Wyrok I C 2507/09 V 1

--- STRONA 1 --- Sygn. 31¢ v1 ACa 94"//10 '5: W Y R O K I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ' _ Dnia S marca 2011 r.  Sqd Apelacyj ny W Warszawie VI Wydziai Cywilny w skladzie: I _ Przewodniczqcy  Sgdzia SA 5 Agata Zajqc ‘ Sgdzia SA — Marek Podogrodzki ll‘ Sgdzia SA — Anna Orlowska (spr.) _ ‘i Protokolantz , — sekr. sqdowy Ewelina Murawska 1 .1 po rozpoznaniu W dniu 8 marca 2011 r. W Warszawie 5 ; ~ _ || na rozprawie . ._ E ._] sprawy z powédztwa 11 1 g przeciwko Skarb0wiPaf1stwa  Zakladowi Karnemu W P ‘ i | | = 1 ': '1 '! 0 zadoééuczynienie _ na skutek apelacji pozwanego 0d wyroku =Sqdu Okrggowego W Piocku '.i 1 ! I l 2: dnia 25 maja 2010 r. V sygn. akt I C 2507/09 V 1|  El oddala apelacjg. . I. 1 ii I 1 | I. . ii I 1:  El g! I I! i! .. . _ . _ _.._._.|..;..=;.=.;_¢_;.i_:.£;.=.;._:5%._i.=_5&5? sygn. zie V1 Aca 947/10 'fa' W Y R O K I W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ` _ Dnia S marca 2011 r. - Sąd Apelacyjny W Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: z _ Przewodniczący - Sędzia SA -t Agata Zając Ą Sędzia SA - Marek Podogrodzki III Sędzia SA - Anna Orlowska (spr.) _ '¿ Protokoiant: S - sckr. sądowy Ewelina Murawska Ę .i po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. W Warszawie ş, f; ~ _ || na rozprawie . ._ 5 ._] sprawy z powództwa R- 1 Ê przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu W P- l i | | = 1 i 'a i o zadośćuczynienie _ na skutek apelacji pozwanego od wyroku :Sądu Okręgowego W Płocku '.i 1 ! I 1 z dnia 25 maja 2010 r. „ sygn. akt I C 2507/09 V 1| - :I oddala apelację. _ I. i ii | i .| I. . ii 3 l: - El gl I 'Ľ i! .. _ _ . _ ..._._....;..=§.=.¿_±_¿.¿_:.¿¿.¦.¿._1¿¿¬.¿.=_Eşflëł --- STRONA 2 --- Sygn._ akt VI AC21 947/ 10 UZASADNIENIE' Powéd R C— wystapil przeciwko Skarbowi Pafistwa — Zaldadowi Kamemu W 11 0 zasqdzenie na jego rzecz kwoty 200.000 Z1 tytulem zadoééxiczymienia za niegodne Wykonywanie kary pozbawienia Wolnoéci. A Pozwany Skarb Pafistwa — Zaklad Karny W P_ Wniés1 0 oddalenie pbwédztwa.  ~ Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r. Sa,d Okrqgowy W 1 'zasa,dzi1 0d Skarbu Paiistwa ~ Zak1a.du Karnego W Ina rzecz R_ C; kwotq 2.000 21, nie 0bcia,Zy1p0W0da kosztami procesu. Powyzsze rozstrzygniqcie zapacfio W oparciu 0 nastgpujgce ustalenia oraz. rozwazania. Powéd z0sta1 osadzony W Zaldadzie Karnym W I— W dniu 12 Wrzeénia. 20011: W okresie 0d grudnia 2006 r. przebyWa1W ce1a.ch0 nr 502, 501, 309, 303, 319, 619, 308', 201, 217 i 200. Panujqce W nich przeludnienie z up1yWem lat wystqpowalo z coraz mniejszym nategieniem. Przyldadowo W ce1i m‘ 319, W ktérej powéd by1 osadzony 0d 21 czenwca 2007 r., W'01<l‘6S16 0d 10 sierpnia do 5 paidziernika 200? r. przeludnienie siQga10 100%, a na jednq osobq prz_ypada10 1,62 m2 powierzchni. W kolejnyoh latach zagegszczenie W celach wynosilo érednio ok. 30%. W zwiqzku Z przeludnieniem osadzcni, W tym réwniez powéd, musieli jeéé posiiki na kolanach, nie mogli swobodnie dbaé 0 higiene; osobistac Sytuficja nadmiernego zagzgszczenia W celi sprzyja1a powstawaniu licznych konfliktéw. Cela, W ktérej powéd ostatnio‘ przebywa, Wyposazona jest W kapik sanitarny, gdziéi znajduje sie; WC i umywalka, dostarczana. jest tylko zimna WQC13. WiQini0Wie majq prawo raz W tygodniu korzystaé z ka,pie1i W laini, gdzie jest ciep1a Woda. W pozwanej jednostce u 1 13 Sygn._ akt VI ACa 947/ 10 UZASADNIENIE' Powód R- C_ wystąpił przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Kamemu W 11-' o zasądzenie na jego rzecz kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia za niegodne Wykonywanie kary pozbawienia Wolności. A Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny W P- wniósł o 'oddalenie powództwa. . 1 Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w Í- zasądził od Skarbu Państwa e Zakładu Karnego W I-na rzecz R- C: kwotę 2.000 zł, nie obciążył powoda kosztami procesu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło W oparciu o następujące ustalenia oraz rozważania. Powód został osadzony W Zakładzie Karnym W E- W dniu 12 września 2001r. W okresie od grudnia 2006 r. przebywał W celach 'o nr 502, 501, 309, 303, 319, 619, 308, 201, 217 i 200. Panujące W nich przeludnienie z upływem lat występowało z coraz mniejszym natęzeniem. Przykładowo W celi nr 319, W której powód był osadzony od 21 czerwca 2007 r., wokresie od 10 sierpnia do 5 pażdziernika 2002 r. przeludnienie sięgało 100%, a na jedną osobę przypadało 1,62 mz powierzchni. W kolejnych latach zagęszczenie W celach wynosiło średnio ok. 30%. W związku Z przeludnieniem osadzeni, W tym równiez powód, musieli jeść posiłki na kolanach, nie mogli swobodnie dbać o higienę osobistą. Sytuacja nadmiernego zagęszczenia w celi sprzyjała powstawaniu licznych konfliktów. Cela, W której powód ostatnio przebywa, wyposażona jest W kącik sanitarny, gdzie znajduje się WC i umywalka, dostarczana jest tylko zinma woda. Więźniowie mają prawo raz W tygodniu korzystać z kąpieli W łaźni, gdzie jest ciepła woda. W pozwanej jednostce I 1 'iŜ --- STRONA 3 --- organizowane sa,ta.1<Ze zajecia lculturalnooswiatowe. Poczqwszy od lutego 2010 1". poW6d Wylconuje nieodpheitnie prace na rzecz Z2L1<1adu Kamego, W zWia,z1<u z tym kilka godzin dziennie przebywa poza eels.1,. Ponadto o_odzien11ie kofzysta z godzinnego spaceru. Powéd odbywa kare 25 lat pozbawienia Wolnosoi. Jest 1<a,Wa.lere6"I, ma 26 1at,.Wykszta1cenie podstawowe, nie ma Zadnego zawodu.  Sacd Okregowy Wskazai, iz podstawowy zarzut dotyczapy przeludnienia W celach co do zasady jest bezsporny, a szczegolowe okreélenie, W jakich celaoh i W jakim okresie WystepoWa1o przekroczenie normy przewidzianej W prawje kamym Wykonawczym, byio mozliwe dzieki prowadzonej przez pozwanego ewidencji. Pozwany rowniei nie kWestionoWa1 faktu, Ze skazani rnajq dostep jedynie do biezapej zimnej Wody i tylko raz W tygodniu korzystaja, z kapie1i W Iaini. Wentylacja W oelaoh dziala praWid1oWo, a panujapy W nioh zaduch jest konsekwencja, prze1udnie11ia.. Zdaniem Sqdu Okregowego powod nie udoWodni1, Ze temperatura W celi Wynosi1a ok. '3 040 stopni, Ze ilosé érodkow ozystosci jest nievqrstarezajqca, nie Wy1<a.za1 tei, Ze jest dyskryminowany przez funkcjonariuszy pozwanego i Ze kontrole osobiste byly prowadzone W sposob dla niego__ponizajapy. Sa,d Okregowy WSI{ElZ%lI, ii podstawq prawna, roszezenia powoda. jest art. 448 k.c., ktoxy stanowi, Ze W razie naruszenia dobra osobistego sa_d moze przyznac’: temu, czyje dobro osobiste zosta1o naruszone, odpowiednia, sume tytu1em zadoséuczynienia pienieznego za doznana, krzywde lub na jego Zqdanie zasqdzié odpowiednia, sume pivenieinan na Wskazany pzfzez niego eel spo1'ec211y, niezaleznie od_ imych srodkow potrzebnyoh do usunieoia skutkow naruszenia. Art. 23 k.c. nie Wymienia prawa do g0d11egoIWyko;1yWa.nia kary pozbawienia Wolnosci jako dobra osobistego pojdlegajqcego ocbronie, niemniej jednak z uwagi na to, Ze przepis ten nie fonnuluje definioji dobra osobistego W sposéb zalnlmiety, powod ma Iprawo» poszukiwaé ochrony Z tego tytu1u, bowiem natezenie przeludnienia oraz innych niedogodnosci przy Wykonywaniu kzuy pozbavvienia Wolnosoi stanowi naruszenie godnos'ci iprywatnosci cz1oWieka. 