Teza / krótkie omówienie
odmowy ustanowicnia prawa W{as11o§oi czasowej do nicrucllornoéci to i tak prawo wlasnoéci czasowej nie zostaioby przyznanc poprzcdnikom prawnym powoddw. Szkoda mogiaby cwcntualnie powstaéjcdynic w takim stanie faktycznym
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I c 228:1: WYROK " Na pudstawie uslawy 2 dnia 6.09.2001 r. n d0§!$pi9 . ds infurrnacji publiczne] Dz. U. I12 p02. H98 z pain. zm. W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pfiflkfilfififl 5'15"'mF='1¢]¢ iIfli\1|if1?¢flEl W f@""fl_iB dokumeniu lub w iurmm pr2GMOi'Z0n€1 PM 3 wrzefinia 1°13 FDR“ ‘j imie i nazwisko wnioskedawcy Sad Okr@gowy w Warszawie, Wydziai I Cywilny w skkadzie: Ki K,/zbOr_k _ ..........................éH}ég.‘;vnioSkadawcy ]’rzew0dniczqcy: SSR (del.) Ewa Lig0r'1 Krawczyk Proto kolant; sekr. sqdowy Monika Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2013 roku w Warszawie na rozprawic V s sprawy z powédztwa K. J., J. S. (1), A. S., A. C. i M. J. przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezent0\»\=&nemu przez Wojcwodq (...) 0 odszkodowanie I. odclala powédzrwo, II. zasqdza mi K. J., J. S. (1), A. S., A. C. iM. J. na rzccz Skarbu Pafistwa P1'0lcurat0rii Gcncralncj kwoty po 1.440 {jcdcn tysiag: czterysta cztcrdzicéci} zlotych tytuicm zwrotu kosztéw procesu. Sygn. akt I C 228113 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 25 lutego 2013 roku powodowie K. J., J. S. (1), A. S., A. C., M. Lskierowanym przcciwko Skarbowi Pmistwa — Wojcwodzie (...)za.st1gpowancmu przez Prokuratorig Gencra]na_ Skarbu Pafistwa, wnieéli 0 zasqdzcnic na ich rzecz Jaflczncj kwoty 960.000 2% wraz z ustawowymi oclsetkami od dnia 31 mama 19901‘. do dnia zaplaty, dla kaidcgo z powodéw W stosunku do przypadaj qcych im udziakéw spadkowych tj. po U3 (M12) czgéci M. J., po ‘A [3f12) czqéci K. 1., po ‘A (3112) czgéci J. S. (1), po U12 czgslci A. S., p0 U12 czgéci A. Ctytulem odszkodowania za szkodqjalcqponieéli w zwiqzku z wydaniem przez vqidanicm przcz Prezydium Rady Narodowej Wnrzeczsnia ' administracyfincgo 2 dnia 9 sierpnia 196lr. m‘ (...} 0 odmowie przyznania prawa wlasnoéci czasowej nieruchomoéci oraz orzcczenie 0 kosztach postqpowania (pozew k.318). ' W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazaii, is sqnastQpcamip1"awnymi,J. J. (I)— bykego wlaécicicla i spaclkobiercami praw do nieruchomoéci w czgéciach wskazanych wyzcj, ktérym orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W.z dnia 9 sicrpnia 19611 nr GT. III — II 6r'Z.*3 7.*’61 odméwiono przyznania prawa wlasnoéci czasowej nieruchomofizci zlokalizowanej w W.przyu1. (...), dawns oznaczcnic hipoteczne {...)0 pow. 674 m 2' obecnie wchodzapcj W sk%ad dzialek ewidcncyjnych nr (...)w obrqbie gcodczyjnym (...) W clniu 20 listopada 20081". Minister Infrastruktury wydai decyzjg nr (...), w ktérej stwierdzih Ze orzeczcnie administracyjne Prezydium Rady Narodowej z dnia 9 sierpnia 1961r., by%0 wydane bezprawnic, tzn. w czcgéci objqtej ksiqgq wieczystq nr (...) zostako wydane z naruszeniem prawa, a w pozostaiej czqéci stwierdzfl jcgo nicwazuo$¢, Z tego wzglgdu powodowie domagali siq zasqdzenia odszkodowania od pozwancgo za odebranq orweczeniem z dnia 9 sierpnia 1961 roku nieruchornoéé. Szkodg wyrzqdzona stronic powodowej stanowi pelna wm0§<3 prawa uzytkowania wicczystego, ustalona dla gruntu wchodzgccgo w sklad nieruchomoéci wed¥ug ccn obowigzujgcych w dacie obowigzywania wyceny. Powodowie przyjmuja, Zc wartoéé Ta nie jest nizsza niz 960.000 zlotych. W takim przypadku,'zg0dnie z przyslugujqcymi powodom udziaiami w nieruchomoéci, kazdy 2 powodéw wniésl 0 zasqdzenie na jcgo rzecz kwoty nic niiszej n12: dia M. J. — uprawnionego do IE3 czqéci cdszkodowania — 320.000 21; dla K. J. uprawnionego do ‘A czqéci odszkodov»'ani_a — 240.000 zl
--- STRONA 2 ---
