Wyrok I C 248111 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2012r. Sqd Okrggowy w Lomiy Wy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 248111 W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2012r. Sqd Okrggowy w Lomiy Wydzial I Cywilny w skiadzie : Przewodniczqcy :A. K. Protokolant : Anna Sobieska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. w Lomiy sprawy z puwédztwa M. B. imaloletniego B. B. 1eprezentowanego przez przedstawicielkg ustawowq M. B. przeciwko (...] S.A. w W. 0 zaplate; I. zaszgdza 0d pozwanego [...] S.A. w W. na rzecz powédki M. B. kwote; 64.000 / szeéédziesiajc cztery tysiagze /z%0'cych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18.01.2010‘. db dnia zaplaty; zasqdza 0d pozwanego [...) S.A. w W. na rzecz maloletniego powoda B. B. reprezentowanego przez przeclstawiciela ustawowego M. B. kwotq 64.000 zl. /szeéédziesiqt cztery tysiqce /zlotych wraz z ustawowymi ochsetkami od dnia 18.o1.2011r. do dnia zapiaty; HI. W pozostalym zakresie powédztwo oddala; IV. zasqdza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powédki M. B. kwotg 2.894 / dwa tysiqce osiemset dziewiqédziesiqt cztery /zlote ty‘tuiem zwrotu kosztéw procesu. V. nakazuje pobraé od pozwanego (...) S.A w W. na rzecz Skarbu Pafistwa / kasa Sqdu Okrqgowego w L0miy/ kwotq 7.254] siedem tysiqcy dwieécie piqédziesiqt cztery/ zlote tytu}em nieuiszczonej czqéci oplaty od pozwu i czgéci wydatkéw; VI. odstqpuje 0d obciqiania powodéw brakujqcq (1ZQ§(5i:1 oplaty od pozwu iwydatkéw. --- STRONA 2 --- J Sygn. akt I C 248/11 6 UZASADNIENIE M. B. oraz malolefili B. B. (1) reprezentowany przez przedstawioielke ustawowq M. B. wnieéli 0 zasqdzenie od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz M. B. kwoty 80.000 zIotych oraz na rzecz maloletniego B. B. (1) kwoty 80.000 zlotych wraz z ustawowymi odsetkamj poczqwszy od dnia 18 stycznia 2011 roku do dnia zap}aty. Wtreéci uzasadnienia wskazali, ie Zqdajq. zadoééuczynienia pienieinego za doznanq krzywde zwiqzanq ze émierciq w wypadku drogowym S. B.  mqia M. B. oraz ojca B. B. (1). Jednoczeénie w treéci pozwu wskazano, ie wyrokiem z dnia 10 kwletnia 2006 r. kierowca pojazdu J. Z. zostal uznany winnym przestepstwa spowodowania wypadku, zaé wiaéciciel pojaidu sp. 2 0.0. w L. posiada} polise OC w [...) S.A. nr PAK (...). Jako podstawq dochodzonych roszczefi powodowie wskézali art. 448 k.c. w zw. z art. 24§ 1 k.c.  ‘Pozwany (...) S.A. w W. wnios} 0 oddalenie powédztwa oraz zasqdzenie od powodéw na jego rzecz kosztéw postepowania, W tym kosztéw zastepstwa procesowego wedlug norm przepisanych. W treéci odpowiedzi na pozew wskazano, ie powodoufie otrzymali od pozwanego w zwiqzku ze émierciq S. B. stosowne odszkodowanie w toku postepowania likwidacyjnego oraz odszkodowanie zasqdzone. wyrokiem Sqdu Rejonowego w Lomiy z dnia 17 paidziernika 2006 roku. Jednoczeénie pozwany wskazal, Ze Sqd przyzna} na rzecz maloletniego B. B. (1) rente. Przyznane zaé odszkodowanie wyczerpuje wszelkie roszczenja