie ma racji mówiąc. iz powód nic przestrzega norm unijnych. Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązał pozwanego aby na swój koszt w ciagu 30 dni od uprawomocnicnia się wyroku przeprosił powoda Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w poprzez publikację wjednym piątkowym wydaniu Tygodnika miejskieg na pierwszej stronie tej gazety. w widoczny sposób oraz drukiem wielkości nie odbiegającej od stosowane o na te' stronie - następującej treści oświadczenia: ,.]'r':epra.s'z(m1 Sp. 2 0. 0. ir' które d‹›.s¬m'l'cza cieplo na terenie -ci Io, że W dni!! 24 kwietnia 2012r. na Å'(n1jč21'emy`i pf'(1.s'()11~'ęj W )ezz(1s(1c1'nie po(ł'ą/`r¿c się zr i'z¿'ci'.s'tmi'iÍ@nr 11ie}n'au'd;‹'iu~'e in/i'›rnn'1cy`et 1' sugestie, iż: 1) oc2'b:`orc_v ciepla ‹l0.s'mrczaneg0 przez z 0. 0. będą płacić wyższe ceny niż od iorcy ciepla 1 2 . ']›. z 0. 0. nie doslusownje się do norm z.'nr`j1r_vcÍr, zrzziieøilazrje dziala/ność ifzi1=es!ycf_1y`r1ą, a swła.rzc.':a W obszarze ekoiogii, s."‹u!/‹ie1.'i czego zanie‹;'z_)›'s:c:a środowisko narażując n1ie.s':/‹ańców na utratę zdrowia (1 .siebie na ii-'_1›'s(›kie kary, powoflzýąc W efekcie uszczer'be/‹ w za/‹resíe dobrego imienia, wizerun/tu 1' innych godiiyc/1 rióln' Sp. 2 0. 0. W r2eC:yu›'isIuśc'i wówczas nie iviedziulenl i nada/ nic nie wiem 0_jaki1nk0!wie!‹_fiYk(.'ie. który uzu.‹›'udiu'alby la/‹ąwy1.›ou'íe‹1ź. " Oddałając powództwo w pozostałym zakresie Sad mial na uwadze, iż sposób ochrony dobra osobistego powinien: być adekwatny do _jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru jego naruszenia, uwzględniać całokształt okoliczności, w tym zachowanie osoby, której dobra osobiste zostaly naruszone, dawać satysfakcję poszkodowancmu, lecz nie powinien prowadzić do upokorzenia sprawcy naruszenia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie 7. (łnia ł0 lipca 1998 r. l ACa 202f98). Z tego względu Sad nakazał przeprosiny w jednym piątkowym wydaniu _ uznając, iz takie rozstrzygnięcie dotrze do odbiorców usług powoda i przyczyni się do naprawy jej wizerunku oraz wyjaśni wszystkie niejasności wywołane zachowaniem pozwanego; przez co ochrona udzielona powodowi niniejszym wyrokiem będzie wystarczająca do osiągnięcia celu postępowania, a przez to będzie skuteczna. Sad jednocześnie uznał, iz publikacja przeprosin w ilości większej (powórłka domagała się przeprosin w dwóch numerach) będzie nicwspółmierną sankeją do stopnia naganności zachowania powoda. Oddalając żądanie przeprosin w _Sąd miał na względzie, że powód nie udowodnił - a w tym zakresie ciężar dowodu spoczywał na nim ~ iz wypowiedz pozwanego przytaczała również_ w swoim piątkowym dodatku. Z tego względu brak było podstaw do nakazania pozwanemu przeprosin na łamacłi tego dziennika. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie alt. 100 k.p.c. Wprawdzie powództwo zostało w części oddalone. Z uwagi na zakres oddalenia Sąd uznał, iż powód uległ co do nieznacznej cześci swojego zadania i zasądził od pozwanego całość kosztów postępowania a to: 600 zł tytułem oplaty od pozwu. 360 zł tytułem wynagrodzenia za czynności radcy prawnego oraz 17 zł tytułem oplaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. l i i '|.'I"|' Gliii-'ice dniu 13 :rm/'ca 20131: SS() Kam›'2}~'na Bum'‹‹› --- STRONA 7 --- Sygn. aln V .»'\Ca 307.113 _ l\\ ya *//7 ’£ 1 H ' :5 \J WYROK W IMIENIU RZECZYPOS1’0Ll'l‘E.I POLSKIEJ Dnia 1 1 Wrzeénia 2013 1'. Sad Apclacyjny W Katowicach V Wyd7.ial Cywilny W skladzie: Przewodniczacy 1 SSA Barbara Kurzeja Sedziowie : SA '1'omas7. Pidzik (spr.) SO del. Leszek Guza Protokolant : Barbara Knop po rozpoznaniu W dniu 1 1 Wrzeénia 2013 1'. W Katowicach na rozprawie SP1'<“~’>’ Z 1><>‘~"'<’1dZ*‘~"'fi odpowiedzialnoécia W Gliwicach przeciwko o ochrono dobr osobistych na skmek apelacji pozwancgo od W)’I'01(1.l Sadu Okrqgowego W Gliwicach 2 dnia 26 lutego 2013 r.. sygn. akt 1 C 257/12 1. Zmicnia 7.as1<ar2ony Wyrok W punklach 1 i 3 W ten sposob, Ze powodztwo oddala; 2. zasadzn od powodki na r7.cc7. pozwancgo kwoto 600 (szcsléset) zlotych tytulem kosztow posiepowania apclacyjncgo. Sygn. akt V .»'\Ca 307.1” 13 _ l\\ ¶-s *-/X? 'Ł Í. H ` zi \J WYROK W IMIE1\'1"u RzECzYPosroL|'rE.1 1'oi.s1<1EJ Dnia 1 l września 2013 r. Sad Apelacyjny' w Katowicach V \-Vydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Barbara Kurzeja Sędziowie : SA Tomasz. Pidzik (spr.) SO del. Leszek Guza Protokołant : Barbara Knop po rozpoznaniu w dniu l l września 2013 r. w Katowicach na rozprawie Spfw' Z 11<>*~"<'׳2“~'fi odpowiedzialneśeią w Gliwicach przeciwko o ochronę dóbr osobistych na skutek apelacji pozwanego od 'wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013 r.. sygn. akt ł C 257/12 ł. zmienia z.askarżony wyrok w punktach 1 i 3 w ten sposób, ze powództwo oddała; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 600 (szcśćset) złotych tytułem kosztów postepowania apclacyjnego. --- STRONA 8 --- 2 Sygn. aid v AC21307/'13 UZASADNIENIE P"‘*’édl‘~“ Wniosla 0 zoboWia7a11ie pozwanegop aby na swoj koszt W ciagu 30 dni od uprawomocnicnia sie Wyroku przeprosil po\vodkQ » spolko 7. ograniczona odpoWicd7.ia1noécia, W_popr7.ez publiloicje W dwoch 1((]1(;‘_1l"1)"C11 piatkowycll Wydaniach ukazujacyell sie na tcrcnic—_ (Tygodilika miejs1<icgo—oraz lokalncgo dodatku c1o_ na picrwszej stronie t_\;'c11 gazet W Widoczny sposob oraz drukiem Wielkoéci nie odbiegajaccj od stosowanego na tej stronie — nastepujacej trcéci oéwiadczeniaz ,,Pr'2epraszan1_ Ill sp. Z o. o. W_1<torc dostarcza eieplo na tcrcnie lo, Ze W dniu 24 kwietnia 2012 r. na konfcrcncji prasowej w—W l><>dan¢ 51¢ ip1~Z@dsIa\~*i@111 nieprawdziwc inforlnacje i sugcstie, i2: 1) odbiorcy ciepia dostarczanego przez  Z 0 0 b¢dQ Plmié ‘*"">’7W °¢">"’ "12 odhiorcy cicpla \\*:1 S13 7' 0" 0' nie r r \ dostosowujc sio do norm unijnych, 7.