dla J. S. (1) — uprawnionoj do ‘A oz!géoi. odszkodowania — 240.000 21 dla A. S. — uprawnioncj do 1/ 12 czqéci oc1szk0dowania— 80.000 zl dla A. C. — uprawnionej do 1/ 12 czoéci OdSZJ(Od0Wfll'l1fl— 80.000 zl. W odpowicdzi na pozew Skarb Pafistwa — Prezydent W.wniésl 0 oddalcnic powédztwa w caméci oraz 0 zasqdzenic od powodow na rzecz Skarbu Pafistwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kosztéw postqpowania, w tym koszt zastqpstwa proccsowego, wedlug norm przepisanych (k. 112). * Uzasadniajqc swojc stanowisko w sprawie pozwany Skarb Pafistwa podni6s1zaxzutprzcdawnienia roszczenia twierdzqc is ulcgio one ' przcdawnieniu w dniu 20 listopada 2011 roku to jest po up1ywic 3 lat od stwicrdzenia niewaznoéci dccyzji dckrctowej. Ponadto wskazah ze Strona powodowja nic wykazala przeslanek odpowiedzialnoéci odszkodowawczej pozwancgo — szkody zWi2I,_2anej 2 wadliwq decyzjq, jak i zwiqzku przyczynowcgo pomiqdzy dzialaniern organu administracji publiczncj aponicsionq szkodq. Pozwany kwestionujc roszczcnifi powoddw co do zasady i co do wysokoéci. Ponadto pozwany wskazal, ic strona powodowa nie vvykazzfia, 2e istniejc normainy zwiqzck przyczynowy pomigdzy orzeczenicm administracyjnym 2 19611‘. a brakiem wejécia do majqtku powoda prawa wicczysiego uiytkowania (v.“lasnoéci czasowcj) nieruchomoéci (...) przy ul. (...) w W.. Gdyby bowiem nie zostaio wydanc wadliwe orzeczonie z 19611". W przedmiocie odmowy ustanowicnia prawa W{as11o§oi czasowej do nicrucllornoéci to i tak prawo wlasnoéci czasowej nie zostaioby przyznanc poprzcdnikom prawnym powoddw. Szkoda mogiaby cwcntualnie powstaéjcdynic w takim stanie faktycznym, W ktorym zamiast wadliwcj dccyzji odmownej — poprzedni wiaéciciel nierochomoéci otrzymalby decyzjq prawidlowq ustanawiaj apa najcgo rzccz uiytkowanie wicczystc (pmwo wklsnoéci czasowcj) do gluntu spornoj nieruchomoéci. Skoro powodowie nie wykazali wfw okolicznoéci, tym samym nic udowodnili réwnici faktu powstania szkody (k. 121). Na rozprawie W dniu 20 sicrpnia 2013 r. strony podtrzymaly swoje stanowisko w sprawie (k.168 169; plyta CD — k. 170). Sqd Okrggowy ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: Whaécicielem nicruchomoéci po1o2onej W.przy ul. (...), dawns oznaczenie hipoteczne (...)o pow. 674 mzobjqtej dekretem z dnia 26 paédzicrnika 19451". o wlasnoéci i uzytkowaniu gruntow na obszarzc W.(Dz. U. 1945, N1‘ 50, poz. 279) —by} J. J. (1). (dowéd: zaéwiadczenic Sacdu Okrqgowcgo w W. Wydzial (...) z dnia 31 marca 19481". nr (...)k.30). Na mocy art. 1 dskrctu z dnia 26 parédziernika I945 roku o wlasnoéci i uzytkowaniu gruntow no obszarZeW.Nieruch0moéé przcszka na whlsnoéé Gminy W., a nastopnie na podstawie art. 32 ust.2 ustawy z dnia 20 mama 19S0r. 0 terenowych organachjednolitej w1adzy pafistwowej na wlasnoéé Skarbu Pafistwa. (dowéd: zaéwiadczsnic Sqdu Rcjonowego dla W. Z dnia 7 czerwca 20001: — k. 31, kopia mapy sytuacyjnej nicruchomoéci — k.3 23 3,'wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego W.— k.3 4). W dniu 4 maja 1948 roku J. J. (1)2102;/lvvniosek 0 przyznzmie prawa Wlasnoéci czasowcj do nieruchomoéci. (okolicznoéé bezsporna) W dniu 9 sierpnia 1961r. Prczydium Rady Naiodowej w W.odm6Wi10 poprzcdnicmu w1a§cicieIowi— J. J. (l)przyz.r1ania prawa wiasnoéci czasowcj nieruchomoéci z uwagi najej przcznaczcnic w planie zagospodarowania mic] scowcgo pod budowq budynku biurowego. ' (dowod: orzeczenic k.3536) Pismem Z dnia 24 marca 1990r. J. J. (2) zwrécfl Siq do organow administra1:j_i_ 0 przyznanie odszkodowania za wywlaszczenie nieruchomoéci. (dowddr wniosck k.43). W dniu 9 marca 20011". T. J. zloiyka wniosek o stwierdzenic nicwatnoéci orzcczcnja Prezydium Rady I\Iarodow::j 2 dnia 9 sierpnia 1961r. W dniu 20 listopada 20081‘. Minister Infrastmktury wyda1 decyzjq nr (...), W lctbrej stwierdzfl, is orzecmenie admifiistracyjnc Prszydium Rady Narodowej Z dnia 9 sierpnia 19611". by1o wydanc bezprawnie, tzn. w czoéci objgtej ksiqgq wieczystac nr (...) zostaio wydanc z naruszeniern prawa, a w pozostahij cz@§.ci stwierdzfl jego niewaznoéé. _ (dowod: dccyzja k.44 50).
