Postanowienie I C 255112 WYROK 146 F

--- STRONA 1 --- Sygn. I C 255112 WYROK 146 FEwdstfwira qs!aw_y 2 dnia 6.09.2001 r. 0 doslqapie  do '"f°"“5¢JF Pllblrfiifne; D2. U. 112 poz. H98 2 pfnén. zm. W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pfzfikmflfi lfiifi""1161? Dvlllifirfiq W furmie dokumentu tub w iormie przeiwnrzonei L Dnia 19 czerwca 2012 roku ' S1<.O'®r'i‘:u\j . imi inazwisko wninskuda:s;JE1;‘‘.H"I.‘ Said Okrqgowy w Warszawie I WydzialCywiE11y Kfl/LL ,,: I O FQQ adres wniuskudawcy w skiadzie nastqpuj apyrn: P1'zewodnicza_cy: SSR {del.) Jan Wawrowski Protokolant: praktykant Magdalena Wojturska w . po rozpoznaniu W dniu 19 czerwca 2012 roku w Warszawie na rozprawie sprawy 2. powédztwa A. B. przeciwko Skarb0wi'Par'1stwa reprezentowanemu przez Ministra Skarbu Pafistwa i Minisfra Finanséw 0 zapiatq 1 . oddala powédztwo; 2. nie obciqza powoda kosztami proccsu; 3. przyznaje adwokatowi P. I(., tytulem zwrotu kosgtéw nieopiaconej pomocy prawncj udzielonej powodowi z urzqdu, kwotq 8 856 (osiem tysigcy osiemset pigédziesiqt szeéé) ziotych, zawierajapq podatek od towaréwi uslug, i poleca Kasie Sa_du Okrqgowego w Warszawie wypiacenie adwokatowi P. K. tej kwoty z sum budietowych Skarbu Pafistwa. UZASADNIENIE A. B.w pczwie z dnia I sierpnia 2011 roku, skierowanym do Sqdu Okreggowego w P., wskazuj 21¢ jako podstawq za_dania art. 7 ustawy z 6 lipca 2001 r. oraz wyrok Wojewédzkiego Sqdu Administrzwyjnego w W.z 21 maja 2008 r., wniésk 0 zasqdzenie ed Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez. WojewodQ (...)najeg0 rzecz rekompensaty wysokoéci 1 .000 000 zi za lasy, naleiqce clojago [poprzednikéw prawnych, znajdujqce siq na terenie N.gmina S.. Postanowieniem z dnia 23 wrzeénia 2011 rolcu Sa_d Okrqgowy w P. zwolnii powoda od kosztéw sgdovwch w caioéci. Postanowieniem z dnia 2 Iistopada 201 1 roku, uwzglqdniajqc zazalenie powoda, Sag} Apelacyjny w P. ustanowii diapowoda adwokata z urzqdu. W odpowiedzi na pazew pozwany wnosii 0 oznaczenie I\/Iinistra fiiianséw i Ministra Skarbu Pafistwa jako materialno prawnych reprezentantéw Skarbu Pafiétwa oraz 0 zwolnienie Woj ewody (...)od udzialu w sprawie, a takze 0 uznanie sic; przez Sqd Okrqgcwy w P.za niewiaéciwy miejscowo i przekazanie sprawy Sqdowi Okrggowemu w W. jako wiaéciwemu miejscowo i rzeczowo. Postanowienieni z dnia 31 stycznia 2012 roku Sa_d Okrggowy w P. oznaczyl, izjednostkq reprezentujqcat w sprawie pozwany Skarb " Pafistwajest Minister Skarbu pafistwa i Minister Finanséw i zwolnil od udzialu w sprawie Wojewodq (...)oraz stwierdzii swq niewiaéciwoéé miejscowq i sprawq przekazai tutej szemu Sa.d0wijako wlaéciwemu miej scowo irzcczowo. Pozwany Skarb Pafistwa, reprezentowany przez Ministra Skarbu Pafistwa i Ministra Finanséw wniési 0 oddalenie powédztwa. Sqd Okrggowy ustalil, i zwaiyl co nastgpuje; --- STRONA 2 --- Powédztwo jako oczywiécie bezzasadne p0d]egaIO oddaleniu. Niezaleznio od istniejqcego w sprawie ukIadu stosunkow faktycznych powodowi nie przyslugiwalo roszczenie Wskazane W zqdaniu pozwu, stqd Sqd oddalit wnioski powoda ozwrocenie sio o udzielenie informacji odnoénie nieruchomoéci, za ktore powod dochodzi odszkodowanio, sforrnuitowane W piémie procesowym z dnia 15 czcrwca. 