£il11€C1bUj€ dzialalnosc in\ivestyc,_\;'_jnaL. a Zwlaszcza W obszarzo ckologii, skutkicln czego zanieczyszcza érodowisko narazajac 1nieszkanco\.v na utrule zdrowia a siebie na Wysokie kary, powodujac W cfckcie uszczerbek W zakrcsic dobrcgo irnienia, Wi7.crunku i innych godnych c1ob1" sp. 7 o. o.; W rzcczywistoéci Wowczas nie Wiedzialem i nodal nic nie Wiem 0 _1£11i1I'l'l1(O1\’\'1ti1( Iakcie. klory uzasadnialby laka Wypowiedif’; oraz 0 obciazcnie po7.Wanego kosztaini proccsu. 1’ozWany_Wniosl o oddalenie poWod7.tWa oraz obciazcnie powodki 1<os7.tami procesu p1'zy7.|1a_iac sio do autorstwa ‘W)’p0\\’1C(17.1, o ktorcj mowa W pozwie i podnos7.ac m. in.._ is \=vypoWie(12 ta byla krytyczna Wobec dzialan i zanieclian powodki, jcdnakze byla to 1<1'y1y1<a £l[1€1\'\Vtllllil. Sad Okregowy W Gliwicach Wyrokicm Z dnia 26 lutego 2013 r. zobowiazal pozWanego_aby na swoj koszt W ciagu 30 dni od uprawomocnienia sie Wyroku przeprosil poWod1<Q spo11o;,_: Z ograniozona odpowicdzialnoécia W t popr7.c7. publikacjo W jednym piatkowym Wydaniu _ Tygodnika 111icjskicgo_.i1a pierwszcj stronic tcj gazcty. W \V1C10C7.11)" sposob oraz clrukiem Wielkoéci nie odbiegajacej od stosowanego na tej stronie — do ziozenia oéwiadczcnia objqtcgo po7.Wcm, oddalil powodztwo W pomstalj,'m 7_akrcsie i 2 sygn. ala v Aca 307/13 UZASADNIENIE P°“"Ódł<~°' wniosła o zobowiązanie pozwanegop aby na swój koszt w ciągu 30 dni od uprawomoenienia sie wyroku przeprosił pow'‹'nłkç › -spółkę z ograniczoną odpowiedziałnośeia, w_poprzez publikację w dwóch kolejnych piątkowych wydaniach ukazujących się na tcrenic_ş (Tygodnika miejskicgo_0raz lokalnego dodatku do_ na pierwszej stronie tych gazet w widoczny sposób oraz drukiem wielkości nie odbiegająccj od stosowanego na tej stronie -następującej treści oświadczenia: ,,Przepraszarn_ 11| sp. Z o. o. w_którc dostarcza ciepło na terenie to, ze w dniu 24 kwietnia 2012 r. na konferencji prasowej w_w i›‹›‹1zi.rziz się ¶i›1~2@dSrfi-fr1@111 nieprawdziwe int`or1nacje i sugestie, iz: 1) odbiorcy ciepła dostarczanego przez - Z 0- 0- będą płacić “'">'Ÿ'S7'° °C">" "12 odbiorcy ciepła \y'l-) SP' Z 0' 0' nie r z \ dostosowuje sie do norm unijnych, zaniedbuje dzialalnosc it1westycy_jrią. a zwłaszcza w obszarze ekologii, skutkiem czego zanieczyszcza środowisko narażając mieszkańców na utratę zdrowia a siebie na wysokie kary, powodując w efekcie uszczerbek w zakresie dobrego imienia, wizerunku i innych godnych dóbr sp. z o. o.; W rzeczywistości wówczas nie wiedziałem i nadal nic nie wiem o jakimkolwiek fakcie. który uzasadniałby taką wypowiedź."; oraz 0 obciążenie pozwanego kosztami procesu. Pozwany_wniósł o oddalenie powództwa oraz obciążenie powódki kosztami procesu przyznając się do autorstwa wypowiedzi, o której mowa w pozwie i podnosząc in. in.._ ze wypowiedz ta była krytyczna wobec działań i zaniechań powódki, jcdnakze była to krytyka adekwatna. Sąd Okręgowy w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 lutego 2013 r. zobowiązał pozwanegouaby na swój koszt w ciągu 30 dni od uprawomocnienia się wyroku przeprosił powÓdkç spółkę z ograniczoną odpowicdzialnościa w m poprzez publikację w jednym piątkowym wydaniu _ Tygodnika miejskiego'-.na pierwszej stronie tej gazety. w widoczny sposób oraz drukiem wielkości nie odbiegającej od stosowanego na tej stronie - do złożenia oświadczenia objętego pozwem, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i --- STRONA 9 --- '1 J zasadxil od pozWanego—na rzec7. poWod1 Spo1l<i 7. ograniczona odpowicdzialnoscia vkwote 977 71 tytulem zwrotu kosziow procesu. Wyrok Len Wydano W nastepujaco ustalonym stanie faktycznymz Powodka jest spoika gininna. Przcclmiolem jej clzialalnosci jest produkcja oraz c1ystrybL1c_ja ciepla na terenie Gmin}. W dniu 24 1<Wie1nia 2012 r. W odby1Q $iQ Spotkanic micsZ1<ancoW W zwiazku z referendum W sprawic odWo1ania W jego trakcie pozwany, podajae sic; za prezesa zarzadu—'stWicrdzil, iz —beda placié kary za nicdostosowanic swojego systemu cieplowniczego do norm unijnych._ alhowicm normy tc W przysziosci Zostana zaostrzone. Naloienie tych kar spowoduje drastyeznq pod“"yzkc; ciepla dla klienlow powodki. Sytuacje W ])I‘7.€C1WS1£lW11 sytuacji \\"_ gdzie —jak twierdzil — postawiono no budowqg nowoczesnej cieplowni od podstaw, co W}~'l(1UCZ£i Wzrost kos7.toW ciepla. Konfcrcncja odbyla sic; W ohecnosci Wielu przedstawicieli mediow. Pozwany przemawiajac pr7.cdstaWil sic; jako prezes zarza£1i1— chociaz od 201 1 roku funkcji tej juz nie pelnil. Rclacja 2 tej konferencji ora7. jcj fragrnenly znalazly sie W lokalnych mediach m. in.