--- STRONA 3 ---
Dscyzjaz1 Ministra 1nf‘rastruktm'y z dnia 28 kwictnia 2009 1'. nr (...) — decyzja powyisza zostaia utrzymana W mocy W toku instancji. (dowod: dccyzja k. 52 57'). Obie Wskazanc dccyzjc Ministra Infrastruktury staky sio dccyzj ami ostatecznymi na mocy Wyroku Naczelnego Sqdu Administracyjncgo 2. dnia 29 grudnia 20101:, sygn. akt1OSK 291110. _ (dowodz Wyrok Naczeinego Sqdu Administracyjncgo z dnia 29 grudnia 20101:, sygn. akt I OSK 291110 — k.58 65). Dccyzjq z dnia 21 listopada 2012 r. nr (...)P1'ozydcnt W .0dmOwi1 nastgpcom praw do nioruchomofici ustanowieni prawa W1asno§ci czasowej do nieruchomoéci W czqéci Wchodzapcj W sk1ad pozostalych dziaick cwidoncyjnych, tj. dzialek nr (...)w obrqbie (...). Decyzja ta nic zostala zaskarzona przez Zqdnq ze stron i ma status dooyzji ostatecznej. (dowod: clecyzja k. 37 42). W dniu 21 maja 20 l2r. wnioskodawcy 21023111 wniosek do Sqdu Rcjonowego dla W.o przeprowadzcnic postopowania poj ednawczcgo dotyczqcego odszkodowania za wyvdaszczcnie nieruchomoéci. Do zawarcia ugody nie (108210. "‘ (dowod: Wniosck_ k. 6667). Spadlcobiercami praw do przcdmiotowoj nicruchomoéci so powodowie Vi.’1'l3.S1QpL1_j21(J)’C11 czoéciachi M. J. — W 113 (4112) czqéci, K. J. — 5'2 (3112) czqéci, J. S. (1) — W 14: (3112) c2Q§ci, A. S. — W 1112 czgéci, A. C.—w 1/12 czoéci. J. J. (1)zmar1 W dniu (...). Spadek po J. J. (1)nabyli: Zona W. J. (1)w ‘A czgéci, syn J. J. (2)w 318 czqéciach, corka I. J.(id. J.) W 318 czgéciach. (clowod: postzmowienie Sqdu Rcjonowego dla W.z dnia 29 czerwca1998r., Sygn. akt1Ns 377198 k.70). W. J. (1), posiadajqca '/3 udzialu W nieruchomoéci zmar1a W dniu (...) Spadek po W. J. (1)naby1i: corka I. J .(zd. J.) W 1/1 czgéci, tj. 118 udzialu W nieruchomoéci — co 1qcznic zo spadkiom po ojcu J. J . (1), tj. 3.18 udzia1u wnicruohomoéoi dawalo V1 udziahi W nicruchomoéci, syn J. J. (2)W % czgéci, tj. 118 udziaku W nicruchomoéci — co lqcznie ze spadkiem po ojcu J. J. (I), lj. 318 udzia1u W nicruchomoéci daWa1o % udzialu W nieruchomoéci. (doW6d: postanowicnio Sqdu Rejonowego dla W. 2 dnia 9 czcrwca 2003r., sygn. akt II NS 121 1101 k.72). J. J. (2), posiadaj qcy 1,6 udzia1u W nicruchomoéci zmar1 W dniu (...). Spadek po J. J. (2)nabyIi: Zona T. J.W' 113 czqéci, tj. 116 udziaiu W nicruchomoéci, corks. J. J. (3)W 113 czgéci, tj. 116 udzialu W11161'l.lOi'l0II10SC1, syn K. J.W 113 czqsci, ii. 116 udzia1 W nieruchomoéci. (dowédi postanowienie Sqdu Rejonowcgo dla K. z dnia 10 lutego 19981:, sygn. akt I Ns 248419'1'1K). T; J., posiadajapa 116 udzialu \\'I11C1'l.1ChO1'1"1OSC1 z1na.r1a w dniu (...). Spadek po T. J.naby1i: corka J. S. (1)(zd. J.) W 16 czqéci, tj. 1112 udzialu W nieruchomoéci, co z posiadanym dotychczas 116 udzialem W nieruchomoéci dzfle Iacznie ‘A osiatcczncgoi aktuainego udzialu W nicruchomoéci; syn K. J.W V: czqéci, tj. 1112 L1dZi£iI“U W nieruchomoéci, co z posiadanym dotychczas 116 udzia1em W nieruchomoéci dajc lsgcznie ‘xi ostatecznego i aktualnogo udzialu W nieruchomoéci. V (dowodz notarialny akt poéwiadczenia dziedziczenia z dnia 16 grudnia 20111:, Rep.A Nr 86091201 1 k. 74). 1. 1.(zd. J.) posiadaj qca. ‘/5 udzia1u W nieruchomoéci zmarla w dniu (...). Spadek po I. J.naby1i: mot W. J. (2)W 113 czqéci, tj. 116 udzia1u W nieruchomoéci, syn M. J .w 113 czoéci, tj. 1/6 udzia1u w nieruchomoéci, syn J. S. (2)w 113 czqéci, tj. 116 udziaiu W nieruchomosici. (dowod: postanowienic Sqdu Rejonowcgo dla W. z dnia 11 czeiwca1999r., sygn. akt I NS 396199 k. '75). W. J. (2), posiadajapy 116 udziaiu w nieruchomoéci zmarl w dniu (...) Spadek po W. I. (2)naby1w caioéci syn M. 1., co z posiadanym dotychczas 116 udzia1em W nioruohomoéci cIa1o iqcznie 113 ostatocznogo i aktualnego udzialu w nicruchomoéci. (dowédz notarialny akt poéwiadczenia dziedziczenia z dnia 25 maja 20091:, Rep. A Nr 29349/2009 k. 77). J. S. (2), posiadajqcy 116 udzia1u W nieruchomoéci zmarl W dniu (...) Spadek po J. S. (2)naby1y: zona A. S.W ‘/é czqéci, tj. 1112 ostatecznego i alctualncgo udzialu W nieruchomoéci, corka A. C.(zd. S.) W % czoéci, tj. 1/12 ostatecznego i aktualncgo udziahl W nieruchomoéci. (dowodt postanowienic Sqdu Rcjonowogo dla W. Z dnia 12 grudnia 2005r., sygn. flkt XVI Ns 596105). _ Povxjfiszy stan faktyczny Sod ustalil W oparciu o kscrokopio dokumentow zgromadzonych W aktach sprawy. Sqd u2.na1 dowody Z dokumontow za Wiarygodne, albowiem ich autcntycznoéé nie zostaia zakwestionowana przez strony, a ponadto Said nie zna1az1 podstaw do ich podwazenia z urzodu. Dowody z dokumentow — decyzje administracyjnc oraz orzoczenia Sqdow (postanowienia spadkowc), kolzystajagz 7. materialnej mocy dowodowcj Wynikajqcej z trcéci art. 244 k.p.c., stanowizg dowod tego, co zostaio W nich urzgdowo zaéwiadczone.