2012 roku oraz dopuszczenie dowodéw z opinii bieglych: geodety i rzoozoznawvcy majajkowego, na podstawie art. 217 § 2 k.p.o., gdyz okolicznoéci, ktore rnieliby oni ustalié nie mialy znaczenia dla rozstrzygniocia sprawy. Ustawodawca nie stworzyl podstaw prawnyoh do domagania sin} odszkodowania, nie okrcéiit rowniez dotyohozas zadnych zasad dotyczqcych wypiat cwcntuainych rekompensat, w tyrn ich vwsokoéci, tym bardziej nie przesqdzih to rekompensaty bode; odpowiadaly peinoj wartoéci przejfgtych nieruchomosici. Powod domagai siq odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. za zaniechania Iegislacyj no pOICgfij&_C6 na niewydaniu przepisow odrqbnych okreélonyoh w art. 7 ustawy z dnia 6 Iipca 2001 r. 0 zachowaniu narodowogo charakteru strategicznych zasobow naturalnyoh kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051 ze zrn.). Zgodnie 2 treéciqart. 7 powoianej ustawy roszczenia oséb fizycznych, bylych wtaécicieli lub ich spadkobiercéw, z tytuhl utraty wtasnoéci zasobéw wymienionych W art. I, w tyrn miqdzy innymi lasow, zaspokojone zostanq W formie rekompensat wyptaconych ze érodkéw budzetu pafistwa na podstawie odrqbnych przepisow. 1 W oocnie Sqdu przytoczone przepisy nie dajqpodstaw do stwicrdzcnia, aby w oparciu 0 nie mozna byto skonstruowaé normQ prawnq bgdqcgpodstawg prawnz; roszczenia 0 wyptatq rekompensaty za utratrg prawa wiasnoéci nieruchomoéci z mocy dckrctu 0 przoprowadzeniu reformy roinej. Wyktadnia powotanogo przcpisu pozwala w pierwszej kolejnoéoi na konstataojq, ze ustawodawoa zadeklarowal W nim, iz roszczonia osob z tytulu utraty WIasn0éci mienia zaliczonego przez niego do strategicznych zasobéw naturalnyoh kraju, a wioo takzo laséw zostanq zaspokojone W formie 1'8I(01'1'lpe1'1S21'[. Innymi slowy przcpis ow stanowi zapownienie na przysziosié, gwaranojq zaspokoj enia W przysztoéci wymienionyoh w nim roszczefi. Roszczenia to zaspokoj one zostanq W formie rekompcnsat wyplacanych z budzetu pafistwa na podstawio odrqbnych przepiséw, I(t6I‘)'Chj€d1‘lflk nio uchwalono do dnia dzisioj szogo. Przepis ten nie zawiera natomiast wskazania, co do trybu dochodzenia roszczefi w nim przewidzianych, konkretnego organu administracji publioznej ani nie wskazuje sqdu powszechnego jako wIa§ciWych W tych sprawach, nie okreéla tez sposobu Wyptaty rekompensaty (tak Wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 roku, IV SA!Wa 177f09,Lex nr 550523). W éwietlo powyzszego nie maze ' w ooonio Sqdu budzié Wqtpliwoéci, ze powolane uregulowanie nie moze w obecnym. Icsztatcie stanowié samoistnej podstawy prawnej do skutecznego doohodzenia przewidzianej w nim rekompensaty. Wykladnia litera1na cytowanego postanowienia wskazujc, zc ustawodawca przewidziat W nim swoistq (w odniosioniu do tego mienia) instytuojo rekompcnsaty zo Wskazaniem zrodia finansowania, przewidujqc uregiflowanio w przysziosloi wskazanych powyzej kwestii ‘ dotyczapych zasad i trybu jej wypiaty. Sqd podziela zapatrywanie w rnyél ktérego nomenklatura ustawy (..), posiugujo sis; pojociem rekoznpensaty, obcyrn prawn cywiinomu, ktore reguluje instytuojq odszkodowania. Trudno zatem przyjqé, by racjonalny ustawodawca nie posluzyt siq pojqoiem rokompensaty, gdyby w istooic chodzilo mu 0 odszkodowanie (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2009 roku, IV SAi’Wa 177.»’09,Lex nr 550523). Od roszczefl 0 charakterze odszkodowawozym odroznié nalezy przy tym te, ktore upraxvniajq do okreélonego éwiadozeiiia pieniqznego z uwagi na sarn fakt utraty okreélonego maj qtku jak to np. przewidziane zostaio w ustawio z dnia 8 lipca 2005 r. realizacji prawa do rekompensaty z tytutu pozostawienia nieruchomoéci poza obeonymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. N1" 169, poz. 1418, ze zm.). Podkrefilenia wymaga, ze rzeozona ustawa posIugu_je siq ' wtaénie pojqoiem rekompensaty, analogioznym jak W analizowanym art. 7 ustawy z dnia 6 