2 1~ ..='< _ .' . =. 5 , =__: _ . _. '; " ’*~‘> ‘_‘_’,". 5:,‘I. I I‘ '‘.iI, _'.;':I.::,'<I. 1.‘::;.<;."i"=1.:';I_—; "_" ""'""''"'"*'  _  _._. ;._._.;_;_: .  _= .;      _._.  = '. ; .1:  T;II. I . ;_,_  _ I‘ II,'r_I E"I;="_1._';'I‘ER__.I.I='iE..'E=;;j=Lx;{=1'.‘.ix‘'"§;;'1_1;_j'.Z'i!j,'._i.5,1":f_'I:_;_;";Q1.'. _':_;==._;_.=;._,;5.;._,;,;..:=;,;., ' '  _ .'.E“  . _ . __ '" r.‘ _' '  j I I, 0 ;,.,;,.=.'= +.II,=;g:j_I';,'=:i';;;.1:<;f =2»HE‘?'?'.I"+%‘::=§=:=:r.:1=fii;<=‘‘;53??=hII.i::1."1Iii‘QT ,:";' 3:1; _;  ;‘,._,, _‘,131"‘'I:i'I;;';{';'.4§;,:jI;".__.E'.;';.jZ.:T'f§=1 .. . __ . _ . ,._.,,_.__~__,. _;_ .,_j. 1.; _>. ;_..___;__;__;_?1._._;._.:_____,_:__.;§_I__= _'.:_:.;L1;I:I|;'_!__I_:_:_'__:_:_I_35:15!ff:$755:_{_:_~:'.:i='|';1 I I I E III ;| ill II E: iI III I II II! l {:1 II . F I.=I I I I l I E! I II ii! II; I . _I.' J if ';i Ii‘ I I;II I III |r |\! II. i I. I 1 I III EIII ii! , .. :5I I I E ' II: I II I_.I III I'III II I I | \ U. 1 I I ‘I5 ii: TI? {I ii! III 1.! ‘ll I. I". .. iI I:§ ': ===:m~L— III  I II» I Ij‘;;;' I!|f IE . 1 ' ‘I |J I I I I I: I III I III I III | 1: I I “In 'I I :|I' . I I ‘I I .§l; organizowane są także zajęcia kulturalno-oświatowe. Począwszy od lutego 2010 r. powód wykonuje nieodpłatnie pracę na rzecz Zakładu Karnego, W związku z tym kilka godzin dziennie przebywa poza celą_ Ponadto codziennie korzysta z godzinnego spaceru. Powód odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności. Jest kawalerem, ma 26 lat, wykształcenie podstawowe, nie ma zadnego zawodu. - Sąd Okręgowy wskazał, iż podstawowy zarzut dotyczący przeludnienia w celach co do zasady jest bezsporny, a szczegółowe określenie, W jakich celach i w jakim okresie występowało przekroczenie normy przewidzianej W prawie kamym wykonawczym, było możliwe dzięki prowadzonej przez pozwanego ewidencji. Pozwany również nie kwestionował faktu, że skazani mają dostęp jedynie do bieżącej zimnej wody i tylko raz W tygodniu korzystają z kąpieli w łaźni. Wentylacja W celach działa prawidłowo, a panujący w nich zaduch jest konsekwencją przeludnienia. Zdaniem Sądu Okręgowego powód nie udowodnił, że temperatura w celi wynosiła ok. "3 0-40 stopni, ze ilość środków czystości jest niewystarczające, nie wykazał też, że jest dyskryminowany przez funkcjonariuszy pozwanego i że kontrole osobiste były prowadzone w sposób dla niego__ponizający. Sąd Okręgowy wskazał, iż podstawą prawną roszczenia powoda jest art. 448 k.c., który stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od imych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Art. 23 k.c. nie wymienia prawa do godnegowykonywania kary pozbawienia wolności jako dobra osobistego podlegającego ochronie, niemniej jednak z uwagi na to, ze przepis ten nie formułuje definicji dobra osobistego W sposób zamknięty, powód ma prawo» poszukiwać ochrony' z tego tytułu, bowiem natężenie przeludnienia oraz innych niedogodności przy wykonywaniu kary pozbawienia wolności stanowi naruszenie godności iprywatności człowieka. 2 ¬~ -..='‹ -_ .' -_ -=. f- . =__-:' _- _ _. `: " '“>¬Ê> -*_`_',". -.'=,-M-. ~ -.. "'-.i=_' _'.;-'z2.::.ä-I'.- ;..=.=;..¿_";"-.=..=-;:_-; "_" ""'""""~""~""`-''- '-' _ - _.__ ¿._._.¿_;_:- _ ' _=- -.: - - - - -- _-._.' - = '. 1' .zz " 1;-t-=. * _ ;_,¬' - __ .' ~,'.“_' -:'-.¿='-_:._E':12;:__.:.:=':Ł-_-.':=;-;;=:=;å=-;'.'.-=¬.'.'.-'5;,':_L;_±-'_=--ug,-._¿.-¿„1-"-=.j_-.j¦_;_;"¿-;I-_'_ _'-.'_;==-._;_.=¿-._,¿5.;._.¿,;..:=-;-,'¿.„ ' ' ' _ '.".-Ł” -. . _ .- __ " rx _' ' - -j '_ '_ 9 '_'_.._¿,_=.'=- -e.'-'=,=;¿:-j_;';fi.,'-=¿-=-.'z;;.1:z;f '=ż==*-221-`-Ê"±'&ä¬;:=š=:=:-f.:Ł=ři¿<='-“';'5;?iä-=h=›.āiŁ"_"¬.-'iłā'-af .:';'- ;='.›j› _; - -;`,_., _'-`_`-ł1""'I:ā1-.;_--`;{`;'.%§:,'.:-ji-J-'___.f`_;`_-_Ę-Ê_:Í'ÍÊ.=-1 ._ . __ _ _ _ ,._.„_.__~__,--¬ _;_ .,_¬¿. 1.; _›. ;_..__-_;__¿,_¿_¿1._._-;__-.___-___,_¿__.¿_'__, _-.¦_:.=LH;_;_-|¿-_:__-_¿_¿_--__¿_,_:_¿¿5_.=¿¦r¿-5,_¦_-7=::_¿_¿_.¿.-.;¿,'|-9 Í | ¦ E ei* ;I íll 'Ł ii j¬ Eli rr gl 'iii i pl il -. f |_=i l 1 I 1 r E! | || iiā :¦¿ I . ',|.' i 'ii `¿i ii' r !;l| I ilš |r |\f fi. i |_ i l 4 il EĘIJ ii! , ._ :Ši I ¦ E ' ile J || |_.l iii i'|il || : 1-. | \ Ľ. 1 i Ł 'łš iii Ź'i ji Ši! řli =_,f ¬. .. ¦=L '_›. ii !:§ ': ¬¬=¬.=:m~L-« nÍ › | li- 1 ijtşg' |!|í ii _ 1 ' 'I |J | I I I 1: ¦ iii | |'¦ I Ij' | 1¦ I l “lz '| 1 ¦|i' . | I il M il;- --- STRONA 4 --- Jako podstawe roszozenia powoda Sqd Okregowy dodatkowo Wske.za1 art. 3 Europej's1<iej Konwencji o Ochronie Praw Cz1oWieka i Podstawowych Woinoéci z 4 Iistopada 1950 r. (Dz. U. Z 1993 r., nr 61, poz. 284), ktora na zasadzie hrt. 87 ust. 1 Konstytucji RP jest jednym ze irodel powszechnie oboWia,zI,1ja,cego prawa W Polsce. Zgodnie Z tym przepisem nikt nie mote bye poddany torturom ani nieludzkiemu lub ponizaj apemu traktowaniu albokaraniu. W orzecznictwie Europejskiego Trybunaku Praw Cz1oWieka przyjmuje sie, Ze ponizajqce, traktowanie W rozumieniu art. 3 Konwencji ma miejsce, gdy osoba, ktorej ono dotyozy, doznaje ponizenia lub upokorzenia W stopniu przynafinniej minima1ny11'1, przy czym stopiefl dolegliwoéci rnusi byé oceniany W swietle okoiioznosci konkretnej sprawy. Brak érodkéw finansowyoh W budzecie pafistwa nie mote — W zasadzie — usprawiedliwiaé Warunkow Wieziennych tak z1ych, Ze oznéczaja, nieludzlde 1ub.poni2a.ja,oe traktowanie. KWestie.Wa.nm1<6W, W jakich powinni przebywaé osadzeni nonnuje art. 110 § 2 k.k.W., Wedhlg ktorego powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadajapa na skazanego, Wynosi nie nmiej nit 31112. Cele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet 1<:Wate1"u1il<oWy zapewniajagzy s1<aza;nemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny doplyw powietrza. i odpowiednia, do pory roku temperature, Wedltug norm okreélonych dla pomieszczefi mieszkalnych, 5 takze oéwietlenie odpowiednie do czytania i_ Wykonywania pracy. Art. 2481<.k.W. oboWia,zuja_oy do 6 grudnia 2009_r. przeWidywa1, Ze W szczegélnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu s1edczego mogl: umieéoic’: osadzonych, na. czas ojkreslony‘, W Waru11kaeh W ktorych powierzohfiia W celi na jedfia, osobe Wynosi Inniej I112 3 1112. O takim umieszczeniu na1eZa1o bdezzwiocznie powiadomié sedziego penitenojarnego. W ocenie Sa,du Okregowego pozwany nie W}/1{2lZ8.I, Ze przestrzeged zasad Wynikajqcych z tego przepisu, nie przedstawil dowodéw na to, 2e istotnie 'Sa,d Penitencjarny by1 kazdorazowo zawiadamiany o przeludnieniu. “ 3 ‘Y1! L»»»> —  —_ _   r . E III I IIII ::I I i III l I I I .