—ora7. — Na W./W stronach Wydarzenie to bylo szcroko komentowane. Odbiorcy ciepla Zywili ohaWy_ iz z uwagi na tresé Wystapienia pozwancgo beda musieli Wiecej placid Za uslugi powodki. Wypowiedi pozwanego traktowali oni jako skicrowana przeeiwko dzialalnosci miasla (powodka jest spolka miejska) i domagali sic; oni sprecyzowania zarzutow pozwanego Wobec miasta, przedstawicnia analiz proekologicznych uzaleiniajqc od tego swoj glos W re1‘e1'endum. Z dniem 1 pa7'.dzicrni1<a 2012 r. powodka podwyzszyla cene cicpla o okolo 5 — 6 %. PoL1W3'Z1<a ta spowodowana byla Wzrostcm kosztow produkcji i dystrybucji ciepla. Powodowa spoika podwyzsza eene ciepla pI'ZGW'flZl1i€ raz W roku. Z wyjalkowyeli Wzgledow takich jak gwaltowny Wzrost 11iekio1'yc11 pozycji 1<os7.toWych, cena moze byé podwyzszana czescicj i tak np. z uwagi na poclwyzke cen Wegla o 25 % powodka byla 7.mus7.0na podniesé ceny ciepla na poczalkii ubieglego roku. Nowe eeny Weszly W Zyeie Z dniem 3 lutego 2012 r. Warunkiem Wejseia W 7.ycie kazdej zmiany cenjcst zgoda Ur7.Qdu Regulacji Energetyki. Powodka W prowadzeniu swojcj dzialalnosci stara sie dostosim'yWaé do norm unijnych, Z\\’1£lSZCZEl W zakresic ekologii. Dysponuje pozwoleniem 7.intcg,roWanym na emisje 7.aniec7yszc7.c|"'1 oraz pozwoleniem na handel emisjami Wydanym pr7.c7. Urzad 1\/Iarszalkowski W  W ciagu ostatnich 5 lat powodka clokonywala szeregu inweslyeji modernizaeyjnyeh, W s7.<:7.cgo1n0sci W 2010 roku za pieniadze ze srodkow unijnyc11 (2.l98.000 Z1) zrnodernizowala kociol  eelem zmniejszenia zuzycia opalu, a tym '¬ _Ó zasądził od pozwanego_na rzecz powódl Spółki z ograniczoną odpowiedzialnośćia x-kxxfotę 977 zł tytułem zwrotu kosztow procesu. Wyrok ten wydano w następujące ustalonym stanie faktycznym: Powódka jest spółką gminną. Przedmiotem jej działalności jest produkcja oraz dystrybucja ciepła na terenie Gminy_. W dniu 24 kwietnia 2012 r. w 0dbył0 się Spotkania mieszkańców w związku z referendum w sprawie odwolania W jego trakcie pozwany, podając sie za prezesa zarządu_stu-'ie|'dził, iz _będa płacić kary za niedostosowanie swojego systemu ciepłowniczego do norm unijnych._ albowiem normy te w przyszłości zostaną zaostrzone. Nałożenie tych kar spowoduje drastyczną podwyżkę ciepla dla klientów powódki. Sytuację w- przeciwstawił sytuacji \\"- gdzie -jak twierdził - postawiono na budowe nowoczesnej ciepłowni od podstaw, co wyklucza wzrost kosztów ciepła. Konferencja odbyła sie w obecności wielu przedstawicieli mediów. Pozwany przemawiając przedstawił się jako prezes zarządu_ chociaz od 201 l roku funkcji tej już nie pełnił. Relacja Z tej konferencji oraz _jej fragmenty znalazły się w lokalnych mediach m. in._oraz _ Na w./w stronach wydarzenie to bylo szeroko komentowane. Odbiorcy ciepła żywili obawy. iz z uwagi na treść wystąpienia pozwanego będą musieli więcej płacić za usługi powódki. Wypowiedź pozwanego traktowali oni jako skierowaną przeciwko działalności miasta (powódka jest spółką miejska) i domagali sie oni sprecyzowania zarzutów pozwanego wobec miasta, przedstawienia analiz proekologieznych uzależniająe od tego swój glos w referendum. Ĺ dniem l paY'.dziernika 2012 r. powódka podwyzszyła cene ciepła o około 5 ~ 6 %. Podwyżka ta spowodowana była wzrostem kosztów produkcji i dystrybucji ciepła. Powodowa spółka podwyższa cene ciepła przeważnie raz w roku. Z wyjątkowych względów takich jak gwałtowny wzrost niektórych pozycji kosztowych, cena może być podwyzszana częściej i tak np. z uwagi na podwyżkę cen węgla o 25 % powódka była zmuszona podnieść ceny ciepła na początku ubiegłego roku. Nowe ceny weszły W zycie z dniem 3 lutego 2012 r. Warunkiem wejścia w zycie każdej zmiany cen _jest zgoda Urzędu Regulacji Energetyki. Powódka w prowadzeniu swojej działalności stara się dostosowywać do norm unijnych, zwłaszcza w zakresie ekologii. Dysponuje pozwoleniem zintegrowanym na emisję zanieczyszczeń oraz pozwoleniem na handel emisjami wydanym przez Urząd l\/larszałkowski w _ W ciągu ostatnich 5 lat powódka dokonywała szeregu inwestycji niodernizacyjnych, w szczególności w 2010 roku za pieniądze ze środków unijnych (2.l98.000 zł) zmodernizowała kocioł - celem zmniejszenia zużycia opału, a tym --- STRONA 10 --- 4 samym cmisji zarneezyszczen pylowych i gazowycli do airnosfery; zalcooezyla budowe clrugiego etapu instalacji odsiarc7.ania spalin dla dwoch koilow , co pozwoiilo na ograniezenic ernisji dwutlenku siarki do poziomu niZszego ani7.e1i dopuszc7.a1na emisja dopuszezona W pozwoleniu zintegrowanym; jednoczesnie Wybudowal instalaejq do odpylania spalin, co pozwolilo na ograniczenie emisji pylow; przcprowadzil szercg inwestyeji majaeych na ceiu ograniczenie zuiyeia energii clcktrycznej; wymicnil sieci zuzyte powociujace Wysokie slraty W przesyle na tcchnologie rur; budowal duZo sicci ciep1ownicz_vch dla nowyeh odbioreow ciep1a. Ws7.ystkie kotly Wyposazone sa W clcktrofiltry ora7. palniki niskoemisyjne ogra11iezajaee ernisje tlenkow azotu. Wszyslkie te inwcstycje finansowal ze sroclkow poehodzaejcll 2 ElI110l"[}Z3C_]l, ' 8 Z6 §I'<>d1<c'>\~’ ulliinyclls 111 i" — Powodka stale bada poziom cmisji zaniecz_\;'s7.czc1'1 za pomoca ciaglego monitoringu Wlasnego (analizalory spalin) oraz poprzez niezalcine jednostki. Aktualnie pracuje nad konecpcja lzw. kogencracji, czyli jednoczesncgo Wytwarzania ciepla 7. cnergia e1ek11'}/eznaj. Za 2.aniec2ys7c7.enie srodowiska nie placi 7.adnyo11 kar. Pismem z 12 lipca 2012 r. powodka Wezwala pozwanego do zamieszczenia przeprosin W [ormie i o tresci jak W pozwie. Pozwany nie ustosunkowal sie do tego Wezwania. W lak ustalonym slanie faktycmym Sad Okregowy uznal, Ze roszczenie powodcm'ej spo1ki zaslugiwalo na uwzglednicnie W czesci. Sad Okregowy Wskazal, Ze zgodnie 2 ug,1"untoWanymi i bezspornymi poglqdami katalog dobr osobistych zamies7c7.ony W art. 23 k.c. ma charaktcr otwarly, p1'zyk1adoWy i nic ma przy tym Zadnyeh Wqtpliwosci, ii dobrem osoby prawnej jest m. in. jej dobre imie, rozumiane jako marka, renoma, ugruntowana pozycja. Odwolujac sie do pr7.yznania W loku postepowania przei pozwanego. iz mowiac ,', rnial na mysli powodke, Wskazal Sad Okregowy, i2 powodka cieszy sie dobra opinia. Przestrzcga norm unijnych, stara sie inwcstowaé W nowe teehnologie S"11lZ£1C€ oszezedzaniu zarowno Wyprodukowanego cicpla, jak i surowcow niezbednych do jego produkeji. 