--- STRONA 4 ---
Sad Okrggowy zwaiyl, co nastgpuje: Powodztwo podlegaio oddaleniu W caloéci. Powodowie Wywodza szkodo 2 decyzji Prezydium Rady Narodowcj W W1 dnia 9 sierpnia 1961r. o odmowie przyznania W1&51'10SC1 czasowoj do nioruchomoéci poioionej W W.prz_v 111. (...), ktorcj Wadfiwoéé tj. wydanic z naruszeniem prawa zosta1o stwicrdzonc docyzja Ministra Infrastruktury 2 dnia 20 listopada 20081". utrzyrnana W rnocy decyzja, Minisira Infrastruktury z dnia 28 kwiotnia 2009r. Jako podstawq: prawna roszczcnia 2. ktoryni Wystapili powodowie — Wskazano art. 417 1 § 2 k.c. Decyzja, ktérej Wydanie z naruszcniem prawa stwiordzfl Minister Infrastruktury W dniu 20 listopada 2008 roku zapadla przcd dniom 1 Wrzeénia 2004 roku, czyli przcd uchylcliicm art. 160 k.p.a., co implikuje przyjqcie przez Sad za podstawg prawna zadania zg1oSzonego przez powodow WI£:1Sl'l1€ uchylony przepis ad. 160 1<.p.a. Zgodnic z art. 5 ustawy Z 2004 r. 0 zmianio ustawy Kodeks cywilny oraz niektorych ustaw (Dz. U. nr 162, poz. 1692) Wprowadzajqccj nowc rcgulacjc dotyczqcc odpowicdzialnoéci Skarbu Paristwa za szkody Wyrzadzone W zwiazku z wykonywanicm Wladzy publicznej, zmiany nia wprowadzone nie 1naja. zastosowania do zdarzefi i stanow prawnych powsta1ych przed Wejécicm W Zycic ustawy. W tym zakresie stosuje siq bowiem ptzepisy art. 417, 419, 420, 420‘ k.c. oraz art. 153, 160, 161 § 5 k.p.a. W brzmieniu dotychczasowyrn (par. wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 71Q>ca 2005 r., sygn. akt IV CK 52/05). Ostatecznie kwestiq to przcsadzil Sad Najwyzszy W uchwaic pehiego s1dado z dnia 31 rnarca 2011 roku wskazujac, 2e do roszczcfi 0 riaprawienie szkody Wyrzadzonej ostateczna dccyzjq adrninistracyjna wydana przcd dnicm 1 Wrzcénia 2004 r., ktércj nicwaznoéé lub wydanie 2 naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwiolidzono po tym dniu, ma zastosowanic art. 160 § 1, 2, 3 i 6 k.p.a. Sad Najwyiszy wskazal nadto, 2e jczcli ostatcczna Wadliwa decyzia adrninistracyjna zostala Wydana przed dniem Wejécia W Zycie Konstymucji, odszkodowanic p1“Z)’S1LlgL1j21_C6 no podstawie art. 160 § 1 k.p.a. nic obcjmujc korzyéci utraconych Wskutckjcj Wydania, choéby ich utrata nastapi1a p0 Wejéciu W Zycie Konstytucji (sygn. a/ct I11 CZP 112/10, OSNC 2011.178.175). Wobec stwierdzenia na podstawic art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 158 § 1 k.p.a., niewainoéci orzcczcnia adlninistraoyjnogo Prozydium Rady Narodowej W12 dnia 9.08.1961r. odmawiajacego przyznania prawa Wlasnoéci czasowej do gruntu nieruchomoéci (...)po1o2onej przy ul. (...), oznaczoncj nr hip. (...) powodom przys1ugiWa1o roszczcnie odszkodowawcze W oparciu o przcpis art. 160 § 1 i 2 k.p.a. Zgodnic z trcéciaart. 160 § 1 k.p.a. — W brzmieniu przed jego uchyleniem — stronic, ktora poniosh1 szkodq na skutek Wydania decyzji 2 naruszoniorn przopisu art. 156 § 1 11.p.a. albo stwierdzenia niewaznoéci takiej decyzji, sluiy roszczcnio o odszkodowanie za poniosiona rzeczywista szkodg, chyba Ze ponosi ona WIHQ za powstanic okolicznoéci wymicriionych W tym przepisie. W myél § 2 cytowancgo przcpisu do odszkodowania stosujc siq przepisy Kodeksu cywilnego, 2. Wflaczeniem art. 418 tego kodcksu. Stosownic do jcgo § 3 odszkodowanie przysluguje od organu, ktory Wydal dccyzjg 2 naruszcnicm przepisu art. 156 § 1, chyba Ze Wine; za powstanie okolicznoéci Wymienionych W tym przepisie ponosi inna. strona postqpowania dotyczagzcgo toj decyzji; W tym ostatnim przypadku roszczenic o odszkodowanio s1u'zy W stosunku do strony Winnej powstania tych okolicznoéci. § 6 tcgo przcpisu stanowil, is roszczcnio 0 odszkodowanie przedawnia sig z up1yWcm trzcch lat od dnia, W ktolym stala sio ostateczna decyzja stW'ierdzajaca niewaznoéé decyzji Wydancj z liaruszcnicm przopisu art. 15 6 § 1 k.p.a_ albo decyzja, W ktdrej organ stWicrdzi1, W m)/511 art. 158 § 2 1<.p.a., Z6 zaskariona dccyzja zostala Wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie_Sz;du W pierwszoj koiej noéci naIcZa1o oconid zasadnodé zarzut przodawnienia roszczenia podniesionego