=I I I Ii‘ I III I Ii ; ,Ii III III I III E I  I I I III " I §|II I  III III I III . IIII  51 IIII 1"E flu III: I !;i ' III I I!II . I III 'I I . ,.I .I III‘ I III I I I I'I j I I,III I ' ‘I | iv": I IIII _ IIIII: IIII. ||= 1. I I ' I; I "2'; . . |= |= . ,__, I IIIII I. ‘Iii: II'III| l;'I‘ '1'. IIIII, III I|III: II.=‘II .' “Z II‘II; = I I F’ I I '<.§:. I I.:!|. | ill: . :I.:; I . I Ci i I :=. = ~.i ' Fif II IIIIII I III I  I~ ::1?  IIII :2". I i'I .'=I:_ fi;!|l! =|;I,I| I I !IIII;I =I:II=I 1375!; I ,;:i II.._,. I :_I_ II. I II’? "II I I C’ I 'l.I I I.‘;' . 1'5. IIIIII §FiI!i I IIII ' I.I. . ..._ .::II.I. I ..l:.  IIIIII: IIII. IIII“ ' IIIIi I:1 II;III I'I;I: ilkii 217? II=I'i I I El:i|l E5II‘ I I.I. (Is.— |::‘ii . IIIII 'II!IiI II... IIIIII I III} ' \ ' __ I’ ma  :=:q—:=..Tm . .= '''..I .' ' ‘__=I‘I~:':Ef:'?'={<.‘; _,=...= . . 3|.‘ . . . .=. I,‘ .._. _ L I!"I=I |II||| ..._ II .Tako podstawę roszczenia powoda Sąd Okręgowy dodatkowo wskazał art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Woiności z 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284), która na zasadzie art. 87 ust. l Konstytucji RP jest jednym ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa W Polsce. Zgodnie z tym przepisem nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżaj ącemu traktowaniu albolkaraniu. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przyjmuje się, że ponizające traktowanie W rozumieniu art. 3 Konwencji ma miejsce, gdy osoba, której ono dotyczy, doznaje poniżenia lub upokorzenia W stopniu przynajmniej minimalnyin, przy czym stopień dolegliwości musi być oceniany W świetle okoiiczności konkretnej sprawy. Brak środków finansowych W budżecie państwa nie może - w zasadzie - usprawiedliwiać Warunków więziennych tak złych, że oznaczają nieludzkie lubponíżające traktowanie. Kwestię_war¬unkóW, W jakich powinni przebywać osadzeni normuje art. 110 § 2 k.k_w., według którego powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 31112. Cele wyposaża się W odpowiedni sprzęt kwateruńkowy zapewniający skazaznemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i_ wykonywania pracy. Art. 248- k.k.w. obowiązujący do 6 grudnia 2009r. przewidywał, że W szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu Śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach W których powierzchnia W celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2. O takim umieszczeniu należało bezzwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. W ocenie Sądu Okręgowego pozwany nie wykazał, że przestrzegał zasad- uynikaj ących z tego przepisu, nie przedstawił dowodów na to, że istotnie "Sąd Penitencjarny był każdorazowo zawiadamiany o przeludnieniu. " 3 "15' 1-›»››-› - -- ¬_-- ---_- -- -- -¿ _ 5 jlāl Ê tli: :il l i iil| l 1 žā l .=l f Š li* Ł "ii 5 ii ;- ,li ll¦ lll š il E š - | E 5 ieā ' a Ę||i ś - mi =§.| _ ii! _ 52;: - 51 :Ill 1-a ._ -iu: ii; ' :iż 1 !Ê|l -. l iii 'l I _ ›.i _--| 11|' E lie _= f _l l'| Ę z .ut 5 ' 'I | fr: l in _ lit: jeji ||=- I-_ I Ł ' |: | "t`z _ _ |= |= _ ,__. @!¦j|;i I. -'ăřz lf;'l==| l¦"¦' '‹'. East Is !|lll¦ '|.?@¦ .' -“Š |¦'›i. . I i F* ! i -'<_Ê:_ ¦ l_i!|'_ | ¦:=: _ ':±.¦; ¦ _ | .`i i l :¿.- = ~.Ê ' _f¿Í ,ll ;fill l ll| ¦ - i~ :-¦-1? - 'au :iz ¦ i'¦ _'=I:_ ji¿!||! =|¿',f| ! ¦ !iŁ|l;| =|:‹l=¦ zjlrjjj I są '|__-_,_ : :_'_- -n._ . :"ř "11 2 ¦ fi' ¦ -1.! . .s.=_' . T5. ._iii_5¦ şişięi ¦ tli! ' Ê.-._ _ _-___ .::5=_i_ i _ _|¦_ - l5;1¦¦: ||l|_ ||ii"' ' lii-li '=": ¦|,:la ta; iläii łāfł jilli i | z..-.. !.!_ .f¿-_' |=_-=-:¦ _- lfiiłaf '|2!Ei| "___ jillli ! |*"'L ` i ' ,_ ~' ;zza - -1=-tą-if..-¬w _ _= '-'--'__Ę _' ' "._=_`.~:':if:'?'=f„_'; ¬-,-=_-‹--.--= _- _ _.__ _ _ _ _-=_ _,_ _-,_. _ L |F"=! |i¦||| _..._ ll --- STRONA 5 --- E Na gruncie poczynionych ustaleri Sqd Okreggowy stwierdzii, iz w _1j1zypadlcu powoda. i1astapi%a taka kumulacja. z%ych warunlqfiw odbywania kw, Z6 uzasaginiona jest ocena, iz nastqpilo naruszenie prawa do godnego fral<t0wania osadzonego. Uwzglqdniajap podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, przy ocenie zvasadnoslci roszczenia Sqd Okrggowy wziaj pod uwage; jedynie okres odbywania kary pozbawienia wolnoéci 0d 4 grudnia 2006 r. do zamknigcia rozprawy W dniu 27 kwietnia 2010 r. Satd Oknggowy uznéd, i2 nastqpilo ponizajape traktowanie powoda podczas Wykonywania kary pozbawienia wolnoéci. Przebywanie’ w warunkach nadmiemego zagqszczenia pociqga. za sobq ograniczenia W utrzymaniu odpowiedniej higieny, jak réwniez uniemozliwia zachowanie niezbagdnej intymnoéci. Przeludnienie utrudnia spoiywanie posiikéw W normalnych wamnkach, Wymusza bowiem trzy11"1a.11ie talerzy 11a. kolanach bagii na %éZka.ch.' Poza tym diugotzwzfle przebywanie osadzonych na mahaj powierzchni sprzyja powstawaniu konflilctéw. Kagaiki sanitarne, ktére nie sq wygrodzone w sposéb trwaly nie gwaranmjq intymnoéci przy korzystaniu Z urzqdzefi sanitarnych. _ W ocenie Saglu Okrqgowego pozwany naruszyl godnoéé powoda _ijego prawo do zachowania prywatnoéci. Postegpowanie pozwanego zaréwno w éwietle Konstytucji RP, jak i Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Cz%0wieka i Podstawowych Wolnoéci nalezy uznaé za bezprawne. Rodzi to“ odpowiedzialnoéé pozwanego Okl'6§1D1121_W art. 24 § k.c. i art. 448 k.c. Sa_d Ohfggowy Wskazal, i2 zadoééuczynienie ma przede wszystkim charakte1" kompensacyjny i jego Wysokoéé musi przedstawiaé ekonomicznie odczuwalnq wartoéé. Podstawowym 1<1yterium dla ustalenia wysokoéci rt naleinego zadoééuczynienia jest rozmiar i intcnsyw‘nosc doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ocenianej wedhlg miar obiektywnych oraz stopiefi negatywnych konsekwencji dla polqzywdzonego Wynikajapych ze zdarzenia. Olqeélajap wysokoéé zad0§éucizynienia Sqd Okrqgowy wziaj pod uwageg nie tylko przeludnienie panujape w Za.k}ad'2ie Karnym W I_ ale réwniez 4 .._.~<T.' _ _ . ... 1~11=\.''== :.=;:=:':..:;:=r .=.=; iinli~ =\~I  »'< I‘:1 ‘Lw"1r;5:="m'=1'===1az'=..< .==..;..." " ' .. .. ' " — . _ #1?wwzs:15F¥::I2.:'1=:_f\';'Iear';.P:.rib %;==iea':}>.;;Q3 '97,::r._=;_l..;.I1:51;:'a;;:.=;;gI§§?§;§=£:%5._=,;‘$131;_;'2[ir;;;:5.91“u_:1¢£5,f_\Q?; _:.\ ;=;. :.: ‘ 1.’_~.:;=;=1=:';T1:?,=1:;gri;=;.;_=.5:;=a¢;;(E5.1.g:<;,._ _:i§§:1__j.i.'fi:!=ir,§$_". L._:3._4. _ _._..‘rg.. magi; u_§av J:_4__,_‘ _~.