1’o7.ys1<uje W tym celu srodki zarowno krajowe, jak i unijne. Nie ustalono, by 7 lylulu prowadzoncj dzialalnosei ponosila ja1<ie1<o1Wie1< negatywnc konsekwencje zwiazane z naruszeniem norm cmisji zunieezyszczen. Powodka dba o swoj Wi7.0l‘Lll1€1{ starajae sic; bye przedsiebiorstwem dbajacym o ochrone srodowiska naturalnego i 7.21 takie przedsiebiorsiwo cmE. (D cr*1: (“Q. "cs pra oslrzegana. Bio1‘aLc powyisze pod uwage slwierdzii Sad ()1<1'ego\\»)~', i7. po7.Wany Zalulczzjqe stronie powodowcj riiedoslosowyxvanie sic; do obowiazujacych norm ochrony srodowiska, co rnoze doprowadzié do clraslye/'.nego WZl'()S'[Ll cen ciepla, naruszyl bez Watpienia dobra osobisle slrony powodowej W postaci dobrcgo imienia. Jcgo wypoWicd7. zawicrala ujcmna oeene 4 samym emisji zanieczyszczeń pyłowyeh i gazowych do atinosfcry; zakończyła budowę drugiego etapu instalacji odsiarczania spalin dla dwóch kotłów -, co pozwoliło na ograniczenie emisji dwutlenku siarki do poziomu niższego aniżeli dopuszczalna emisja dopuszczona w pozwolenia zintegrowanym; jednocześnie wybudował instalację do odpylania spalin, co pozwoliło na ograniczenie emisji pyłów; przeprowadził szereg inwestycji mających na celu ograniczenie zużycia energii elektrycznej; wymienił sieci zużyte powodujące wysokie straty w przesylc na technologie rur; budował duzo sieci ciepłowniezych dla nowych odbiorców ciepła. Wszystkie kotły wyposażone są w elektroliltry oraz palniki niskoemisyjnc ograriiezajace emisję tlenków azotu. Wszystkie te inwestycje tinansował ze środków pochodzących z amorty zacjr, z _ ze ŚI'0fłl<ÓW 'mijflyßlls 111 Í11- '_ Powódka stale bada poziom emisji zanieczyszczeń za pomocą ciągłego monitoringu własnego (analizatory spalin) oraz poprzez niezależne jednostki. Aktualnie pracuje nad koncepcją tzw. kogeneracji, czyli jednoczesnego wytwarzania ciepła z energią elektryczną. Źa zanieczyszczenie środowiska nie płaci zadnych kar. Pismem z 12 lipca 2012 r. powódka wezwała pozwanego do zamieszczenia przeprosin w formie i o treści jak w pozwie. Pozwany nie ustosunkował się do tego wezwania. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, ze roszczenie powodowej spółki zasługiwało na uwzględnienie w części. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie Z ugruntowanymi i bezspornymi poglądami katalog dóbr osobistych zamieszczony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty, przykładowy i nie ma przy tym żadnych wątpliwości, iż dobrem osoby prawnej jest m. in. jej dobre imię, rozumiane jako marka, renoma, ugruntowana pozycja. Odwołując się do przyznania w toku postępowania przez pozwanego. iż mówiąc ,'-, miał na myśli powódkę, wskazał Sąd Okręgowy, iż powódka cieszy się dobrą opinia. Przestrzega norm unijnych, stara sie inwestować w nowe technologie sełtlżące oszczędzania zarówno wyprodukowanego ciepła, jak i surowców niezbędnych do _jego produkcji. Pozyskuje w tym celu środki zarówno krajowe, jak i unijne. Nie ustalono, by z tytulu prowadzone_j działalności ponosiła jakiekolwiek negatywne konsekwencje związane z naruszeniem norm emisji zanieczyszczeń. Powódka dba o swój wizerunek starając sie być p1'zedsiębiorstwem dbającym o ochronę środowiska naturalnego i za takie przedsiębiorstwo ocE. (D cr~‹: (')-. "cs pra ostrzegana. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdził Sąd ()l<1'ęgowy, iz pozwany zarzucając stronie powodowej niedostosowywanie się do obowiązujących norm ochrony środowiska, co może doprowadzić do drastyeznego wzrostu cen ciepla, naruszył bez wątpienia dobra osobiste strony powodowej w postaci dobrego imienia. .lego wypowiedz zawierała ujemną ocenę --- STRONA 11 --- 3 clzialalnosci powodki i by‘la to occna nieprawdziwa. .\/limo, Ze Wypowicdi ta by121 ogledna, to jedna1< naruszala dobra osobisle powoda. Pozwany W Wy7.cj przyjeiym 7.a1<resic: nie obalil domniemania bezprawnosci swojego d7.ialania, nie udowodnil te7. twierclzen o prawdziwosci zarzutow 0 Wyzszycli kosztach eicpla dostarezanego przez powodke ciepia W przysziosci. W Loku rozprawy W swoich zeznaniach dopuseil moiliwosé, iZ nie ma racji mowiac, 12 powodka nie przestrzega norm unijnych. Maj ac: powyzsze na uwadze Sad Okregowy zobowiazal pozWaneg<—a‘0y na sW6j koszt W eiagu 30 dni od uprawomoenienia sic; wyroku przeprosil powodke Spolkq 7. ograniczona, odpowiedzialrloscia W _, poprzez publikaeje W jednym pialkowym wydanin — Tygodnika miejskicgo_na pierwszcj stronic tcj W Widoezny sposob oraz no Q3 N (U l—’ '< drukiem Wiclkosci nie odbiegajaeej od stosowancgo na tej stronie 2102;'1 slosowne oswiaclczenie. Odc1a1a_jac powodztwo W