przcz pozwany Skarb Palistwa — Woj ewodq (...). Maj ac na uwadze powyiszc ursgulowania, analizic poddano podnicsiony zarzut przedawnienia roszczcnia. objqtcgo pozwcm W oparciu o art. 160 § 6 k.p.a. Roszczenie poWodoW, polegajace na Zadaniu zaplaty odszkodowania, ma charakter majatkowy, podlcga ono zatcm przcpisom okrcélaj acyrn skutki upb/Wu czasu dla roszczofl tego rodzajn (art. 1 17 i nast. kodeksu cywilncgo). Zasadniczym rozullatem up1yW11 czasu jest przcdawnicnic, ktorogo istota polega na tym, Zo roszczcnic traci cccho zaskarialnoéci, a ton, przeciwko komu ono przyshagujs mote siq uchylié od jego zaspokojenia. Skorzystanio przoz. pozwanogo z takiego uprawnienia uniemozliwia zasadzcnio siwiadczcnia i jego przymusowa egzekucj Q. Zgodnis z troécia art. 1 18 k.c. tannin przedawnienia Wynosi iat dziesigé, natomiast dla rosznzefi okresowych oraz roszczefi zwiazanych z prowadzcniem dzizdainoéci gospodarczcj trzy Iata. Przcpis ton, okroélajqcy ogolne terrniny przedawnionia, znajdujc zastosowanie lylko Wtedy, gdy inny przopis, W stosunku do niogo szczegolny, nie stanowi inaczej tj., gdy nic okrcéla innego terminu, 2 up1yWem ktorcgo roszczonio ulega przedawnieniu. PrzyW01any powyzcj przcpis art. 160 § 6 k.p. a. stanowi wlaénie lex .specia1:'s W stosunku do przepisow k.c. reguluj acych problematykq p1'zodaWnicnia1"o5zcze1i detenninujac ttzyletni terrnin przedawnicnia. roszczenia opartego najego trcéci liczony od dnia, W ktérym stala siq ostateczna decyzja stwierdzajaca nicwaznoéé dccyzji wydancj z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo decyzja, W ktorej organ stWierdzi1, W myél art. 158 § 2 k.p.a., ze zaskarzona decyzja zostala wydanaz naruszcniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z brzmienicm an. 16 § 1 k.p.a. sprzed 1 1 kwietnia 2011 roku decyzja administmcyjna staje siq ostateczna, jczcli nie przysluguje od niej odwoianie, nie zaé. Wniosek 0 ponowne rozpattzenic sprawy zakoficzoncj decyzjqadministracyjna. Dopiero nowelizacja przepisow k.p.a. WproWadzi1a to urcgulowanie, zgodnie z ktoi)/m wniosek 0 ponowne rozpatrzcnic sprawy wstrzymoje uprawomocnienic siq ostatecznej decyzji. Znowelizowany przepis obj 211 swoirn obowiazywaniem orzeczcnia zapadle dopiero po Wejéciu znowolizowanego przepisu W Zycie i nic objal on swoirn dzialaniem decyzji administracyjnych zapacfiych przed jego wejéciem W éycic. Wobcc powyiszego, zgodnie z zasadami Wyk1adni prawa, deoyzja Minist1'aInfi'astruktury z dnia 20 Iistopada 2008 roku stala siq ostatcczna 2; momentem jej wydania, nic zaé w dacie wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji 2 dnia 28 kwictnia 2009 roku, ktéra utrzymahi ostateczna dccyzjq Ministra Infraslrulcmry z dnia 20. 1 1.20081‘. W mooy (par. wyrok Sqdu Nojwyzszego z dnfa 21 listopado 2008 r., ajvgn. aid V__CSK 204/08; tak2‘e.' wyrok Sqdu Apelacyjnego w Warszawie zdnia 18 paz'dziern.i1ca 2012 r., sygn. a1<t I /{Ca 316/12, m'e'p£11)1.). Sad nie z.na1az1podsta.w do uznania 221 s1uSzny poglad, Z6 biog tomiinu przedawnienia rozpoczal sig 2 dnicm Wydania dooyzji utrzymujacej w rnocy ostateczna dccyzj Q. ' W ocenie Sadu poWodoWic Winni byli Wystapié o odszkodowanie W termini: 3 lat od wydania decyzji Ministra I1'lfi‘fiS1l'|.lI{1.'l1l'}’ z dnia 20.11.2008r. W ktorej stwierdzono, i2 orzcczenic Prczydium Rady Narodowoj Z dnia 9.08.1961r'. zosta1o wydano W czgéci dot)/czacej gruntu KW n1"(...) z naruszeniem praWa, a W pozosta1cj czqéci stwicrdzono nicWa2no:§é orzeczenia. Co wioccj, okolicznoéé ziotenia WI‘11OSI{1.1 o ponownc rozpoznariie: sprawy zakodczoncj docyaia Ministra Infraslruktury Z 20.11. 2008 r. przcz Zespoiy (...) Sp. Z o.o. oraz przez Bank (...) a nic przoz powodow nit: ma znaczenia przy uwzglqdnieniu vq/k1adni art. 160 § 1 k.p.a. (rowniez postqpowanie przcd WSA i NSA). W tych okolicznoéciach, W occnio Sadu przyjaé naloiy, it docyzjo nadzorczapozwalajaca na wysta_picnio 2 roszczenia W oparciu o art. 160 k.p.a. stanowila dccyzgja Z dnia 20.1 1. 2008 r., roszczenie powodow uleg10 przedawnicniu W dniu 20.1 1.201 1 r.