~,. ._..m.....T....,.w==w<w“qr; E Na gruncie poczynionych ustaleń Sąd Okręgowy stwierdził, iż w jj;-zypadku powoda nastąpiła taka kumulacja złych warunków odbywania kary, że uzasadniona jest ocena, iż nastąpiło naruszenie prawa do godnego i;ral<towania osadzonego. Uwzględniając podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia, przy ocenie zasadności roszczenia Sąd Okręgowy wziął pod uwagę jedynie okres odbywania kary pozbawienia woiności od 4 grudnia 2006 r. do zamknięcia rozprawy w dniu 27 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy uznał, iż nastąpiło poniżające traktowanie powoda podczas wykonywania kary pozbawienia wolności. Przebywanie' w warunkach nadmiernego zagęszczenia pociąga za sobą ograniczenia W utrzymaniu odpowiedniej higieny, jak również uniemożliwia zachowanie niezbędnej intymności. Przeludnienie utrudnia spożywanie posiłków w normalnych warunkach, wymusza- bowiem trzymanie talerzy na kolanach bądż na łóżkach; Poza tym długotrwałe przebywanie osadzonych na małej powierzchni sprzyja powstawaniu konfliktów". Kąciki sanitarne, które nie są wygrodzone- w sposób trwały nie gwarantują intymności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych. _ W ocen-ie Sądu Okręgowego pozwany naruszył godność powoda _i- jego prawo do zachowania prywatności. Postępowanie -pozwanego zarówno w świetle Konstytucji RP, jak i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności należy uznać za bezprawne. Rodzi to odpowiedzialność pozwanego określonąw art. 24 § k.c. i art. 448 k.c. Sąd Ohęgowy wskazał, iż zadośćuczynienie ma przede wszystkim charakter kornpensacyjny i jego wysokość musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Podstawowym kryterium dla ustalenia wysokości rr należnego zadośćuczynienia jest rozmiar i intensywinosc doznanej przez poszkodowanego krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych oraz stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających ze zdarzenia. Określając wysokość zadośćuczynienia Sąd Okręgowy wziął pod uwagę nie tylko przeludnienie panujące w Zakładzie Karnym w Í- ale również 4 .._.»¬T-¬-"'- .- -_ -.-- ._-.-_ -.--~=1--='¬-«-'-'-== -:-.=;1==-':›..'-:;:-=r- .-=.-=;- Ł¦'.==-- ~=\--' - ±"‹ I-¬-'-. '„~'."'zrçfi-='-mi-'=-1'===1-a'-¿'-'-='..‹ .=¦..¿..." " ' .. ._ ' " _ . _ .§'ifi':F225-:'15řā::-'-E.:'-1=:_f\';.-"-'›;:r~';.-1:.-r¿=!‹ ăfirśe-::}›.¦'¿~§z;1;;-z-=-._=;!..;.'=‹-=;:=f'ą;=.=;i;2-Ĺłgrz;ë:¿=-şş._=,_-;.1;:›-_¿-'u¦5fi;;;ş-.F1-'¬_ązf±-=,yş-i:; _-¬-'.' ;'‹=;. L.: i 1.'--~-_‹.±;-=;'1=:';-71:-ę,'=¬1z;;fi-zz-;.';_=-.ąi-; --sf-_›¿;;(±-5.1.-¿;:‹'a-,._ _¦;¿¿=-__;.±'.ş;¿=,'f,şş_.'-.- -L-._-„_-_'¿_ _"' _._..¬r¶.-¬ :|Ê.z=_: 1:_5--u' J-=_4__„ _.¬..„„. -¬¬.-„...¬.f.-„.„.-wzmępnqp --- STRONA 6 --- okolicznoéé, i2 poczawszy od lutego 2010 r. powéd nie przebywa na state W celi, poniewaz przez kilka godzin éwiadczy praoe; na rzeoz pozwanego. Maj ac powyzsze na uwadze Sad I instanoji uznat, i2 2.000 zt bgdzie odpowiednia ,/ . . ' kwotzat zad0scuozyn1en1a. V  Apelacjeg od powyzszego Wyroku ztozyi pozwany. Zaskarzonemu orzeczeniu zarzucfl:  naruszenie przepisow prawa materialnego W postaoi art. 3 Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Czlowieka i Podstawowych Wolnoéoi, art. 23 k.c., 24 k.c. i 448 k.c., art. 24 k.c. W zwiaz1<11z art. 110 §2 k.k.W. i art. 248 §.1 k..k.w polcgajape na przyjociu, Ze powod by} traktowany W sposéb nieludzki i ponizajacy, Ze naruszone zostaly dobra osobiste powoda, Ze dzfatania pozwanego byly bezprawne i zawinione, Ze speinione zostaly przestanki zasadzenia na rzecz powoda zadoééuczynienia;  naruszenie przepisow prawa prooesowego — art. 321 § 1 k.p.c., art. 230 k.p.o. W zwiazku z art. 229, 228 i 245 k.p.o., art. 233 k.p.c. i art. 102 k.p.o.  Wskazujap n_a powyzsze zarzuty pozwany wniost o zmiano zaskarionego Wyroku poprzoz oddalenie powodztwa, ewentualnie uchylenie orzeozenia i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. ' ' Sad Apelaoyjny zwazyt, co nastegpuje.  Apelacja nie zasluguje na uwzglodnienie . Wbrew twierdzeniom skarzacego, nie doszlo do naruszenia wskazanych W apeiaoji przepisow prawa materialnego. Prawidlowo Sad Okrogovvy W niniejszej .spraWie oceniai dziatania pozwanego m. in. na gruncie przepiséw Europejskiej Konwencji 0 Ochronie Praw Cztowieka i’ Podstawowych Wolnoéci, ktéra zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP jest jednym’ ze irodot pjowszechjnie obowiazujacego prawa W Polsce. Prawidtowo tez Sad ten uznat, ii naruszenie artykulu 3 Konwenoji, W myél Ictorego nikt nie moze byé poddany t0rturo1i1 ani nieludzkiemu lub ponizajaoemu traktowaniu albo karaniu?_ stanowi 0 bezprawnoéci dziatafi 5*».__ 5 Ma. $$nmnnn mmfiuw okoliczność, iż począwszy od lutego 2010 r. powód nie przebywa na stałe' w celi, ponieważ przez kilka godzin świadczy pracę na rzecz pozwanego. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, iż 2.000 zł będzie odpowiednią ,f . . ` kwotą zadoscuczynienia. „ - Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego W postaci art. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 23 k.e., 24 k.c. i 448 k.c., art. 24 k.c. w związkuz art. 110 §2 k.k.w. i art. 248 §.1 k.k.w polegające na przyjęciu, ze powód był traktowany w sposób nieludżki i poniżający, że naruszone zostaly dobra osobiste powoda, że działania pozwanego _były bezprawne i zawinione, ze spełnione zostały przesłanki zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia; - naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 321 § 1 k.p.c., art. 230 k.p.c. w związku z art. 229, 228 i 245 k.p.c., art. 233 k.p.c. i art. 102 k.p.c. . Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. " ' Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. - Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.. _ Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie doszło do naruszenia wskazanych w apelacji przepisów prawa materialnego. Prawidłowo Sąd Okręgowy W niniejszej .sprawie oceniał działania pozwanego m. in. na gruncie przepisów Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i' Podstawowych Wolności, która zgodnie z art. 87 ust. l Konstytucji RP jest jednym' ze źródeł powszechnie obowiązującego prawa W Polsce. Prawidłowo też Sąd ten uznał, iż naruszenie artykułu 3 Konwencji, w myśl którego nikt nie może być poddany torturoin ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu, stanowi o bezprawności działań swą-.-__ 5 -...s fi±nmnmn xasarsnœauuwusnzsua --- STRONA 7 --- ozWaneg0 Na P°dStaWie Iago PIizepisu Pafistwo musi Zapewnié’ aby p . I 1 I ' 1 Z1 ‘e Qdbywalo siel z poszanowaniem ludzklej godnose1,. E1 Sposob 31138 OWEIHI ' stosowania tegoj érodka nie powodowai u aresztowanego P_°°Z“°Ia Za'%T°ZePia lub udr@ki P1‘Z61<l'8.CZ8ja.Ce.I nigdaiatce Si‘? uniknalé Cierpienia Zwiflans Z Pfllzbawienieni wolnoéoi. CZQSIQ Wamnki Przetrzymywania Wiqiniéw S8‘ wk Zia’ ze musza bye uznane Za traktowanie nieludzkie Iub ponifizajace. w judykaturze (9911 Wyroki S961“ NaiWYZSZe%°‘ Z “ma 28 I“"eg° 2°07 1'" V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13 oraz z dnia 2 paidziernika 2007 r., II cs1< 269/07, OSNCZD 2008, nr 3. 992 75) trafnie ZWY<5°°“° “Wage 2° Wmog Zapewnienia przez Pafistwo godziwych Wamnkéw Odbywania kary pozbawienia WO1_1’10§Ci jest jednym Az podstawowycll l obowiazkow demokratyoznego . Pafistwa P1'aWn@g°> WYnikaja¢cym Z norm pmwa ' dzynarodowego Zgodnie ‘oowiem z art. 10 ust. 1 ratyfikowam=29 PTZ¢Z ime   . " P Ike miedzynarodowegol P414" PW @S°biStY°h I Pubmznych Z ‘Ma 19 O S ,_ .  _ grudnia 1966 1». (Dz. U. Z 1977 1». N1" 38, 991 1675 169) Om art‘ 3‘ K°“We“°5i= kazda osoba pozbawiona Wolnoéoi musi 13343 traktowana W Sposéb humanitmly I Z poszanowaniem przyrodzonej godnoéei czlowieka. Zasady p0WyZsze zostaly recypowane do Polskiego PorzBcdku Pfflwnego I Wyraione W art'_ 4O= 41 1151 4 I rt 47 Konstytucji (tak Sad Najwyzzszy W wyroku z dnia 17 marca 2010 r., II a . V . cs1<; 466/09 LEX'n1‘ 599534). W Wyr91<u Wm $8.4 N=*i“"YZSZ>’ P1'ZY>’1'4I= Z8 PW“ (19 g0dneg0 odbywania kary pozbawienia wolnoéoi niewatpliwie ilalezy zaiiczyé d k t Iogu dobr osobistych podlegajacych ochronie. Dziatania naruszajaoete o a a A .;_ mnU% Zatem mdzié odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 k c. Nadmierne zagészczenie can moze Samo W some byé kwaiifikowanejako traktowanie niehumanitarne. I 4 ‘ I ' I Przv ocenie wanmkow panujacyeh W Wiezieniu Sad O1<’IQg0W§’ WZIQI P051 J. ich Skulnulowany efekt oraz konkretne zarzuty stawiane przez uwage" m.m. . . . Wieinia Rozwazajac zasadnoéé roszczenia powoda trafme Odwotai sle do kryt ' t v kumu1atYW11@j 06611)’ Zaismialych Wawnkéw’ ktére polega Ha’ erium zx . 6 .1, |.;. :‘|I| III} ,‘.. ' I 9 \ 5,! I i" .5." I = I :j:!, I |‘| .! | :1} .1'I it‘ .|! | II‘ ;|_; I1 iiI I4. PI |!'. II} III ll ;..I III it !Ij ii; III Q; I 52 Ii: 5|! "I IE I1 I25 iii I|i |]!I II i i Iii "ll 'II Ir II?! Fir1 .[_:;| I I 2 II :EI=| "zip I mi i 9 Ii: |I 5 =| ..!! II‘=! I l'.1| II l| IIII '| I 1... : !';| I  I I .:E I ii I :.="='25." ' . _ " _ I “ I A I §||I III: II: II III! :6», =5; \ .;r ?{'~' 51 D ,._,“. ‘ff:_. . I.11:; ?.'.' I 1.. =16“. ‘Gil .?' —Z | la 2 . 1'? | J | : i = '5 : : I | I i .5 5 I5 . z.~. 1 ! 2& i 29 I :_'"E E I5‘ ! | IV r.; I f:‘ g 1_;= I | I ir i '' | E1 .. ii |' I i =1== . .: i I: : F; i ' I i 5 EE .,5.:L ozwancg0 Na Pßdstawíe tego Pfzepłsu Państwo musi zapewnić” aby p . . 1 I ' , 21 'ę Odbywało się z poszanowaniem ludzkiej godnosci, 21 Sposob a1'Ę",S OWE1l11 ` stosowania tego, środka nie powodował u aresztowanešü P.0°Zu°-ła Zagożefiia lub udręki przekraczającej fliedalßåe się uniknąć Cierpienia Związane Z Pozbawieniem wolności. CZQSÍO Warunki Pfzetfzymywania więźniów są tak Złe” że muszą być uznane za traktowanie nieludzkie lub poniżające. W judyiamfze (P012 wyroki Sądu NßiWYŻSZe%°= Z dnia 28 i“œg° 2007 1*' V CSK 431/06, OSNC 2008, nr l, poz. 13 oraz z dnia 2 października 2007 r., II css 289/07, osNc-zo 2008, nr 3. poz- 75) trafnie 2WfÓ°°n° “Waga że Wmóg zapßwnienia przez Państwo šodzłwych Warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest_ jednym gz podstawowych I obowiązków demokratycznego _ Państwa P1'aWn@80= wynikającym Z norm prawa' ' dzynarodowego Zgodnie bowiem z art. 10 ust. l ratyflküwallegü PTZĆZ mię - ' _ ' P ikę mieazrnamaowesßi Pam praw 0S°biS”fY°h Í P“bH°Z“ł'°h Z dnia 19 O S ,_ _ - _ grudnia 1966 if. (Dz. U. z 1977 f. Nr 38. 902- 1675 1693 oraz af” 3' KOHWBHCÍĹ każda osoba pozbawiona wolności musi być tfaktßwfina W Sposób humałlitfilny Š Z poszamwani-em przyrodzonej godności człowieka. Zasady p0Wyższe zostaly recypowane do Polskiego porządku PYHWUGÊO Í WY1`aŻ0ne W artj 40= 41'“St' 4 í rt 47 Konstytucji (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2010 r., II a . „ _ cs1<; 486/09 Lnxm' 599534). W wyroku tym Sad N=*íWYŻSZ>' PfZ>”íś3= że WWO (10 godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaliczyć gl k t logu dóbr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające-te o a a ,,_ _¿¬ mngą Zatem rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i- 448 k c. Nadmierne zagęszczania Cen może Samo W sobie być kwalifikowanejako traktowanie niehumanitarne « Ą 4 « ' I Przy ocenie warunków panujących w więzieniu Sąd O1<Łf=Êg0VVy Wllął P051 J. ich śkulnujowany efekt oraz konkretne zarzuty stawiane przez uwagę ' mm. . _ . Więźnia Rozważając zasadność roszczenia powoda trafnie odwołał się -do kryt ` t v kumulatywnßj 006113” Zaismiałych Warunków” które pglega na erium zi . 6 .¿,. ,_,_ :*|I¦ all;- ,__. ` | ¦z \ 5,! ll i" _¦_.„ I = I ¦j¦!. I |*| _! | ¦l¦ _f'| il' .|! | ii' ;|_; Ii i}¦ if. š'Í |!'. II2 IŠI |1 ;__5 l|l ti lij Ĺjş at aj; -1 řž IE: i'¦ -| il Ii ni iii ||i |]!I li ¦ Š li Hu 'I-al lt ;iw tir-1 .pn I I 5- Ĺ| ijjzl ¬¦l\ .I mi i ti '¦: |I z -=| _.!! IIL=! I |-_.. ¦| |. I-|II '| F.. ą.,. ¦ !';| l - I | _¦E I ii _l :.:"="z-;'_Ÿ_'" ' . _ ' _ I ” I › | §||i all: ||: ll ;I|! za, EF_ \ .ir ?.=¬Í¬` El- 2 W. `r_‹=.__ _ ;.-ez. Ê-'.-`- I 1.. =l"F?_ 'fłfil _ E' 'Ê | |. 'z . 'ŚŠ | I | ¦ i = Ę ¦ 5 i | Í i .Š 5 E _ r_~. 1 I łâ- I za I ¦_'."! E '9- ! | M' f.;- I' TJ' ¦ 1.5; |' | I Ł-'- i "-'- | Ê: -._ fi |` I i =1== . _: ¦ ii ¦ f; i ' I i Š E5- _,å.¦„ --- STRONA 8 --- kompleksowej ocenie .Wsze11<:ioh aspektow, Warunkow oraz rygorow pobytu, min. takieh jak powierzchnia celi, Iiczba osob W celi, Warunki sanitame, moziiwoéé zapewnienia minimum prywatnoéci, i1oéc': czasu spqdzonego' poza. ee1a,,'m0Z1iWo§é pracy. Za ponizajace i uwtaczajape godnoéci Sad Okregowy uznat kulnulatywnie fakt przeludnienia W oelach, niezapewnienie minimum intymnoéci przy korzystaniu z urzadzen sanitarnych, ograzniczenia W utrzymaniu higieny przez dostep do ciepiej Wody tylko raz W tygodniu, utrudnienia W spozywaniu positkow W normalnych Warunkach. Ostatecznie Sad Okregowy stwierdzit, 12 W przypadku powoda nastapiia taka kumulacja ztyoh Warunkow odbywania kary, Ze uzasadniona jest ocena, ktéra Sad Apelacyjny podziela, i2 nastapito naruszenie prawa do godnego traktowania osadzonego. Wbrew odmiermym twierdzeniom apeiacji, poczynione przez Sad I instancji ustalenia byly Wystarczajaoe do przyjecia, Ze minimum dolegiiwoéci zwiazanyoh 2: pobytern W zaktadzie karnym zostato przekroczone z uwagi na zachowanie pozwanego uznane za. ponizajace i uwlaozaj ace ludzkiej godnoéei. Sad Okregovsqy W sposob prawidtowy ustalit Wamnki W jakich kare pozbawienia Wolnoéci odbywai powod. Okresy i skale przeludnienia, ktora siqgata rowniez 100%, obrazuje przedioiona przez pozwanego dokumentacja. Powod przez ponad 33 miesiace jay} osadzony W celach, W ktoryeh nie przestrzegano Wymogu '  ' I I I 1 2 zagwarantowania kazdemu pozbawionemu Wolnosci minimum 3m powierzehni. Uprawniony jest zatem Wniosek, Ze dwa ozynniki, tj. skala przeiudnienia i jego dtugotrwaioéé p0W0dlljEiU 12 zostal przekroczony prog dolegiiwoéci, jaki jest zwiazany z odbywaniem kary pozbawienia Wolnoéci. W konsekwenoji doszto do naruszenia godnoéci osobistej powoda i jego prawado prywatnoéci. Na skutek I osadzenia W Warunkach przeludnienia powéd doéwiadczyt utrudnien W korzystaniu z kapika sanitarnego, ktéry musiat dzieiié Z7 Wieksza Iiczba Wspolwieiniow niz miatoby to miejsce W pr~Zypad1<:u p1‘zestrz.egania normy ujetej W an. 110 § 2 k.k.W. oraz doznat utrudnien W Spozywaniu posiikow. Niewatpliwie sttoczenie sporej liczby 