Wyrok I C 248/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Olsztyni

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 248/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2012r. Sąd Okręgowy w Olsztynie, I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: SSO Bożena Charukiewicz, Protokolant: sekr.sąd. Maria Strzelecka, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012r. w Olsztynie, sprawy z powództwa J. W., przeciwko S.P. – Z. K. w B., o zapłatę, I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda na rzecz S. P. – P.G.S. P. w W. kwotę 3.600,-(trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I C 248/11 UZASADNIENIE Powód J. W. wniósł o zasądzenie od pozwanego S. P.- Z. K. w B. kwoty 80.000,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za szkody związane z urazem kciuka podczas turnieju siatkówki. W uzasadnieniu podał, że według niego zostały naruszone przepisy prawa międzynarodowego, bowiem 24 września 2010r. doznał urazu kciuka, do dnia prześwietlenia czekał do 28 września 2010r. Dostawał tylko leki przeciwbólowe, gdyby nie upomniał się o prześwietlenie, to by go nie wykonali. Ponadto zarzucił, że został poinformowany, że nie otrzyma odszkodowania, bowiem turniej nie był ubezpieczony, nie sporządzono protokołu powypadkowego, a po prześwietleniu okazało się, że było to złamanie. Pozwany S.P. – Z. K. w B. wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podał, że powód nawet nie uprawdopodobnił, że została mu wyrządzona przez pozwanego jakakolwiek krzywda. Podniósł, że warunki sanitarne i higieniczne w celach mieszkalnych pozwanego Z. K. były zgodne z przepisami prawa, powód miał także zapewnioną odpowiednią opiekę medyczną. W dniu 24 września 2010r. powód zgłosił się do lekarza z powodu urazu kciuka. Lekarz rozpoznał stłuczenie stawu międzypaliczkowego i zalecił okład z altacetu, leki przeciwbólowe oraz badanie RTG. Następnego dnia lekarz unieruchomił palec w szynie, a 27 września zostało wykonane RTG, 28 września powód był konsultowany z lekarzem ortopedą, który rozpoznał złamanie paliczka dalszego i zalecił utrzymać szynę na okres 4 tygodni. Po zdjęciu unieruchomienia stwierdzono całkowity zrost paliczka. Leczenie powoda było prawidłowe. Osadzeni w Z. K. w B. podczas zajęć turnieju siatkówki w dniu 24 września 2010r. byli ubezpieczeni w PZU. Zdaniem pozwanego administracja Z.K. postępowała zgodnie z przepisami. Sąd ustalił, co następuje: Powód J. W. odbywa karę pozbawienia wolności w Z. K. w B.. W dniu 24 września 2010 r. (piątek) powód uczestniczył w zajęciach kulturalno – oświatowych --- STRONA 2 --- organizowanych w Z. K., tj. w turnieju piłki siatkowej. Osadzeni uczestniczący w powyższych zajęciach w dniu 24 września byli ubezpieczeni od nieszczęśliwych wypadków w P. Z. U. S.A. I. w O.. Podczas gry powód doznał urazu kciuka, wobec czego w tym samym dniu w godzinach popołudniowych zgłosił się do lekarza. Lekarz przeprowadził badanie i stwierdził stłuczenie stawu międzypaliczkowego kciuka prawego i zalecił okład z altacetu, leki przeciwbólowe oraz wykonanie badania RTG ręki prawej. Następnego dnia tj. 25 września 2010 r. (sobota) powód ponownie zgłosił się do lekarza z dolegliwościami bólowymi. Lekarz ponownie zalecił leki przeciwbólowe oraz zastosował unieruchomienie palca szyną, co miało zmniejszyć dolegliwości bólowe. W dniu 27 września 2010 r. (poniedziałek) wykonano powodowi RTG prawej ręki, a w dniu 28 września 2010 r. powód konsultowany był z lekarzem ortopedą, który rozpoznał złamanie paliczka dalszego i zalecił utrzymanie szyny na okres 4 tygodni oraz doraźne środki przeciwbólowe. Po 4 tygodniach zdjęto unieruchomienie i w kontrolnym badaniu RTG stwierdzono całkowity i prawidłowy zrost złamania paliczka dalszego kciuka prawego. Przebyte złamanie paliczka dystalnego nie spowodowało powstania uszczerbku na zdrowiu powoda. (dowód: zeznania świadków: T. L. – k. 97-97odw., K. S. – k. 97odw., P. K. – k. 110, książka zdrowia powoda – k. 66, wyjaśnienie kierownika ambulatorium– k. 89, polisa TPP 3094196-k.91-93, opinia biegłego chirurga ortopedy-k.131) Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest niezasadne. Na wstępie rozważań należy wskazać przesłanki odpowiedzialności deliktowej S. P. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej określone w art. 417 k.c. Warunkami koniecznymi ponoszenia odpowiedzialności, które muszą występować kumulatywnie, jest niezgodne z prawem zachowanie funkcjonariuszy publicznych, istnienie szkody oraz związek przyczynowy pomiędzy wskazanym zachowaniem, a szkodą. Zachowanie funkcjonariuszy publicznych uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą S. P. musi być niezgodne z prawem, a więc przeciwstawiać się nakazom i zakazom wynikającym z obowiązującej normy prawnej rozumianej jako konstytucyjne źródła prawa. W sytuacji, gdy określony akt prawny regulujący kompetencje organów władzy publicznej odsyła do kryteriów pozaprawnych, tj. klauzul generalnych, norm obyczajowych, to te klauzule mogą też stanowić kryterium bezprawności. Kolejną przesłanką odpowiedzialności S. P. jest szkoda w rozumieniu 361 § 2 k.c., czyli obejmująca straty i utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono. Jak już wspomniano wyżej pomiędzy zachowaniem funkcjonariuszy publicznych, a szkodą musi zachodzić związek przyczynowy, co oznacza, że obowiązek naprawienia szkody obejmuje normalne następstwa wydarzenia, które szkodę wywołało. Podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność S. P. na podstawie art. 417 § 1 k.c. nie jest uwarunkowana stwierdzeniem winy funkcjonariusza. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 roku, I CKN 581/99, OSNC 2002/10/128, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2003 roku, V CK 11/03). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zachowania funkcjonariuszy publicznych nie były niezgodne z prawem. W szczególności, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, --- STRONA 3 --- przedstawiciele administracji jednostki penitencjarnej, w której przebywał powód odbywając karę pozbawienia wolności, podjęli wymagane prawem działania czyniąc zadość nałożonym na te organy obowiązkom kontroli i nadzoru. Niezwłocznie po zgłoszeniu przez powoda urazu kciuka był on zbadany przez lekarza. Lekarz, na podstawie objawów, nie mógł kategorycznie stwierdzić, że doszło do złamania kciuka. Zastosował prawidłowe leczenie, okład z altacetu, leki przeciwbólowe i wykonanie RTG ręki prawej. Następnego dnia, tj. w sobotę lekarz unieruchomił palec, a w poniedziałek wykonano RTG ręki. Nie było żadnego zagrożenia dla życia i zdrowia powoda. Powołany w sprawie biegły lekarz specjalista chirurgii urazowej , ortopedii i medycyny sportowej stwierdził, że leczenie powoda było prawidłowe. Wykonanie w dniu 27 września 2010r. RTG ręki nie miało znaczenia w uzyskaniu zrostu przebytego złamania. Z uwagi na to, że był to niewielki uraz lekarz mógł nie podejrzewać złamania paliczka. Biegły stwierdził, że przebyty uraz nie spowodował powstania żadnego uszczerbku na zdrowiu powoda. Sąd opinię biegłego uznał za wiarygodną. Jest ona jasna, rzetelna i nie budzi wątpliwości. Biegły szczegółowo odpowiedział na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pytania. Także strony, co do ostatecznych wniosków wynikających z opinii nie zgłosiły żadnych zastrzeżeń. Z opinią biegłego oraz dowodami z dokumentów, zwłaszcza książką zdrowia powoda, korespondują zeznania świadków T. L., K. S. i P. K.. Sąd dał wiarę zeznaniom tych świadków, bowiem są jasne, logiczne i tworzą z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie spójną całość. W związku z powyższym działania podejmowane przez pozwaną jednostkę były zgodne z obowiązującymi przepisami i z samego faktu złamania palca nie można wyprowadzić jeszcze wniosku, że postępowanie strony pozwanej było bezprawne. Analizując roszczenie powoda w kontekście odpowiedzialności S. P. na podstawie art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c., to należy podkreślić, że to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia naruszenia dobra osobistego. Powód tej okoliczności nie udowodnił. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W myśl art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że działanie pozwanego nie naruszyło jakichkolwiek dóbr osobistych powoda i nie było bezprawne. Powód nie wskazał jakie dobra osobiste zostały naruszone przez funkcjonariuszy Z. K. w B.. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego ma znaczenie nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca --- STRONA 4 --- 1997r. wskazywał, że ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, jakim jest stan uczuć, godność osobista i nietykalność cielesna nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości zainteresowanego (III CKN 33/97, OSNC 6-7/97, poz. 93). Przy ustalaniu, czy doszło do naruszenia dobra osobistego należy mieć również na względzie nie tylko znaczenie poszczególnych słów, zdań czy zachowań, ale również ich kontekst sytuacyjny. Podkreślić także należy, że funkcjonariusze Z. K. w B. działali wobec powoda w ramach swoich ustawowych uprawnień i ich działaniu nie można w żaden sposób przypisać niezgodności z prawem. Działaniem bezprawnym jest działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, a bezprawność wyłącza działanie mające oparcie w przepisach prawa, zgodne z zasadami współżycia społecznego, działanie za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego. Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego nie jest bezprawne, jeśli prowadzi do naruszenia dóbr osobistych lub ich zagrożenia, ale następuje w ramach tego porządku (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 4 czerwca 2003 roku, I CKN 480/01, oraz z dnia 20 lutego 1996 roku, I CRN 250/95). Powód był pod fachową opieką lekarza, zastosowane wobec niego leczenie było prawidłowe, co potwierdziła opinia biegłego lekarza specjalisty chirurgii urazowej , ortopedii i medycyny sportowej. Nie było żadnego zagrożenia dla życia i zdrowia powoda. Przebyty uraz nie spowodował powstania żadnego uszczerbku na zdrowiu powoda. Konsekwencją przyjęcia, że postępowanie pozwanego nie było zachowaniem bezprawnym, była konkluzja, że powodowi nie przysługują roszczenia wymienione w art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. o zapłatę zadośćuczynienia pieniężnego, zwłaszcza, że artykuł 448 k.c. stanowiący podstawę zasądzenia stosownego zadośćuczynienia znajduje zastosowanie tylko w wypadku zawinionego naruszenia dóbr osobistych, a okoliczności tej powód nie udowodnił. Powołane przez powoda przepisy Konstytucji i prawa międzynarodowego same przez się nie wskazują wyczerpująco ani jak szkoda ma podlegać naprawieniu, ani nie rozstrzygają, co decyduje o wymaganej przesłance bezprawności, nie wspominając już o drodze na jakiej realizacja uprawnienia odszkodowawczego ma nastąpić. Unormowania te są zawarte w ustawach zwykłych. Sąd pominął dowód z przesłuchania stron, bowiem nie miał on wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skoro przedmiotem postępowania dowodowego są tylko fakty mające istotne znaczenie dla merytorycznej oceny dochodzonego roszczenia, to domaganie się przez stronę przeprowadzenia dowodów na inne okoliczności, nie może być uwzględnione przez sąd orzekający, ponieważ prowadziłoby to do przewlekłości postępowania sądowego. Tak więc z art. 227 k.p.c. sąd korzysta nie przy ustalaniu faktów, lecz przed podjęciem określonych rozstrzygnięć dowodowych (wyrok Sądu Najwyższego z 05.09.2008r., I CSK 41/08 oraz z 06.04.2011r., I CSK 475/10). Dlatego Sąd pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie stron uznając, że powód powołał go jedynie dla zwłoki. Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej okoliczności Sąd w oparciu o art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. oraz art. 417 k.c. powództwo oddalił jako niezasadne. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98§ 1 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 6 i § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez S. P. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.) w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005r