pozostalym zakresie Sad Okrqgowy Wska7.al, i7. sposob oehrony dobra osobistego powinien byé adekwatny do jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru jego naruszcnia, uwzglqdniaé caloksztalt okolicznosci, W tym zaehowanie osoby, ktorej dobra osobisle zoslaly naruszone, dawaé satysfakeje posz1<odoWanen1u_ leez. nie powinicn proWad7.ié do upokor7.enia sprawcy naruszenia. Z tego Wzglcgdu Sad Okregowy nakazai przeprosiny W jednym pialkowym Wydaniu'_ _ uznajac. ii takie rozstrzygnicgcie dotrze do odbiorcow uslug powodki i pr:zye7.yni sie do naprawy jej Wizerunku oraz Wyjasni Wszystkie niejasnosci Wywolane zaeliowaniem pozWanego._ pr7.e7. co ochrona udzielona powodce bedzie \\’)"S'[%lI‘CZ2l_1E)C2l do osiagnieeia eelu postcgpowania, a przez to bcgdzie skuteczna. Sad Okrcggowy jednoczesnie uznal, iZ publikacja przcprosin W ilosci W1Q1(SZCj (powodka domagala sic; przeprosin W dwoch numerach) bedzie niewspolmierna sankejq do stopnia nagannosei zuchowania pozwanego. Oddalajqc Zadanie przeprosin W — Sad Okregowy mial na Wzglqdzie, 7.e powoclka nie udowodnila — a W tym zakresie eiezar dowodu spoczywal na niej, i2 Wypowiedi pozwancgo pr7.ylaeza1a r6Wnie2 — W swoim piqtkowym dodatku. Z tego Wzglcgdu brak bylo podstaw do iiakazania pozwanemu przeprosin na lamach tego dzicnnika. O kosztacil procesu orzekl Sad Okregowy na mooy art. 100 ZC1£il"11C 2 k.p.c. Apclacjcg od tegoz Wyroku Wniosl pozwany zaskarZa_jac go W calosci. 2ar'ZL1cajap: razaeq sprzeeznosé islotnych ustalen '2 lresciq 7.cbrancgo materialu poprzez przyjete tezy. ze uzyte W tralccie spotkania W 1o\\'a komenlarza na tcmat S}’1L1£lCj1 W cicplownielwie naruszaja dobra osobiste powodki W lcontekseie przedstawionej p1'7.e'/.po7.\=vanego s7.c7.ego1oWej argumentacji i dowodow oraz naruszenie art. 6 k.c. 3 działalności powódki i była to ocena nieprawdziwa. ;\/limo, że wypowiedź ta by-ła oględna, to _jednak naruszała dobra osobiste powoda. Pozwany w wyżej przyjętym zakresie nie obalił domniemania beżprawności swo_jego działania, nie udowodnił tez twierdzen o prawdziwości zarzutów o wyższych kosztach ciepla dostarczanego przez powódkę ciepła w przyszłości. W toku rozprawy' w swoich zeznaniaeh dopuścił mozliwość, iż nie ma racji mówiąc, iz powódka nie przestrzega norm uni_jnych. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy zobowiązał pozwaneg‹_aby na swój koszt w ciągu 30 dni od uprawomocnienia się wyroku przeprosił powódkę Spółkę z ograniczona, odpowiedzialnością w _ poprzez publikację w _jednym piątkowym wydaniu _ Tygodnika miejskiego'_na pierwszej stronie tej w widoczny sposób oraz co 2-3 N (D l_' '‹.. drukiem wielkości nie odbiegającej od stosowanego na tej stronie złożył stosowne oświadczenie. Oddalając powództwo w pozostałym zakresie Sąd Okręgowy wskazał, iż sposób ochrony dobra osobistego powinien być adckwatny do jego naruszenia, do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru jego naruszenia, uwzględniać całokształt okoliczności, w tym zachowanie osoby, które_j dobra osobiste zostały naruszone, dawać satysfakcję poszkodowanemu, lecz nie powinien prowadzić do upokorzenia sprawcy naruszenia. Z tego względu Sąd Okręgowy nakazał przeprosiny w jednym piątkowym wydaniu'_ _ uznając, iż takie rozstrzygnięcie dotrze do odbiorców usług powódki i przyczyni się do naprawy jej wizerunku oraz wyjaśni wszystkie niejasności wywołane zachowaniem pozwanego, przez co ochrona udzielona powódee będzie »wystarczająca do osiągnięcia celu postępowania, a przez to będzie skuteczna. Sąd Okręgowy jednocześnie uznał, iż publikacja przeprosin w ilości większej (powódka domagala się przeprosin w dwóch numerach) będzie niewspólmierną sankcją do stopnia naganności zachowania pozwanego. Oddalając żądanie przeprosin w _ Sąd Okręgowy miał na względzie, ze powódka nie udowodniła - a w tym zakresie ciężar' dowodu spoczywał na niej, iż wypowiedź pozwanego przytaczała również _ w swoim piątkowym dodatku. Z tego względu brak bylo podstaw do nakazania pozwanemu przeprosin na łamach tego dziennika. O kosztach procesu orzekł Sąd Okręgowy na mocy art. l00 zdanie 2 k.p.c. Apelację od tegoż wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości, zarzueając: rażącą sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału poprzez przyjęte tezy, że użyte w trakcie spotkania w łox\-'a komentarza na temat sytuacji w ciepłownictwie naruszają dobra osobiste powódki w kontekście przedstawionej prze'/. pozwanego szczegółowej argumentacji i dowodów oraz naruszenie art. 6 k.c. --- STRONA 12 --- 6 Podnoszae te zar7.uty pozwany Wnosil o uchylenie W ea1osei zaskarionego Wyroku i oddalenie powodztwa oraz 0 obeiazenie powodki 1<os'/.tami proeesu. Powodka Wniosia o oddalenie apelaeji i zasqdzenie kosztow proeesu. Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastepuje: apeiaeja pozwanego jest zasadna. W sprawie niniejs7.cj nie jest kwestionowana tresé \vypowiedzi pozwanego 7. dnia 24 kwietnia 2012 1". na 1<onfereneji prasowej \v a ktora to 1<on1'ereneja odbywala sie W zwiqzku 2 ntajacym sic; odbyé referendum W sprawie o odwolanie , W trakcie tejZe konfereneji pozwany W swojej wypowiedzi tWierd2i1, Ze bcgdq placié kary za niedostosowanie swojego systcmu eicploWnic7.ego do ,.norm unijnyeh”, gdyi normy te W przyszlosci zostana zaostrzone. Poniesienic tychze kar bedzie zas skut1<.oWae pod\w7.1<a ciepla. Jednoczesnie pozwany sytuaeje W‘ przeeiwstawila sytuaeji w_gdzie Wybudowano nowa nowoezesna cieplownie W eelu dostosowania sie do ,,norm unijnyeh”. W trcsci tej Wypowiedzi po7.Wany nie uZy1 nazwy powodowej spolki. a jego twierdzenia odnosily sie do zdarzeli mogacyeh zaislnieé W przyszlosei. Jak to Wskazal pozwany na rozprawie W dniu 26 lutego 2013 r. odnoszae sie do swej kwestionowanej Wypowiedzi ,,nie Wyslarczy tylko remontowanie urzadzen, ale trzeba budowaé nowe” (nagranie DVD k. 62 akt, protokoi rozprawy k. 109 akt). Podnoszqc powyzsze nalezy na Wstepie przypomnieé, Ze zgodnie 2 art. 43 k.e. przepisy o ochronie dobr osobistyeh osob fizyeznyeli tj. art. 23 i 24 k.c. slosuje sie odpowiednio do osob prawnyeh. Za dobro osobiste osob prawnyeh — bedaee odpowiednikiem dobra osobistego osob fi7.yc7.nyeh W postaci c7.ci 7.eWnetrznej — uznaje sie dobra slawe okreslona lei jako dobre imie. Dobre imie osoby prawnej jest iqczone z opinia, jaka o niej majq inne osoby 7.e Wzgledu na zakres jej dzialalnosci. Uwzglednia sie tu nie tylko renome Wyni1<ajaea_ z dotycltezasowej dzialalnosei osoby prawnej, ale i niejako Zakladaria (dornrtierltaria) renome osoby prawnej od chwili jej powstania (co do tychze kwestii np. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 14 listopada 1986 r., 11 CR 295/86, OSNC 1988/23/40 i z dnia 28 Wrzesnia 1999 r., 1 CKN 16/98, OSNC 2000/2/25). Dodae naleiy tu. Ze jak podkresla sie W doktrynie dobre imie osoby prawnej naruszaja W"ypoWiec17.i. ktore obiektywnie oeeniajqe przypisuja osobie prawnej niewlaseiwe postepowanie rnogtrec spowodowaé utrate do niej zaufania potrzebnego do prawidlowego llinkejonowania W zakresie swyeh zadan (tak Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 9 ezerwea 2005 r.._ 111 CK 622/04, nie pub1.). Poza tym dobrami osobistymi saWiarygod11ose, reputaeja 1 6 Podnosząe te zarzuty pozwany wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa oraz o obciążenie powódki kosztami procesu. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważyl, co następuje: apelacja pozwanego jest zasadna. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowana treść wypowiedzi pozwanego 7. dnia 24 kwietnia 2012 r. na konferencji prasowej \v a która to konł`erencja odbywała się w związku z mającym się odbyć referendum w sprawie o odwołanie . W trakcie tejże konferencji pozwany' w swojej wypowiedzi twierdził, że będą płacić kary za niedostosowanie swojego systemu ciepłowniczego do ,,norm unijnych”, gdyz normy te w przyszłości zostaną zaostrzone. Poniesienie tychże kar będzie zaś skutkować podwyzką ciepla. Jednocześnie pozwany' sytuację \-xl- przeciwsta\»\›'iła sytuacji v|i_gdzie wybudowano nową nowoczesną ciepłownię w celu dostosowania się do „norm unijnych”. W treści tej wypowiedzi pozwany nie użył nazwy powodowej spółki, a jego twierdzenia odnosiły się do zdarzeń mogących zaistnieć w przyszłości. Jak to wskazał pozwany na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. odnosząc się do swej kwestionowanej wypowiedzi ,,nie wystarczy tylko remontowanie urządzeń, ale trzeba budować nowe” (nagranie DVD k. 62 akt, protokół rozprawy k. 109 akt). Podnosząe powyższe należy' na wstępie przypomnieć, że zgodnie z art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób lizycznych tj. art. 23 i 24 k.c. stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Za dobro osobiste osób prawnych - będące odpowiednikiem dobra osobistego osób fizycznych w postaci czci zewnętrznej - uznaje się dobrą sławę określoną też _jako dobre imię. Dobre imię osoby prawnej jest łączone z opinią, jaką 0 niej mają inne osoby ze względu na zakres jej działalności. Uwzględnia się tu nie tylko renomę wynikającą z dotychczasowej działalności osoby prawnej, ale i niejako zakładaną (domniemaną) renomę osoby prawnej od chwili jej powstania (co do tychże kwestii np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1986 r., Il CR 295/86, OSNC 1988112-3/40 i z dnia 28 września 1999 r., I CKN 16/98, OSNC 2000/2/25). Dodać należy tu. że jak podkreśla się w doktrynie dobre imię osoby prawnej naruszają xyypowiedzi, które obiektywnie oceniając przypisują osobie prawnej niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niej zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania w zakresie swych zadań (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005 r., lll CK 622f'04, nie publ.). Poza tym dobrami osobistymi są wiarygodność, reputacja i --- STRONA 13 --- 7 elementy skladajqee sic; na dobre imic; osoby prawnej, ktore zaleza od rod7.aju dziaialnosci prowadzonej przez osobc; prawns (gospodareze, Wye11oWaWcze, eltarytatywne). Oeena dobr osobistyehjesl uza1e7.niona od dW6e11 przeslanek: Zagrolenia lub narus7..enia dobra osobistego oraz od be7pt'a\Wlosei dzialania. W sprawie niniejszej powodka podnosila, Ze Wypowiedi pozwanego miala naruszae jej dobre imic; i Wi7.erune1<. Zauwazye nalezy W tym miejscu, i2 poza sporem W doktrynie jest to, Ze Wsrod vtypowiedzi naruszaja;eyeh ezesé lub dobre imic; odroznia sic; Wypowiedzi opisowe (dotyczace fa1<tc')W) i oeeniajqce (Wy1'aZaja;ee opinie). '1‘e oslalnie Wypowiedzi przyjmuje sie, ze sa dozWo1one,jc:Zc1i mics7.e7a sic; W granicach rzeezowej i konstruktywnej krytyki. Tylko te pierwsze moga_ podlegaé Weryfikaeji z punktu Widzenia kryterium prawdy i falszu. Zatttwtzye nadto 1121107.)'