66616 na 7 m kompleksowej ocenie .wszelkich aspektów, warunków oraz- rygorów pobytu, mąin. takich jak powierzchnia celi, liczba osób W celi, warunki sanitarne, mozliwość zapewnienia minimum prywatności, ilość czasu spędzonego' poza cela, mozliwość pracy. Za poniżające i uwłaczające godności Sąd Okręgowy uznał kumulatywnie fakt przeludnienia w celach, niezapewnienie minimum intymności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, ograniczenia w utrzymaniu higieny przez dostęp do ciepłej wody tylko raz w tygodniu, utrudnienia w spożywaniu posiłków w normalnych warunkach. Ostatecznie Sąd Okręgowy stwierdził, iz w przypadku powoda nastąpiła taka kumulacja złych warunków odbywania kaiy, ze uzasadniona jest ocena, którą Sąd Apelacyjny podziela, iż nastąpiło naruszenie prawa do godnego traktowania osadzonego. Wbrew odmiennym twierdzeniom apelacji, poczynione przez Sąd I instancji ustalenia były wystarczające do przyjęcia, że minimum dolegliwości związanych z pobytem w zakładzie karnym zostało przekroczone z uwagi na zachowanie pozwanego uznane za ponizające i- uwłaczaj ące ludzkiej godności. Sąd Okręgowy W sposób prawidłowy ustalił warunki w jakich kare pozbawienia wolności odbywał powód. Okresy i skalę przeludnienia, która -sięgała równiez 100%, -obrazuje przedłozona przez pozwanego dokumentacja. Powód przez ponad 33 miesiące był osadzony W celach, W których nie przestrzegano wymogu 0 - ' Y ' I U 2 zagwarantowania kazdemu pozbawionemu wolnosci minimum 3m powierzchni. 'Uprawniony jest zatem wniosek, że dwa czynniki, tj. skala przeiudnienia i jego długotrwałośó powodują, iz zostal przekroezony próg dolegliwości, jaki jest związany z odbywaniem kary pozbawienia wolności. W konsekwencji doszło do naruszenia godności osobistej powoda i jego prawado prywatności. Na skutek V osadzenia W warunkach przeludnienia powód doświadczył utrudnień w korzystaniu z kącika sanitarnego, który musiał dzielić Z-` większą liczbą wspólwiężniów niz miałoby to miejsce w pr~zypadl‹:u przestrzegania normy' ujętej w art. 110 § 2 k.k.w. oraz doznał utrudnień w Spozywaniu posiłków. Niewątpliwie stłoczenie sporej liczby osób na 7 m --- STRONA 9 --- stosunkowo matej powierzchni sprzyja powstawaniu roznego rodzaju konfliktow pomiedzy osadzonymi i stwarza poozucie __dyskomfortu. Osadzenio W Warunkaoh przeludnienia niebyio spowodowane jakimié szczegolnymi okolicznoéoiami, odwrotnie Wynikalo z polityki penitenojarnej, ktora nie zapewnita odpowiedniej liczby zaktadow karnych pozwalajacyoh na zagwarantowanie praw osadzonym przyznanych W art. 41 ust. 4 Konstytucji RP i art. 110 § 2 1<.k.W. Przekroczenie normy Wynikajacej z WW. przepisu, majace stanowio Wyjatek, W rzeczywistoéci W Wielu zakladach karnych — takze W tym, W kto1"_ym przebywat powod — stato sie regula. Zgodnie z uchylonym art. 248 § 1 k.k.W. W szczegélnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zaktadu karnego Iub aresztu éledczego rnog1 umieécici osadzonych, na czas okreélony, W Wazunkach, W ktoryeh powierzchnia W oeli na jedna osobe Wynosi mniej niz 31112 . Pozwany nie Wykazal, aby W przypadku powoda zachodzity szczegolne okolicznoéci uzasadniajace osadzenie go W przeiudnionych oelaeh. Szczogolne okolicznoéoi, o jakioh mowa W art. 248 § 1 k.1<.W_., to sytuacje Wyjatkowe, Wymuszajaee przez czas éoiéle okreélony oldstapienie od norm Wymienionych W tym przepisie i nie Wynikajace ze ztej organizacji funkcjonowania zakiadow karnyoh (np. poiar, zalanie pomieszczen, zagrozenie katastrofa budowlana, konieoznoéé natychmiastowego remontu). Warto przy tym Wskazaé, Ze aktualnie obowiazujacy art. 110 § 2a i § 2b 1<.k.W. Wprowadza jeszcze dalejidaoe ograniczenia  np. epidemia, stan Wojenny, stan Wyjajtkowy, stan kleski Zywioiowej. Z pewnoéeia do szczegolnych okolicznoéei nie mozna zaliczyc’: ciagtego Wykorzystywania przepisu, ktéry jako szczegolny Winien podlegaé Wyktadni zwezajaoej — jako rozwiazania problemu niedostatkow budzetowych Wieziennictwa, czy tez W celu unil<niecia poszukiwania skutecznego rozvxriazania problemu przeludnienia W zaktadaoh karnych. Podnieéé nalezy, i2 brak érodkow finansowych W budzeeie Panstwa nie moze  W zasadzie  usprawiedliwiaé Warunkéw Wieziennych tak zfych, :2;e P0W0duja nieludzkie Iub po11i2ajace traktowanie. We Wskazywanej przez Sad I 8 marnnmsnn ,._. . .| _ B * 1! | stosunkowo małej powierzchni sprzyja powstawaniu różnego rodzaju konfliktów pomiędzy osadzonymi i stwarza poczucie __dyskomfortu. Osadzenie w warunkach przeludnienia niebyło spowodowane jakimiś szczególnyrni okolicznościami, odwrotnie wynikało z polityki penítenojarnej, która nie- zapewniła odpowiedniej liczby zakładów karnych pozwalających na zagwarantowanie praw osadzonym przyznanych W art. 41 ust. 4 Konstytucji RP i art. 110 § 2 k.k.w. Przekroczenie normy wynikającej z ww. przepisu, mające stanowić wyj ątek, w rzeczywistości w wielu zakładach karnych - także w tym, w którym przebywał powód - stało się regułą. Zgodnie z uchylonym art. 248 § 1 k.k.w. w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, W warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3m2 _ Pozwany nie wykazał, aby w przypadku powoda zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające osadzenie go w przeludnionych celach. Szczególne okoliczności, o jakich mowa w art. 248 § 1 k.k.w_., to sytuacje wyjątkowe, wymuszające przez czas- ściśle określony odstąpienie od norm wymienionych w tym przepisie i nie wynikające ze złej organizacji funkcjonowania zakładów karnych (np. pożar, zalanie pomieszczeń, zagrożenie katastrofą budowlaną, konieczność natychmiastowego remontu). Warto przy tym wskazać, że aktualnie obowiązujący art. 110 § 2a i § 2b k.k.w. wprowadza jeszcze dalej-idące ograniczenia - np. epidemia, stan wojenny, stan wyjątkowy, stan klęski żywiołowej. Z pewnością do szczególnych okoliczności nie można zaliczyć ciągłego wykorzystywania przepisu, który jako szczególny winien podlegać Wykładni zwężającej - jako rozwiązania problemu niedostatków budżetowych Więziennictwa, czy też w celu uniknięcia- poszukiwania skutecznego rozwiązania problemu przeludnienia w zakładach karnych. Podnieść należy, iż brak środków finansowych w budżecie Państwa nie może - w zasadzie - usprawiedliwiać warunków więziennych tak złych, że Püwodują nieludzkie lub poniżające traktowanie. We wskazywanej przez Sąd I 8 mmY|:ms'nn ,___ _ .