--- STRONA 5 ---
Nit: ulega Watpliwoéci, 2c biog terminu przcdawnicnia nic zostal przy tym przcrwany przez Zadna czynnoéé, o ktorcj traktujo przepis art. 123 k.c., a ktora zrnicrzalaby bozpoérodnio do dochodzenia, ustalenia, zaspokoj enia lub zabczpioozonia roszozenia odszkodowawczcgo. W szczegolnoéci za czynnoéé takanie mote byé uznanc zainicjowanic postgpowania W przedmiocie Wniosku o ponownc rozpatrzenie sprawy, zakoficzonej ostateczna decyzja administracyjna Ministra Infiastruktury 2 dnia 20.11.2008 r. albowiom, postqpowanic W przedmiocie Wcryfikacji dccyzji ustalaiacqj niowainoéé innej decyzji administracyjnej nic sluiy bozpoéredniemu dochodzeniu, ustaloniu, zaspokojcniu lub zabozpioozcniu roszczenia o odszkodowanie. Nalciy zgodzié Sig przy tym z stanowiskiem Sadu Najwyiszcgo Wyraionym W Llzasadnioniu Wyrokll Z dnia 20 lutego 2003 r., I CKN 63101, ktory stwierdzfi, ii zlozonio skargi do Naczclncgo Sadu Adrninistracyjnego na ostatcczna docyzjo stwierdzaj ac:1, niewaznoéé decyzji W'yC1fiI1EZj z naruszcnicm prawa nie przerywa terrninu przcdawnicnia roszczcnia okreélonego W art. 1160 § 6 1<.p.a. D1atcgo tcz zlozcnie Wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, czy wnicsicnic skargi do Wojewodzkiego Sadu Administracyjnego i skargi kasacyjnej do Naczelnego Sadu Administracyjncgo nib stanowily czynnoéci przerywaj apcj biog tcrrninu przcdawnionia regulowanego art. 160 § 6 k.p.a. Majac powyiszo ustalenia 11a Wzglqdzie nie dosz1o do przcrwania biogu przodawnienia poprzez zloienie Wniosku o zawczwanic do prob)’ ugodoWej albowiem Wniosck tcn zostal z1o2ony kilka miesiqcy po upiywie terminu przedawnicnia. Na marginesie nalezy podnieéé, iz rowniez postgpowanic toczacc siq przed Prezydentem W.o ustatiowienie prawa uzytkowania wieczystego do gruntu na rzecz powodow nit: Wyczerpujc przcs1a11ck okrcélonych art. 123 § 1 pkt 1 k.c. Zdanicni sadu Zadanie przyznania prawa wlasnoéci czasowoj (tj. iadanio ustanowionia prawa uzytkowania Wieczystego do gruntu) rozpoznawane na drodze postopowania administracyjnego oraz roszczenie o zapiatg odszkodowania z tytutu deliktu WpOS1I&Ci decyzji administracyjnej rozstrzyganc na drodzc cywilnej to dwa rozne uprawnicnia rcalizowano W odmiennych postqpowantach, roiniace sit; treécia i osoba diuinika, ktorych rowno1eg1e lub kolejne dochodzcnic nio moga, zostaé uznane jako czynnoéé przerywajaca biog przcdawnicnia (art. 123 § 1 pkt 1 1<.c). Poglad 0 braku przerwania tcrminu przodawnienia roszczenia o odszkodowanie na skutek czynnoéci podcjmowanych w toczacym sit; pOSIQ}JOW21.111l.l adininistracyjnym W sprawie ponownego rozpoznania Wniosku dckrctowcgo by1Wy1'aZanytak2o W orzecznictwie. Sad orzekajacy w ninicjszcj sprawio, rownioi podziela stanowisko judykatury W tym przedmiocie, przytoczone obszernie W Wyroku Sadu Apclacyjncgo z dnia 5 stycznia 2006r., sygn. alct I ACa 654105 (niepublikowany), ,,s1¢0ro W rozpozmtwanej sprawie doszfo do stwierdzenia m'ewa2n0s'cz' wadliwych decyzji odmawiajzgcych prawa w1asn0s'ci czasowa)‘, to 1c0r:se1cwencjQ byio ,,wznowiereie"p0stgpowania adminisrracyjnegoz wnios/cu byiego wfasiciciela. To postgpowanie me zmierzafo do wynagrodzenia szkody w mimrze, w zwiqzicu 2 wadfiwq decyzjq, lecz sluiyfo reaiizacji roszczeri przyznanych wlaficfciefom ntemchomodci (..)do uzys1cam‘a prawa do grtmtt: no podsrawie przepisdw deft:eta 1..). Irmymi Sf014{}), postqpowanie to me byio pierwszym etapem posfgpowania odszkodowawczego, 0 ktorym mowa W arr. 160 1c.p.a. i byfo prawnie irrelewantne w iwietle art. 123 § 1 p1ct 1 kc. N12 bylo to pomgpowanie przed organem powofanym do rozpoznmvania sprawy, przedsfqwzigtym bezpofirednio w celu dochodzertfa 1:11: asralerzia albo zaspokojenia Iub zabezpieczenia roszczenia. Nadto, w Iym pferwszym przypadku — w okolicznodciach rozpoznawanej sprawy — w1a§cz'wym orgcmem by? Prezydenr W, at w drzegim 1o odszkodotvaniej Minister Gosp0dark1.Przestrzennej 1Bud0wnicrwa floor. talée zblzéonq argumentacjg zaprezentowanq no s. I2 infine 1 13 ztzasadnietzta prawomocnego wyro1cu Sqdu Okregowego w Warszawie z dnia 24 paZdz£erm'1ca 2006 r., sygn. aka‘ H C 435/06)”. Poglad ton podzioiil takio Sad Najwyiszy, ktory wprostWska1a1, ,,wb:ew zarzmtom skariqcych, roe d0sz10 no podstawie art. I23 § I p1c1‘1 kc. do przerwzmia biegu przedcnmieroa ich roszczenia ociszkodowawczego, sfcor0 postgpowrmie zwiqzane z wnioskiem z 1949 r., a zdciertmkowane wspélczednie no uzyskanie prawa uz'yt1c0wam’a wiecgestego nieruchomoici, bylo odrabnym z'pr0cedw"a1m'e samoismym postgpowarafem adminiatrqcyjnym, krdre rzie toczyio sig W Zadnym razie w przedmiocie uzyskania odszkodowania, W zfym ewentualnie W postaci resrymcji r:ctmra1ne_,r'.' Jest wigs oczywiste, ze czynnoéci sfcarzqcych oraz ichpoprzedrtikéw prawnych podejmowtme W ramarih {ego postqpowartia nie mogvly byé czyrm0§ciams'poc.