lipoa 2001 roku przy czym jej przyznanie  na okreéionyoh w tym akcic prawnym warunkach — przekazane zostalo na drogg pOSt§p0W8I‘li& administracyjnego. Zatern rowniez wyniki wyktadni systemowej przemawiajq za niedopuszczalnoéoiq utozsamiania pojqé rekornpensata i odszkodowanio. Z tego tez Wzglqdu nie byioby dopuszozalnym H nawet zatem przy przyjqciu, Ze w analizowanoj sytuacji marny do czynienia z lukq w prawieodwotanie sig do przopiséw kodeksu cywilnego normujapych rezim odpowiedzialnoéci odszkodowawczej. W §wictls powyzszego uznaé nalezy, zo art. 7 ustawy 2. 2001 roku z uwagi jednak na swéj ogolnikowy charakter — W szczegolnoéci nicokreélenie trybu post:gpowania, wysokoéci tego oéwiadozenia i jednoznaoznego krqgu podmiotéw do ktolychjest adresowany  nic stanowi wystarczajapej podstawy prawnej do uwzglqdnionia roszczenia vqwodzonego z utraty wtasnoéci nieruchomoéci, ktéra to utrata nastqpila. W orzccznictwie sqdow administracyjnych wskazuje sieg, iz przepis ww. ustawy nie Wyraza Zadnej normy prawncj, albowiem ma ty1ko charakter dcklaratolyjny. Nalezy w tym zakresie podzielié poglqd Wojcwédzkiego Sqdu Administracyjnego wyrazony w wyrokach z dnia 08 maja 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 278.109 oraz z dnia 11 sierpnia 2009 roku, sygn. akt IV SA.’Wa 675/09, ii dopoki przepisy odrqbne nie zostanq wydane, nie mozna okroélié trybu dochodzenia roszczefi, nie mozna zasadnie twierdzié, ze roszczenia ts mogq byé dochodzone na drodze adminisrracyjnej, lecz rowniez nie mozna twierdzié, ze mogqbyé dochodzone przed sqdami powszechnyrni. W przekonaniu Sa,du brakjest rowniez podstaw do uwzglqdnienia powédztwa na podstawie wskazanych przez powoda podstaw prawnych  art. 417 k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji. Przede wszystkim stwierdzié nalezy, ze zastosowania w rozwazanej sprawie nie znajdzie art. 417] § 4 k.c_., gdyz wymieniony przepis wszedt w zycie z dniem 1 wrzeénia 2004 r. i dziatajedynis na przyszlosié o czy ' stanowi HIT. 5 ustawy z dnia 17 czcrwca 2004 r. 0 zmianie ustavvy Kodeks cywilny oraz niektérych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692), w myél, ktorego do zdarz::11 i stanow prawnych powstaiych przed_dniem jcj wejécia w zyoie rniaIy zastosowanio przepisy art. 417, art. 419, art. 420, art. 420‘, art. 4202, i art. 421 1<.<;. w brzmieniu obowiqzujqoym do dnia 1 wrzeénia 2004 roku. Za nie budza.oa_ wag;pliwoéoi naiezy uznaé okolicznoéé, iz Skarb Par'1s1:wa odpowiada za szkodq wyrzqdzona. niewydaniem aktu normatywnego, ktorego obowiqzek wydania powstai po wej §oiu w zycie Konstytixcji Rzeczypospolitej Polskicj. Jednoczesinie nie ma znaczonia, kiedy powstaia Iub ujawnila sig szkoda oraz czy ma ona charakter narastajapy w czasiqjezeli stan zaniechania nonnatywnego powstaI przed dniem 1 wrzeénia 2004 r., wéwczas art. 41'? k.c. (W obecnym brzmicniu) i art. 417] § 4 k.c. nie majqzastosoxvania, chociazby po tym dniu pOW'S£9.I& (ewonwalnie zaczqta nastawaé) szkoda spowodowana tym zaniechaniem. Wedlug tego rozwiqzania nalezy ooeniaé rowniez skutki wcjécia w zycie art. 77. ust. 1 Konstytuoji (uchwaia Sqdu Najwyzszego 2 dnia 19 maja 2009 roku, LEX nr 493964, BiuI.SN 20091511111 CZP 139.103). ' "  --- STRONA 3 --- Majao zatem na uwadzc, zc ustawa z dnia 6 lipca 2001 roku o zachowaniu narodowogo oharakteru strategicznych zasobow naturalnych kraju wcszla w zyoio w dniu 1 wrzeénia 2001 roku  a zatem po wejéciu w zyoie Konstytucji RP, a przed wejéoiem w zycie ustawy nowelizujacej z dnia 17 czerwca 2004 r. — stwierdzié nalezy, ze do oceny