| _ B h JS | --- STRONA 10 --- instanoji sprawie Novose1ov'przeciW1<o Rosji, Europejski Trybunai PraW Cziowieka stwierdzii, Ze nawet jeéli SIIIZIJEI WiQZi€I1H£1 konkretnego Wiezienia nie jest bezpoérednio odpowiedzialna za przeiudnienie W nim zaistniaie, Wynikajace z obiektywnyeh trudrIoéoi, nie wyklucza to naruszenia przez patistwo art. 3 Konwencji i Wowozas mozna mowié o bezprawnyrn zawinieniu tego Panstwa (pOI'. M. A. Nowicki, Wokoi Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europej skiej Konwencji Praw Cziowieka, Oficyna, 2009). _Nie mozna uznaéj za Wystarczajace dla przyjqcia braku bezprawnoéci pozwanego powolywanie sie na obowiazek przyjecia kazdej osoby kierowanej do danego zakladu karnego oraz przekazywanie informacji sedziemu penitencj arnemu o przekroczeniu najnizszej normy powierzohniowej na jednego osadzonego. Nie uohyla to niezgodnego z prawem. umieszczenia osob pozbawionyeh Wolnoéci W oelach niespetniajacych minimalnych W3/magan, na czas okreélony, bo W istoeie doprowadza do tego, Ze Wyjatek przeksztaica sie W reguie, ktora nie zastuguje na akceptacje bez Wzgledu na to, czy pozwany informowai, czy tez nie, sedziego penitencjarnego o konieeznoéci osadzenia skazanyoh lub tymezasowo aresztowanych W celach niespeiniajacych Wiaéciwych Wymogow metrazowyoh. W tym aspekeie bezprzedmiotowy staje sie podniesiony W apelaeji ZEI.I'2TIlIII18l“L1SZ€I1i& art. 230 k.p.c. W zwiazku z art. 229 l<.p.c., 228 k.p.c. i art. 245 k.p.c. poprzez bhgdne przyjeoie, Ze pozwany przedstawiajac jako dowéd pismo Zastepcy Dyrektora Zaldadu Karnego W 1:_z dnia 21.01.2010 r. nie WykazaII faktu, i2 Sad Penitencjarny W Piocku I1)/I powiadamiany 0 przeludnieniu na zasadzie art. 248‘ § 1 k.k.W. W sytuacji, gdy powod nie kwestionowai tej okolicznoéci i jest to fakt znany Sadowi Okregowemu W Ptocku z urzedu. j A Fakt, Ze o kazdym odstepstwie od minimalnej normy powierzchniowej I334 informowany  sedzia penitencjamy nie zwiainia pozwanego od Odpowiedziainoéci za naruszenie dobr osobistych powoda. Pozwany bowiem I Pem1&ne11tnie naruszai okreélona przepisami norms; powierzchniowa i W tym II 9 .. ...... .I.=..I .  I |nmmm¢m ‘I7 I ,1 I '§ IE ii' ._| : IF . I! I11 Li I '| III III Iii Iii I. I i|3 l:' III il ‘II iii III III 1|.‘ .=| Eii :;i iii ~! :!| if i.I !| .|. IFI II; .,E. III II ..| III , . LI! III I? I Iii III I,J III {Ii III II. .'lI EII III 5!: |'I III 5.5 ii! III III | I45 I I I l,_._.., . | ‘T.‘i';'I1:':1.‘.':= | ..2.3.3...;..;. fin . | I I L .i.:"1 | gn I ;*.iE'i_ £liE'.;_i .'I_=l;5 r II.7r:'I| I . =1,,=};=_¢ ; :._=;..E, I , :.= 11.1%..21fir =3 .7I—‘:T: ‘. .=:¥.I.._1,1:, I '»:'.[l .=,.._;.z,r. | | I.. . '==z=.£?T: :i :'j_{:1 II. PtJ 15:::51 3“ L 1%?it;j F‘' . 5 I.rig:!_:: '‘ :_.'_7,’g.§:§;I;'.:' ?= 2'; 71614;; f."§ is‘ ?5€iI ' | E:I:1.1.3;LIE: :>'r " '="'" .  "1Fv!.1 F  EEi':_ I“; _ I I 9 =t9';=:.—.:.z~.=t.. ‘'=';g1{.'r; E,5——>;1. a: <,;;3_.1_. _‘::i";'é:1 1; =.,..a;..a. ;, .:.;_.,,=5 .,._..1j_;9.— I .x..,.—.—9¢= I ,,_ .. . .1,. '=1I:‘..*'|'.r;"._'> 55'‘.5? :=":I: _..,_.;‘J. .,~ I  .....;.__;=\XI; E;'"‘"‘i.=.=:'£*i.$:.=.a ‘ .1;..!Ef~?:=I:.I I IE=.. 55:‘‘gal1: ,L==§ | .1a.=!‘:.fi_!. I. :. '1[7:“;;::§i¥Iji "=15.' "I!1=I:=.".r‘:!  £2:ks.,4};.=.I  .=fi.'.\:Ie1I'.\:.:I1., .  1'17‘1‘‘IiF‘1'§='€’;i; I . 1.\__.__._. . 6 ~  ,.I_.=_4¢___=.. 1 ==_.5 = I1'==.: I ' I.‘!_‘1;.$;.;tg;=:CA | _':~_'1,¢E“ . ;;._;.'.=;;,=..r.j'_—;. I k  _;.it!qr,1_. instancji sprawie Novoselov' przeciwko Rosji, Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził, że nawet jeśli służba Więzienna konkretnego więzienia nie jest bezpośrednio odpowiedzialna' za przeludnienie w nim zaistniałe, wynikające z obiektywnych trudności, nie wyklucza to naruszenia przez państwo art. 3 Konwencji i wówczas można mówić o bezprawnyrn zawinieniu tego Państwa (por. M. A. Nowicki, Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Oficyna, 2009). _Nie można uznać za wystarczające dla przyjęcia braku bezprawności pozwanego powoływanie się na obowiązek przyjęcia każdej osoby kierowanej do danego zakładu karnego oraz przekazywanie informacji sędziemu -penitencj arnemu o przekroczeniu najniższej normy powierzchniowej na jednego osadzonego. Nie uchyla to niezgodnegb- z prawem. umieszczenia osób pozbawionych wolności w celach niespełniających minimalnych wymagań, na czas określony, bo w istocie doprowadza do tego, że wyj ątek przekształca się w regułę, która nie zasługuje na akceptację _bez względu na to, czy pozwany informował, czy też nie, sędziego penitencjarnego o konieczności osaclzenia skazanych lub tymczasowo aresztowanych W celach niespełniających właściwych wymogów metrażowych. W tym aspekcie bezprzedmiotowy staje się podniesiony w apelacji zarzut naruszenia art. 230 k.p.c. W związku z art. 229 k.p.c., 228 k.p.c. i art. 245 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że pozwany przedstawiając jako dowód pismo Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego W 1:_z dnia 21.01.2010 r. nie wykazał faktu, iż Sąd Penitencjarny w Płocku był powiadamiany o przeludnieniu na zasadzie art. 248 § 1 k.k.w. w sytuacji, gdy powód nie kwestionował tej okoliczności i jest to fakt znany Sądowi Ükręgowemu w Płocku z urzędu. j A Fakt, że o każdym odstępstwie od minimalnej normy powierzchniowej był informowany - sędzia penitencjamy nie zwalnia pozwanego od Odpüwiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda. Pozwany bowiem I Pemlaneiitnie naruszał określoną przepisami normę powierzchniową i w tym Ĺ' 9 __ ___---_.-_ -_..=--..' _ - I- |nmmmąn W 1 ,Í 1 'Š .E ii' __¦ 'r ;F . jj 111 tj I '-| ;II i.| ¦I`i lii I. -I í|5 „- uj 5| ill- ;li ʦ| il 1|=' _=| šii :gi fi] '! :!| Ej* 1.! !| _Ii IFI il; _„_ Jil' al ..| s|¦ ¦ . 55! iii 1.5" 1 lii tli ¦,-I li źli ¦|j IL _'II ;Ii iii 5!! |'| JĘÍ i.Ś ii! EŠÍ ¦í| | .zi | | | ,,_¬„¬ „ | "¦.'Í-"-;'-;1-:'--;1_'-_':-= | .__-„.=¿._.¿..=,_,„.,. ån _ | ¦ Š Ł _í.¦"1 | ,an | ;-ai;-:_ Ę¿iE',;_i _'I_¦l¿5 r ¦l_7rŻ'I| | _ ¦z,,=}¿¦_ę 5 -Ł.,-=;-._E. I , ±_= 1f.1ł=';1'Íi: :U .T-I¬':T: '. -_=:ł_'¦.__-,,-,=, . '»±'.[l _=.-...lg-.¬_,r. | | ... .- '==r=.i:¿: -:¿- -‹'j'_-f_'¦ II. ,.Ľ-_- 15:::-11- fr Ą ÊŠÊ-Í5§;]j Í*" _ 5 :_-.¿¿.i_¿; `' ¦_›.`_7-3.222;-:;'_~:' F¦- »Ł 7314;: r_"E Es-' řñäii ' | 5:1:--1=:._'+;-;ch r›'-r " '="'" _ - "1F'!-.1 F ' 557:. =“= _ 1 I 9 =ā±';==.-_.¬.z‹.=i.. "'=';¿1¦¬'r:_ ł-';¬"=>-;L 8: ±,z'_;¬ąf'., _'::i";'¿:1 1¿ =.__.‹z;_.„. j., „;.;¬,,=ş f,._.,,ü_ ;af | .r.,_z¬'=f= Ê „_ ._ _ _=,-_ '-=1';=-'.-.-'-1'_r¿=._-> Êñ'-Ii? :=":.: _.'-_.,_.¿'¿1_ _,~ I - -‹_‹_.¿._¬¦=\-1.; āz""-*`*i.=.=-:'±2fł_ā==.a '^ _-;;=.ş::¬ş:,-,-_' I lĽ'='.-_ 115-',';:;':= ,Fä | -.-1---z.==!_:.å_!-_ Ł. :-8 'J-:ä;j=+:t‹=;I '=1:›'.-" ";'!1=I==_".¦-¬:-5- - Ę:-:-..s.,ng-_=_. ' _¬f¦.'.':-í±I='=\:.:;i.-, _ ' ¬'1."-1'-`Iʦ=`1'Ê=`$*;i; ! _ 1.,__._„.__ _ ¿ ~ - ¦_›_¬¬=_¿ę__.=-_-. 1 ==_-.zł -= '¬'¿-'==_¦ ¦ ' 3_'¬!_'1;.r==.;?¿ž=:C› | -_':'_".¿E-` _ ';;._;.'_=-5-;,=._r=j-'_-;_ | s -¬ _;'_-rr:-=,.-.=.