. 70 krytyezna oeena osoby, jej zaehowania 1ub dzie1a nie uzasadnia powstania roszezen sluzcrcych do oehrony c7.ei, jezeli jest rzeczowa 1 rzetelna. Te jej eeehy Wykluezaja;bowiem bezposredniose zachowania sic; krytykujaeego. Odnoszae to stanowisko doktryny i orzecznictwa do kwestionowanej Wypowiedzi pozwanego nalezy W pierwszym rzedzie zauwazyé, i2 w Wypowiedzi tej nie Wymieniono firmy powodki. a moiliwose jej powiazania 7. powodka Wynikala jedynie z 7.estaWienia pr7.edmiotu dziaialnosei objetego Wypowicdzizt tj. produkcji ciepla. Dla oceny lejze Wypowieclzi jako naruszajacej dobra osobiste powodki bez znaczenia jest zas to, 7e pozwany tWierdzi1, i2 jest Tres‘é zas samej Wypowiedzi stanowila Wypowiedi oeeriiajqca, zawierajacq krytyke dzialalnosci powodki. ktora W celu Wype111ienia ,,norm unijnych” dokonuje remontow istniejacej infrastruktury, a nie budowy nowej nowoezesnej eiepiowni, a co moze rodzié W przyszlosei wzrost kosztow clostaw eiepla. Oeena ta opiera1a sic; na powszeehnie znanych faktaeh podwyzszenia norm oehrony srodowiska W odniesieniu do cmisji przemyslowych W Wyniku stosowania tzw. ,,norm nnijnyeh” i konieeznosei dostosowania sie do nich przez przedsiebiorstwa takie jak ele1<troeiep1oWnie ora7. Wprowadzaniu kar 7.a niedostosowanie sic; do tychie norm. Nadto oeena ta opiera1a sic; na oezywistym przeeieZ stwierdzeniu, 7.e eel taki osiagntté mozna niewqtpliwie przez budowe nowyeh instalaeji, a nie 7.aWs7_e osiagnaé go moina przez remonty ist11ie_jacye11 instalaeji. Tego rod7.aju ogolnikowa Wypowiedi pozwanego, jako Wypowiedi oeenna, 1<rytye7.na nie mole zostaé uznana za \wpoWied7'. bezprawna. UWzgledniajae ta1<7'.e i to. ze W wypoWied7.i tej pozwany nie u7.y1 tinny pod ktora dzialalnosé prowadzi pozwana, a Wypowiedi ta nie odnosiia sic; W Zaden sposob do przestrzegania norm ochrony srodowiska obowiazujaeyeh pOZ\V£i11Z1_W' daeie tej Wypowiedzi lccz do trudnosoi 7. przestrzeganiem norm W zakresie oehrony srodowiska pr7.e7. powodke, ktore beda Wprowadzane W przyszlosei. W istoeie tvj/powiedi ta postr7.egaé nalezy W kategoriach ostrzezenia zrttierzajapego do 7 elementy składające się na dobre imię osoby prawnej, które zależą od rodzaju dzia-łalności prowadzonej przez osobę prawną (gospodarcze, wychowawcze, charytatywne). Ocena dóbr osobistyehjest uzależniona od dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego oraz od bezprawnośei działania. W sprawie niniejszej powódka podnosiła, że wypowiedz pozwanego miała naruszać jej dobre imię i wizerunek. Ĺauważyć należy w tym miejscu, iz poza sporein w doktrynie _jest to, że wśród vtwpowiedzi naruszających cześć lub dobre imię odróżnia się wypowiedzi opisowe (dotyczące fal<tó\›'~.-') i oceniające (wyrażające opinię). Te ostatnie wypowiedzi przyjmuje się, że są dozwolone, _jeżeli mieszczą się w granicach rzeczowej i konstruktywnej krytyki. Tylko tc pierwsze mogą podlegać weryfikacji z punktu widzenia kryterium prawdy i fałszu. Zauważyć nadto należy, że krytyczna ocena osoby, jej zachowania lub dzieła nie uzasadnia powstania roszczeń służących do ochrony czci, _jeżeli jest rzeczowa i rzetelna. Te jej cechy wykluczająbowiem bezpośredniość zachowania się krytykującego. Odnosząc to stanowisko doktryny i orzecznictwa do kwestionowanej wypowiedzi pozwanego należy w pierwszym rzędzie zauważyć, iż w wypowiedzi tej nie wymieniono firmy powódki, a możliwość jej powiązania z powódką wynikała jedynie z zestawienia przedmiotu działalności objętego wypowiedzią tj. produkcji ciepła. Dla oceny tejże wypowiedzi jako narusżająeej dobra osobiste powódki bez znaczenia _jest zaś to, ze pozwany twierdził, iż jest Treść zaś samej wypowiedzi stanowiła wypowiedź oceniającą, zawierającą krytykę działalności powódki._ która w celu wypełnienia „norm unijnych” dokonuje remontów istniejącej infrastruktury, a nie budowy nowej nowoczesnej ciepłowni, a co może rodzić w przyszłości wzrost kosztów dostaw ciepła. Ocena ta opierała się na powszechnie znanych faktach podwyższenia norm ochrony środowiska w odniesieniu do emisji przemysłowych w wyniku stosowania tzw. „norm unijnych” i konieczności dostosowania się do nich przez przedsiębiorstwa takie jak elektroeiepłownie oraz wprowadzaniu kar za nicdostosowanie się do tychże norm. Nadto ocena ta opierała się na oczywistym przecież stwierdzeniu, że cel taki osiągnąć można niewątpliwie przez budowę nowych instalacji, a nie zawsze osiągnąć go można przez remonty istniejących instalacji. Tego rodzaju ogólnikowa wypowiedź pozwanego, jako wypowiedź ocenna, krytyczna nie może zostać uznana za wypowiedź bezprawną. Uwzględniając także i to¬ że w wypowiedzi tej pozwany nic użył łirmy pod którą działalność prowadzi pozwana, a wypowiedz ta nie odnosiła się w żaden sposób do przestrzegania norm ochrony środowiska obowiązujących pozwaną w dacie tej wypowiedzi lecz do trudności z przestrzeganiem norm w zakresie ochrony środowiska przez powódkç, które będą wprowadzane w przyszłości. W istocie wypowiedz tą postrżcgać należy w kategoriach ostrzeżenia zinierzającego do --- STRONA 14 --- 8 roZWa7.enia Zmiany polityki inwestyeyjnej przez powodkcg, a eo trudno 7.akv\'a1i1ikoWae jako naruszenie dobr osobistych powodki. Podniese nalezy nadto, Ze W orzee7.nictWie podkresla sie, 7e pr7.y dokonywaniu