zadania powoda za zanieohanie Iegislacyjno znajdzie zastosowanie art. 417 k.c. (W brzmieniu owczeénie obowiazujaoym), interpretowany w zwiazku z art. 77 ust. 1 Konstytucji. Wskazaé jednak nahezy, 2e nioodzownym warunkiem stanu tzw. zaniechania legislacyjnego jest stwiordzonie obowiazku vwdania okreéionego rozwiazania legislacyjnego oraz Ze odpowiedziainoéé za szkodo wyrzadzonqtakim zanieohanism powstaio tylko wtedy, gcly prawa jednostek  przyznane przez prawodawco w sposob oczywisty i bezwarunkowy  nie moga byé z1"ealizowar1e na skutek niewydania odpowiodniogo akin norrnatywnego (zob. wyroki Sqdu Najwyzszego z dnia 4 siorpnia 2006 r., III CSK 138305, OSNC 2007, in" 4, poz. 63 i z dnia 15 Iutogo 2007 r., II CSK 483/06, niopub1.). W éwietle powyzszego niewatpliwyni jest, 2e o zanieohaniu legislaoyjnyin powoduj apym odpowiedzialnoéé UdSZI{0d0W&WOZQ Skarbu Pafisiwa mozna mowié tylko wowozas, gdy nie zostal wydany akt normatywny, ktorego obowiazek wydania przowiduje przepis prawa (Konstytuoja lub ustawa). W ocenic Sadu powéd nie wykazal tak zdefiniowanyoh przosianek odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa za zaniechanie legislacyjne. Odwoiuj as sit; do juz do jut poczynionyoh uwag, stwierdzié nalezy, to przewidziany w art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku obowiazek wyplaty rekornpensat 2 tytuiu utraty wiasnoéci zasobow okreé1onych wjej art. 1 jest na tylo ogolnikowy, Ze nie jest mozliwe ustalenic jego zakresu, wysokoéci naleznej rekompensaty, podmiotéw uprawnionych i podmiotu odpowiedzialnego zajej vwplatq a tym samym nie sposob przyj aé, 2e prawa jednostek przyznane zostaty w nim przez prawodawca w sposéb oczywisty i bezwarunkowy. .Tednocze§nie aby rnozna bylo przyja,c':, ze ustawodawca podj at zobowiazanie do wydania okreélonego aktu normatywnego, a nie tylko przewidywat rnozliwoéé uregulowania pewnej kwestii w innej ustawie obowiazek wydania ustawy musi byé wyrazony w sposob jednoznaczny, wy1a,czaja,cy mozliwoéé'jego ustalenia dopioro w drodzo wykladni dokonanej przez sad; stanowiloby to wkroczcnie wiadzy sqdowniczej w uprawnionia zastrzezone dla ustawodawcy (talc Sad Najwyzszy w uchwale z dnia 6 lipca 2006 roku, III CZP 37/06, OSNC 2007/4/56). W sytuacji, gdy delegaoja ustawowa miataby dotyczyé wydania rozporzadzenia wykonawczcgo, to upmvaznienie ustawowe powinno ozynié zadoéé wymaganiom przewidzianym W art. 92 ust. 1 Konstynloji, a wioc okreélaé organ wIa§ciwy do wydania rozporzadzenia, zakros spraw przokazanych do ureguiowania oraz wytyczne dotyozaco treéoi aktu. Maj ac na uwadze powyzsze nalezy uznaé, zo anaiizowany art. 7 ustawy z dnia 6 lipoa 2001 roku o zaohowaniu narodowego charakteru stratogicznyoh zasobow naturalnych kraju nie Wype1nia powolanych kryteriow. Przepis art. 7 ustawy z 6 lipoa 2001 r. stanowi jodynie doklaraojq ustawodawcy o koniecznoéci zaspokoj enia roszczefi bylych wiaécicieli lub ioh spadkobiercow z tytulu utraty zasobow wymienionych w art. 1 toj ustawy w formic rekomponsaty wypiaconej ze éroclkow budzetu paristwa. Kwestia ta zostaia pozostawiona do daiszogo uroguiowania przoz ustawodawco W osobnej usfawie. Faktyczna funkcja art. 7 ustawy 2 6 lipca 2001 r. sprowadza sit; do wykluczenia zwrotu w naturze ol<re§1onych W ustawie kategorii nieruchomoéci. Sad W pelni podziela stanowisko Sadu Apelacyjnego w Warszawie Wyrazone miedzy innymi w wyrokaoh z dnia 13 kwiotnia 2011 roku, sygn. aktl ACa 1144110 oraz z dnia 22 wrzoénia 2011 roku, sygn. akt: 1 ACa 277.11 1, i I ACa 384711 (nic pubI.), iz ,,w treéci art. 7 w/W ustawy nio