powodéw zvvia1za11e z tym wypadkiem. Pozwany wskazal, ii nie naruszyi niczyich débr osobistych, a zatem brak jest podstaw do iedanie zadoééucqmienia. Jednoczeénie z ostroinoéci procesowej pozwany zaznaczy}, ii S. B. przyczyni} sie do powstama sz_k0dy W 20%, co potwierdzil Said Rejonowy w sprawie I C 62/06. W treéci odpowiedzi na pozew wskazano réwniei, fie fiqdana kwota zadoééuczynienia jest rafiqco wygérowana, zaé odsetek 0d dnia 18 stycznia 2011 roku bezzasadne, gdyi pozwany otrzyma} wezwanie do zaplaty w dniu 3 stycznia 2011 roku. Sqd Okrggowy ustalil, co nastQpLg;fe: W dniu 26 vmzeénia 2004 roku okolo godziny 8.50 na terytorium Repubfiki Litewskiej na trasie K.  M.  S.. J. Z. kielujqcy samochodem osobowym marki R. (...) nr rej. (...}, z powodu niezachowanie zasad bezpieczefistwa spowodowa} wypadek komunikacyjny, W vwniku ktérego pasaZe1" pojazdu S. B. — ojciec B. B. (1) i mai M. B. poniésl émieré na miejscu. Wyrokiem Sqdu Rejonowego W Lomiy z dnia 10 kwietnia 2006 roku J. Z. zostal skazany za czyn z art. 177§ 2kk W zb. z art. 177§ 1 kk na kare 2 lat pozbawienia wolnoéci z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres proby 5 lat. ‘ W elm‘iii wypadku pojazd kierowany przez J. Z. by} ubezpieczony od odpowiedzialnoéci cywilnej W pozwanym Zakladzie. W 2004 roku powodowie zglosili szkode ubezpieozycielowi, ktéry przyznal im bazowq kwote odszkodowania W lqcznej wysokoéci 71.854,26 zlotych, w tym p0 30.000 zlotych dla M. B. i B. B. tytulem odszkodowania za znaczne pogorszenie sic; ich sytuacji iyciowej po émierci S. B. i kwote 11.854,26 tytulem poniesionych kosztéw pogrzebu. Ustalone odszkodowania  z uwagi na przyozynienie sie S. B. do zwiekszenia nastqpstw wypadku (jazda bez zapietych paséw) ~ zostalo pomniejszone 0 20%. tj. kwote; 14.370,86 z}0tyoh i ostatecznie wynioslo 57.48340 zlotych. Jednoczeénie Sod Rejonowy w Lomiy wyrokiem z dnia 19 paidziernika 2006 r,, sygn. akt I C 62/06 zasqdzil od pozwanego Zaldadu na rzecz M. B. kwote 8.000 zlotych, zaé na rzecz maloietniego B. B. (1) kwote 20.000 zlotych tytulem znacznego pogorszenja sin; ioh sytuacji éyciowej. Poza tym Sqd Rejonowy zasqdzil od pozwanego Zakladu.na rzecz B. B. (1) tytulem renty kwote po 300 zlotych miesiecznie platnq do dnia 5tego kaidego rniesiqca poczqwszy od dnia 1 lutego 2005 roku z géry.  __: Przed 26 wrzeénia 2004 roku M. B. wraz ze S. B. i synem B. B. stanowili prawidlowo funkcjonujqcy system rodzinny. Malionkéw i dziecko lqczyly wzajemnie mocne wiezi uczuciowe. Maloletni powéd do momenta Zycia ojoa rnia} zapewnione w swoim systemie rodzinnym optymalne warunki rozwoju emoojonalnego, u.mys1owego,_spo1ecznego --- STRONA 3 --- oraz leczenia, ktore pozwalaty czué mu sie peinowartoéciowa osobai minimalizowaé skutki rzeczywistyoh ograniczefi 1 przewleklego leczenia, z racji niepelnosprawnoéci. Jednoczeénie M. B. mogla liczyf: w kafidej sytuacji na wsparcie meia, ktorego potrzebowaia w zwiazku z wrodzonymi wadami dziecka. S. B. w rodzinnym systemie pelnii