*;f@1ymi w ceiu dochodzema roszczenia 0 naprawienie szkody" (wyro1c Sqdu Najwyészego z dnia 16 lipca 2009 r., I CSK 499108, Lex rar 528228). W tej sytuacji obowiaczkiem Sadu bylo dokonzmic ocsny podniesienia przez pozwariego zarzutu przcdawnicnia pod katem naduzycia prawa (art. 5 1<.c.), 0 co Wnosili powodowie. Szczegolne okolicznoéci Wskazywanc przcz powodow (I<.147) — ich zdaniem dccyduj apymi o niermacznoéci przedawnicnia ti. émioré i choroba spadkobiorcow praw do nieruchomoéci oraz okres czasu jaki by! Wymagany na zahitwienie spraw zWia_za11ych 2 pogrzebami, nastgpstwcm prawnym oraz choroba Pani J. S. (1) — nie sa zdanicm Sadu tak wyjatkowe i szczego1ne, by mogly uzasadniaé 21lstosowanie art. 5 k.c. W obronie przoz zarzutem przedawnienia roszczenia, ktérego irodhim b)/to zdarzonie 9 sierpnia 1961 roku. W tym zakrcsic Sad W pc1ni podzicla utrwalonajuz linit; orzecznictwa Sadu Najwyzszego, zgodnic z ktora mozliwc jest przyjqcie, it podniosionie zarzutu przedawnienia jest naduiyciem prawa podmiotowogo. Podkreéla siojcdnak zarowno W orzecznictwic, jak i W doktrynie, 2e Sad tylko Wyjatkowo mozc nic uwzgiodnié zarzutu up1ywu terminu przedawnicnia roszczenia, jezeli jego podnicsicnie przez pozwanegojcst naduzycicm prawa (Ink Sod Najugviszy m. in. w wyroku z dnia 27 czerwca 200] roku, H CKN 604/2000, OSNC z 2002 rolcu. Nr 3, poz. 32, W uchwalo z dnia 10 marca 1993 roku, III CZP 8/93, OSP z 1993 roku, Nr 12, 1:02.244 i W wyroku Z dnia 15 lipca 1999 roku, I1 UKN44199, OSNAPiUS z 2000 roku, Nr 21, poz. 798). Przy ocenie, czy zarzut przcdawnicnia stanowi naduzycic prawa uwzglodniaé nalezy Wszystkie okolicznoéci konkretnego przypadku, zachodzaco tak po stronie 20bowiqzanego,jak i po stronie poszkodowancgo, a mozliwoéé zastosowania art._ 5 k.c. nie zawszc musi byé Wiazana z nogatywna ocena zachowania osoby zobowiazanej do naprawicnia szkody, przejawiajacego siq W utrudnicniu Wczcénicj szogo dochodzonia roszczeri przez poszkodowancgo (talc Sqd .7\"ajwy2szy w wyroku z dnia 18 maja 2006 roku, IV CK 367105, LEXnr 371507). 0 Rozwaiaj ac, czy nic zachodza okolicznoéci, o jakich moWa W dyspozycji art. 5 k.c., zgodnic z ktorym nie moina czynié ze swcgo prawa uzytku, klory by by} sprzeczny zc spoiccznogospodarczym przoznaczeniem tego prawa lub z zasadami wspolzycia spolcczncgo; takie dzia1anie1ub zanicchanic uprawnionego nie jest uwazane za Wykonywanio prawai nic korzysta z ochrony, Sad doszodl do przekonania, 2:: nic IIIOZIIB. rnowié W niniej szej sprawie o naduzyciu prawa podmiotowego przez pozwanego, nic zachodza bowiem Zadne Wyjatkowc i szczogolne uwaronkowania, ktore nakazywaiyby uznaé podnicsicnic przez pozwanego Zarzutu przedawnicnia Za sprzeczne z zasadami Wsp61Zycia spolecznego i mogacc uzasadniaé odstqpstwood regulacji zawartej W art. 117 § 2 k.c. W zw. Z art. 160 § 6 k.p.a. Ustalonjy przoz Sad star: faktyczny W zakresie opoinienia z wystapicnicm z niniejszym powodztwcm o odszkodowanie éwiadczy W sposob jednoznaczny o tyrn, i2 W ocenie Sadu nio mozna przypisaé zachowariiu pozwanego odpowicdzialnoéci za skutek W postaci przcdawnionia sio roszczcnia majacogo swojc irodlo W decyzji z 1961 roku, zaé sytuacja poWod6W nic przemawia za uznanicmjoj za nadzwyczajnai
--- STRONA 6 ---