rnozna dopatrzeé sio choéby obietnicy przyznania roszczeri o rokompensatt3 okreélonyrn katogoriom podmiotow, w tyrn osobom, ktore utraoiiy nieruohomoéoi leéno w wyniku dziatania przepisow o reforrnie rolnej z 1944r. Przepis ten jest wyrazem zatozt:11 politycznych ajego oelom niojost przyznanie praw indywidualnie oznaozonym osobom W sposob oozywisty i bezwarunkowy. (...) Celem ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategioznych zasobow naturalnyoh kraju nie bylo wykrcowanie roszczcnia (przyznanio prawa do rokompensaty) za utratt; wlasnoéoi, lecz uniemoziiwienie prywatyzacji strategioznyoh zasobéw naturalnych kraju (W art. 2 wfw ustawy wyrazono zasadq, Ze zasoby to nie podlogajaprzeksztatceniom wiasnoéciowyrn). (...) Cclom ustawy byla takze ochrona i raojonalizacja gospodarowania tymi zasobami przez Pafistwo. Sama zapowiodz wydania oltrcsllonej regulacji W blizej niookreélonej przyszioéci, nie jest wystarozajaoa do  konstruowania wniosku, ze naruszono powinnoéé okreéionego zachowania legislacyjnego. Zeby mozna byto przyjaé, Ze ustawodawca zobowia;.a1 sio W ustawie do Wydania innej ustawy a nio tylko przewidywait mozliwoéo urogulowania pewnej kwestii w innej ustawio, obowiazek wydania ustawy musi byé wyrazony w sposob jednoznaozny, wyiqczaj acy moziiwoééjego ustalenia dopisro w drodze wykIadni dokonanoj przez sad. Trudno przyj ad, aby wyktadnia art. 7 ustawy z dnia 6 Iipca 2001 r. o zachowaniu narodowogo charakteru strategicznyoh zasobow naturainyoh kraju, prowadzaca do wywviedzenia z togo artykulu obowiazku legislaoyjnogo, byta zgodna z wola ustawodawcy, Sad zaé nio mote przypisywaé ustawodawcy dzialania, ktorc nie byio przez niego zamierzone. Wskazany na wstopio col wydania ustawy o zachowaniu narodowego charaktoru stratogicznych zasobow naturalnych kraju jednoznacznie wskazuje, zc wola, ustawodawcy nie bylo ustanowienie obowiazku uchwalenia ustawy przyznzijacej rekornpcnsaty osobom, ktore utracity wtasnoéé zasobow w oparciu o przepisy dekrctow nacjonalizaoyjnych z 1944r. Mozliwoéé taka ustawodawca jedynic dopudcil w ustawie uchwalonej pozriicj, nie zwiazujac sit; terminem jej uchwa1enia.Na1ezy przy tym pamigtaé, ze koszty zrnian ustrojowych Pafistwa poniosty rownioz inns grupy osob, W tym prywatni w1aéoioielo nicruohomoéci nie stanowiapych zasobow naturainych kraju i trudno domniomywaé, ze ustawodawca Wprowadzit obowiqzek wyréwnania .,szk6d” poniesionych wylqcznie przez wiaécicieli nioruchornoéci zaliczonych do zasobow naturalnych kraju z pOmiI‘1i§Ci6I‘fl innych wlaécicieli.” Wobec powyzszego brak podstaw do uwzglodnienia powodztwa na podstawie art. 417 k.c. (W brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawa, z 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustavq  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw  Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w zw. art. 77 ust. I Konstytucji Rzeczypospolitcj Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 zc zm.) w z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. _ Z uwagi na sytuacjo matoriaIna_ powoda, zwolnionego od kosztéw sadowyoh w caloéci, na podstawie art. 102 k.p.o., Sad nie obciaczyt powoda kosztami procesu. ' Na podstawie § 1921 w zw. z § 2 i § 6 pkt 7 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 roku w sprawie op1at za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia. przez Skarb Pafistwa kosztow nieoplaconcj pomocy prawnej udzielonoj 2; urzgdu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 zo zm.), Sad orzekl jak W punkcie 3 sentenoji. .