dominujaca role. Smieré S. B. spowodowala istotne ujemne i nieodwracalne zmiany W iyciu rodzinnym M. B. i B. B. (1). Nagia émieré mqia byia dla M. B. ogromnym wstrzasem i ciosem. Rozpadly sie; jej wszystkie plany fiyciowe. Powodka z pomoca bhsluch osob starala sie wyjéé z szoku. Po émierci mqia zalamaia siq i przyjmowala leki uspokajajace. Bezpoérednio po wypadku nie byla w stanie prawidiowo funkcjonowaé. ‘ . Brnieré ojca by}a rowniei ogromna tragedia dla maloletniego B. B. (1). Utracily one bowiem ojca jako male dzieoi". W chwili émierci B. B. (1) miala 8 lat. Powod czesto plaka}, budzil) sie w mocy oraz tesknily za ojcem. Brakowaio mu wspolnego przebywania z ojcem. Przeiyta tragedia zaburzyia harmonie jego rozwoju iwplynela w sposob znaczacy na dalsze Zycie. Zostal on pozbawione moiiiwoéci dorastania W pelnej rodzinie i straciiy moiliwosé kontynuowania wiezi emoojonalnych charakteryzujacyoh relacje syna z ojcem. ' Powyiszy stan taktyczny Sad ustalii w oparciu 0 nastepujace dowodyz kopie historii choroby B. B. (1) (k. 4549}. kopie zaéwiadczefi (k. 5354), zeznania swiadka J. D. (k. 57odwr.58), zeznania M. D. Ck. 58), zeznania A. R. (1) (k. 58odwr.—59], zeznania B. S. (k. 59). kopie kart wyjazdu pogotowia (k. 6368), opinie sodowopsychiatryczna (k. 7990), wyrok wraz z uzasadnieniem (k. 166. 169172 akt I C 62/06), kserokopie; ubezpieczenia kornunikacyjnego w ruchu zagranicznym (k. 810 akt I C 62/06] oraz wyrok (k. 261 akt I1 K 94/06). '. _ Sad Okregowy zwaiy}, co nastepuje: Na wstepie naleiy poczynié kilka uwag natury ogélnej dotyozacych zadoééuczynienia za naruszenie dobr osobistych. Jest to istotne, gdyi pozwany uwaia, ie przyznane dotyohczas powodom odszkodowanie wyczerpuje wszystkie ich roszczenia zwiazane z przedmiotowym wypadkiem. ' W pierwszej kolejnoéci naleiy wskazaé, ii dotyohczas powodowie nie doohodzili od pozwanego Zakladu zadoséuczynienia pienieinego za krzywdo doznana wskutek smierci osoby najbliiszej. Powodom zostaio wypiacone w toku post:gpowania likwidaoyjnego oraz zasadzone wyrokiem Sadu Rejonowego w Lomiy z dnia 19 paidziernika 2006 roku, sygn. akt I C 62/06 odszkodowanie z tytulu znacznego pogorszenia sie ich sytuacji rnajatkowej (art. 446§3 k.o.). Jednoczeénie Sad zasadzzii od pozwanego Zakiadu na rzecz B. B. (1) tytuiem renty kwotq po 30 0 zlotych miesiecznie. W toku postepowania likwidacyjnego zostaia takie wyplacona stosowna kwota tytuiem poniesionych kosztéw pogrzebu. Powodom nie zostalo natomiast wypiacone przez pozwany Zaklad zadoééuczynienie za krzywde doznana wskutek smierci osoby najbliiszej, jak tei nie dochodzili oni dotychczas zasadzenia takiego zadoééuczynienia w: postqpowania sadowym. Wypadek, W ktérym zginai S. B. wydarzy! siq w dniu 26 wrzeénia 2004 roku. a zatem przed wejéoiem w iycie § 4 art. 446 k.c. W éwietle tego przepisu sad mote przyznaé najbliiszym czlonkom rodziny zmarlego odpowiednia sums; tytuiem zado§r':uczynienia pieniqinego za doznana krzywdq. Przepis art. 446§4 l<.c. zacza} obowiazywaé