-1-_-_ --- STRONA 11 --- kontekéoie dziaianie Skarbu Panstwa byio bezprawne i zawinione. Jak stwierdzii Trybunai Konstytuoyjny, prawo do humanitarnego traktowania, jako jedno 2 niewieiu praw obywatelskich, ma charakter absolutny i nie moze bye W jakichkoiwiek Warunkach ograniczane. Naruszenie powyiszego p1‘&WEt przez organy panstwa musi zostaé uznane za bezprawne i zawinione naruszenie dobr osobistych obywatela, uzasadiliajaee odpowiedzialnoéé Skarbu Paristwa z art. 448 k.o. W zw. z art. 24 k.c. (por. uzasadnienie Wyroku z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt SK 25/07). Niewatpliwie zatem osadzenie powoda W Wyzej opisanych Wamnkach stanowito namszenie jego godnoéci oraz prawa do prywatnoéci, ktore cywiiizowane pafiatwo W sposob odpowiedni (odbywanie kary izolacyjnej immanentnie poiaczone jest z ograniczeniem prywatnoéci) Winno zapewnié takze ogobom pozbawionym Wolnoéci. Niezasadne sa zarzuty apeiacji skierowane do Wysokoéci zasadzonego zadoééuozynienia. Nie sposob zgodzié sie ze skarzaoym, Ze Sad Okregowy zasadzit zadoééticzynienie nie W odpowiedniej lecz W nadmiernej Wysokosici. Zgodnie z utrwalona Iinia orzecznictwa Sadu Najwyzszego przyznanie zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. ma g1éWnie' charakter kompensaeyjny i okreélenie naleznej sumy Wymaga rozwazenia rodzaju naruszonego dobra i 1"oz.1niaru doznanej krzywdy oraz nastepstw naruszenia. W uzasadiiieniu zaskarionego Wyroku Sad Okregowy Wskazai okolioznoéoi, 166.6 I Wziai pod uwage okreélajac Wysokoéé naleznego poWodoWi zadoééuozynienia. Z motywow rozstrzygniecia jednoznacznie ‘Wynika, ze Sad ten przyjat jako podstawe prawna roszczenia powoda art. 24 § 2 k.c. i art. 448 k.c. Odwoianie sie do art. 445 k.c. byio W}/11i1(i€111 oinyiki, bowiem przepis ten 'nie stanowit podstawy prawnej rozstrzygniecia. Na marginesie tylko naiezy zwrooié uwage na tozsamoéé lqyteriéw jprzy ustalaniu Wysokoéci Zadoééuozynienia napodstawie art. 445 k.c. i na podstawie art. 448 k.c. Nietrafny ‘jest takze zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie biednych ustaien faktycznych. Fakt, ix; W jniniejszej sprawie W charakterze 10 :Iu'.j§/ = I I”! II 1. II Ii I: Ii I; ... __ ,. .  ' ' " " . I'?2zI.~.:=I. I ~aa:=.=a. J ~ + 1'I'II;*.a;I:II; 1 I~~_~ —  .=.I§Y::rII. ' t I5. _ """' "'1 '= ' = ~ ' " I 9, — ._ , _. _.  ' ' “ I I I ' I I | = I I I . .~:=~'. ' l:.'2'2 | g.=="*.I I . I ,4:_;r_. I jt%;=‘. . iii I :' 2%.‘:33'": | I ':.  ..,__.._..g . ,‘ .. L. ... I a=_:= 1 552.4:‘: ;T5.3: | R1 | ,‘£55411.2‘ I 9*.‘2F I ‘»’:1ITta . ..;;:.; | if'“I—Il< ' §~'~.=;+'=" 2,. ., I 11.._:_ I ,~:_=I~§: I 3., 1,. I ‘:=_ I FE" I | _;,.;.I_1.._: ; ;f.EEfELl'i I Iflit‘:<9? I I;5.1; i . 36;; _|Y_\| I | =\..,;.. '| ._, I  tam;' i itQ I g:1_>..=.;. I ' I. ;‘....=.  = I , 9..., kontekście działanie Skarbu Państwa było bezprawne i zawinione. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, prawo do hurnanitarnego traktowania, jako jedno z niewielu praw obywatelskich, ma charakter absolutny i nie moze być W jakichkolwiek warunkach ograniczane. Naruszenie powyższego prawa przez organy państwa musi zostać uznane .za bezprawne i zawinione naruszenie dóbr osobistych obywatela, uzasadniające odpowiedzialność Skarbu Państwa z art. 448 k.c. W zw. z art. 24 k.c. (por. uzasadnienie wyroku z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt SK 25/Ó7). Niewątpliwie zatem osadzenie powoda w wyżej opisanych warunkach stanowiło naruszenie jego godności oraz prawa do prywatności, które cywiiizowane państwo W sposób odpowiedni (odbywanie kary izolacyjnej immanentnie połączone jest z ograniczeniem prywatności) winno zapewnić takze osobom pozbawionym wolności. Niezasadne są zarzuty apelacji skierowane do wysokości zasadzonego zadośćuczynienia. Nie sposób zgodzić się ze skarzacym, ze Sąd Okręgowy zasądził zadośćuczynienie nie w odpowiedniej lecz w nadmiernej wysokości. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. ma głównie' charakter konipensacyjny i określenie należnej sumy wymaga rozwazenia rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy oraz następstw naruszenia. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy wskazał okoliczności, które I wziął pod uwagę określając wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia. Z motywów rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, ze Sąd ten przyjął jako podstawę prawną roszczenia powoda art. 24 § 2 k.c. i art. 448 k.c. Odwołanie się do art. 445 k.c. było wynikiem omyłki, bowiem przepis ten 'nie stanowił podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Na marginesie tylko należy zwrócić uwagę na tożsamość lqyteriów przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia na .podstawie art. 445 k.c. i na podstawie art. 448 k.c. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych. Fakt, iz w niniejszej sprawie w charakterze 10 smiga/ = i 7 I 1= I I ia ši zi _-.. __ ,. _ - ' ' ' ' _ "?;'1'--I'_'.:=;-' ¦ ~aa:=='.›. „ -~ -+~ 1-aaāaziz-r-zz -1 i~¬_~ - ' .=,:åf›:r-s.~ "' L za.. _ ”'\"" "" '"- ' = '- ' " | „_ - ._ „ __ ¬ - ' ' ¬ ,f I I ' I | | = I I I . .~¦-'.~'. ' l:.'¦'-Ł | g==='-ti ! _' | ,if-_',=f_. I §ä;="_ _ ş„_E_ I :` Iř.':Ÿf"'Í | ' Š . ¬¬__.._-.ş _ „ ._ ,__ ..-. | ‹r‹=_'_--:-= 1 5-;Ę-ë.é:'= ;T-5-.3: | . 1: | .-`¿i;.å;Í-Ę' = {"'_G-.'-I= I '›':¬:T-ia . .'.;¿:.¿' | ›fJ`I'.`l‹ ' §¿'¬=;+'=" Y_,. ., ' r¬.-._'__ 1 ,~=_=Ĺš-: . 3.; 1, = ¿¿=_- l Ê-Ê' 2 | _¿,.¿.|_1z¬_: ; ;f.ĘEfELl'ł l ś-:':Ł==-*Š ; r;-.ş.1; Ł _ 3;; _.‹._.. 2 | =\„=,.;-._ `| ._„ | - term;-' i ii5-Ł | g:1_›.¬=.;. . ' |_ ;=¬..-.=-.- ' = I , ,.,„_;, --- STRONA 12 --- 24. 11 ._._ .=_:___“ i I S I éwiadkow przestuohailelbyty osoby przebywajaoe W oe1ach razem z powodem, ktoryoh zeznania potWierdza1y stanowisko powoda i byty d1a niego korzystne, I \ iu konfliktow miedzy nie przeozy praWid1oWoéci ustaienia 0 Wystepowan k t k rZe1udniei1iaWcelach. _ _  osadzonymi na s u e p Odnoszate sie do zarzutu naruszenia art. 321 § 1 1<.p.o. stwierdzié nalezy, i2 powod na rozprawie W idniu‘ 4 maroa 2010. r. rozszerzyt podstawe faktyozna powodztwa Wskazuj ac, iz jego zastrzezenia co do Warunkow osadzenia dotyoza okresu od 2006 r. do chwili obecnej. 4Zasa_dzaja.c zadoééuozynienie Sad Okregowy zasadnie Wziaj pod uwage stan z daty orzekania, obejmujac rozstrzygniooiem okres wykraczajacy poza date wniesienia pozwu.  Majao powyzsze na uwadze Sad Apeiacyjny na podstawie art. 385 1<.p.o_. orzekt jak W sentenoji. i 1 1 _ _ żę. 11 ._._ .¦_,„_” i s S I świadków przesłuchanenbyły osoby przebywajace w celach razem z powodem, których zeznania potwierdzały stanowisko powoda i były dla niego korzystne, V \ iu konfliktów między nie przeczy prawidłowości ustalenia o występowan k t k rzeludnieniawcelach. _ _ - osadzonymi na s u e p Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 321 § l k.p.c. stwierdzić nalezy, iz powód na rozprawie W dniu 4 marca 20l0_ r. rozszerzył podstawę faktyczna, powództwa wskazując, iż jego zastrzeżenia co do warunków osadzenia dotyczą okresu od 2006 r. do chwili obecnej. ,Zasądzając zadośćuczynienie Sąd Okręgowy zasadnie wziął pod uwagę stan z daty orzekania, obejmując rozstrzygnięciem okres wykraczajacy poza datę wniesienia pozwu. - Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji. i 1 1 _ _