unicmoiliwiajaapq wystzipionio do sqdu, skoro uczyniki to obecnic, a. wczcénicj wystqpili z wnioskicm 0 zawezwanie do proby ugodowcj. Co prawda skoro kolizjq wartoéci polegajqcej na pewnosici stosunkéw prawnych, chtonionej instywcjq przcdawnicllia, oraz x1'arlo:§ci,jal<q stanowi prawo poszkodowancgo do uzyskania ochrony prawnoj, mozna W wyjqtkowych wypaclkach rozwiqzywaé pray pomocy klauzuli zawaztqi w art. 5 k.c., to jcclnak zdanicm Sqdu w niniejszej sprawie nie zostaly vvykazanc okolicznoéci tak wyjqtkowe i szczcgolnc, by mogiy uzasadniaé zastosowanic art. 5 kc. w obronio przcz zarzutcm przedawnienia roszczenia. Fakt, iz1n@¢q dccygji Minisira Infrastruktury 2 dnia 20 listopada 2008 roku doszlo do stwierdzenia nicwainoéci decyzji dckretowej, co otworzyh) droge; do ponowncgo rozpoznania wniosku dekretowego powodow i §wiadczy%o jeszcze 0 braku szkody w tamtym czasio fJo stronie powodow, nio mote mieé Znaczenia przesqdzaj apego, skoro ustawodawca p0wiatza}jedn'oznacznic przcdawnienic roszczefi wynikaj qcych réwnioi z decyzji. klorych niewaznoéé stwicrdzono trybic alt 156 § l pkt 2 k.p.a. wlaénic 2 wydanicrn dcoyzji nadzorczoj, a niejakimkolwick innym zdarzcniom. Obowiqzkicm strony bylo zatem wysta_pienic 0 odszkodowanic jut na tamtym etapie postgpowania w celu przorwania biegu terrninu przedawnicnia roszczcnia. Nicuczynienie tego skutkuje aktualnic uznanicm roszczonia za przedawnione. Analiza niniejszej sprawy wskazuje W sposob niebudza,cy wa_tpliw0§¢i, i2 do przedawnienia cwclltualnych roszczefl doszhl na skutek éwiadomic wybranej bezczynnoéci powodow, a nie nagannego i nie zaslugujqcego na aprobatg postqpowania strony pozwanej. Powodowic bowicm na drug; postgpowania sa,doweg0 wystqpili powédztwem wnicsionym W dniu 25 lutego 2013 roku, g. wiqc ponad rok i 4 miesiape po up%ywie tcrminu przedawnienia. Okoiicznoéé émierci poprzcdnikow prawnych, ani nawet chorobyjcdncj zc stron nie uzasaclnia ich bezczynnoéci tym bardziej Zc przeszkody to mia%y charaktcr przejéciowy i nie Irwa&y diuzej nii okrcs w jakim strony mogly podj a_é kroki w cclu docllodzcnia roszczenia odszkodowawczego. Nie zasiugujc rownici na aprobatq powolywzmie siq strony powodowcj na niejasnoéé przepiséw prawa. W tym micj sou naloiy wskazaé, ii powolywanc przoz powodow orzeczenie Sqdu Najwyzszcgo Z dnia 3 1 marca 201 1 roku Wydanc W sprawic sygn. akt III CZP l 12110 zapadlo jeszcze na kilka miesi<;:cy przod uplywcm terminu przedawnienia roszczcnia dochodzonogo pozwem. Wskazaé przy tym naloiy, ii zarowno w postopowzmiu administracyjnymjak i sqdowym T. 1., ktora zgodnie z twierdzcnicm powodow z ramienia calej rodziny zajmowada siq prowadzcnicm spraw W imieniu pozostalych spadkobiercéw byla rcproznntoxvarla przez profesjonalnogo polnomocnika, od ktorego wymaga siq wiqcej starannoéci w prowadzcniu sprawy i reprezentowaniu intcrcséw stron. ‘ Majag: powyisze okolicznofici na wzgigdzic sqd uznal, 2c powédztwo oparte na wskazanej podstawic faktyczncj jest bczzasadne w {:a%o§ci, ja_ko przedawnionc. Tym samym podlegalo oddaleniu bez badania pozostalych przcslanck odpowicdzialnoéci pozwanego, czyli faktu uystqpicnia szkody, jcj wysokoéci oraz zwiaczku przyczynowego pomiodzy wadliwq prawnic dccyzjq administracyjnq a szkodag. Z tych wzglqdéw sa_d oddalil wnioski dowodowe Strony powodowej o dopuszczenie dowodu Z opinii bicglego i przesluchania stron, albowicln ich przcprowadzenio bylo bczprzodrniotowo i prom"adzfioby do przewlekloéci postgpowania. O kosztach procesu postanowiono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. 2 art. 105 § 1 k.p.c. w zw. z § 6 ust. 7 rozporzqdzenia Ministra Sprawicclliwoéoi z dnia 28 wrzcénia 2002 roku w sprawie oplat za czynnoéci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radcg prawnego ustanowioncgo z urzodu (Lj. Dz. U. z 2013r., poz. 490), z tym, is na podstawie art. 1 l ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Gcncralnej Skarbu Paf1stwa(Dz. U. 169, poz. 1417 zo z1T1.] zasqdzonoje na rzecz Skarbu Pa.fistWa — Prokuratorii Gcncralnoj Skarbu Pafistwa od K. 1., I. S. (1), A. S., A. C. i M. J. kwoty po 1.440 _(j eden t)/SiQC czterysta cztordzieéci) zhnlych t}‘liliem zwrotu kosztow procesu {tj. 7.200 zl : 5 osob = 1.440 zl).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#I c 228#art. 1 dskrctu#art. 32 ust.2 ustawy#art. 244 k.p.c.#art. 160 k.p.a.#art. 5 ustawy#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 156 § 1 pkt#art. 157 § 1 k.p.a.#art. 158 § 1 k.p.a.#art. 418 tego#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 160 § 6 k.p.#art. 158 § 2 k.p.a.#art. 123 k.c.#art. 123 § 1 pkt 1 k.c.#art. 123 § 1 pkt#art. 5 k.c.#art. 117 § 2 k.c.#art. 5 kc.#art. 98 k.p.c.#art. 99 k.p.c.#art. 105 § 1 k.p.c.