od dnia 3 sierpnia 2008 roku. na mocy art. 1 pkt 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 maja 2008 roku 0 zmianie ustawy  Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw (Dz.U. 2008, N1" 116, poz. 731}. Tym samym przepis ten ma zastosowanie tylko do zdarzefi prawnych zaistnialych od dnia jego wejécia w iycia. W ocenie Sqdu Okregowego nie oznacza to jednak, fie strona poszkodowana nie moie dochodzié zadoséuczynienia pieniqinego za doznana krzywde, gdy émieré nastapila na slmtek deiiktu, ktory mial miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. W takiej bowiem sytuacji podstawa prawna ww. zadoééuczynienia jest art. art. 448 kc. wzw. z art. 24 k.o. Powyisze zapauywanie tut. Sadujest zbieine z wykladnia dokonanq jui wczesniej wjudykaturze Sadu Najwyiszego. W uchwale z dnia 22 paidziernika 2o1o r. (sygn. akt III CZP 76/10 LEX nr 604152) Sad Najwyiszyuyrazil zapatrywanie, ie najbliiszemu czlonkowi rodziny zmariego przysluguje na podstawie art. 448 k.c. W zwiazku z art. 24 § 1 k.c. zadoééuczyniefnie pieniqine za doznanq krzywde, gdy smieré nastapila na skutek deiiktu, ktéry miai rniejsce przed --- STRONA 4 --- dniem 3 sierpnia 2008 r. W czqéci rnerytorycznej uzasadnienia orzeczenia Sad Najivyizszy Wskazal, is katalog dobr osobistych ma charakter otwariy. Ochrona przewidziana w art. 23 kc. i art. 24 k. c. objete sa Wszystkie dobra osobiste rozumiane jako pewne Wartoéci niematerialne zwiazane zistnieniem ifimkcjonowariiem podmiotéwprawa oywilnego, ktore W iyciu spoiecznym sa uznawane za doniosle izasluguja ztego Wzgledu na ochrone. Do katalogu débr osobistych naleéa m.in. prawo do intyrnnoéci i prywatnoéci, plot’: czlowieka, prawo do planowania rodziny, tradycja rodzinna, czy tei pamiqé 0 osobie zmariej. W rezuitacie Sad Najwyiszy llznal, ie nie ma przeszkod, aby do katalogu tego zaliczyé Wiezi rodzinne, emocjonalne miqdzy czionkami rodziny, ktore stanowia fundament prawidlowego funkcjonowania rodziny i podlegaja ochronie prawnej (art. 18 i 71 Konstytucji, art. 23 k.r.0.). Podobne stanowisko W tej mierze zajal Sad Najwyiszy w uchwale z dnia 13 lipca 2011 rok (sygn. akt III CZP 32/ 11, Lex 950584]. W ktérej wskaza}, fie émieré osoby najbliiszej powoduje naruszenie dobra osobistego osoby zwiazanej emocjonalnie ze zmarlym. W orzeczeniu tym wskazano, fie nowelizacja art. 446 1<.c. polegajaca na dodaniu § 4 nie pozbawia najblifiszych czionkow rodziny moaljwosci dochodzenia zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c.. takie w wypadku, gdy czyn niedozwolony popeiniony zostai przed dniem 3 sierpnia 2008 roku. Skutkiem noweiizacji jest moiliwosé dochodzenia przez te osoby obecnie zarowno na podstawie art. 446§4 k.c. , jaki art. 448 k.c., ztym Ze na podstawie pierwszego z tych przepisowjest to prostsze z uwagi na uiatwienia dowodowe. P1zed nowelizacja zaé jedyna podstawe do roszczenia o zadoééuczynienie stanowii art. 448 k. c. i to zarowno dla najbliiszych czlonkow rodziny, jak i dla innych podmiotow. Jednoczesnie Sad Najuyiszy Wskaza}, is nie kaida W102.