oceny dziaiania strony pozwanej W Zakresie stosowania instrumentow prawnyeh Wlaseiwyeh oehronie dohr osobistych trzeba mieé na uwadze konieeznose zaeltowania 11a1e7.ytyCh proporeji i umiaru i instrulllentow tych nie moina naduiywaé dla przypadkow dotyezaeyeli Wylaeznie subiektywnyell odezué osoby dotknietej Wypow'ied7.ia; innej osoby. Ocena, czy doszlo do he7..praWnego naruszenia dobra osobistcgo nie mo7.e bye ocena subiektywna dokonana Wedlug Wiary indywidualnej Wrailiwosei zainteresowanego, ktory c7uje Sic; dotkniely zaehowaniem innej osoby, ale powinna uwzglcgdnie elementy obiektywne, a Wiee na1e7.y mice na uwadze odezueia przecic;tncgo odbiorcy — osoby rozsadnej i raejonalnie oeeniajz1;eej, nieobeiaionej uprzedzeniami, niesldonnej do Wyrazania ekstremalnyeh sztdow (por. Wyroki Sadu Najwyrzszegoz Z dnia 29 paidziernika 1971 r., 11 CR 455/71. OSNCP 1972. nr 4, poz. 77; P1P 1973, nr 6, s. 167. 7. glosa E. Radomskiej; Z dnia 26 paidziernika 2001 r., V CKN 195701, LEX nr 53107; 2 dnia 18 marca 2005 r., I1 CK 564/04, Lex Polonica nr 375700 oraz z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 2.06, OSNC 2007, nr 2, poz. 30. a takze Wyrok Sadu Apelaeyjnego W Poznaniu 2 dnia 19 paidziernika 2005 r., 1 ACa 353/05, LEX nr 175202). W oeenie Sadu Apelaeyjnego postepowanie po7.wanego nadto, 7 uwagi na przypadkowose jego Wypowiedzi, jej przedmiot i col, nie moze bye traktowane jako Wymierzone W dobra osobiste powodki pamietajqc, Ze W pojeciu bezprawnosci, o ktorej mowa W art. 24 1<.c. nie mieszeza sie uchybienia malej Wagi i inne nieznaczne jej Wadliwosei. Okolicznoseli te powoduja, Ze nie sposob dopatrzyé sie W postc—;powaniu pozwanego eclowego dzialania 7.n1ier7.ajaecgo do zdyskredytowania powodki. Po7.Wanemu W istocie, jak to juz Wczesniej Wskazano, przyswieeala, jako mieszka1'1coWi obawa, Ze droga poprzez remonty istniejaeej i111rast1"tt1<tt11'y cieplowniczej mole nie bye Wystarczajaca do osiagnieeia eoraz bardziej ])O(1WyZSZ2111yC11 ,,norm unijnych” w zakresie emisji zanieczyszczcn przez elcktroeieplownie W odr67.nieniu od drogi poprzez budowe nowyeh elektrocieplowni. Czyniae te uwagi i nie dopatrujae sic; W zachowaniu pozwanego narus7.enia dobr osobistyeh powodki na1e7.a1o oddalié powodztwo. Majae poWy7.s7.e na uwadze or7.ee7.ono na mocy art. 386 § 1 k.p.e. zmieniajae zas1<ar7.ony Wyrok i oddalono powodztwo W eaiosei. O kosztach postc;poWania apelacyjnego orzeczono na moey art. 98 k.p.e. zasadzajae na rzeez pozwanego od powodki zwrot poniesionej pr7.e7. niego oplaty od apelaeji. 8 rozwazenia zmiany polityki inwestycyjnej przez powódkę, a co trudno zakwaliłikować jako naruszenie dóbr osobistych powódki. Podnieść nalezy nadto, że w orzecznictwie podkreśla się, ze przy dokonywaniu oceny działania strony pozwanej w zakresie stosowania instrumentów prawnych właściwych ochronie dóbr osobistych trzeba mieć na uwadze konieczność zachowania nalczytych proporcji i umiaru i instrumentów tych nie można naduzywać dla przypadków dotyczących wyłącznie subiektywnych odczuć osoby dotkniętej wypowiedzią innej osoby. Ocena, czy doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego nie moze być oceną subiektywną dokonaną według wiary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinna uwzględnić elementy obiektywne, a więc należy mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 października 1971 r., ll CR 455/71. OSNCP 1972, nr 4, poz. 77; PÍP 1973, nr 6, s. 167, z glosą E. Radomskiej; z dnia 26 października 2001 r., V CŻKN 195701, LEX nr 53107; z dnia 18 marca 2005 r., II CK 564/04, Lex Polonica nr 375700 oraz z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 2.06, OSNC 2007, nr 2, poz. 30, a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2005 r., I ACa 353/05, LEX nr 175202). W ocenie Sądu Apelacyjnego postępowanie pozwanego nadto, z uwagi na przypadkowość jego wypowiedzi, jej przedmiot i cel, nie może być traktowane jako wymierzone w dobra osobiste powódki pamiętając, że w pojęciu bezprawnośei, o której mowa w art. 24 k.c. nie mieszczą się uchybienia małej wagi i inne nieznaczne jej wadliwości. Okoliczności te powodują, że nie sposób dopatrzyć się w postępowaniu pozwanego eelowego działania zmierzająeego do zdyskredytowania powódki. Pozwanemu w istocie, jak to już wcześniej wskazano, przyświecała, jako mieszkańcowi- obawa, że droga poprzez remonty istniejącej inł`rastruktury ciepłowniczej może nie być wystarczająca do osiągnięcia coraz bardziej podwyższanych „norm unijnych” w zakresie emisji zanieczyszczeń przez clcktrocicpłownie w odróżnieniu od drogi poprzez budowę nowych elektrociepłowni. Czyniąc te uwagi i nie dopatrując się w zachowaniu pozwanego naruszenia dóbr osobistych powódki należało oddalić powództwo. Mając powyższe na uwadze orzeczono na mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmieniając zaskarżony wyrok i oddalono powództwo w całości. O kosztach postępowania apelacyj nego orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. zasądzając na rzecz pozwanego od powódki zwrot poniesionej przez niego opłaty od apelacji.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Gliwicach#I C 257/12 x div/L#art. 23 k.c.#art. 23 oraz#art. 100 ZC#art. 6 k.c.#art. 43 k.e.#art. 43 k.c.#art. 386 § 1 k.p.e.#art. 98 k.p.e.#art. 24 k.c.#art. 386 § 1 k.p.c.#art. 98 k.p.c.