‘ rodzinna niejako automatycznje naleiy zaliezyé do katalogu dobr osobistych, leoz jedynie taka. ktorej zerwanie powoduje bél, cierpienie, rodzi poczucie krzywdy. Osoba dochodzaca roszczenia na podstawie art. 448 k.c. powinna zatem Wykazaé istnienie tego rodzaju Wiezi, stanowiacej jej dobro osobiste podlegajace ochronje.  W przedmiotowej sprawie powodowie wykazaii przeslanki do zasadzenia zadoséuezynienia 11:1 podstawie art. 448 kc. W zw. z art. 24 11.0.. W dniu 26 Wrzesnia 2004 roku na skutek wypadku spowodowanego przez J. Z. (k. 261 akt II K 94/06) zginai S. B.  mat powodki M. B. oraz ojciec maioletniego B. B. (1). Nie ulega przy tym Watpiiwosci, ii samochod marki R. (...) naleaacy do (...) sp. Z 0.0. by} ubezpieczony W dniu zdarzenia od odpowiedzialnoéci cywilnej W pozwanym Zakladzie. Tym samym odpowiedzialnoéé pozwanego jest odpowiedzialnoscia typu ubezpieczeniowego (gwarancyjnego). Wskazaé réwniei naleay, ii miedzy S. B. a powodami istnialy silne wiqzi rodzinne, emocjonalne. Przed 26 Wrzesnia 2004 roku powodowie wraz ze S. B. stanowili prawidlowo funkcjonujqcy system rodzinny. Malionkéw i syna Iaczyly Wzajemnie mocne Wit;zi uczuciowe. Powyisze pozytywne wiezi laczace ojca z synern oraz mefia z iona (wiezi rodzinne) zostaiy zerwane na skutek tragicznej smierci S. B.. Zerwanietych Wiezi spowodowalo u powodow bol. cierpienia oraz poczucie osamomienia i krzywdy, co jednoznacznie wynika m.in. z zeznafi swiadkoww osobach J. D. (k. 57odwr.58), M. D. (k. 58), A. R. (2) (k. 58odWr.), B. S. (k. 59) oraz opinii sadoWo—psycho1ogiczna (k. 7990). Zeznania swiadkéw, jak i opinia sadowopsychologiczna wskazuja, ie émieré S. B. Wywoiala doniosle niekorzystne zmiany W psychics i funkcjonowaniu powodéw, co ewidentnie przemawia za istnieniem silnych wiezi rodzinnych, ktore zostaly zerwane W wyniku wypadku drogowego. W literaturze prawa cywiinego wskazuje sie, Ze ustalenie ,,odpoWiedniej sumy pienieinej" powinno nastapié z uwzglsdnieniem Wszelkich okolicznoéci, w szczegolnoéci dotyczacychz rodzaju chronionego dobra, rozmiaru doznanej krzywdy, charakteru nastqpstw naruszenia, ozy tei stosunkéw majatkowych zobowiazanego (G. Bieniek [red.}. Komentarz do kodeksu cywilnego. Ksiqga trzecia. Zobowiazania. Tom 1, s. 492 i n.). Wskazaé réwniez naleéy, ii przyznanie zadoééuczynienia pieniefinego ma na celu zrekompensowaé krzywdo za zerwanie Wiezi rodzinnych (naruszenie prawa do aycia w pelnej rodzinie) i bol spowodowany utrata najbliiszej osoby. Zerwanie wiezi rodzinnych stanowi dalece Wieksza dolegiiwosé psychiczna dla czionka rodziny zmariego, nii w przypadku naruszenia innych dobr osobistych. Utrata osoby bliskiej ma bowiem charakter nieodwracalny. Podnieéé przy tymnaleiy, ie sroieré rodzica W dziecifistwie naleiy do najwiekszych i najtrudniejszych doznaii emocjonalnych dziecka. W niniejszej sfirawie nie bez znaczenia pozostaje takzize fakt, ii S. B. pehiil dominujaca role w rodzinie i by} duiyzn wsparoiern dla fiony, ktora czesto potrzebowala jego wsparcia psyohicznego, w zwiazku z niepehmospraimoscia ich dziecka. ' --- STRONA 5 --- 4 Uwzgledniajac zatem powyisze okolioznoéci Sad uznal, fie maloletniemu B. B., jak i M. B. naleia sic; kwoty po 80.000 ziotych pomniejszone 0 stopiefi przyczynienia sie S. B. do powstania szkody (krzywdy  szczegolnej postaci szkody)  naruszenia dobra prawnego w postaci wiezi rodzinnych. Wskazaé bowiem naleiy, ii S. B. podroiowai bez zapietych pasow bezpieozefistwa. Podczas dachowania pojazdu zosta} on Wyrzucony na zewnatrz auta. Tym samym K. B. przyczynil sie do powstania szkody  naruszenia wiezi rodzinnych (zerwania Wiezi laczacych ojca z synem i mesa z iona) poprzez naruszenie jednej z obowiazujacych zasad w ruchu drogowym, wyraionej w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo 0 ruchu drogowym. W éwietle tego przepisu kierujacy pojazdem samochodowym oraz osoba prz'ewo2o11a takim pojazdem wyposaionym w pasy bezpieczefistwa sa obowiazani korzystaé z tych pasow podczas jazdy. Pasy bezpieczefistwa znaoznie podwyiszaja, bezpieczefistwo podroiy i tym samym zwiekszaja szanse przeiycia z powainych wypadkow samochodowych. Koherentne zapat1'y wanie w tym zakresie wyrazii Sad Rejonowy W Lomiy w wyroku z dnia 19 paidziemika 2006 roku (k. 167. 169172 akt I C 62/06). w ktérym przyjal 20% przyczynienie sie S. B. do powstania szkody . zasadzajac odszkodowanie za znaczne pogorszenie sie sytuacji iyciowej powodéw. W zaistnialej wiec sytuacji Sad Okregowy zasadzii od pozwanego (...) S.A. w W. na rzeoz powodki M. B. i powoda maloletniego B. B. (1) kwoty po 64.000 zlotych na kaadego z nich. Odsetki ustawowe zostaiy ustalone od dnia 18 stycznia 2011 rok do dnia zaplaty. _ ' W pozostaiym zakresie powodztwo zostaio oddalone. Tresé wyroku nie jest bowiem toisama z iadaniem powodow. O kosztach orzeczono zgodnie z zasada stosunkowego rozdzieienia kosztow Wskazana W art. 100 k.p.c. Pozwany Zaklad przegrai sprawe W 80%, natomiast powodowie przegrali sprawe w 20%. Tym sarny strony powinny poniesé koszty procesu W takim stopniu, W jakim przegraly sprawe, a zatem Sad zasadzil od pozwanego na rzecz powédki M. B. kwote 2.894 zlotyeh tytuiem zwrotu kosztow procesu. Wskazaé rowniei nalefiy, ii Skarb Pafistwa poniosl tymczasoxjvo koszty sadowe. Powodowie byli zwolnieni od kosztow sadowych W caioéci. W zwiazku z tym Sad nakazal pobraé odl poawanego na rzecz Skarbu Pafistwa (kasa Sadu Okregowego W Lomiy) kwote 7.254 ziotych tytulem nieuiszczonej czesoi oplaty od pozwu oraz czesci wydatkow. Pozwany Zaklad przegra} sprawe W 80%. Podstawq tego rozstrzygniecia stanowii art. 113 ust. 1 Ustawy z dnia 26 lipca 2005 roku o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (i.t. Dz.U.2010.90.594 ze 2.111.). Na podstawie art. 113 ust. 4 Ustawy z dnia 26 lipca 2005 roku 0 kosztach sadowyeh W sprawaoh cywilnych Sad odstapi} od obciqisania powodow brakujaca czeécia opiaty od pozwu i,wyda’d<6W. Majac powyisze na uwadze orzeczono jak na wstepie.